Հրապարակումներ

Հայկ Բաբուխանյանը չի բացառել ընտրություններին ՀՀԿ–ի հետ համագործակցության հնարավորությունը

Մամուլում տեղեկություններ կան, որ «Սահմանադրական իրավունք միություն» կուսակցության նախագահ Հայկ Բաբուխանյանը կարող է ընդգրկվել ՀՀԿ համամասնական ցուցակում։
«7օր»-ի հետ զրույցում Հայկ Բաբուխանյանը նշել է, թե ՍԻՄ կուսակցության և ՀՀԿ-ի միջև այս պահին ընտրություններին հանդես գալու վերաբերյալ որևէ պաշտոնական բանակցություն չկա։
Հարցին, թե հավանականությո՞ւն էլ չկա, որ նման բան կլինի, նա պաստասխանել է.
–Այն, որ ՍԻՄ–ն ու ՀՀԿ–ը, սկսած 1989–90թթ., ներկայացրել են ազգային պահպանողական գաղափարախոսությունը, համագործակցել են միմյանց հետ, դաշինքներով մասնակցել են տարբեր ընտրությունների, և այն, որ անձամբ ես և մեր կուսակցության մի շարք ղեկավար անձինք ժամանակին ղեկավարել են ՀՀԿ–ի թերթը, ցույց է տալիս, որ մեր կուսակցություններն ունեն գաղափարական մերձեցման դաշտ, և դա չի բացառում մեր ավելի սերտ համագործակցությանը։
Ըստ Հայկ Բաբուխանյանի՝ ՍԻՄ կուսակցությունը դեռ չի որոշել, թե ինչ ձևաչափով է մասնակցելու ընտրություններին։
–Հավանաբար փետրվարի վերջին կլինի մեր կուսակցության հերթական համագումարը, որը և կճշտի կուսակցության մասնակացության ձևաչափը, բայց այն, որ կուսակցությունը հաստատ մասնակցելու է ընտրություններին, պարտադիր է,–ասել է նա։

7or.am

 

 

 

Հայկ Բաբուխանյանը դեմ չէ «Պուտին» ակումբի ստեղծմանը

Այսօր ԱՊՀ երիտասարդական միությունը հաղորդագրություն էր տարածել, որում նշել էր, որ մի քանի քաղաքական ուժեր արդեն սատարում են իրենց նախաձեռնությունը Հայաստանում «Պուտին» ակումբների ստեղծման առումով, այդ թվում՝ Հայկ Բաբուխանյանի ՍԻՄ կուսակցությունը։ Հաշվի առնելով այն փաստը, որ նշված քաղաքական ուժերից ևս մեկը՝ Արամ Գասպարի Սարգսյանը ժխտել է իր և իր կուսակցության՝ այդ նախաձեռնությանը սատարելը, ԼՈՒՐԵՐ.com–ը փորձեց ՍԻՄ նախագահից ճշտել, թե ի՞նչ առնչություն ունի ինքն այդ ամենին։ Հ.Բաբուխանյանը ևս հերքեց տեղեկություններն այն մասին, որ ինքն աջակցում է «Պուտին» ակումբի ստեղծմանը և ոչ մի կապ կամ նախնական պայմանավորվածություն չունի նախաձեռնությունն իրականացնողների հետ։ Վեջինս, սակայն, նշեց, որ ակումբի ստեղծմանը դեմ չէ։
- Ինչքան որ ես մամուլից տեղյակ եմ այդ ակումբի նպատակների և գործելաոճի վերաբերյալ, ապա կարծում եմ, որ բանավեճային ակումբ է լինելու, իսկ բանավեճը, իհարկե, գտնում եմ, որ դրական երևույթ է։ Ինչքանով մենք փորձենք բանավիճել, այնքանով կունենանք ինչ–որ հետաքրքիր արդյունքներ այդ բանավեճերի, եթե այդ բանավեճերը կլինեն պատշաճ, գիտական և քաղաքական մակարդակի վրա։ Կարծում եմ, որ այստեղ, ինչքանով, որ ես տեղեկացել եմ մամուլից, որովհետև այս նախաձեռնության հետ կապ չունեմ, այդ նախաձեռնության մասնակիցների հետ որևէ խոսակցություններ կամ քննարկումներ չեմ ունեցել երբևէ։ Պարզապես կարծում եմ, որ այդ ակումբները պետք է քննարկեն հայ–ռուսական հարաբերությունները, Հայաստանի մասնակցությունը ՀԱՊԿ–ին, նախագահ Պուտինի կողմից առաջ քաշված այն գաղափարը, որը վերբերում է Եվրասիական միությանը, և բազմաթիվ հարցեր, որոնք վերաբերում են Հայաստանի քաղաքական օրակարգին։ Եթե դա լինի նորմալ բանեավեճային հարթակ, ապա գտնում եմ, որ դա մեզ օգուտ կբերի։ Այլ բան է, որ մի փոքր զարմացա, որ հենց հանրապետության ղեկավարի անունով է բանավեճային ակումբը անվանվել։ Բայց դա էլ երևի թե, քանի որ դա մեզ բարեկամ պետություն է, մեզ ստրատեգիական գործընկեր պետություն է, երևի այդքան սարսափելի որևէ բան դրա մեջ չկա։ Հրապարակային եղել է իմ այն վերաբերմունքը, որ ես գտնում եմ, որ այդ ակումբները կարող են նաև օգուտ տալ մեր հասարակական կարծիքի ձևավորմանը, մշակմանը, բանավեճային ինչ–որ հիմքի ստեղծմանը...
- Իսկ ռուսական գործոնի ազդեցությունն այդ դեպքում մեծ չի՞ լինի մեր հասարակական կարծիքի ձևավորման հարցում։
- Կարծում եմ, որ բանավեճային ակումբները նրա համար են, որ այստեղ բանավեճ լինի և եթե այդ բանավեճում կլինեն կողմ կարծիքներ, կլինեն դեմ կարծիքներ, եթե մի հատ էլ Սարկոզիի ակումբ ստեղծվի, ես էլի դեմ չեմ լինի, եթե այդտեղ էլ Հայաստանի քաղաքական օրակարգը քննարկվի, բանավեճ լինի և այլն։ Մենք խոսում ենք մեր բարեկամ պետության մասին, կարծում եմ, որ մեկ ակումբ կամ մեկ բանավեճային հարթակ ավելանա կամ պակասի, դրանով չէ, որ Ռուսաստանի հետ մեր սերտ հարաբերությունները ձևավորվում են, այլ մենք ունենք և՛ միջպետական շատ սերտ հարաբերություններ, և՛ ՀԱՊԿ–ի շրջանակներում շատ սերտ հարաբերություններ, և՛ ԱՊՀ շրջանակներում։ Այսինքն՝ չեմ կարծում, որ մեկ բանավեճային ակումբ այդքան մեծ ազդեցություն կարող է ունենալ, որպեսզի այդքան լուրջ համագործակցության շրջանակները դնենք մի կողմ, ասենք, որ այդ ակումբը իր գերակշռությամբ կգերազանցի։
- Լավ, պարոն Բաբուխանյան մամուլում նաև կարծիք է շրջանառվում, որ դա մեր «ստրկամիտ եղբայրասիրության» դրսևորումներից մեկն է, և որ դա հյուծում է Հայաստանի պետական ու հասարակական պոտենցիալը։ Ձեր արձագանքը դրան։
- Կտրականապես դեմ եմ այդպիսի կարծիքների։ Ես դա կանվանեի բանավեճային ակումբը կանվանեի «հայ–ռուսական բարեկամության ակումբ» կամ «հայ–ռուսական քաղաքական օրակարգի ակումբ»։ Բայց կարելի է նաև անվանել «Պուտինի» ակումբ։ Եթե դա լիներ ինչ–որ մեզ թշնամի պետություն, որը չէր ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունն առաջիններից մեկը, որը որ մեզ հետ չլիներ ստրատեգիական դաշնակից և այլ, ես գուցե կմտածեի, որ դա շատ տարօրինակ է։ Բայց տվյալ դեպքում, որևէ ստրկամտության մասին խոսելն ավելորդ է, որովհետև խոսքը գնում է կոնկրետ հայ–ռուսական բարեկամության մասին, իսկ բարեկամությունը, եթե ոմանց մոտ որպես ստրկամտություն է ընկալվում, դա՝ իմ կարծիքով, այդ մարդկանց նախապես պատվիրված կարծիքի ձևավորման արդյունք է։
- Պարոն Բաբուխանյան, իսկ եթե դուք նախնական համաձայնություն չունեք այդ ակումբի նախաձեռնողների հետ, որտեղից է գալիս ձեր այդպիսի համոզվածությունը, որ դա հենց բանավեճային հարթակ է լինելու և ոչ թե քարոզչամեքենայի մի մաս։
- Ես, ինչպես երևի, և դուք, մամուլի հրապարակումներից եմ տեղեկացել, թե ինչ ծրագրեր ունի այդ ակումբը։ Եթե դա այն է, ինչը որ ես պատկերացնում եմ, ինչ որ գրված է մամուլում, այսինքն՝ բանավեճային ակումբ, որտեղ քննարկվելու են հայ–ռուսական հարաբերությունները, ապա իմ վերաբերմունքն այսպիսին է։ Իսկ եթե դա այլ նպատակներ ունի, որոնց ես տեղյակ չեմ, որովհետև, էլի եմ ասում, ես ոչ մեկի հետ չեմ խոսել, նախաձեռնության հետ որևէ առնչություն չունեմ, ապա դա իհարկե այլ ձևով պետք է քննարկել, տեսնենք՝ այդ ինչ նպատակներ են, լավն են, վատն են։ Այն, ինչ մինչ այժմ հնչել է մամուլում, դա նորմալ է։ Ես ուղղակի ասեմ, որ միգուցե շփոթմունք է եղել։ Ես ԱՊՀ երկրների գլխավոր խմբագիրների ակումբի խորհրդի անդամ եմ, Հայաստանն եմ ներկայացնում այդ խորհրդում։ Հավանաբար ինչ–որ տեղ սխալմունք է եղել, շփոթմունք է եղել այդ ակումբի և «Պուտին» ակումբի միջև։ Բայց այդ երկու ակումբները բացարձակապես ոչ մի առնչություն չունեն։

Օվսաննա Գևորգյան
lurer.com

 

 

 

ԹՈՒՐՔ-ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ՆԱՑԻԶՄԸ ՊԵՏՔ Է ՊԱՏԺՎԻ

Հունվարի 19-ին ՍԻՄ կուսակցության ակտիվի նիստին նախագահ ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ ներկայացրեց կուսակցության նախաձեռնությունների այն դրույթները, որոնք մշակել է կուսակցությունը հայ-ադրբեջանական ու հայ-թուրքական փոխհարաբերությունների վերաբերյալ:
Եվ այսպես, ՍԻՄ կուսակցությունը գտնում է, որ մոտակա ժամանակներս ՀՀ խորհրդարանը պետք է ընդունի երկու կարեւորագույն օրենք: Առաջին օրենքը կուսակցությունն առաջարկում է անվանել ՙ1988-92ԹԹ. ԱԴՐԲԵՋԱՆՈՒՄ ԵՎ ԱԴՐԲԵՋԱՆԻ ԿՈՂՄԻՑ ՕԿՈՒՊԱՑՎԱԾ ՀՀ ԵՎ ԼՂՀ ՏԱՐԱԾՔՆԵՐՈՒՄ ՀԱՅԵՐԻ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ՚: Ըստ Հ. Բաբուխանյանիª այդ օրենքի իմաստը եւ նպատակը հետեւյալն է. ՙԱյս օրերին, ինչպես գիտենք, 22 տարի առաջ Բաքվում սկսվեց հայերի ջարդը: Ջարդեր տեղի ունեցան Սումգայիթում, Գանձակում, Շահումյանում եւ այլուր` ամբողջ Ադրբեջանում: Ադրբեջանական բանակը, երբ գրավեց ԼՂՀ-ի մի շարք տարածաշրջաններ եւ ՀՀ-ի Արծվաշենի ենթաշրջանը, այդտեղ եւս հայերը ենթարկվեցին ցեղասպանության: Այդ ամենը մենք պետք է տեսնենք որպես Ադրբեջանի ղեկավարության կողմից իրականացվող նախապես մշակված ծրագիր եւ տանք դրա քաղաքական ու իրավական գնահատականը, որը Ցեղասպանությունն է: Ինչպես գիտեք, ՀՀ դատախազությունը քր. գործ է հարուցել Սումգայիթի հետ կապված: Մենք գտնում ենք, որ այս օրենքը պետք է պարտադրի դատախազությանը 1988-92թթ. այդ բոլոր իրադարձությունները դիտել մեկ քրեական գործի շրջանակում: Երբ կավարտվի քր. գործը, եւ հայտնի կլինեն մեղավորները, ապա ՀՀ-ն պետք է դիմի Հաագայի միջազգային տրիբունալին , որպեսզի արդեն կոնկրետ պատժի ենթարկվեն այն ադրբեջանցի հանցագործները, ովքեր կազմակերպել էին հայերի Ցեղասպանությունը: Ինչպես ժամանակին այդ դատարանի առջեւ կանգնեցրին ու դատապարտեցին Միլոշեւիչին ու Կարաջիչին՚,- նշեց ՍԻՄ նախագահը: Այս ամենից զատ` Հ. Բաբուխանյանը կարծում է, որ Հայաստանը պետք է ստանա դրամական փոխհատուցում:
Կուսակցության հաջորդ օրենսդրական նախաձեռնությունը կոչվում է ՙԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ԵՎ ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ՆԱՑԻԶՄԻ ԶՈՀԵՐԻ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ՚.
ՙ1988-92թթ. Ցեղասպանության հետեւանքով` 500 000 մարդ փախել է Ադրբեջանիցª տեղ գտնելով մեր երկրում կամ այլ երկրներում: Մարդիկ ցանկանում են վերադարձնել իրենց կորցրած բնակարանները եւ այլ ունեցվածքը եւ չգիտեն, թե ինչպես դա անել: Հայաստանի համապատասխան մարմինները, ըստ ներկայիս օրենսդրության, տվյալ դեպքում իրավասություն չունեն իրենց վրա վերցնելու փախստականների իրավունքները ներկայացնելու պարտականությունը: Առաջարկվող օրենքով նշվի պետական լիազոր մարմինը, եւ սահմանվեն նրա պարտականությունները: Ադրբեջանահայության կորցրած գույքը, որը մի քանի տասնյակ միլիարդ դոլար է կազմում, պետք է գույքագրել, ու մեր պետությունը պետք է համակարգի այս գործընթացը՚:
ՍԻՄ նախագահը կարծում է, որ շատ կարեւոր է, որ այն ամենը, ինչ տեղի ունեցավ եւ շարունակվում է տեղի ունենալ Թուրքիայում ու Ադրբեջանում, կոչվի թուրքական ու ադրբեջանական նացիզմ, քանի որ, եթե կա Ցեղասպանությունը, ապա դա նացիզմի քաղաքականության ու գաղափարախոսության հետեւանքն է. ՙԱյսօր աշխարհում թափ է հավաքում նացիզմի դեմ շարժումը: Մեր կուսակցությունը մասնակցում է ՙԱշխարհն առանց նացիզմի՚ միջազգային շարժմանը, որտեղ կան ավելի քան 48 երկրների ներկայացուցիչներ: Ինչպես գիտեք, որոշ երկրներում առաջ է գալիս հակաքրիստոնեական նացիզմը, եւ Հռոմի պապը հայտարարություն էր արել այդ առումով: Իսկ մեր պետությունը պետք է պաշտպանվի թուրք-ադրբեջանական նացիզմից: Արդարադատության նախարարությանը պետք է հանձնարարվի, որ նրանք սկսեն համակարգել այդ աշխատանքը, թե ինչպես պետք է աջակցություն ցուցաբերվի նացիզմի զոհերին եւ վերականգնվի նրանց նյութական ու բարոյական կորուստները: Այդ աշխատանքն ավարտելուց հետո թուրք-ադրբեջանական նացիզմի զոհերը կամ նրանց ժառանգները համատեղ հայց պետք է ներկայացնեն Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան:
Հաջորդ քայլն այն է, որ մենք կդիմենք ԼՂՀ իշխանություններին եւս` առաջարկելով ընդունել օրենք նացիզմի զոհերին աջակցության համար, որոնց պետք է տրվի վերաբնակվելու հնարավորություն ազատագրված տարածքներում՚:

ՍԻՄ ԼՐԱՏՎԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆ

 

 

 

ՆՈՒՅՆԻՍԿ ԾԱՂՐԱԾՈՒԻ ԴԵՐԻՆ ՉԵՆ ՁԳՈՒՄ

«Դա արդեն զավեշտի ոլորտից է, բայց իրենք այսօր նույնիսկ ծաղրածուի դերին չեն ձգում` պարզապես փորձում են նման ծիծաղելի հայտարարություններով իրենց վրա ուշադրություն հրավիրել։ Վերջին հանրահավաքին 3-4 հազար հոգի էր մասնակցում` 18 կուսակցություններով այդքան մարդ էին հավաքելե,- անդրադառնալով ՀԱԿ-ի մտադրություններին մեծամասնություն կազմել խորհրդարանում, նկատեց ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ։

ՀԱյոց աշխարհ 09.11.11

 

 

ՀԱՅՐԵՆԱՍԻՐԱԿԱՆ ՈՒԺԵՐԸ ՊԵՏՔ Է ՀԱՄԱԽՄԲՎԵՆ ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՇՈՒՐՋ

«Հայոց Աշխարհե-ի հարցերին պատասխանում է ՍԻՄ առաջնորդ ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ
-Վերջին կադրային փոփոխությունները հակասական մեկնաբանությունների արժանացան մամուլում եւ քաղաքական շրջանակներում. իշխանական ռեսուրսի «մոբիլիզացիաե, «ռեստարտե, «պալատական հեղաշրջումե, անգամ` «ներիշխանական ճգնաժամե։ Ձեր դիտարկմամբ` ի՞նչ է կատարվում իշխանության վերին էշելոններում։
-Կարծում եմ, արտասովոր կամ սենսացիոն ոչինչ չի կատարվում։ Վերջին շրջանում միայն մի պաշտոնանկություն է եղել` ոստիկանապետի պաշտոնանկությունը։ Երեւանի քաղաքապետը եւ ԱԺ նախագահը ոչ թե պաշտոնանկ են արվել, այլ իրենք են հրաժարական տվել։
Ինչ վերաբերում է ոստիկանապետ Ալիկ Սարգսյանին, որեւէ պաշտոնյա հավերժ չէ։ Բնականոն գործընթաց է` մի պաշտոնյան փոխարինվում է մեկ այլ պաշտոնյայով։ Ինչպես ցանկացած ոլորտ, այնպես էլ ոստիկանության համակարգը որոշակի զարգացում է ունեցել ժամանակի ընթացքում, ինչ-որ հարցեր մնացել են չլուծված, եւ նախագահին ավելի տեսանելի է` ինչ է պետք համակարգի բարեփոխման համար։
ԱԺ նախագահի հրաժարականին շատ պարզ, տրամաբանական բացատրություն տրվեց։ Խորհրդարանի խոսնակի աշխատանքային օրակարգը իրոք խիստ ծանրաբեռնված է` բացի նիստերը վարելուց, պետք է համակարգել հանձնաժողովների աշխատանքը, արտաքին կապերը, գործուղումները, եւ այդ ամենը նախընտրական շտաբի պետի պարտականությունների հետ համատեղելն իսկապես չափազանց բարդ կլիներ։ Ինքս ժամանակին ղեկավարել եմ մեր կուսակցության նախընտրական շտաբը, եւ շատ լավ պատկերացնում եմ` ինչ է դա նշանակում։
Այնպես որ, նմանատիպ էպիտետները` ռեստարտ, հեղաշրջում, առավել եւս՝ ճգնաժամ, այստեղ բացարձակապես անտեղի են. պարզապես աշխատանքային վերադասավորումներ են, որոնք ապահովում են ավելի լավ եւ արդյունավետ կառավարում։
-Նախկինում էլ եղել են ընտրություններ, բայց «արտակարգ միջոցառումներիե անհրաժեշտություն կարծես թե չի զգացվել։ Սրանից կարելի՞ է եզրակացնել, որ առաջիկա ընտրություններն ավելի բարդ խնդիր են դնում իշխող կուսակցության առջեւ։
-Նախ, նախորդ ընտրություններում ԱԺ նախագահին չի առաջարկվել ղեկավարել կուսակցության նախընտրական շտաբը։ ԱԺ նախագահի պաշտոնը սկզբունքորեն տարբերվում է մյուս պաշտոններից. նա երկրորդ պաշտոնյան է երկրի պետական աստիճանակարգում եւ պատասխանատվության աստիճանով խիստ տարբերվում է նախարարի պաշտոնից։ Կարծում եմ, այս առումով համեմատությունը տեղին չէ։
Երկրորդ` միջազգային իրավիճակը գնալով բարդանում է, տնտեսական ճգնաժամերը հաջորդում են մեկը մյուսին։ Աշխարհաքաղաքական դինամիկ զարգացումները, Ռուսաստանի շուրջ ձեւավորվող նոր բեւեռը, Թուրքիայի հետ հարաբերությունները, Արցախի հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացը` սրանք լուրջ մարտահրավերներ են ստեղծում մեր երկրի համար։ Կարծում եմ, բոլորս պետք է հասկանանք պահի լրջությունը, եւ շատ ուրախ եմ, որ իշխող կուսակցությունը մեծ պատասխանատվությամբ է վերաբերվում իր դերակատարությանը մոտ ապագայում։
-Ի՞նչ ծրագրեր ունեք առաջիկա ընտրական գործընթացների հետ կապված։ Ինչպե՞ս եք պատկերացնում ՍԻՄ մասնակցությունը խորհրդարանական եւ նախագահական ընտրություններին։
-Շաբաթ օրը Թալինի տարծաշրջանում տեղի ունեցավ մեր կուսակցական հավաքը, որտեղ ես հանդես եկա ծրագրային ելույթով։ Կարծում եմ, ստեղծված իրավիճակում Հայաստանի ապագայով մտահոգ քաղաքական ուժերը, որոնց գաղափարախոսությունը մոտ է ազգային-պահպանողական գաղափարախոսությանը, որի ոչ թե սիմվոլիկ կրողը, այլ առաջատարներից մեկը ՍԻՄ-ն է, պետք է համախմբվեն հանրապետության նախագահի շուրջ։ Եվ հակահարված տան հինգերորդ շարասյան «գործառույթե իրականացնող

 

«Դա մեսիջ է ոչ միայն ՀՀ նախագահին, այլև ողջ քաղաքական դաշտինե. Հ. Բաբուխանյան

«Դե, եթե նա նման հայտարարություն է արել, ապա իրեն ի՞նչն է խանգարում վերադառնալ: Խոչընդոտ չեմ տեսնում: Եթե մարդը ցանկանում է վերադառնալ,մնացած տվյալները քաղաքականության մեջ լինելու նա ունիե,-mardik.am-ի հետ զրույցում ասաց ՍԻՄ ղեկավար Հայկ Բաբուխանյանը:

Մեր հարցին`ՀՀ 2-րդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի մատնանշած երեք գործոնները, որոնք էլ կպայմանավորեն նրա վերադարձը քաղաքականություն, արդյոք այսօր առկա՞ են երկրում, պրն Բաբուխանյանն ասաց, որ սոցիալ-տնտեսական պայմաններն ակնհայտ են երկրում:

Ինչ վերաբերում է երկրորդ գործոնին («իմ ներքին համոզվածությունն առ այն, որ ես կարող եմ արմատական ձևով բարելավել իրավիճակըե), պրն Բաբուխանյանն ասաց. իր ցանկությունն է, դա ինքը կիմանաե:

Իսկ երրորդ գործոնի մասին («հասարակության տարբեր շերտերի կողմից իմ` մեծ քաղաքականություն վերադարձի պահանջարկըե) պրն Բաբուխանյանն ասաց, որ չունի, սոցիոլոգիական վիճակագրության չի տիրապետում, որոնց վրա կարող է հիմնվել:

«Կան մարդիկ, ովքեր իր կողմնակիցներն են, կան մարդիկ, ովքեր իրեն չեն ընդունում, բայց թե ինչպիսին են դրանք հարաբերակցության առումով, չեմ կարող ասելե,-ասաց ՍԻՄ ղեկավար Հայկ Բաբուխանյանը:

Mardik.am-ի հաջորդ հարցին`ՀՀԿ-ում կա՞ն մարդիկ, ովքեր կսատարեն Ռոբերտ Քոչարյանին, պրն Բաբուխանյանն ասաց. «Եթե խոսքն ամբողջ Հանրապետական կուսակցության մասին է, ինչ կա որ, այդ մարդկանցից որևէ մեկը կարող է գնալ այդ ճանապարհով: Չի բացառվում, որ նա գա ՀՀԿ-ին ոչ թե մրցակից, այլ աջակից, դա էլ չի բացառվումե,-ասաց ՍԻՄ ղեկավարը:

ՍԻՄ ղեկավարի խոսքով` իրենք հարգում են ՀՀ 2-րդ նախագահի որոշումը, իսկ թե ինչպիսի քաղաքական դրույթներով, պլատֆորմով հանդես կգա, դրանից հետո պարզ կլինի նաև ՍԻՄ-ի դիրքորոշումը:

Մեր հաջորդ հարցին` Ռոբերտ Քոչարյանի այս հայտարարությունը կարելի՞ է համարել մեսիջ ՀՀ գործող նախագահին, պրն Հայկ Բաբուխանյանն ասաց .« Եթե մարդ արտահայտել է այդպիսի կարծիք, ապա դա մեսիջ է ոչ միայն նախագահին, այլև ամբողջ քաղաքական դաշտին և ողջ հասարակությանըե:

30.09.2011 18:10
mardik.am

 

 

 

ԱՅԴ ԱՄԵՆԻ ՀԵՏԵՎԱՆՔՈՎ ԼՏՊ-Ն ՊԻՏԻ ՀԱՅՏՆՎԻ ՄԵՂԱԴՐՅԱԼԻ ԱԹՈՌԻՆ՚

Սեպտեմբերի 24-ին տեղի ունեցավ ՍԻՄ կուսակցության ներկայացուցիչների խորհրդի նիստ, որին մասնակցում էին բոլոր մարզային եւ համայնքային կառույցների ղեկավարները: Նիստը նվիրված էր ՀՀ Անկախության 20-ամյակին: ՍԻՄ նախագահ ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ, ողջունելով եւ շնորհավորելով ներկաներին, ասաց. ՙՄեզ համար այս տոնը ունի լրացուցիչ երանգ, քանի որ ՍԻՄ-ը կանգնած էր անկախության ակունքներում եւ մասնակցություն է ունեցել անկախության հռչակագրի ստեղծմանը, բանակի ձեւավորմանը, Արցախյան պատերազմին եւ բոլոր քաղաքական գործընթացներին: Նշեմ, որ ՍԻՄ-ի 23 տարվա պատմության ընթացքում չի եղել դեպք, որ մենք գայթակղվենք իշխանությամբ, պաշտոններով, փողերով եւ այլն: Մեր կուսակցությունը գրեթե միշտ ունեցել է իր ներկայությունը օրենսդիր մարմնում, մշտապես ներկայացված է եղել ինքնակառավարման մարմիններում եւ ոչ մի անգամ չի ընդունել որեւէ գործարքի գնալու առաջարկ, որի հաշվին դավաճաներ իր սկզբունքներին, ինչը մենք տեսանք որոշ այլ կուսակցությունների պարագայում՚:

ԱՐՏԱՔԻՆ ՄԱՐՏԱՀՐԱՎԵՐՆԵՐ

ՍԻՄ նախագահը անդրադարձավ նաեւ Հայաստանի առջեւ ծառացած արտաքին մարտահրավերներին` մասնավորապես նշելով. ՙԱռաջին հերթին դա հայ-թուրքական հարաբերություններն են, որոնք կազմված են Հայաստան-Թուրքիա եւ Հայաստան-Ադրբեջան փոխհարաբերություններից, որը մեր երկրի ամենաբարդ ու ամենավտանգավոր խնդիրն է: Այնուամենայնիվ, պետք է ասել, որ մեր երկրի նախագահի հայտարարած արտաքին քաղաքականության մեջ նախաձեռնողական սկզբունքը մեր կուսակցությունն ի սկզբանե պաշտպանեց եւ մինչ այսօր էլ պաշտպանում է: Նախաձեռնողական քաղաքականության հետեւանքով հայ-թուրքական հարաբերություններում տեղի ունեցան էական փոփոխություններ: Հայաստանը, աշխարհաքաղաքական առումով դուրս եկավ ավելի բարձր մակարդակի եւ այսօր աշխարհաքաղաքական ասպարեզում հանդիսանում է ՙբարձրագույն լիգայի՚ խաղացող: Իսկ Թուրքիան բաց թողեց իր ոսկե շանսը` Հայաստանի հետ հարաբերություններ ձեւավորելու համար, եւ այսօր արդեն ժամանակն է, որ մենք թե լադրենք թուրքերին նախապայմաններ: Այսօր մենք պետք է կոչով հանդես գանք, որպեսզի հանվի Հայաստանի ստորագրությունը Ցյուրիխյան արձանագրություններից ու Հայաստանը պետք է ներկայացնի իր նախապայմանները Թուրքիայի հետ հարաբերությունները կարգավորելու համար, իսկ դա առաջին հերթին Ցեղասպանության ճանաչումն է, հայ ժողովրդի, 
Ցեղասպանության զոհերի ժառանգների իրավունքների վերականգնումը, մեր պատմամշակութային ժառանգության վերահանձնումը Հայաստանին եւ վերջապես 91 տարի տեւած օկուպացիայի դադարեցումը: 
Թուրքիան եւ Ադրբեջանը հանդիսանում են ֆաշիստական պետություններ եւ առաջնորդվում ռասիստական գաղափարներով, որը պետք է դարձնել համաշխարային խնդիր` որպես ֆաշիզմի ու ռասիզմի դեմ պայքար՚: 
Իսկ Արցախի խնդրի կարգավորման մասին ՍԻՄ նախագահն ասաց. ՙՄեր կուսակցությունն ի սկզբանե եղել է վերամիավորման գաղափարախոսը եւ մեր կուսակցության նվաճումներից է 1989թ. դեկտեմբերի 1-ի վերամիավորման որոշումը, ու մենք շարունակում ենք լինել այդ գաղափարախոսության կրող կուսակցությունը՚: Այնուհետեւ պարոն Բաբուխանյանը իր խոսքն ուղղեց մեր եւ Արցախի իշխանություններին` ասելով. ՙՄի° մոռացեք վերամիավորումը, եւ եթե մենք տոնում ենք Արցախի անկախությունը, ապա դեկտեմբերի 1-ին պետք է տոնենք նաեւ վերամիավորման 22-ամյակը, որը Արցախի անկախությունը դարձրեց իրականություն: Չլիներ 1989թ. դեկտեմբերի 1-ը, ես համոզված եմ, որ այսօր մենք չէինք ունենա Արցախը՚:
Վերջերս բավականին հաճախ է խոսվում Արցախյան պատերազմի հնարավոր վերսկսման մասին, իսկ այդ կապակցությամբ Հ. Բաբուխանյանը հիշեցրեց հետեւյալ կարծիքը. ՙԵրբեմն փորձում են դրանով վախեցնել մեր ժողովրդին կամ դրանով իսկ լրացուցիչ զիջումների դրդապատճառներ գտնել, սակայն ես հայտարարում եմ, որ Արցախյան պատերազմի վերսկսման պայմաններում միակ շահող կողմը կլինի Հայաստանի Հանրապետությունը եւ հայ ժողովուրդը: Այսինքն` այդ դեպքում մենք կազատագրենք Նախիջեւանը, կբացենք երկաթուղային ճանապարհը դեպի Իրան, կբացենք շատ ավելի լայն մայրուղի, որը կապելու է Հայաստանի կենտրոնական շրջանները հարավային շրջանների հետ, որը կբերի ապրանքափոխանակման ակտիվացմանը Իրանի հետ, եւ իրենց երկաթգծով դուրս կգանք դեպի հարավային երկրներ ու Միջերկրական ծով, Պարսից ծոց ու այսպիսով` Հայաստանը դուրս կգա շրջափակումից՚: 
Անկախության նվիրված շքերթի մասին Հ. Բաբուխանյանն ասաց. ՙԱյս շքերթով մենք տեսանք, թե ինչպիսի պատրաստվածություն եւ հզորություն կա մեր բանակում, որի համար մենք` հայերս, հպարտ ենք` բացառությամբ մի քանիսի, ովքեր ամեն բան անում են, որ ավելորդ անգամ սեւացնեն բանակը կամ բանակում դեռեւս եղած բացասական երեւույթները օգտագործեն մեր բանակը վարկաբեկելու ու թուլացնելու համար՚: 
Իսկ Հայաստանի արտաքին կողմնորոշումների մասին խոսելով, ՍԻՄ նախագահն ընդգծեց. ՙՀԱՊԿ-ի շրջանակներում մեր ավանդական բարեկամությունը Ռուսաստանի հետ պետք է զարգացվի: Այսօր որոշ հակահայկական ուժեր շահարկում են այն փաստը, որ մեր Անկախության շքերթին մասնակցեց Ռուսաստանի զորամիավորումը: Այնինչ, մենք պետք է ուրախ լինենք, որ մեր ու ՌԴ-ի մեջ ստրատեգիական գործընկերությունը հասել է այն փուլին, որ մեր Անկախության զորաշքերթին մասնակցում է Ռուսաստանը` իր դրոշով, զորքով` ցույց տալով, որ պատրաստ է կանգնել մեր Անկախության պաշտպանությանը, մեր երկրի անվտանգության ապահովմանը: Իսկ նրանք, ովքեր փորձում են դա շահարկել, պետք է պատասխան տան, թե ինչպես են պատկերացնում Հայաստանի անվտանգությունը նույն զավթիչ Թուրքիայից, եթե ոչ ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում եւ ՌԴ-ի հետ: Պետք է փաստել, որ Ռուսաստանի ստրատեգիական շահերը հակադրվում են Թուրքիայի շահերին: Թուրքիան նպատակ ունի ունենալ ազդեցություն Ռուսաստանի թուրքախոս բնակչության տարածքներում, ինչը ակնհայտ դեմ է Ռուսաստանի շահերին: Պետք է հիշել, որ Ռուսաստանն է, որը ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը կամ 1992թ. կանխել Թուրքիայի ներխուժումը Հայաստան: Այսինքն` այն մարդիկ, ովքեր փորձում են պատվերով սեպ խրել մեր եւ ՌԴ-ի միջեւ, իմ կարծիքով` դավաճանական գործողություն են կատարում՚:

ՆԵՐՔԻՆ ՄԱՐՏԱՀՐԱՎԵՐ

Ներքին մարտահրավերներից պարոն Բաբուխանյանը առաջինն անդրադարձավ մեր տնտեսության վիճակին` մասնավորապես նշելով. ՙՄեր կուսակցությունը խիստ դժգոհ է տնտեսական զարգացման ուղղություններով, տեմպերով եւ աշխատանքի մեթոդներով: Մենք միշտ ասել ենք, որ երկիրը պետք է հիմնվի արդյունաբերության վրա, որը այն հիմքն է, որի վրա պետք է կառուցվի մեր տնտեսությունը: Ֆիզիկական էկոնոմիկան եւ ոչ թե բանկային համակարգը ու այնտեղ գտնվող սպեկուլյանտները պետք է տիրեն մեր երկրի տնտեսությանը: Պետք է լինի ազատ տնտեսություն` զերծ մոնոպոլիզմից եւ բանկային սպեկուլյանտներից:
Իսկ սոցիալական խնդիրների հետ կապված, կարող եմ ասել, որ ամաչում եմ որպես հայ, երբ տեսնում եմ մեր հայրենակիցներին աղբարկղերում հաց որոնելիս եւ ամաչում եմ, որ որոշ մեծահարուստներ, պաշտոնյաներ, պատգամավորներ, որոնք, առանց ամաչելու, այստեղ-այնտեղ կամ, ասենք, ֆրանսիաներում գերճոխ խնջույքներ ու ծնունդներ են կազմակերպում` ծախսելով միլիոններ այն դեպքում, երբ մեր ժողովրդի զգալի մասը սննդի խնդիր ունի. սա պարզապես անբարոյական է: Պետական պաշտոնյաները պետք է հասկանան, որ հենց իրենց վատ աշխատանքի հետեւանքով է, որ մեր ժողովուրդը լավ չի ապրում՚: 
ՙԿրթական, դաստիարակչական ու գաղափարական խնդիրները այսօր եւս Հայաստանի համար մարտահրավերներ են: Եւ եթե այսօր չներարկենք մեր մատաղ սերնդին, որ պետք է սիրել հայրենիքը, պաշտպանել, ապա երկրի վաղվա օրը կհայտնվի հարվածի տակ:
Օրենքի դիկտատուրան եւս օրվա խնդիր է: Բոլորը պետք է ենթարկվեն նույն օրենքին եւ ոչ թե, ով ունի իշխանություն ու փող` ենթարկվի այլ, չգրված օրենքների: Գողը պետք է նստի բանտում: Սակայն շատ անգամ մենք տեսնում ենք, թե ինչպես Վերահսկիչ պալատը բացահայտում է խոշոր չարաշահումներ` կամ բյուջետային գողություններ, թալան, բայց այդ պաշտոնյաները մնում են իրենց պաշտոններում` ասելով, որ կվերադարձնենք գողոնը: Այս դեպքում հարց է ծագում ՙձու գողացողները՚ ինչո±ւ են հայտնվում բանտում, եկեք թողնենք իրենք էլ պաշտոնյաների նման վերադարձնեն գողոնը՚:

ԱԺ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ

Այնուհետեւ, անդրադառնալով հաջորդ տարվա ԱԺ ընտրություններին մասնակցելու հարցին ՍԻՄ նախագահն ասաց. ՙՆախ` նշեմ, որ քաղաքական դաշտում այսօր բավականին ՙլղոզված՚ վիճակ է այն առումով, որ կոալիցիան ինքը դեռ չի կողմնորոշվում, թե ինչպես պետք է մասնակցի ընտրություններին: Հասկանալի է, որ եթե կոալիցիայի երկու հիմնական կուսակցությունները` ՀՀԿ-ն ու ԲՀԿ-ն, այս կամ այն ձեւով կզբաղեցնեն առաջին երկու տեղը, ապա կոալիցիայի երրորդ կուսակցությունը` ՕԵԿ-ը, խնդիր ունի 5 տոկոս հավաքելու հետ կապված: Իսկ ինչ վերաբերում է պառլամենտական այլ երկու կուսակցություններին` ՀՅԴ-ին եւ ՙԺառանգությանը՚, ապա նրանք կարծես արդեն սպառվել են: Եթե ՀՅԴ-ի համար որոշ ժամանակ սովետական տարիներից մնացած միֆեր էին աշխատում, ապա այսօր, երբ ժողովուրդը տեսավ, թե Դաշնակցությունը ինչեր իրեն թույլ տվեց` տասը տարի լինելով իշխանության մեջ, եւ ի վերջո բացահայտվեց, թե ինչպիսի դերակատարում ունեին իրենք 20-րդ դարի սկզբին, ժողովրդի միջից այդ միֆը դուրս եկավ: Եթե հիշում եք 1999թ., մեր կուսակցությունը հաղթեց նրանց:
ՍԻՄ կուսակցությունը եղել է եւ կա կառուցողական ընդդիմության առաջնորդը ու դրոշակակիրը: Բոլոր հարցումները ցույց են տալիս, որ ՍԻՄ-ը գտնվում է 5-6-րդ տեղում: Մենք ունենք հստակ ազգային պահպանողական գաղափարախոսություն, 23 տարվա փորձ, քաղաքական թիմ, ուժեղ կառույցներ, հզոր մամուլ եւ ժողովրդի աջակցություն՚:
ՍԻՄ նախագահը իր կուսակիցների առջեւ դրեց խնդիր` առնվազն 4-րդ տեղ ընտրություններում, իսկ հնարավոր դաշինքների ստեղծման մասին Հ. Բաբուխանյանն ասաց. ՙՉեմ բացառում դաշինքները, սակայն այսօրվա մեր հիմնական մարտավարությունն է` ինքնուրույն գնալ ընտրությունների, սակայն հարցը լրացուցիչ կքննարկվի նոյեմբերին կայանալիք մեր հաջորդ` 21-րդ համագումարում: Իսկ դաշինքների առնչությամբ, կարող ենք քննարկել միայն մեզ գաղափարապես մոտ կանգնած կազմակերպությունների հետ դրանք կազմելու տարբերակները: Նախ` հիշեցնեմ, որ ՍԻՄ-ը իր պատմության մեջ ունեցել է ընտրություններում այլ կուսակցությունների հետ դաշինքով մասնակցություն, սկսած 1991թ., ՀՀԿ-ի հետ, իսկ 1999թ. ընտրությունների ժամանակ ՙԱզգային միաբանության՚ հետ դաշինքով գրավել է 3-րդ տեղը՚:
Հայկ Բաբուխանյանը անդրադարձավ նաեւ երկրում գործող 5-րդ շարասյանը` ասելով. ՙԴա աղանդավորությունն է, որի դեմ պետք է պայքարել եւ իսպառ վերացնել ՀՀ-ից, քանի դեռ մենք գտնվում ենք պատերազմական իրավիճակում, եւ քանի դեռ Հայաստանի անկախությունը վտանգված է: Հաջորդը որոշակի գրանտակեր ՀԿ-ներն են ու ԶԼՄ-ները, որոնք տարածում են հակահայկականություն, հարձակումներ են կազմակերպում բանակի դեմ, փորձում մեր մեջ սերմանել անվստահություն: Այդ կազմակերպությունները սնվում են արեւմտյան տարբեր ֆինանսական աղբյուրներից եւ կատարում նրանց պատվերները` թուլացնելով մեր երկրի հիմքը: Իսկ մշակութային ասպարեզում կան անհատ գործիչներ, ովքեր փորձում են մեզ համոզել, որ այսօրվա թուրքը այն ժամանակվա թուրքը չի, եւ մեր նահապետական գաղափարները, ըստ իրենց, արդեն ավելորդ են, քանի որ հիմա 21-րդ դարն է: Այդ ամերիկյան եւ եվրոպական ցածրաճաշակ զանգվածների մտածելակերպը ներխուժել է մեր իրականություն, մեր ընտանիք, դպրոց եւ փոխում հայկական ինքնությունը: 
Որպես հատուկ ջոկատ` այդ հինգերորդ շարասյան մեջ ես տեսնում եմ ՀԱԿ-ին: Նախ` սկսենք նրանից, որ ՀԱԿ-ը կազմակերպեց մարտի մեկը եւ պատասխանատու է տաս զոհերի համար: ՀԱԿ-ի պատճառով է, որ Հայաստանը վերջին 4 տարում գտնվում էր եվրոպացիների ծանր ճնշումների ներքո: Այս ամենի հետեւանքով Լ. Տեր-Պետրոսյանը ոչ թե հայտնվեց մեղադրյալի աթոռին, այլ դեռ այսօր փորձում է հանրահավաքներ կազմակերպել: Վիկիլիկսյան բացահայտումները միայն ապացուցեցին այն, ինչ մեր կուսակցությունն ասում է 23 տարի ԼՏՊ-ի վերաբերյալ: Նա պատրաստ էր հրաժարվել Ցեղասպանությունից, պատրաստ էր ծախել Արցախը եւ ՀՀ-ի դեմ կատարել է այլ հանցագործություններ եւ անգամ, եթե այդ նարկոթրաֆիկի մեղադրանքը ճիշտ չէ, միեւնույն է, ԼՏՊ-ն պարտավոր է բացատրություն տա, սակայն դրա փոխարեն նա ուրիշներին է մեղադրում: 
Լ. Տեր-Պետրոսյանը ընտրակեղծիքների կնքահայրն է, իսկ Գագիկ Ջհանգիրյանը` կնքամայրը: 1995թ. հենց Ջհանգիրյանն ու ԼՏՊ-ն էին, որ մեր կուսակցությանը ապօրինաբար թույլ չտվեցին մասնակցել ընտրություններին, եւ մինչեւ օրս այդ դատական գործը չի ավարտվել: Իսկ հիմա այդ պետական հանցագործները Ազատության հրապարակում շալախո եւ հրեական պարեր են պարում: Այդ բանդիտները, ի դեմս ՀԱԿ-ի, այդ օտար ուժի , որն ունի թուրքական ուղղություն, կամակատարները իրավունք չունեն այսօր դուրս գալ քաղաքական ասպարեզ: Եվ վերջին հանրահավաքը ցույց տվեց, որ ՀԱԿ-ը սպառվել է, գաղափարներ չունի, եւ իրենց խոսքը` արտահերթ ընտրությունների մասին, արդեն դառնում է ծիծաղելի, ու փչացած սկավառակի նման կրկնում են` չնայած իրենք հայտարարեցին, որ մինչեւ նոր տարի են իշխանություններին ժամանակ տալիս արտահերթի համար, այնինչ հենց նոր տարուց կսկսվի հերթական ընտրությունների նախապատրաստական փուլը: Եվ ՀԱԿ-ը Ազատության հրապարակ եկող մի խումբ մարդկանց պարզապես հիմարի տեղ է դնում եւ փորձում էլի ժամանակ շահել, որպեսզի օտար եւ արեւմտյան իր տերերը որոշակի խաղագումարներ դնեն եւ սկսեն ֆինանսավորել, որպեսզի նոր մարտի մեկեր սադրեն: Սա է ՀՀՇ-ի մարտավարությունը` սկսած 1988-ից: Իսկ հիմա իրենք նույնիսկ ընտրություններում հնարավորություն չունեն հաղթահարել 7 տոկոսի սահմանը, եւ մեր կուսակցությունը պետք է ամեն ինչ անի, որպեսզի ՀԱԿ-ը, ԼՏՊ-ն ու նրանց նման գործողները չհայտնվեն ԱԺ-ում՚:

ԳՆԱՀԱՏԱՆՔ

Իսկ վերջում կուսակցության նախագահը, մեկ անգամ եւս կարեւորելով եւ արժեւորելով Անկախության 20-ամյակը, ՍԻՄ-ի նախագահության որոշմամբ` պարգեւատրեց ՙԻրավունք՚ թերթի գլխավոր խմբագիր Հովհաննես Գալաջյանին` ՀՀ-ում խոսքի ազատության, Արցախի վերամիավորման, ազգային արժեքների պահպանման գործընթացներում ցուցաբերած անմնացորդ նվիրումի եւ անձնական խիզախության համար: Հովհաննես Գալաջյանը դեռ 1987 թվականին մտել է ազգային շարժման մեջ եւ նախապատրաստել 1988թ. փետրվարի 20-ի զարթոնքը , իսկ 1989թ. դարձել ՙԻրավունք՚ թերթի առաջին գլխավոր խմբագիրը` մինչեւ օրս կատարելով այդ պատասխանատու եւ պատվաբեր աշխատանքը:

ԱՐՄԵՆՈՒՀԻ ՀԱԿՈԲՅԱՆ

 

 

 

ՀԱԿ-ը սպառվել է

«Վերջին հանրահավաքը ցույց տվեց, որ ՀԱԿ-ը, որպես քաղաքական ուժ, սպառվել է»,- Փաստարկ ակւմբում լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ նշեց ՍԻՄ նախագահ Հայկ Բաբուխանյանը: Ըստ բանախոսի, ՀԱԿ-ում չեն կարողանում կողմնորոշվել նույնիսկ այնպիսի հարցի շուրջ, թե ի վերջո իրենք «արմատական ընդդիմություն են, թե՝ ոչ»:
«Սպառվել է այդ միավորումը. գաղափարներ չկան, հզորություն չկա և վերջին հանրահավաքը այնքան նոսր էր, որ դա արդեն պետք է լուրջ ահազանգ լինի ՀԱԿ-ի համար»,- նշեց ՍԻՄ նախագահը,- «ՀԱԿ-ի հետևորդներն այլևս չեն ներում Լևոն Տեր-Պետրոսյանին այն «խաղերը», որ նա «տվեց» վերջին շրջանում, որն անընդհատ խափում է նրանց, անընդհատ խոստումներ տալիս, մեկ երկխոսում է, մեկ հեղափոխություն է անում»:
Ըստ Հայկ Բաբուխանյանի՝ ՀԱԿ-ը և Լևոն Տեր Պետրոսյանը նախ և առաջ պետք է պատասխանեին այն մեղադրանքներին Արցախը վաճառելու մեջ, Ցեղասպանության պահանջից հրաժարվելու մեջ, ամերիկացիներին ծառայելու և նույնիսկ նարկոտրաֆիկինգում խառնված լինելու մեջ:
, որոնք ի հայտ էին եկել WikiLeaks կայքի կողմից հրապարակված փաստաթղթերում, սակայն, չգիտես ինչու, դա չեն անում:
Բանախոսի համոզմամբ, սույն մեղադրանքների անպատասխան մնալը ևս թույլ չի տալիս, որպեսզի Լևոն Տեր Պետրոսյանը ունենա այն վարկանիշը, որը ուներ 2008 թ.:
Հայկ Բաբուխանյանի համոզմամբ՝ ՀԱԿ-ը նաև խորը գաղափարական ճգնաժամի մեջ է, իսկ «անընդհատ պտտեցվող արտահերթ ընտրությունների մասին սկավառակը» հերթական ընտրությունների մոտենալուն զուգահեռ «ավելի ու ավելի ծիծաղելի է դառնում»:
«Երկխոսությունը պետք է նպատակ ունենար երկրում ստեղծել ավելի հանգիստ, կառուցողական մթնոլորտ, սակայն փաստ է, որ երկխոսությունը չէր նպաստում այդ մթնոլորտի ձևավորմանը, երկխոսության ընթացքում մենք չլսեցինք մեկ հարց, որը կապված լիներ մեր երկրի ապագայի, մեր ժողովրդի կենսամակարդակի բարձրացման հետ»,- ասաց ՍԻՄ առաջնորդը:
Նա նշեց, որ երկխոսությունը ապացուցեց, որ ՀԱԿ-ը բացի իր սեփական աթոռից որևէ խնդիր չի առաջադրում և չի կարող առաջադրել:
«Հասկանալի է, որ իշխանությունը մի փոքր խմբակի պատճառով չի գնա արտահերթ ընտրությունների, այն էլ ընտրություններից մի քանի ամիս առաջ և այդպիսի երկխոսությունը դատապարտված էր»,-ընդգծեց Հ. Բաբուխանյանը:Նրա խոսքերով, ակնհայտ է, որ ՀԱԿ-ին պետք էր դուրս գալ ՀԱԿ-ը գնալով մխրճվում էր ճահճի մեջ, խայտառակվում էր, երևում էր, որ նրան չի հետաքրքրում երկրի ապագան:
Հ. Բաբուխանյանը նշեց, որ երկխոսությունից դուրս գալու համար, ՀԱԿ-ը օգտագործեց 1989թ.-ից որդեգրած պրովոկացիայի մեթոդը, որի ընթացքում կարող է ինչ-որ մեկը մահանալ, ինչ-որ մեկը ձերբակալվել, հետո պատճառ են բռնում թե բաց թողեք և այլն:
Նա անդրադառնալով Տ. Առաքելյանի գործին` ասաց, որ ակնհայտ էր, որ պրովոկացիան կազմակերպված էր ՀԱԿ-ի կողմից և ինքը գտնում է, որ եթե ՀԱԿ-ի, ՍԻՄ-ի, կամ ՀՀԿ-ի ակտիվիստը իրավախախտում է կատարել, ապա պետք է կրի պատիժ:
Նա նկատեց, որ իշխանությունները շահագրգռված են երկխոսությունը վերականգնելով, որովհետև դրանով իշխանությունը ցույց կտա, որ երկրում գոյություն ունի հանդուրժողականություն, բացի այդ արտաքին աշխարհում կհասկանան, որ ՀՀ-ում ընդդիմության նկատմամբ հետապնդումներ չկան:
Հ. Բաբուխանյանը հավելեց, որ արդյունավետ երկխոսություն վարել ՀԱԿ-ի հետ հնարավոր չէ, ՀԱԿ-ը ինքնուրույն քաղաքական ուժ չէ, այլ իրականացնում է օտար ուժերի պատվերները, ցանկանում է ՀՀ-ում կատարել խժդժություններ, որպեսզի այլ պետությունները լծակներ ձեռք բերեն ՀՀ-ի դեմ:
«Կոալիցիայի մեջ առկա է անորոշությունը և ինչպես հայտնի է, կոալիցիայի ներկայացուցիչները բազմաթիվ հայտարարություններ են արել, որ նախագահական ընտրություններում հանդես են գալու միասնական ճակատով և պաշտպանելու են երկրի գործող նախագահին, իսկ խորհրդարանական ընտրությունների վերաբերյալ տարաբնույթ հայտարարություններ են հնչում»,- ասաց ՍԻՄ նախագահը:
Նա նշեց, որ զուտ քաղաքագիտական տեսակետից անհասկանալի է, եթե նախագահական ընտրություններին ուժերը գնում են իրար հետ, ապա ինչո՞ւ են առանձին-առանձին գնում խորհրդարանական ընտրություններին:
«Եթե հարցը մեկը մյուսին մի բան ապացուցելն է, ապա դա պետք է անել, ոչ թե ընտրությունների ընթացքում, այլ ընտրություններից դուրս»,-ընդգծեց Հ. Բաբուխանյանը:
Նա ընդգծեց, որ ՀԱԿ-ը առաջին հերթին պետք է պատասխաներ այն հարցերին, որոնք ի հայտ եկան «Վիքիլիքսի» բացահայտումներից, այսինքն Լևոն Տեր-Պետրոսյանին մեղադրեցին Արցախը վաճառելու մեջ, Ցեղասպանության պահանջից հրաժարվելու մեջ, ամերիկացիներին ծառայելու և նույնիսկ նարկոտրաֆիկինգում խառնված լինելու մեջ:
Հ. Բաբուխանյանը նշեց, որ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը այդ հարցերը շրջանցեց, ինչն էլ Լևոն Տեր-Պետրոսյանին թույլ չեն տալիս ունենալ այն ռեյտինգը, որը նա ասենք ունեցել էր 2008թ.-ի ընտրությունների ժամանակ:

 

 

 

 

ՈՉ ՈՔ ՉԻ ՄՈՌԱՑԵԼ` ՈՎ ԷՐ ԴԵՄ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՃԱՆԱՉՄԱՆԸ

21 տարի առաջ` օգոստոսի 23-ին, Հայաստանի Գերագույն խորհուրդը թեժ վեճերի արդյունքում ընդունեց անկախության եւ ինքնիշխանության հիմքը դնող պատմական փաստաթուղթը` Անկախության մասին հռչակագիրը: Դրանով սկիզբ դրվեց Հայաստանի անկախացման գործընթացին, որը շուրջ մեկ տարի անց բերեց անկախության հռչակմանը: Անկախության մասին հռչակագիրը նախանշեց Հայաստանի Հանրապետության ներքին պետական, քաղաքական ու տնտեսական համակարգը եւ արտաքին քաղաքականության առանցքները: Այս կապակցությամբ դիմեցինք ՙՍահմանադրական իրավունք միություն՚ կուսակցության նախագահ ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԻՆ, ով 1990-ի օգոստոսին ՍԻՄ-ի ներկայացմամբ ընդգրկված էր Անկախության մասին հռչակագիրը մշակող ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի հանձնաժողովում:
ախ նշեմ, որ Հռչակագրի ընդունումից մեկ ամիս առաջ` 1990թ. հուլիսի 25-ին, ՍԻՄ-ը հանդես եկավ Անկախության մասին հռչակագրի` իր նախագծով: Այն ժամանակ Հայաստանում գործում էին քաղաքական երեք հատված, որոնք անվանվում էին կոմունիստներ, դեմոկրատներ (որոնք ներկայացված էին հիմնականում ՀՀՇ-ականներով) եւ ազգային-ազատագրական ուժեր, որոնց մեջ մտնում էին ՍԻՄ-ը, Հանրապետական կուսակցությունը, ԱԻՄ-ը եւ այլ ուժեր: Քաղաքական երեք հոսանքն էլ ներկայացված էին Անկախության մասին հռչակագիրը մշակող հանձնաժողովում: Եվ եթե մեր` ազգային-ազատագրական ուժերի ներկայացուցիչներիս վեճը կոմունիստների հետ կայանում էր անկախության ձեւակերպումների շուրջ, ապա դեմոկրատների, այսինքն` ՀՀՇ-ականների հետ, մենք բախվում էինք ազգային հարցերում` Ցեղասպանության ճանաչում, Արցախի վերամիավորում, Արեւմտյան Հայաստան: Ընդ որում` նշենք, որ այդ հարցերում կոմունիստները շատ ավելի ազգային էին իրենց դրսեւորում, քան, այսպես կոչված, դեմոկրատ-ՀՀՇ-ականները, որոնք անկախության ամբողջ էությունը հանգեցնում էին ընդամենը արեւմտյան ազատությունների հռչակմանը` բազմակուսակցություն, խոսքի ազատություն եւ այլն: Ի վերջո, ի մի չգալով հանձնաժողովի շրջանակներում` մենք ստիպված էինք վերոհիշյալ երեք ազգային հարցերը` որպես հատուկ կարծիք, ներկայացնել Գերագույն խորհրդին, որը եւ դարձավ թեժ վեճերի ամբիոն:
Ինչ վերաբերում է տարածքային պահանջատիրության մասին Հռչակագրում նշելուն, ապա մեր կողմից քվեարկության է դրվել հետեւյալ առաջարկությունը` ՙՀռչակագրի հիմքում բռնազավթված տարածքների սկզբունքը դնելու մասին՚, որը եւ քվեարկվելով 1990թ. օգոստոսի 20-ին` ժամը 12:04-ին, Գերագույն խորհրդի մեծամասնության կողմից մերժվեց: Այս առաջարկին միահամուռ դեմ քվեարկեցին բոլոր ՀՀՇ-ականները` Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի գլխավորությամբ: ՀՀՇ-ի գաղափարախոսությունը թե° այն ժամանակ, թե° այսօր կտրականապես մերժում է Թուրքիայից տարածքային պահանջ դնելու գաղափարախոսությունը: Սակայն վերոհիշյալ առաջարկին դեմ էին նաեւ այն պատգամավորները, որոնք հետագայում բացահայտվեցին որպես դաշնակցականներ եւ դարձան ՀՅԴ-ի ակտիվ գործիչներ: Առաջարկին, ըստ էության, կողմ չէր նաեւ ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, որը 1990թ. ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամավոր էր: Նշենք նաեւ, որ այն ժամանակ Թուրքիայից տարածքային պահանջատիրության հանդեպ մերժողական կեցվածք են ընդունել նաեւ ներկայիս ՙԺառանգությանը՚ շատ մոտ կանգնած գործիչներ, այդ թվում` ՙԺառանգության՚ փոխնախագահ Ռուբիկ Հակոբյանը: Այնուամենայնիվ, մեզ, մեծ ջանքերի շնորհիվ, հաջողվեց Հռչակագրի տեքստում օգտագործել ՙԱրեւմտյան Հայաստան՚ տերմինը: Այդ հասկացությունը նշվեց հայտնի 11-րդ կետում, որտեղ խոսվում է Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման անհրաժեշտության մասին եւ որը նույնպես մեծ բախումների առարկա դարձավ:
Հատկանշական է, որ երբ քվեարկության դրվեց ՍԻՄ-ի, ՀՀԿ-ի, ԱԻՄ-ի հետեւյալ առաջարկությունը` ՙՀռչակագրի մեջ 1915թ. հայերի Ցեղասպանության նկատմամբ վերաբերմունք արտահայտելու մասին՚, ԼՏՊ-ն անձամբ կատաղի դիմադրություն կազմակերպեց այդ առաջարկին: Բնականաբար, գրեթե բոլոր ՀՀՇ-ականները դեմ քվեարկեցին Ցեղասպանության միջազգային ճանաչման հարցն անկախ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ուղենիշներից մեկը դարձնելու համար: Նշեմ նաեւ, որ անգամ ԳԽ-ի կուլիսներում անհաշտ պայքար էր ծավալվել ՀՀՇ-ականների եւ ազգային ուժերի միջեւ: ՀՀՇ-ականները կոշտ ճնշման էին ենթարկում իրենց այն կուսակիցներին, ում ձեռքը չէր գնում քվեարկել Ցեղասպանության դեմ, իսկ ազգային ուժերը, ստեղծելով հասարակական ալիք, ի ցույց էին դնում Ցեղասպանությանը դեմ գնացող պատգամավորների ապազգային եւ, փաստորեն, դավաճանական կեցվածքը: Հարցը երկու անգամ դրվեց քվեարկության եւ ի վերջո ընդունվեց որպես Անկախության հռչակագրի 11-րդ կետ: Ի դեպ, դրանից 20 տարի անց Հռչակագրի այդ դրույթը հիմք դարձավ Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի` հայ-թուրքական արձանագրությունների առնչությամբ հայտնի որոշման համար, որից, ի դեպ, Թուրքիայում աննկարագրելի ոռնոց բարձրացավ: Նշեմ, որ այս հարցում կողմ քվեարկեցին ՀՀ ներկայիս նախագահ Սերժ Սարգսյանը, երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, ներկայիս ՀՀ սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանը, հայտնի գրող Արամայիս Սահակյանը, քաղաքագետ Սուրեն Զոլյանը եւ ուրիշներ:
Եվ վերջապես, մեր մեծ նվաճումն եմ համարում Հռչակագրի նախաբանում Հայաստանի եւ Արցախի վերամիավորման` 1989թ. դեկտեմբերի 1-ի պատմական որոշման ներառումը: Այսպիսով, Հռչակագիրը սահմանում է, որ Արցախը Հայաստանի անքակտելի մասն է, իսկ ինչպես հայտնի է, Անկախության մասին հռչակագիրը ՀՀ սահմանադրության մի մասն է կազմում: Հետեւաբար, հենց այսօրվա դրությամբ ոչ միայն փաստացի, այլեւ իրավական տեսակետից Արցախը վերամիավորված է Հայաստանի Հանրապետության հետ: Պետք է ասեմ, որ այս հարցի շուրջ եւս մեծ հակամարտություն տեղի ունեցավ մեր եւ ՀՀՇ-ականների միջեւ:
Նշեմ, որ հայրենասիրական ուժերի եւ ՀՀՇ-ի (կամ այսօր ՀԱԿ-ի) միջեւ գաղափարական վեճը, ավելի ճիշտ` հակամարտությունը շարունակվում է մինչ օրս: Եվ ինձ համար շատ զարմանալի է, երբ հանկարծ ՀՀՇ-ականները փորձում են խոսել Ցեղասպանությունից, Արցախից կամ Թուրքիայի կողմից զավթված մեր հողերից, առավել տարօրինակ է, երբ նրանք իբր հայրենասիրական դիրքերից փորձ են անում քննադատել ուրիշներին: Հասկանալի է, որ դա նրանք անում են միմիայն ամբոխավարական նպատակներից ելնելով, ինչպես 1988-1990 թվականներին հրապարակներում խոսում էին Արցախի վերամիավորումից, իսկ այնուհետեւ դեմ էին քվեարկում, որպեսզի այդ դրույթն ամրագրվի Անկախության մասին հռչակագրում: Հռչակագիրը նախապատրաստող եւ ընդունող Գերագույն խորհրդի` ավելի քան 200 գործչից այսօր քաղաքական ասպարեզում են մնացել ոչ ավել, քան 30 հոգի: Եվ հավանաբար ԼՏՊ-ն հույս ունի, որ իր` ազգային խնդիրներին դեմ խայտառակ գործողությունների ականատեսները չեն հիշում կամ եթե հիշում են, ապա չեն մատնանշում իր հակահայ կեցվածքը Հռչակագրի ընդունման ընթացքում: Սակայն պատմական փաստերն անողոք են, եւ ոչ ոք ոչինչ չի մոռացել:

 

 

 

ԵՐԿԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՎԵԼՅԱԼ ԼԱՐՎԱԾՈՒԹՅՈՒՆ Է ԱՌԱՋԱՑՆՈՒՄ

Մեր զրուցակիցը ՍԻՄ նախագահ ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆՆ է

-Վերջերս հանդես եկաք հայտարարությամբ, ասելով, որ ՍԻՄ-ը մշակել է առաջարկությունների փաթեթ, որ մտադիր եք ներկայացնել իշխանություններին` երկխոսություն սկսելու եւ ընդհանուր հայտարարի գալու ակնկալիքով։ Ինչ ընթացք ստացավ այդ նախաձեռնությունը։
-Այո, մենք մշակել ենք 13 կետից բաղկացած առաջարկությունների փաթեթ, որ հիմնականում կազմված է օրենսդրական նախաձեռնություններից` 4 նոր օրենքի նախագիծ եւ մի քանի օրենսդրական փոփոխություններ գոյություն ունեցող օրենքներում, եւ կոալիցիային առաջարկում ենք քննարկել մեր օրակարգը։
Եթե կոալիցիան նպատակահարմար համարի այդ օրակարգային հարցերը քննարկման առարկա դարձնել Ազգային ժողովում, կհամարենք, որ հասել ենք մեր նպատակին, եւ քննարկումներն արդյունավետ են եղել։ Իմ հայտարարությունից հետո անցել է մեկ շաբաթ, սակայն որեւէ պատասխան չենք ստացել. սպասում ենք կոալիցիայի պաշտոնական արձագանքին։
-Արտախորհրդարանական ընդդիմության մեկ այլ հատված` ՀԱԿ-ը, կոալիցիայի հետ երկխոսությունը զուգակցում է վերջնագրերով, վերջնաժամկետներով ու սպառնալիքներով. եթե «սահմանված ժամկետումե մեր ուզածը չստանանք, սպասեք արտահերթ ցնցումներիե։ Դուք ի՞նչ մարտավարություն եք ընտրել։
-Մենք շատ հեռու ենք այն գործելաոճից, որ որդեգրել են որոշ դեստրուկտիվ ուժեր, մասնավորապես ՀԱԿ-ը։ Եթե արձագանք չլինի, կմասնակցենք խորհրդարանական ընտրություններին, վստահ եմ, կանցնենք խորհրդարան, ինքներս մեր առաջարկությունները կմտցնենք օրակարգ եւ, հուսով եմ, կվերածենք գործող օրենքների։ Դա կլինի մեր նախընտրական ծրագրի մի մասը, որ կիրագործենք խորհրդարանական կուսակցության մեր կարգավիճակը վերականգնելուց հետո։
-Ձեզ համար ընդունելի՞ է իշխանություն-ընդդիմություն երկխոսության այս «մոդելըե։
-Ընդհանրապես երկխոսությունը, որպես քաղաքական կատեգորիա, դրական ենք գնահատում, որովհետեւ երկխոսել` նշանակում է մեղմել ներքաղաքական լարվածությունը, երկրում ստեղծել կառուցողական մթնոլորտ։ Ցավում եմ, որ այս դեպքում երկխոսությունը (որ կողմերից մեկը համարում է բանակցություններ), չի ծառայում իր նպատակին` չի բերում ներքաղաքական լարվածության թուլացման։ Հակառակը, կարծես թե հավելյալ լարվածություն է առաջացնում։
Հասարակությունը լարվում է, որովհետեւ կողմերից մեկը անընդհատ հայտարարում է, որ երկխոսում է իշխանությունը փոխելու շուրջ, եւ ստեղծվում է տպավորություն, թե շատ շուտով` ամիսներ անց, իշխանությունը «խաղաղ ճանապարհովե պետք է փոխանցվի ՀԱԿ-ին։ Եթե իշխանությունները գնում են այդպիսի օրակարգով երկխոսության, ստացվում է, որ ինչ-որ չափով ընդառաջ են գնում այդ սցենարին. հանրության մի մասը գոնե այդպես է ընկալում այս երկխոսություն ասածը, ինչը, իհարկե, բերում է ապագայի հանդեպ անվստահություն, հասարակության մեջ ձեւավորվում են անորոշ սպասումներ, եւ երկխոսությունը, ըստ էության, տալիս է հակառակ էֆեկտը։
Իսկ եթե սա զուտ թատերական ներկայացում է (հասարակության մի մասն էլ իշխանություն-ՀԱԿ երկխոսությունն այդպես է ընկալում)` կողմերը փորձում են պարզապես մեկը մյուսին խաբել, ժամանակ են ձգում եւ այլն, ապա դա առավել եւս չի կարող նպաստել լարվածության թուլացմանը, որովհետեւ հասարակությունը չի սիրում, երբ իրեն խաբում են։
-Իշխանություն-ՀԱԿ հարաբերությունների կարգավորումը, վերջին հաշվով, ում օգտին է աշխատում` իշխանությա՞ն, թե՞ ՀԱԿ-ի։
-ՀԱԿ-ը կարողացավ հասնել նրան, որ, ինչպես իրենք են ասում, հավասարը հավասարի պես խոսում է իշխանությունների հետ։ Բնականաբար ՀԱԿ-ը սա ներկայացնում է որպես երկիշխանություն, եւ հնարավորություն է ստանում այս շոգ եղանակին ժամանակ ձգել, քթից բռնած` ման տալ իր կողմնակիցներին։
Բայց կա հասարակության մի ստվար զանգված, որի համոզմամբ` ՀԱԿ-ը պարզապես ծախվել է իշխանություններին, արտահերթ ընտրությունների մասին բոլոր խրոխտ հայտարարությունները սուտ են, խաբեություն, եւ ՀԱԿ-ի պատվիրակությունն իրականում փակ դռների հետեւում սակարկում է ապագա խորհրդարանում իրենց տրվելիք մանդատների հարցը` քննարկում է, թե քանի տեղ պետք է ստանա խորհրդարանում ռադիկալ զանգվածին «քցելուե դիմաց։ Այսինքն` ՀԱԿ-ը ինչ-որ տեղ շահում է, ինչ-որ տեղ` կորցնում այս երկխոսության արդյունքում։
Ինչ վերաբերում է հակառակ կողմին, հասկանալի է, որ, մի կողմից, իշխանությունը շահում է` ստանալով դեմոկրատի իմիջ։ Միջազգային ասպարեզում դա գնահատվում է` գալիս են տարբեր եվրապաշտոնյաներ, որոնք իրականում ՀԱԿ-ի պապաներն են, ու գովում իշխանություններին, որ այդպես լոյալ են վերաբերվում իրենց ագենտներին։
Մյուս կողմից, իհարկե, իշխանությունները նույնպես կորցնում են, որովհետեւ շատերին թվում է, որ կոալիցիան թույլ է եւ ստիպված է գնում այդ բանակցություններին, ինչը իր հերթին անվստահություն եւ անորոշություն է ստեղծում թե՛ թիմի ներսում, թե՛ հասարակության մեջ։
Այսինքն` երկու կողմն էլ ինչ-որ բան շահում է, ինչ-որ բան կորցնում, բայց, կարծում եմ, այս ամենը ապարդյուն է։ Սեպտեմբերին, երբ ՀԱԿ-ը հայտնվի երկընտրանքի առաջ` գնալ «արտահերթ իշխանափոխությանե, կամ հերթական անգամ փոխել «տղամարդուե իր խոսքը, կարծում եմ, այս սիրավեպը կավարտվի։

ԼԻԼԻԹ ՊՈՂՈՍՅԱՆ
ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀ
23.07.2011

 

 

 

ԱՐԺԵԶՐԿՈՒՄ

«Այս երկխոսություն ասածը ունի նաեւ հետեւյալ բացասական կողմը` այնպես է ստացվում, թե քաղաքական դաշտում կոալիցիայից եւ ՀԱԿ-ից զատ այլ դերակատարներ չկան, որեւէ մեկը խոսելու իրավունք, իր տեսակետները լսելի դարձնելու հնարավորություն չունի, բացի կոալիցիայից ու ՀԱԿ-ից։
Կարծում եմ, իշխանություն-ՀԱԿ երկխոսությունը նեղացնում, արժեզրկում է Հայաստանի քաղաքական դաշտը։ Այդ դեպքում պետք է լինեն կամ բազմաթիվ երկխոսություններ` կոալիցիա-ՍԻՄ, կոալիցիա-Դաշնակցություն, կոալիցիա-ԱԻՄ, կոալիցիա-ՀԴԿ, կոալիցիա-«Ազգային միաբանությունե, կա՛մ պետք է վերադառնալ այն ձեւաչափին, որ նախաձեռնում էր Սերժ Սարգսյանը, որպես երկրի նախագահ կլոր սեղանի մոտ հրավիրելովե,- կարծում է ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ։

ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀ
23.07.2011

 

 

ՍԱ ՎԱՐԿԱՆԻՇ ՉԷ, ՍԱ ՍԻՄՊՏՈՄ Է՚

Մեր երկրում արտահերթ ընտրությունների հավանականությունը, կարծես, այդքան էլ մեծ չէ, եւ ըստ ՙՍոցիոմետր՚ անկախ սոցիոլոգիական կենտրոնի տնօրեն ԱՀԱՐՈՆ ԱԴԻԲԵԿՅԱՆԻ. 
ՙԵրկրի ողջ տարածքում մայիս-հունիս ամիսներին պատահական հարցված 1650 քաղաքացիներից միայն 32 տոկոսն են խելամիտ համարել պատասխանել արտահերթ ընտրությունների դեպքում իրենց կողմնորոշումներին վերաբերող հարցաշարին, ըստ որի` հարցվածների միայն մեկ երրորդն է հավանական համարում մեր երկրում արտահերթ ընտրությունները, իսկ 68 տոկոսը նման զարգացումներն ուղղակի անհավանական է դիտարկում՚: Ըստ պարոն Ադիբեկյանի` ՀԱԿ-ը շանս չունի իշխանության գալու, եթե անգամ ՀՀԿ-ի ոչ մի ղեկավար չմասնակցի ընտրություններին. ՙՄեր ենթադրական հարցին, եթե այս պայմաններով վաղաժամկետ ընտրություններ լինեն, ապա ո±ւմ եք տեսնում երկրի նախագահի ու վարչապետի պաշտոնում, հարցվածները երկու դեպքում էլ գերակա առավելություն են տվել ԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանին, իսկ ենթադրյալ նախագահի ցանկում բավականին համեստ արդյունք ունի ՀԱԿ նախագահ Լ. Տեր-Պետրոսյանը, իսկ վարչապետի ցանկում նա վեցերորդն է՚: Մեզ հետաքրքրեց նաեւ, թե ինչ այլ անուններ են հնչել այդ ենթադրյալ հարցի շրջանակներում, որին ի պատասխան Ա. Ադիբեկյանն ասաց. ՙՄեր կողմից հարցը հնչել է հետեւյալ կերպ. ՙԵթե լինեն վաղաժամկետ ընտրություններ եւ ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը եւ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը չմասնակցեն, ապա ո±ւմ եք տեսնում այդ տեղում՚: Այս հարցով մենք չենք կարող ասել, թե ով որերորդ տեղում է գտնվում, քանի որ տոկոսն այնպես է, որ տարբերությունն այդքան մեծ չի: Այսինքն` մենք չենք որոշել վարկանիշ, այլ սա սիմպտոմ է, եւ տարբերությունը առաջինի ու վերջինի միջեւ շատ քիչ է: Իսկ ես տվել եմ Գագիկ Ծառուկյանի ու ՀԱԿ առաջնորդի անունները, քանի որ նրանց հետ չեն կարող մրցել այն 10 հոգին, որոնց անունները տրվել է հարցվածների կողմից, որովհետեւ նրանց ձայները չորսից հինգ անգամ պակաս է նշվածներից: Սակայն, քանի որ 68 տոկոսը լռել են, դրա համար սա վարկանիշ չէ, այլ ընդամենը նշում է տրամադրությունները հնարավոր զարգացումների վերաբերյալ, թե ինչ կարող է լինի: Նախագահի պաշտոնում տեսնում են Գագիկ Ծառուկյանին, Արմեն Ռուստամյանին, ՀՀ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Կարեն Կարապետյանին, Արամ Սարգսյանին, Ստեփան Դեմիրճյանին, քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանին, Տիգրան Կարապետյանին, Նիկոլ Փաշինյանին, չնայած` նրանց տոկոսները բավականին ցածր են: Իսկ վարչապետի պաշտոնում տեսնում են երկու Կարեն Կարապետյաններին, որոնց ցուցանիշները բարձր են, Լեւոն Զուրաբյանին, Հայկ Բաբուխանյանին, Արծվիկ Մինասյանին, Վազգեն Մանուկյանին, Արմեն Սարգսյանին, Արմեն Ռուստամյանին, Տիգրան Կարապետյանին, Հրանտ Բագրատյանին, Տարոն Մարգարյանին, Րալֆ Յիրիկյանին՚: 
Իսկ այն հարցին, թե ինչով կբացատրեք այն, որ ՀԱԿ առաջնորդին տեսնում եք վեցերորդ տեղում, պարոն Ադիբեկյանն ասաց. ՙՆա` որպես վարչապետ, տնտեսական, սոցիալական եւ արդյունաբերության հարցերով զբաղվող գործիչ չի դիտարկվում եւ ընկալվում, այլ ավելի լավ ընկալվում է որպես նախագահ, եւ ըստ մեր այս հարցման` նախագահացուների ցուցակում նա երկրորդ տեղում է` պարոն Ծառուկյանից հետո՚:

ԱՐՄԵՆՈՒՀԻ ՀԱԿՈԲՅԱՆ

 

 

ՄԵՆՔ ԷԼ ԵՆՔ ՈՒԶՈՒՄ ԵՐԿԽՈՍԵԼ

«Ես պաշտոնապես ասում եմ, որ ՍԻՄ կուսակցությունը նախապատրաստել է 13 կետանոց փաթեթ եւ առաջարկում է իշխանություններին այս փաթեթի շուրջ երկխոսություն սկսելե,- հայտարարեց երեկ Հայկ Բաբուխանյանը:
«Մենք գտնում ենք, որ բոլոր ուժերի հետ երկխոսությունը շատ լավ է, քանի որ ներքաղաքական երկխոսությունը բերում է երկրում ավելի առողջ, ավելի հանգիստ ու բարենպաստ մթնոլորտի ձեւավորմանը, որը մեր ժողովրդի համար շատ կարեւոր է: Մի կողմից մեր ժողովուրդը հոգնել է լարվածությունից, իսկ մյուս կողմից՝ մեզ պետք է միասնություն, քանզի Արցախի հարցը փորձ է արվում արագ տեմպերով հասցնել լուծման եւ ինչքան միասնական լինի ժողովուրդն այս ընթացքում, այնքան ավելի ամուր կլինեն մեր դիրքերն այդ գործընթացումե,- նշեց Հ.Բաբուխանյանը:

 

 

ՓՆՏՐՏՈՒՔ

Ինչո՞ւ ԱՄՆ դեսպան Յովանովիչը շտապեց այցելել նորաստեղծ «Ազատ ժողովրդավարներ» կուսակցության ղեկավարին։
ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԻ կարծիքով. «ՀԱԿ-ը ցույց տվեց, որ թույլ, անպտուղ կազմավորում է, Տեր-Պետրոսյանն էլ` արդեն սպառված, դուրս գրվելու ենթակա գործիչների շարքում է, եւ չի կարող սպասարկել պատվիրատուների շահերը։
Ամերիկացիները սկսում են հասկանալ, որ ՀԱԿ-ի միջոցով չեն կարող իրականացնել իրենց ծրագրերը։
Տեսնում են, որ Րաֆֆի Հովհաննիսյանից էլ բան դուրս չեկավ, բնականաբար փնտրում են նոր քաղաքական ուժերի, որոնց միջոցով կարող են առաջ տանել իրենց շահերը Հայաստանում եւ տարածաշրջանում։

 

 

 

ԵՐԿԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆԸ ՊԵՏՔ Է ԼԻՆԻ ԲՈԼՈՐ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՈՒԺԵՐԻ ՄԻՋԵՎ

Մեր հարցերին պատասխանում է ՍԻՄ նախագահ ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ

-Իշխանություն-ՀԱԿ երկխոսությունը, ձեր կարծիքով, «մեռա՞ծ է», թե՞ այն տեղապտույտից դուրս բերելու ռեսուրսը դեռ չի սպառվել։
-Երկխոսություն ասածը եկեք չնույնացնենք իշխանություն-ՀԱԿ երկխոսության հետ։ Եթե երկխոսություն ասելով` նկատի ունենք երկխոսություն քաղաքական ուժերի միջեւ, ապա պետք է մշակվի երկխոսության ինչ-որ ստանդարտ, որի միջոցով բոլոր քաղաքական ուժերը կկարողանան իշխանություններին ներկայացնել իրենց մոտեցումները, առաջարկությունները տարբեր հարցերի վերաբերյալ։
Ժամանակին երկխոսության նման օբյեկտիվ, իմ կարծիքով, արդյունավետ տարբերակ առաջարկեց երկրի նախագահը` հրավիրեց բոլոր կուսակցությունների ղեկավարներին կլոր սեղանի մոտ` արտահայտելու իրենց տեսակետները եւ մտահոգությունները պետության համար առանցքային այս կամ այն խնդրի շուրջ։
Այն ժամանակ հհշականները եւ նրանց թեւի տակ հավաքված խառնիճաղանճ ուժերը չեկան այդ խորհրդակցություններին։ Եվ հիմա ուզում են, որ նույն իշխանությունները երկխոսության հատուկ արարողակարգ, ձեւաչափ մշակեն` իրենց հետ հարաբերվելու համար։ Սա աննորմալ բան է։
Եթե նման բան տեղի ունենա, ես, որպես կուսակցության ղեկավար, հարց կբարձրացնեմ` ինչո՞վ է ՀԱԿ-ը լավ, ասենք, ՍԻՄ-ից, քաղաքական մյուս ուժերից, եւ ինչո՞ւ պետք է մյուսներից տարբեր «հատուկ կարգավիճակ» ունենա։ Եթե դրա համար պետք է 3000 մարդ հավաքել, գոռգոռալ, վիրավորել իշխանություններին եւ հոխորտալ, գուցե մե՞նք էլ գնանք այդ ճանապարհով։
Երկխոսել կարելի է միայն քաղաքական կատեգորիաների շուրջ։ Օրինակ, ՍԻՄ-ը ներկայացված չէ Ազգային ժողովում, առայժմ չի կարող ինքնուրույն բարձրաձայնել, պաշտպանել իր մոտեցումները խորհրդարանում, շատ շուտով, կարծում եմ, կունենա այդ հնարավորությունը, բայց հիմա առաջարկում ենք օրենքի մի շարք նախագծեր։ Ունենք բազմաթիվ առաջարկներ, մեր պատկերացումները ե՛ւ ներքին, ե՛ւ արտաքին քաղաքականության բոլոր խնդիրների վերաբերյալ, եւ ուրախ կլինենք, եթե կոալիցիայի որեւէ կուսակցություն վերցնի եւ օրենսդրական նախաձեռնության կարգով առաջ տանի մեր առաջարկությունները խորհրդարանում։ Սա կարող է հիմք դառնալ բանակցությունների համար։
Բանակցությունների թեմա է նաեւ նախընտրական փուլում դաշինքներ ստեղծելու կամ խաղի կանոններ սահմանելու, էթիկայի, բարոյականության եւ, իհարկե, օրենքի շրջանակներում գործելու խնդիրը։ Խնդրեմ` նստենք, երկխոսենք, քննարկենք եւ գտնենք օպտիմալ լուծումներ։
Ի դեպ, վերջերս Լ.Տեր-Պետրոսյանը շատ հետաքրքիր մի խոստովանություն արեց` ասաց, որ եթե երկխոսություն չլինի, ՀԱԿ-ը կշահի, իսկ երկիրը կկորցնի։ Ստացվում է, որ այն, ինչը օգուտ է ՀԱԿ-ին, վնաս է երկրին` երբ ՀԱԿ-ը շահում է, երկիրը կորցնում է, եւ հակառակը` երբ երկիրը կորցնում է, ՀԱԿ-ը դրանից միայն շահում է։ Սա երեւի Տեր-Պետրոսյանից վերջին 20 տարիներին իմ լսած միակ շիտակ խոսքն է, որին ամբողջությամբ համաձայն եմ։
-Ըստ էության, Տեր-Պետրոսյանն ուզում է, որ ՀԱԿ-ը պաշտոնապես ընդունվի որպես պետություն` պետության մեջ, որը որոշումներ է կայացնում եւ իր որոշումները պարտադրում իշխանություններին։
-Գիտեք ինչ, սա նման է հոգեբուժարանի, որտեղ մեկն ասում է` ես Նապոլեոնն եմ, մյուսը իրեն Ալեքսանդր Մակեդոնացի է երեւակայում, երրորդը` Տիգրան Մեծ։ Այսօր ՀԱԿ-ը պատվիրակություն է կազմում Սերժ Սարգսյանի հետ բանակցություններ վարելու համար, վաղը կարող են բանագնացներ ուղարկել Սարկոզիի կամ Պուտինի հետ բանակցելու համար, կամ դեսանտ իջեցնել լուսնի վրա։ Իմ կարծիքով, սրանք հոգեբուժարանին բնորոշ զրույցներ են։
Եթե ունեն առարկայական առաջարկություններ, թող ներկայացնեն նախ եւ առաջ հասարակությանը, հասարակությունն էլ, եթե մինչեւ հիմա չի հասկացել, հասկանա` սրանց ուզածն ինչ է։ Ասացին` ուզում են, որ իրենց հանցագործ ընկերները բանտից դուրս գան, նախագահը ներեց, ազատեց այդ մարդկանց։ Ասացին` ուզում են անպայման օպերայի ասֆալտի վրա միտինգ անել, թույլ տվեց, ասաց` գնացեք, օպերայի ասֆալտի վրա հավաքվեք, գուցե մտքներդ մի քիչ պայծառանա, էլի չպայծառացան։
Ցանկացած քաղաքական ուժ, լինի ՀԱԿ-ը թե ավելի լուրջ, հայրենասեր որեւէ քաղաքական ուժ, որը ցավում է երկրի համար եւ ունի ասելիք, ունի ծրագրեր, միշտ կարող է գտնել մեխանիզմներ` ներկայացնելու դրանք երկրի իշխանություններին, այդ թվում` երկրի տարբեր պաշտոնյաների հետ հանդիպումների ընթացքում։
Բայց եթե իշխանությունները գնան երկխոսության առանձին վերցրած մեկ քաղաքական ուժի հետ, մենք դա կդիտարկենք որպես քաղաքական դաշտում շեշտադրումների փոփոխություն, հավասարության խախտում եւ հետեւություններ կանենք դրանից։ Սա կնշանակեր ընտրություններից առաջ քաղաքական ուժերից մեկի համար հատուկ պայմաններ ստեղծել, ինչը անթույլատրելի է։ Երկխոսությունը պետք է լինի բոլոր քաղաքական ուժերի միջեւ, եւ իշխանությունները պետք է հավասարապես լսեն եւ հավասար հնարավորություններ տան բոլոր քաղաքական ուժերին։
-ՀԱԿ-ի քարոզչամեքենան հիմա էլ Ռուսաստանին է մեղադրում «երկխոսությունը վիժեցնելու» մեջ, թերեւս այդ նպատակով էլ համակարգող Զուրաբյանին ուղարկել է Մոսկվա` բանակցություններ վարելու «կառավարական շրջանակների հետ»։ Այստեղ որեւէ տրամաբանություն տեսնո՞ւմ եք։
-Պետդումայի պահակի հետ «բանակցություններ վարելու» սինդրոմը մեզանում նորություն չէ։ Իհարկե, ծիծաղելի է, երբ նման պարզունակ հնարքներով փորձում են հիմարացնել մարդկանց (իսկ հիմարացնել կարելի է միայն հիմարներին)։
Արտառոց որեւէ բան չեմ տեսնում, որ տարբեր քաղաքական գործիչներ հանդիպում են տարբեր երկրների քաղաքական ուժերի ներկայացուցիչների հետ, ֆորումներ են լինում, կոնֆերանսներ։ Փառք աստծո, մենք էլ ենք գնում-գալիս, հանդիպումներ ունենում, եւ շատ ավելի լուրջ մարդկանց հետ։ Դա աշխատանք է, որ պետք է կատարել ի նպաստ երկրի, ոչ թե ի շահ սեփական անձի կամ սեփական կուսակցության, եւ մարդիկ, որոնք դա անում են ամեն օր, պարբերաբար, այդ աշխատանքը չեն էլ գովազդում։ Բայց կան մարդիկ, քաղաքական ուժեր, որոնք ջանում են այդ ամենը ծառայեցնել սեփական անձին ու սեփական թայֆային, եւ դա լեւոնականների, հհշականների արյան մեջ է. իրենք ուր, երկիրը` ուր։

ԼԻԼԻԹ ՊՈՂՈՍՅԱՆ

 

 

 

ՄԻ° ՀԱՎԱՏԱՑԵՔ ԱՅՆ ԳԱՅԼԻՆ, ՈՐԸ ԳԱՌԱՆ ՄՈՐԹԻ Է ՀԱԳԵԼ՚

Ուրբաթ օրը ՙՏեսակետ՚ մամուլի ակումբի հյուրն էր ՙՍահմանադրական իրավունք՚ միություն (ՍԻՄ) կուսակցության նախագահ ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ:
Այն հարցին, թե արդյոք այսօր կա± ընդդիմության եւ իշխանության միջեւ երկխոսություն եւ եթե այո, ապա ի±նչ գնահատական կտաք դրան, պարոն Բաբուխանյանը պատասխանեց. ՙԴեռեւս նախընտրական շրջանում ՀՀ նախագահը հայտարարել է, որ պատրաստ է գնալ ընդդիմության հետ համագործակցության, որը ասվել է պարզ, բացահայտ ու բազմիցս: Այն պահին, երբ դեռ չկար մարտի 1, այդ ժամանակ Սերժ Սարգսյանը առաջարկեց ընդդիմությանը նստել սեղանի շուրջ եւ քննարկել ցանկացած հարց: Այսինքն` դեռեւս այն ժամանակվանից խնդիր էր դրված ապահովել ազգային միասնության մթնոլորտը Հայաստանում: Իսկ մեր կուսակցությունը գտնում է, որ Լ. Տեր-Պետրոսյանի հետ ոչ թե պետք է նստել բանակցության, այլ պետք է հանդիպել համապատասխան վայրում, քանի որ իր արարքները ժողովրդի նկատմամբ իր իշխանության օրոք եւ իշխանության գալու պրոցեսում, այսինքն` դեռ մինչեւ 1991 թվականը, մենք գնահատում ենք որպես հանցագործություն:
Այսօր երկրի նախագահի կողմից տարվող ազգային հանդուրժողականությանն ուղղված քաղաքականությունը հարգանքի արժանի է: Այսինքն` ինչ-որ տեղ ներողամիտ լինելով Տեր-Պետրոսյանի, իր շրջապատի հայհոյանքների, անվանարկումների ու մեղադրանքների հանդեպ` իշխանությունները մեծահոգություն գտան իրենց մեջ, որպեսզի երկրում ստեղծվի ազգային համերաշխության մթնոլորտ, որը կարեւոր է, քանի որ մենք ունենք լրջագույն խնդիր. դա Ադրբեջանի կողմից ռազմատենչ դրսեւորումների հարցն է: Հիմա նման գործընթաց նկատվում է, սակայն ՀԱԿ-ը միասեռ երեւույթ չէ ու առնվազն երեք մասերից կազմված գոյակցություն է, որտեղ կան էքստրեմիստներ, ովքեր փորձում են խափանել ընթացող գործընթացը: 
Այս երկխոսությունը կարելի է անվանել ավելի շուտ դիրքերի մոտեցում, այլ ոչ թե լիարժեք երկխոսություն: Այդ պայմանական երկխոսությունը ՀԱԿ-ի էքստրեմիստական թեւին ձեռնտու չէ, քանի որ կան այլ նպատակներ, որոնց մասին պարզորոշ այդ թեւի կարկառուն ներկայացուցիչներից Լեւոն Զուրաբյանը օրերս ասել է, որ եթե իշխանությունները չգնան ՀԱԿ-ի կողմից առաջ քաշած նախապայմանների (իսկ ՙնախապայման՚ բառը պատահական չի ասված, քանի որ Հայաստանի հետ նախապայմաններով է խոսում միայն Թուրքիան, այսինքն` ցուցաբերում է թուրքական մոտեցում այդ հարցին. փաստորեն, Լ. Զուրաբյանը ՙնախապայման՚ բառով փորձում է խզել իշխանությունների հետ ձեռք բերված համաձայնության մի փոքր դաշտի գոյությունը), ապա մենք կգնանք այնպիսի քայլերի, որոնք կվտանգեն Հայաստանի ազգային անվտանգությունը: Ստացվում է, որ ՀԱԿ-ի ու ԼՏՊ-ի գաղափարախոսությունը հետեւյալն է` կա°մ երկխոսության արդյունքում կամովին հանձնում եք իշխանությունը մեզ, որից հետո մենք հանձնում ենք Ղարաբաղը, կա°մ եթե իշխանությունը չեք հանձնում կամովին` այդ դեպքում մենք երկրում ստեղծում ենք ապակայունացում, մասսայական անկարգություններ, բախումներ, ինչի արդյունքում Ադրբեջանը օգտվում է այդ իրավիճակից, կազմակերպում է հարձակում Հայաստանի ու Արցախի վրա, եւ այդ խառնաշփոթում հանձնվում է Ղարաբաղը: ՀՀՇ-ական բոլոր մեխանիզմների վերջնակետը Արցախի հանձնումն է: Անկախ նրանից` ԼՏՊ-ն ձեւ կտա հիմա, թե բանակցում է իշխանությունների հետ, որովհետեւ թույլ է, նա միշտ պատրաստ է թիկունքից հարվածելու: Ինչպես նաեւ իրենց կողմից մշակված է ՙընտրությունից ընտրություն՚ ծրագիրը, որը համաձայնեցված է Արեւմուտքի որոշ հովանավորողների հետ, որն իր մեջ ներառում է ՀՀ-ի ապակայունացման ծրագիրը, իշխանափոխություն, հեղաշրջում, բախումներ եւ այլն. սա ունի մեկ նպատակ` Արցախի հանձնումը Ադրբեջանին: Պոլեմիկայի մեջ ընկնելով` ՀԱԿ-ը մոռանում է, որ պետք է թաքցներ իր այդ ցանկությունները՚: 
Իսկ ահա մարտի 1-ի ողբերգական իրադարձությունների ու կազմակերպիչների առումով ՍԻՄ նախագահը նշեց. ՙԱյդ ամենի համար պատասխան չտված անձը Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն է: Մարդկանց հրահրեցին զանգվածային անկարգությունների, հարձակումների ոստիկանության վրա, ինչպես նաեւ այլ հանցավոր գործողությունների, որի արդյունքում զոհվեց 10 հայ մարդ, այդ սադրիչները, հրահրողները ղեկավարվում էին Տեր-Պետրոսյանի կողմից: Ես, իհարկե, գտնում եմ, որ այդ ժամանակվա ղեկավարությունը եւս մեղավոր էր, որովհետեւ պետք էր ոչ թե թույլ տալ Ազատության հրապարակում քանդել նստարանները, այլ պետք էր կասեցնել այն մարդկանց գործունեությունը, ովքեր մետաղաձողերը ձեռքներին շրջում էին Երեւանի կենտրոնում, նրանք պարզապես հանցագործ են, որոնց պետք էր մեկուսացնել հասարակությունից, այլ ոչ թե հանդուրժել: Ես գտնում եմ, որ, այո, ուշ էր մտցված հատուկ դրությունը, ոստիկանությունը պատրաստ չէր զանգվածային անկարգությունները կանխելու, եւ այո` հանդուրժվում էին ԼՏՊ-ի կողմից կազմակերպված անկարգությունները՚: 
Այն հարցին, թե արդյոք Դուք ճիշտ չե±ք համարում այս երկխոսությունը, բանախոսը պատասխանեց. ՙՆախ` ես ՀԱԿ-ի բոլոր թեւերի մղումները համարում եմ ոչ անկեղծ, սակայն այդ թեւերի մեջ գոյություն ունի մարտավարության, այլ ոչ ռազմավարության տարբերություն, քանի որ նրանց ռազմավարությունը նույնն է` հանձնել Արցախը, իշխանափոխություն կատարել, բացել նավթի ճանապարհը, որպեսզի կասպյան եւ միջինասիական էներգակիրները Հարավային Կովկասով եւ Թուրքիայով անցնեն դեպի Արեւմուտք` շրջանցելով Ռուսաստանը: Սա ՀԱԿ-ի վերջնական նպատակն է, որն իրենց առջեւ դրել են իրենց արեւմտյան ղեկավարները՚: Կա նաեւ կարծիք, որ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը, դրսում չգտնելով տերեր, այսօր նախընտրեց երկխոսության ճանապարհը ՙդիտարկմանն ի պատասխան՚ ՍԻՄ նախագահն ասաց. ՙՔաղաքականությունը բավականին արագ փոփոխվող է, եւ Տեր-Պետրոսյանի տերերը ինչ-որ դժգոհություններ են հայտնել իրենց պլանների խափանման առումով: Վերջերս մի քանի հոգի ՀԱԿ-ի կարկառուն դեմքերից լքեցին ՀԱԿ-ը: Եվ այսօր Արեւմուտքը փնտրում է այն ուժին, թե ում վրա դնի իր խաղագումարը` ՀԱԿ-ի±, ՀԱԿ-ի որեւէ թեւի±, ՙԺառանգությա±ն՚, թե± մեկ այլ ուժի: Հիմա կա այդ մրցակցությունը վերը նշված ուժերի միջեւ: Լարված պայքար է գնում նրանց միջեւ տիրոջը լավ ծառայելու համար: Սակայն կրկին ուզում եմ նշել, որ ԼՏՊ-ն քաղաքականություն իջած հենց առաջին օրվանից, այսինքն` 1988թ.-ից, սպասարկել է արեւմտյան շահերը, որը արել է մշտապես ու անդադար, եւ որեւէ այլ բան այդ քաղաքական գործիչը չի արել: Հնարավոր է, որ այսօր տարաձայնություններ լինեն Լեւոնի ու իր հովանավորների միջեւ, ինչպես ասում են` չկա ընտանիք, որտեղ կոնֆլիկտ չլինի, սակայն դա տակտիկական շրջադարձ է, այլ ոչ թե ռազմավարության հետ կապ ունեցող իրավիճակ՚: 
ՙԻսկ արդյոք սա գործարք չէ±՚ հարցին ՍԻՄ նախագահը պատասխանեց. ՙԵրբ Լ. Տեր-Պետրոսյանը մեր ժողովրդին դնում է խաղալիքի տեղ, ինձ համար ցավ է: Ինչո±ւ, քանի որ իր հետեւից գնում են նաեւ որոշ երիտասարդներ, որոնք չգիտեն, թե ինչեր է արել նա 1988 թվականից սկսած: Չգիտեն, թե ինչ եղավ 1996-97թթ. ընտրությունների ժամանակ եւ այլն: Այսինքն` մեր երիտասարդության որոշ մասը երբեմն ֆեյսբուքներով կամ ամերիկյան տարբեր գործակալների գործունեությամբ մեր երկրում տարբեր գրանտակերների քարոզչությունը խառնում ժողովրդավարացման իրական ճանապարհի հետ եւ գնում Լ. Տեր-Պետրոսյանի հետեւից: Մեր երկրում կան դժգոհ մարդիկ, որոնց նա օգտագործում է որպես խաղալիք: Եվ եթե իշխանությունները սկզբունքային լինեին դեռեւս 1998 թվականին, ապա Լ. Տեր-Պետրոսյանին (ինչը պահանջում էր ՍԻՄ-ը) պետք էր քրեական պատասխանատվության ենթարկել, եւ այս դեպքում նա պարզապես չէր լինի քաղաքական ասպարեզում եւ առիթ չէր լինի մտածելու` գնա±լ նրա հետ երկխոսության, թե± չգնալ: Իսկ իշխանությունների կողմից երկխոսության գնալը մեծահոգություն եմ համարում: Բայց գուցե ավելի բարձր նայելով իրավիճակին կամ տեսնելով, որ Արցախին վտանգ է սպառնում, ինչպես նաեւ այն, որ մոտենում են ընտրությունները, ապա այս դեպքում իշխանությունները ճիշտ են անում` գնալով երկխոսության, մարելով էսկալացիայի ֆոնը՚: ՍԻՄ նախագահը, այնուամենայնիվ, կոչ արեց իշխանություններին. ՙՄի° հավատացեք այն գայլին, որը գառան մորթի է հագել, որովհետեւ մի փոքր մարտավարական շրջադարձ է կատարված: Հետեւաբար, այո, հարկավոր էր այդ երկխոսությունը, սակայն այն անկեղծ չէ, եւ կարծում եմ, որ շատ շուտով իմ խոսքերի ապացույցները կդառնան իրականություն՚: 
ՙԻ±նչ կարծիք ունեք երրորդ ուժի ձեւավորման մասին, ո±ւմ եք տեսնում այդ տեղում, ի±նչ եք մտադիր անել նախընտրական շրջանում ու որտե±ղ եք տեսնում Ձեր տեղը խորհրդարանում՚. ՙՀայաստանում կա կոալիցիա, կա արեւմտամետ արմատական ընդդիմություն եւ կա ընդդիմություն, որը անվանվում է հայրենասիրական, որը ՍԻՄ-ն է եւ մի քանի կուսակցություններ եւս: Ինչ վերաբերում է մեզ, ապա դուք գիտեք, որ մենք կոալիցիայի մաս չենք կազմում, միաժամանակ, մենք իշխանությունների հրաժարականը չենք պահանջում, սակայն բազմիցս քննադատել ենք եւ իշխանությունների սոցիալ-տնտեսական գործունեությունը, եւ ՀԱԿ-ի ու իրենց նման այլ ապազգային կուսակցությունների գործունեությունը: Մեր կուսակցությունը ունի երեք նպատակ, որոնցից առաջինը ազգային խնդիրների հայամետ լուծումն է, երկրորդը քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանությունն է, իսկ երրորդը ֆիզիկական էկոնոմիկայի, այսինքն` արտադրության զարգացումն է: Իսկ խորհրդարան անցնելու մեր շանսերը գնահատվել են սոցիոլոգ Ա. Ադիբեկյանի կողմից ու նշվել, որ մենք ներկա պահին 7-րդ տեղում ենք, եւ մինչ ընտրությունները կարող են էլ ավելի մեծանալ մեր ընտրվելու հնարավորությունները, քանի որ մենք ունենք ազգային պահպանողական գիծ եւ այդ առումով ունենք բավականին շատ աջակիցներ: Պատրաստվում ենք առայժմ մասնակցել ինքնուրույն, եւ այս պահի դրությամբ որեւէ բանակցային գործընթաց պաշտոնական կամ ոչ պաշտոնական մեր կուսակցության մասնակցությամբ չի ընթանում: ՍԻՄ-ը հզոր է ոչ միայն քարոզչական լրատվական դաշտում, բավականին ակտիվ կերպով հիմա աշխատում ենք մարզային կառույցների հետ, գաղափարախոսական դաշտում, առաջադրել ենք օրենքի հինգ նախագծեր եւ այլն՚: 
Ներքաղաքական կյանքից անցում կատարելով դատական հարցերին` պարոն Բաբուխանյանը նշեց. ՙԵս հիմա գալիս եմ դատարանից, որտեղ պատգամավոր Տիգրան Արզաքանցյանը ՙԻրավունք՚ թերթին տվել է դատի այն բանի համար, որ թերթը գրել է, թե նա թրեւ էր գալիս կազինոներում: Ես հիմա նորից եմ կրկնում` այո, Տիգրան Արզաքանցյանը թրեւ էր գալիս կազինոներում եւ ունի այդպիսի վատ բնավորություն կազինոյում խաղալու՚:

ԱՐՄԵՆՈՒՀԻ ՀԱԿՈԲՅԱՆ

 

 

 

Թուրքիան Ռուսաստանի ռազմավարական գործընկեր չի դառնա

Ամփոփվեցին հայ—թուրքական հարաբերություններին վերաբերող միջազգային կոնֆերանսի արդյունքները
«Հասավ պահը, երբ հայ—թուրքական հարաբերությունները պետք է դիտարկել գիտական տեսանկյունից, քանի որ քաղաքական տեսանկյունից դրանք արդեն բազմիցս դիտարկվել ենե։ Այսպիսի տեսակետ հայտնեց հայ—ռուսական (սլավոնական) համալսարանի գործնական լրագրության ամբիոնի վարիչ, ՍԻՄ ղեկավար Հայկ Բաբուխանյանը երեկ տեղի ունեցած «Հայ—թուրքական հարաբերությունները, դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական զարգացման վրա եւ դրանց արտացոլումը մամուլումե միջազգային համաժողովի արդյունքներին նվիրված ասուլիսի ժամանակ։
Անդրադարձ կատարելով Ռուսաստանի դերին հայ—թուրքական հարաբերություններում՝ Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի քաղաքագիտության եւ փիլիսոփայության ֆակուլտետի միջազգային քաղաքական գործընթացների ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր Վալերի Աչկասովն ընդգծեց Ռուսաստանի դերը տարածաշրջանում որպես խաղաղարարի. «Բնական է, որ Ռուսաստանը, լինելով մեծ տերություն, տարածաշրջանում իր շահերն ունի եւ ձգտում է օգտագործել բոլոր դիվանագիտական միջոցները հարաբերությունների կարգավորման համար, բացի դրանից Ռուսաստանում բնակվում է կովկասցիների մի ստվար զանգված, եւ տարածաշրջանի կայունությունը կարեւոր է հենց Ռուսաստանի համար, քանզի այն կխթանի երկրի ներսում տնտեսական զարգացումը։ Սակայն Ռուսաստանի ջանքերը չեն տալիս արդյունքներ, քանի որ հարաբերությունների բարելավում չի դիտվում. արդյունքը կա՛մ զրոյական է, կա՛մ մոտ զրոյականինե։
Իսկ ինչ վերաբերում է ռուս—թուրքական հարաբերություններին եւ ռազմաքաղաքական գործընկերությանը, ապա ռուս փորձագետը քիչ հավանական է համարում դա։ «Հազիվ թե Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի միջեւ ռազմական գործընկերություն հաստատվի, թեկուզեւ այն պատճառով, որ Թուրքիան ՆԱՏՕ—ի անդամ է եւ ԱՄՆ—ի ռազմավարական շահերի գոտինե,— ասաց Վ. Աչկասովը։ Նրա խոսքերով, տնտեսական եւ առեւտրային կապերը կզարգանան, սակայն ոչ ավելի։ Ռուսաստանը որպես ռազմավարական գործընկեր ճանաչում է Հայաստանին եւ կաջակցի նրան ցանկացած հարցում։
Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետի քաղաքականության տեսության եւ փիլիսոփայության ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր Վլադիմիր Գուտորովը եւս կարծում է, որ խոսքը ռազմական գործընկերության մասին չէ։ «Խոսքը այն մասին է, որ այդ հարաբերությունները մնան բարեկամականե,–նշեց նա՝ հավելելով, որ Թուրքիան չի կարող ԱՄՆ—ից առանձին ինքնուրույն քաղաքականություն վարել։
Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի Արեւելքի մշակութաբանության եւ փիլիսոփայության ամբիոնի վարիչ Տիգրան Թումանյանի կարծիքով, Թուրքիան ռուսական շուկայում առաջիններից մեկն է հայտնվել՝ դեռեւս 90—ականների սկզբին եւ ՌԴ տնտեսական համագործակցության բավականին ակտիվ մասնակիցներից մեկն է։ Ըստ այդմ, այդ երկրին առավելապես հետաքրքրում է համագործակցության այդ ձեւաչափը. «Ընդհանուր առմամբ, Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի միջեւ ռազմաքաղաքական եւ առաջին հերթին ռազմական համագործակցություն մոտ ապագայում հազիվ թե հնարավոր լինիե։
Ըստ քաղաքագետների, էական փոփոխություններ չեն սպասվում նաեւ Թուրքիայում առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններից հետո։
Անդրադառնալով ղարաբաղյան հիմնախնդրին՝ Վ. Աչկասովը նշեց, որ «ստատուս քվոնե դեռ երկար կպահպանվի։ «Ադրբեջանը, ավելացնելով իր ֆինանսական միջոցները, կփորձի ժամանակ առ ժամանակ բախումներ առաջացնել սահմանին, սակայն լայնածավալ պատերազմի հավանականությունը քիչ եմ համարումե։ Պրոֆեսորը խաղաղ ճանապարհով այս հակամարտության կարգավորման ուղիներ չի տեսնում, ուստի նա համոզված է, որ այն դեռ երկար ժամանակ սառեցված վիճակում կմնա

Լիլիթ ԱՍԱՏՐՅԱՆ
28-04-2011

 

 

 

ՀԱՐԳԱՆՔԻ Է ԱՐԺԱՆԻ

Ըստ Հայկ Բաբուխանյանի, այսօր իշխանության կողմից վարվում է հարգանքի արժանի քաղաքականություն: 
   «Ինչ-որ տեղ ներողամիտ լինելով Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի եւ նրա շրջապատի անվանարկումների, անհիմն մեղադրանքների հանդեպ` իշխանությունը մեծահոգություն գտավ երկրում ազգային համերաշխության մթնոլորտ ստեղծելու համար: Դա շատ կարեւոր է, քանի որ կա խնդիր` Ադրբեջանի կողմից ռազմատենչ դրսեւորումների հարցը: Ներկայումս երկխոսության գործընթաց իսկապես նկատվում է, սակայն ՀԱԿ-ը միատարր երեւույթ չէ. դա առնվազն երեք մասի բաժանված գոյակցություն է, որտեղ կան էքստրեմիստներ, ովքեր փորձում են խափանել ընթացող գործընթացը: Կողմերի միջեւ դիրքերի մերձեցում, կրքերի շիկացման պակասության գործընթաց, իհարկե, ակնհայտ է»,- գտնում է ՍԻՄ առաջնորդը:

Հայոց Աշխարհ 14.05.2011թ.

 

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ԹՈՒՐՔԻԱՅԻ ԱՐՏԱՔԻՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱԿԱՍԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑՆԵՐԸ

Ս.թ. ապրիլի 25-26-ին Հայ-ռուսական համալսարանում անց է կացվել գիտական միջազգային կոնֆերանս` ՙՀայ-թուրքական փոխհարաբերությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական զարգացման վրա եւ դրանց արտացոլումը մամուլում՚ թեմայով: Գիտաժողովում հանդես եկավ ՙՙՍահմանադրական Իրավունք՚ միություն՚ կուսակցության նախագահ, Հայ-ռուսական համալսարանի գործնական լրագրության ամբիոնի վարիչ, Եվրոպական բնագիտական ակադեմիայի ակադեմիկոս ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ, որի զեկույցը (կրճատումներով) ներկայացնում ենք մեր ընթերցողների ուշադրությանը:
Հարավային Կովկասի տարածաշրջանը համաշխարհային քաղաքականության ամենահանգուցային եւ ամենադժվարին կենտրոններից մեկն է: Հատկապես տարածաշրջանի զարգացման վրա ազդեցություն ունի հայ-թյուրքական պատմական կոնֆլիկտը, որը իր բնույթով աշխարհում ներկայումս գոյություն ունեցող ամենահին կոնֆլիկտներից մեկն է, եւ որն իր տեւողությամբ ու դրամատիկությամբ թերեւս կարող է համեմատվել միայն արաբա-հրեական կոնֆլիկտի հետ: Ներկայումս հայ-թյուրքական կոնֆլիկտը ունի երկու դրսեւորումª հայ-թուրքական եւ հայ-ադրբեջանական:
Հայաստանի եւ Թուրքիայի միջեւ գոյություն ունեցող կոնֆլիկտը օրակարգում ունի հետեւյալ բաղկացուցիչ խնդիրներըª
ա. Թուրքիայում եւ Արեւմտյան Հայաստանում Հայոց ցեղասպանության հարցը
բ. Թուրքիայի կողմից Հայաստանի Հանրապետության տարածքների օկուպացիայի հարցը
գ. Օկուպացված տարածքներում հայ ժողովրդի պատմամշակութային արժեքների ոչնչացման, ինչպես նաեւ գույքային իրավունքների վերականգնման հարցը
դ. Թուրքիայի կողմից Հայաստանի Հանրապետության շրջափակման եւ Հայաստանի Հանրապետության դեմ այլ թշնամական գործողություններ կատարելու հարցը
ե. Թուրքիայի ներգրավվածությունը արցախյան կոնֆլիկտում` որպես կոնֆլիկտի փաստացի կողմ:
Ինչ վերաբերում է Հայաստանի դիրքորոշմանը տարածաշրջանում իրավիճակի զարգացման վերաբերյալ, ապա, ինչպես հայտնի է, հայկական կողմը հանդիսանում է Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման նախաձեռնողը: Խոսելով Հարավային Կովկասի ապագայի վերաբերյալ` Հայաստանի նախագահը իր ելույթներում բազմիցս ընդգծել է, որ անհրաժեշտ է ՙգիտակցել ու տեսնել ապագանª ընդհանուր հորիզոնը՚: Հայաստանի նախագահը բազմաթիվ քաղաքական հարցերի լուծումը տեսնում է տնտեսական համագործակցության ճանապարհին, ինչը կարող է բերել թե° Հարավկովկասյան երկրների եւ նրանց դաշնակիցների, թե° տարածաշրջանային առաջատարների եւ թե° ներդրողների շահերի համադրմանը. ՙԻրավիճակը, երբ բոլորըª գերտերությունները, տարածաշրջանային առաջատարներն ու շահագրգիռ մյուս կողմերը հնարավորություն ունեն փոխլրացման ճանապարհով արդյունավետորեն բավարարել իրենց շահը, ունակ է հետ պահել ցանկացած մեկին ամեն ինչ խառնելու գայթակղությունից՚: Հայաստանը ոչ միայն առաջարկում է տարածաշրջանային խնդիրները տնտեսական համագործակցության միջոցով լուծելու ռազմավարությունը, այլեւ մանրամասնում է այն` առաջարկելով տարածաշրջանի այլ պետություններին եւ ամբողջ աշխարհին կոնկրետ ծրագիր` տարածաշրջանը էներգակիրների աղբյուրից պետք է վերածել էներգետիկ հանգույցի եւ հյուսիսն ու հարավը, արեւելքն ու արեւմուտքը կապող տրանսպորտային հանգույցի: ՀՀ նախագահը հատուկ ընդգծեց, որ անհրաժեշտ է բազմազանեցնել ծրագրերի ուղղվածությունը. ՙՄիայն արեւելքից արեւմուտք ձգվող նավթամուղներն ու գազամուղները, հաղորդակցության ուղիները չեն կարող ապահովել կայունություն, անվտանգություն եւ բարգավաճում տարածաշրջանում՚: Ակնհայտ է, որ խոսքը Արեւմուտքի այն փորձերի մասին է, որոնք նպատակաուղղված են, շրջանցելով Ռուսաստանը, իրենց ուղղությամբ վերակողմնորոշել նախ` Հարավկովկասյան տարածաշրջանը, որից հետո` Միջին Ասիան եւ Ղազախստանը: Այդպիսի նախագիծ է ՆԱԲՈՒԿԿՕ-ն, ինչը մեր տարածաշրջանի համար նախատեսում է միակողմանի զարգացում ընդամենը որպես Կասպիան նավթի աղբյուր եւ դրա` Թուրքիա եւ ապա` Արեւմուտք տեղափոխման համար տրանզիտային տարածք: Տարածաշրջանի այդպիսի զարգացման դեպքում ներկայիս այնպիսի ռեգիոնալ խաղացողները, ինչպիսիք են Ռուսաստանն ու Իրանը, ամբողջությամբ կմեկուսացվեն, ինչի փոխարեն` կհզորանան Թուրքիայի դիրքերը, որը կվերածվի տարածաշրջանային միանձնյա առաջատարի: Այդպիսի զարգացման ճարտարապետներին, բնականաբար, դուր չեն գալիս հայ-ռուսական ռազմավարական հարաբերությունները, վերջերս վավերացված համաձայնագիրը ռուսական ռազմակայանի Հայաստանում գտնվելու ժամկետը երկարացնելու վերաբերյալ, Հայաստանի անդամակցությունը ՀԱՊԿ-ին, Իրանի հետ տնտեսական կապերի ամրապնդումը, հայ-իրանական երկաթգծի կառուցման ծրագրերը, Չինաստանի հետ տնտեսական կապերի ձեւավորումը:
Դրա հետ մեկտեղ` նշենք. Հայաստանը միաժամանակ զարգացնում է դինամիկ հարաբերություններ Եվրամիության հետ` Արեւելյան գործընկերության շրջանակներում, իսկ ՀՀ նախագահը կոչ է արել Գերմանիային եւ Ֆրանսիային ակտիվորեն մասնակցել մեր տարածաշրջանի ենթակառուցվածքի եւ տնտեսության զարգացմանը: Սակայն տարածաշրջանային խնդիրների լուծման վերաբերյալ Հայաստանի նման նախաձեռնությունները հանդիպում են Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի դիմադրությանը: ՙՆույնիսկ ԵՄ Արեւելյան գործընկերության շրջանակներում մենք հանգիստ նայում ենք, թե ինչպես ծրագրին միացած որոշ երկրներ փորձում են քո խոսքով սահմանափակել տարածաշրջանային համագործակցության հնարավորությունները՚,- ասել է մեր երկրի ղեկավարը:
Ինչ վերաբերում է Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման հարցին, պետք է նշել, որ այն գտնվում է Հայաստանի արտաքին քաղաքական օրակարգի ամենակարեւորագույն տեղերում, եւ, ինչպես նշել է ՀՀ նախագահը, դա ո°չ մտացածին հարց է եւ ո°չ էլ մեր երկրների քաղաքական վերնախավերի բախման խնդիր. ՙՄեր հասարակությունների միջեւ կա հակադրություն, կա թշնամություն, կա մեծ անվստահություն, եւ այդ ամենը հնարածին է: Դա թշնամություն չէ քաղաքական վերնախավերի միջեւ, դա անձնավորված եւ իրավիճակային թշնամություն չէ: Այդ ամենը հետեւանք է Հայաստանի պատմության այն սարսափելի էջի, որը իրականացվել է Օսմանյան կայսրությունում, այսինքնª հայերի Ցեղասպանության: Եվ եթե երբեւէ մեզ հաջողվի նորմալացնել հարաբերությունները, դրա համար անհրաժեշտ է թե° Հայաստանի, թե° Թուրքիայի ղեկավարների քաղաքական կամքը՚,- ասել է Սերժ Սարգսյանը: Ցեղասպանության ճանաչման հրամայականը առաջնահերթություն է ոչ միայն Հայաստանի ժամանակակից քաղաքական մտքի պարագայում, այլեւ հանդիսանում է հիմնարար գաղափար Սփյուռքում հայապահպանության առումով: Հետեւաբար, ե°ւ Հայաստանում, ե°ւ Սփյուռքում Թուրքիայի փորձերը` մեկուսանալ իրականացված Ցեղասպանության համար պատասխանատվությունից, ընկալվում են խիստ բացասական:
Ինչ վերաբերում է Թուրքիային, ապա Ցեղասպանությունը մերժելու ուղղությունը Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության հիմնասյուներից մեկն է: Նույնիսկ ներքին քաղաքականության մեջ Թուրքիան մեթոդաբար անց է կացնում Հայոց ցեղասպանությունը մերժելու քարոզչություն, ինչը իր արտացոլումն է ստանում կրթական ծրագրերի, մշակույթի ոլորտի եւ օրենսդրության մեջ:
Ցեղասպանության ճանաչման հարցի հետ առնչվում է օկուպացված տարածքների խնդիրը: Ինչպես հայտնի է, 1917-20թթ. ե°ւ Ռուսաստանը, ե°ւ եվրոպական երկրները, ե°ւ ԱՄՆ-ն, ե°ւ ինքը` Թուրքիան, ճանաչել են Արեւմտյան Հայաստանի պատկանելությունը անկախ հայկական պետության: Այնուամենայնիվ, ի խախտումն իր կողմից ստորագրած պայմանագրերի եւ ստանձնած պարտականությունների, Թուրքիան իրականացրեց նախ` Արեւմտյան եւ ապա` Արեւելյան Հայաստանի մի մասի բռնազավթումը եւ բռնակցումը: Օկուպացված տարածքների հարցը նույնպես մնում է ինչպես հայ հասարակության հասարակական քաղաքական մտքի օրակարգում, այնպես էլ պաշտոնական Երեւանի համար: Չմոռանանք, որ գտնվելով ԱՄՆ-ում` ՀՀ նախագահը ծաղկեպսակ դրեց ԱՄՆ նախկին նախագահ Բուդրո Վիլսոնի գերեզմանին, որը 1920թ.-ին ստորագրել էր իրավարար վճիռը Հայաստանի եւ Թուրքիայի սահմանների վերաբերյալ: Բացի այդ, ՀՀ նախագահը իր տարբեր ելույթներում հասկացնել է տալիս, որ օկուպացված տարածքների հարցը Հայաստանի համար չի կորցրել իր կարեւորությունը:
Այնուամենայնիվ, Թուրքիան ամեն կերպ փորձում է մոռացության տալ այդ հարցը, իսկ իր վերջին այցը Մոսկվա վարչապետ Էրդողանը կատարեց ի սկզբանե ապօրինի մոսկովյան պայմանագրի 90-ամյակի օրերին` ՌԴ նախագահին նվիրելով բոլշեւիկների եւ թուրքերի միջեւ վերոհիշյալ պայմանագրի ստորագրման պահի լուսանկարը: Այսպիսով, Թուրքիան փորձում է ընդգծել, որ իր կողմից Հայաստանի Հանրապետության տարածքների օկուպացիայի հարցը քննարկման ենթակա չէ:
Հայ-թուրքական փոխհարաբերություններում անհաղթահարելի հարցերից է մնում նաեւ օկուպացված տարածքներում մնացած հայ ժողովրդի պատմամշակութային արժեքների ճակատագիրը: Տասնամյակներ շարունակ Թուրքիան ծրագրավորված ոչնչացնում էր հայկական մշակութային հուշարձանները, որոշ դեպքերում քրիստոնեական տաճարները մահմեդականացվում էին: Այդ ամենը վրդովմունք էր առաջացնում ոչ միայն Հայաստանում եւ Սփյուռքում, այլեւ ամբողջ քաղաքակիրթ աշխարհում: Վերջին շրջանում Թուրքիան փորձեց ցուցադրել հանդուրժողական վերաբերմունք դեռեւս պահպանված հայկական մշակույթի հուշարձանների նկատմամբ: Այդպիսի PR քայլի տեսքով վերականգնվեց Աղթամարի եկեղեցին: Սակայն նույնիսկ այս պարագայում Թուրքիան մնաց հավատարիմ իր հայատյաց քաղաքականությանը` սկանդալ սարքելով եկեղեցու գմբեթին խաչ դնելու առնչությամբ: Նույնիսկ այժմ, երբ Թուրքիան փորձում է իրեն ներկայացնել որպես քիչ թե շատ քաղաքակիրթ երկիր, թուրքերը շարունակում են պղծել հայկական սրբավայրերը` Անիի եկեղեցիների փլատակների վրա կազմակերպելով նորաձեւության ցուցադրումներ, իսկ եկեղեցում` մուսուլմանական աղոթքներ: Թուրքիան կտրականապես մերժում է հայ ժողովրդի բնական եւ օրինական պահանջը` հայ քրիստոնյաներին վերադարձնել մեր եկեղեցիները: Թուրքական ներկայիս մտածելակերպի համար դա կտրականապես անընդունելի է: Այդպիսով կարելի է պնդել, որ Թուրքիան շարունակում է հայ ժողովրդի մշակութային եւ հոգեւոր ժառանգության ոչնչացման քաղաքականությունը:
Հաջորդ հարցը, որը դարձել է անհաղթահարելի խոչընդոտ հայ-թուրքական փոխհարաբերությունների զարգացման մեջ, Թուրքիայի կողմից Հայաստանի սահմանի շրջափակումն է: Պետք է նշել, որ 1992թ.-ից փակված սահմանը, ոչ միայն սահման է երկու պետությունների միջեւ, այլեւ երկու ռազմաքաղաքական դաշինքների` ՆԱՏՕ-ի եւ ՀԱՊԿ-ի շփման գիծ, հետեւաբար, շրջափակելով Հայաստանը, Թուրքիան թշնամական վերաբերմունք է ցուցաբերում ոչ միայն Հայաստանի հանդեպ: Թուրքիայի խղճին են մնացել մինչեւ օրս չվերականգնված Սպիտակի երկրաշարժի գոտին, ինչպես նաեւ` իրենց կենցաղը այդպես էլ չվերականգնած հարյուր հազարավոր փախստականները Ադրբեջանից: Քանի որ հենց Թուրքիան, որը շրջափակում է Հայաստանի երկաթգծային եւ ավտոմոբիլային ճանապարհները, խոչընդոտում է Հայաստանի զարգացմանը եւ թույլ չի տալիս անցկացնել անգամ հումանիտար բեռներ փախստականների եւ աղետի գոտու համար: Զարմանալի է, որ այդքանից հետո Թուրքիան փորձում է իրեն ներկայացնել որպես Իսրայելի կողմից Պաղեստինի շրջափակման ճեղքման ջատագով, եւ դա այն դեպքում, երբ իսրայելական սահմանափակումները չեն վերաբերում պաղեստինցիների համար հումանիտար բեռների:
Բոլոր միջազգային մակարդակներում Թուրքիան փորձում է մեկուսացնել Հայաստանը: Հենց Թուրքիայի ջանքերով է, որ Հայաստանը շրջանցելով` կառուցվում են նավթա եւ գազատարները, կառուցվում է Կարս-Թբիլիսի երկաթգիծը եւ այլն: Այսպիսով, բացարձակապես անիրատեսական է թվում Թուրքիայի հետ հարաբերությունների զարգացման հնարավորությունը` այն դեպքում, երբ այդ երկիրը Հայաստանի հանդեպ վարում է ագրեսիվ քաղաքականություն, ինչը իր հերթին բերում է հարյուր հազարավոր մարդկանց տառապանքներ:
Էլ ավելի անհամատեղելի են Հայաստանի եւ Թուրքիայի դիրքորոշումները Լեռնային Ղարաբաղի հարցում: Ըստ էության, Թուրքիան հանդիսանում է տվյալ կոնլիկտի 4-րդ կողմը, որը Ադրբեջանի հետ համատեղ թշնամական գործողություններ է կատարում Հայաստանի հանդեպ: Չմոռանանք, որ ղարաբաղյան պատերազմի սկզբում, որպես Ադրբեջանի աջակցության քայլ, Թուրքիան փակեց հայ-թուրքական սահմանը եւ մոտեցրեց սահմանին իր զորքերը: Հետագայում Թուրքիան աջակցել է Ադրբեջանին` իրականացնելու իր ագրեսիան Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի հանդեպ. օգնել է զենքով, ֆինանսներով, վարձկաններով, խորհրդատուներով: Միջազգային բոլոր մակարդակներով Թուրքիան ոչ միայն աջակցում է ԼՂՀ-ն բռնազավթելու Ադրբեջանի փորձերին, այլեւ բառ առ բառ կրկնում է Ադրբեջանի դիրքորոշումը: Չմոռանանք, որ Թուրքիան Նախիջեւանի Հանրապետության երաշխավորներից մեկն է, իսկ փաստացի միակ երաշխավորը իրեն թույլ է տալիս, որպեսզի Նախիջեւանի հանրապետությունը շրջափակի Հայաստանի կապերը Իրանի հետ: Եվ վերջապես, փաստ է, որ Թուրքիան տապալել է Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորումը` որպես նախապայման դնելով ԼՂՀ հարցը:
Պետք է նշել, որ Թուրքիայի նման քաղաքականությունը հանդիսանում է այդ երկրի նոր արտաքին քաղաքական գաղափարախոսության հետեւանք, որը վերջին շրջանում ստացել է նեոօսմանիզմ անվանումը: Վերջին շրջանում Թուրքիան սկսել է ձգտել ոչ միայն տարածաշրջանային հեգեմոնի, այլեւ ամբողջ թյուրքական աշխարհի առաջնորդի դերին: Նա փորձում է վերականգնել իր ղեկավար դերը օսմանյան կայսրության նախկին տարածքներում: Թուրքիայի ծավալապաշտական արտաքին քաղաքականության վեկտորները տարածվում են հետեւյալ ուղղություններով.
ա) կովկասյան ուղղություն, որը ներառում է հարավկովկասյան երեք պետությունները, Ռուսաստանի հյուսիսկովկասյան մահմեդական հանրապետությունները, Աբխազիան եւ Իրանի հյուսիսարեւմտյան Ադրբեջան նահանգը,
բ) միջինասիական ուղղություն, որը ներառում է Ղազախստանը եւ միջինասիական թուրքալեզու պետությունները, ընդհուպ մինչեւ Չինաստանի արեւմուտքում ույգուրների թուրքալեզու ցեղախմբով բնակեցված տարածքները,
գ) սլավոնական ուղղություն, որը ներառում է ուկրաինական Ղրիմը, Ռուսաստանի Պովոլժիեի թուրքալեզու հանրապետությունները, ինչպես նաեւ Ուրալի ու Սիբիրի թուրքալեզու ժողովուրդները,
դ) մերձարեւելյան եւ հյուսիսաֆրիկյան ուղղություն, որը ներառում է այդ տարածաշրջանի պրակտիկապես բոլոր արաբական պետությունները, ինչպես նաեւ իսլամ դավանող աֆրիկական պետություններն ու ցեղախմբերը,
ե) եւ վերջապես` եվրոպական ուղղություն, որը ներառում է Ալբանիան, Կոսովոն, Բոսնիայի եւ Հերցոգովինայի մահմեդական բաղկացուցիչ մասերը, Բուլղարիայի հարավի եւ Հունաստանի հյուսիս-արեւելքի թուրքական բնակչությունը, Հյուսիսային Կիպրոսը, ինչպես նաեւ Գերմանիայի եւ այլ արեւմտաեվրոպական երկրների թուրքական գաղթօջախները:
Այդ իմպերիալիստական քաղաքականության մեջ Հայաստանը հանդիսանում է թուրքական քաղաքականության համար ոչ միայն խոչընդոտ կովկասյան պետության վրա, այլեւ սլավոնական եւ միջինասիական ուղղություններով: Հետեւաբար, հաշվի առնելով թուրքական մտածելակերպը, որը ոչնչով չի տարբերվում 20-րդ դարի սկզբի թուրքական վերնախավի մտածելակերպից, ինչպես նաեւ գնահատելով վերոհիշյալ արտաքին քաղաքական ուղղվածության զարգացումները` կարելի է հանգել հետեւյալ եզրակացության` Թուրքիան ե°ւ այսօր հանդիսանում է ցեղասպանաստեղծ պետություն Հայաստանի եւ հայ ժողովրդի նկատմամբ: Եվ ցանկացած հարմար առիթի դեպքում կփորձի ավարտել 1915 թ.-ին իր կողմից սկսած հայ ժողովրդի իսպառ ոչնչացման կոեղտոտ գործը: Նույնիսկ, եթե անգամ վավերացվեն հայ-թուրքական արձանագրությունները (ինչը մոտակա տեսանելի ապագայում քիչ հավանական է), վերոհիշյալ արմատական հակասությունների պարագայում Հայաստանի եւ Թուրքիայի արտաքին քաղաքական գործընթացների մեջ չի կարելի կանխատեսել տարածաշրջանում կայուն եւ խաղաղ զարգացում: Դրա համար միջազգային հանրությունը պետք է ստիպի Թուրքիային հրաժարվել թուրքական նեոիմպերիալիզմի քաղաքականությունից, ճանաչել հայերի Ցեղասպանությունը, դադարեցնել Հայաստանի դեմ ագրեսիվ գործողությունները եւ նստել բանակցությունների սեղանի շուրջ հայ-թուրքական օրակարգի բազմաթիվ բարդագույն հարցերի շուրջ:

ԻՐԱՎՈՒՆՔ 06.05.2011 #34

 

 

 

 

ՙՖՈՒՏԲՈԼԱՅԻՆ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ՚
ԱՐԴՅՈՒՆՔՈՒՄ ԹՈՒՐՔԻԱՆ ՓԱԿՈՒՂԻ Է ՄՏԵԼ

ՙՖուտբոլային դիվանագիտության՚ (հայ-թուրքական մտերմացման գործընթաց) արդյունքում թուրքական պետությունը հայտնվել է փակուղու մեջ, կարծում է ՙՍահմանադրական իրավունք միություն՚ կուսակցության ղեկավար, Հայ-ռուսական (Սլավոնական) համալսարանի պրակտիկ լրագրության ամբիոնի վարիչ ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ:
Ըստ նրա, Թուրքիան պետք է կամ եվրոպական տերություն դառնա` եվրոպական արժեքներին հետեւող, այդ թվում` ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների պաշտպանությանը, խոսքի ազատությանը, Հայոց ցեղասպանության հարցի ազատ քննարկմանը վերաբերող, կամ պետք է դառնա թուրքական աշխարհում գերիշխան պետություն:
ՙԹուրքիան այլեւս չէր կարող խուսանավել թուրքական եւ իսլամական աշխարհի ու եվրոպական արժեքների հանդեպ գերիշխանության փորձերի միջեւ՚,- չորեքշաբթի ՙՆովոստի՚ միջազգային մամուլի կենտրոնում ասաց Հ. Բաբուխանյանը:
Ըստ նրա, վերջ ի վերջո Թուրքիան նաեւ ադրբեջանական հիստերիայի ճնշման տակ որոշեց, որ Եվրոպայի ճանապարհը դեռ նրան չի լուսավորի:
ՙԹուրքիան չի դիմանա եվրոպական արժեքներին: Մի կողմից խուսանավելով պանթուրքիզմի, պանիսլամիզմի եւ նեոօսմանիզմի միջեւ, մյուս կողմից` եվրոպական արժեքների, Թուրքիան լիովին տեղափոխվել է ՙնեոօսմանիզմի աթոռին՚,- ասաց Բաբուխանյանը` նշելով, որ այդ կապակցությամբ հայ-թուրքական գործընթացում առանձնահատուկ փոփոխությունների պետք չէ սպասել նույնիսկ Թուրքիայի կայանալիք ընտրություններից հետո:
ՙԸնտրություններից հետո դժվար թե փոխվի Թուրքիայի արտաքին քաղաքական ուղղությունը՚,- ասաց նա:

ՆՈՎՈՍՏԻ-ԱՐՄԵՆԻԱ

 

 

 

 

ԹՈՒՐՔԻԱՆ ԵՐԿՈՒ ԿՐԱԿԻ ԱՐԱՆՔՈՒՄ Է

ՍԻՄ նախագահ ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ ՙՓաստարկ՚ ակումբում, անդրադառնալով ռեգիոնալ հիմնական ՙխաղացողների՚ գործողությունների արդյունքում առկա տարածաշրջանային փոփոխություններին` մասնավորապես Թուրքիա-Ռուսաստան հարաբերությունների ջերմացմանը նախեւառաջ, այս առթիվ հիշեցրեց ՍԻՄ-ի դիրքորոշումը, համաձայն որի` Թուրքիան եւ Ռուսաստանը երբեւէ չեն կարող լինել ռազմավարական գործընկերներ. ՙՎերջին տարիների ընթացքում Թուրքիան ծավալապաշտական, կայսերապաշտական քաղաքականություն է վարում, որն ուղղված է այդ թվում նաեւ Ռուսաստանի դեմ: Ակնհայտ է, որ այդ պլաններում է գտնվում նաեւ Ղրիմը, որտեղ էլ գտնվում է ռուսական նավատորմային սեւծովյան բազան: Եվ Էրդողանի այցերը այդտեղ, եւ այն, որ Էրդողանը Մոսկվայից վերադարձավ ոչ թե Թուրքիա, այլ գնաց Թաթարստան, այդ ամենը վկայությունն էր այն բանի, որ թուրքերը չեն էլ թաքցնում, թե ինչ խնդիրներ ունեն` Ռուսաստանի հետ կապված՚:
-Պրն Բաբուխանյան, իսկ, ըստ Ձեզ, Թուրքիան մինչեւ ո±ւր է ուզում ձգել իր ազդեցությունը:
- Թուրքիան իհարկե իր ազդեցությունն ուզում է ծավալել ամբողջ Հարավային եւ Հյուսիսային Կովկասում, ինչպես նաեւ իր ծավալապաշտական շոշափուկները ծավալել է Միջին Ասիայում, Ղազախստանում եւ, ինչ խոսք, նա խնդիր ունի տիրապետող դիրք գրավելու այդ տարածաշրջանում: Այդ ամենը, իհարկե, Ռուսաստանի համար կարող է կատաստրոֆիկ հետեւանքներ ունենալ, եւ Ռուսաստանն էլ դա հասկանում է, եւ բնականաբար հակազդեցություն էլ կլինի: Ստրատեգիայի առումով դա պարզ է, իսկ տակտիկայի առումով` գոնե մինչ վերջին այցը, Թուրքիան եւ Ռուսաստանը գտնվում էին բավականին աճող, զարգացող առեւտրատնտեսական փոխհարաբերությունների փուլում: Ռուսաստանը Թուրքիայում զարգացնում է էներգետիկ հատվածը. կառուցում է ատոմակայան Թուրքիայի հարավում` կատարելով 20 մլրդ դոլարի ներդրում: Ըստ էության, ատոմակայանի կառուցմամբ Ռուսաստանն այդտեղ կատարում է քաղաքական ներդրում` լուծելով նաեւ ստրատեգիական եւ ռազմական խնդիրներ: Բացի դրանից, ՌԴ-ն Թուրքիայում խոշորագույն ներդրումներ է կատարում է Սամսուն-Ջեյհան նավթամուղի մեջ` 3-5 մլրդ դոլարի շրջանակներում, իսկ դրան զուգահեռ Թուրքիայի դերն էլ բարձրանում է` որպես էներգետիկ կենտրոնի: Այդ ամենը արվում է մեկ բանի համար. որպեսզի ի վերջո լուծվի հիմնական տարածաշրջանային հարցը. թե ով է տիրանալու միջինասիական էներգակիրներին: Ռուսաստանը եւ Արեւմուտքը այդ նավթի համար մեծ մրցակցության մեջ են: Կա երկու ծրագիր` մրցակցող եւ իրարամերժ, որոնցից մեկը Ռուսաստանը շրջանցող ՙՆԱԲՈՒԿՕՆ՚ է, իսկ մյուսը` ՙՀարավային հոսք՚, ռուսական ծրագիրը: Թուրքիան երկար ժամանակ գտնվում էր երկու կրակի արանքում` մի կողմից նա ՆԱՏՕ-ի անդամ է. Թուրքիայում են տեղակայված ՆԱՏՕ-ի օդանավակայանները, օդուժը, իսկ մյուս կողմից էլ Թուրքիան ուզում է իր հարաբերությունները զարգացնել ՌԴ-ի հետ` ցանկանալով ստանալ լրացուցիչ ներդրումներ, եւ ամենակարեւորը` նվազեցնել գազի գինը, որը նա գնում է ՌԴ-ից: Բայց այդ երկու աթոռի վրա նստելը, անշուշտ, հնարավոր չէ, որովհետեւ Թուրքիան նաեւ ուզում է տեղավորվել Եվրամիությունում:
2009թ.-ին ամենաբարձր մակարդակով Թուրքիան խոստացավ նպաստել ռուսական` ՙՀարավային հոսքի՚ ծրագրին, սակայն պարզվեց, որ մինչ օրս (եւ Էրդողանի այցն էլ ընդգծեց դա) Թուրքիան պատրաստ չէ շրջադարձ կատարելու եւ համաձայնելու ռուսական ծրագրի հետ: Իսկ Ռուսաստանը դրա փոխարեն անում է պատասխան քայլը. նա ասում է, որ եթե այսպես շարունակվի, ապա ՌԴ-ն Թուրքիայից ընդհանրապես կհրաժարվի. իր բոլոր նավթագազային եւ էներգետիկ հնարավորությունները կշարունակի տեղափոխել եղած նավթամուղներով ու գազամուղներով, եւ անգամ կարող է հրաժարվել ՙԵրկնագույն հոսք՚ ծրագրից, որով նա Թուրքիային գազ է մատակարարում: Այսինքն, ՌԴ-ն գնաց պատասխան սպառնալիքների, որով էլ տակտիկական համագործակցության վրա կարելի է ասել ՙմեծ խաչ դրեց՚: Ի դեպ, այս այցից հետո Էրդողանը ամեն պարագայում անընդհատ ցցում էր ռուս-թուրքական պայմանագիրը, որը ռուսական պետության խայտառակությունն է, եւ ռուսները դա շատ լավ հասկանում են, ու ինչպես նաեւ գիտակցում են, որ այդ խայտառակությունը եւս մեկ անգամ քթի տակ ցցելը բերեց միայն նրան, որ Մեդվեդեւն ուսերը թափահարելու ՙժեստով՚ հասկացրեց, որ Էրդողանը անտեղի անակնկալ է մատուցում:

 

 

ԻՆՉՊԵՍ ԼԵՎՈՆԸ ԵՐԿՈՒ ՈՏՔՈՎ ԸՆԿԱՎ ԹԱԿԱՐԴԸ

Մեր զրուցակիցը ՍԻՄ նախագահ ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆՆ է -Քաղաքական գարունը բավական թեժ սկսվեց. նախ՝ «Ժառանգության» առաջնորդի հացադուլը, հետո Տեր-Պետրոսյանը «աննախադեպ բազմամարդ հանրահավաքի» մասնակիցներին մտցրեց Ազատության հրապարակ։ Երկրում իսկապե՞ս «իրավիճակ է փոխվել», ինչպես պնդում են մեր ժամանակի հերոսները։ -Սկսեմ Րաֆֆի Հովհաննիսյանի հացադուլից։ Կարծում եմ, քաղաքական գործչին, առավել եւս խորհրդարանական կուսակցության նախագահին հարիր չէ առանց որեւէ հստակ պահանջ առաջադրելու գալ, նստել հրապարակում, թե՝ հացադուլ եմ անում։ Դա ավելի շուտ հուսահատ, անգամ անհավասարակշիռ քաղաքացու կեցվածք է։ Բայց գոնե ինձ համար նորություն չէ, որ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը բավական անսկզբունքային, թույլ քաղաքական գործիչ է, անընդհատ ինչ-որ քայլեր է անում, հետո փոշմանում, հետո նորից ինչ-որ բան ձեռնարկում, նորից հետ կանգնում, եւ այդպես շարունակ։ Ի դեպ, պատահական չէր, կարծում եմ, որ Րաֆֆին հացադուլը սկսեց մարտի 17-ից մի քանի օր առաջ, երբ Լեւոնը որոշել էր իբր թե գրավել, նվաճել, ազատագրել Ազատության հրապարակը, հետո հայտարարել, թե՝ 100 հազար հոգով գնացինք, մտանք, հրապարակը վերադարձրինք ժողովրդին։ Այդ ուղղորդված քայլով նա Լեւոնի «հաղթանակը» ամբողջությամբ գցեց ջուրը։ -ՀԱԿ-ի լիդերները հիմա էլ են հայտարարում, թե «հաղթեցինք», նոկաուտի ենթարկեցինք, ծնկի բերեցինք եւ ձեռաց պարտության մատնեցինք իշխանություններին։ -Հայտարարելը՝ հայտարարում են, բայց Լեւոնը ակնհայտորեն չարացած է, որ Րաֆֆի Հովհաննիսյանն իրենից առաջ ընկավ եւ մենակ արեց (ավելի ճիշտ՝ թույլ տվեցին, որ անի) այն, ինչ իրենք պետք է անեին, որովհետեւ հասկացել է, թե ինչպիսի ծուղակում է հայտնվել։ Ինչ վերաբերում է միտինգի բազմամարդ լինելուն, այստեղ եւս արտառոց ոչինչ չեմ տեսնում։ Սա մի երեւույթ է, որը ես անվանում եմ հաղորդակից անոթների ֆենոմեն. գոյություն ունի ինչ-որ բողոքավոր ընտրազանգված, որը գնում է Լեւոնի մոտ, հետո տեսնում է՝ Լեւոնը իրեն «ֆռռացնում» է, վազում է Կարապետիչի մոտ, Կարապետիչն է փորձում հիմարացնել՝ ինչ-որ թղթի կտորներ է հանում, ասում է՝ կարմիր քարտ ենք ցույց տալիս իշխանություններին, գնում է Րաֆֆիի մոտ, տեսնում է՝ Րաֆֆին ավելի է հիմարացնում՝ դրոշակը տնկում, նստում է «ազատության ծոմի»։ Էդ խեղճ մարդիկ չգիտեն՝ ում հետեւից գնան. դժգոհ են, սոված, չարացած անարդարություններից, ապաշնորհ պաշտոնյաների կամայականություններից, ակտիվ են որպես քաղաքացի եւ ուզում են ինչ-որ բան փոխել իրենց կյանքում. Լեւոնի մոտից կգնան, կգա «իքսը», որը կասի՝ ջարդենք, փշրենք, կգնան «իքսի» մոտ։ Լեւոնի երկրպագուների զանգվածը վերջին շրջանում պակասել էր, հիմա մի 2000 հոգի ավել է եկել, ուրախությունից Ջհանգիրյանին պարացնում է։ Նրա միակ հաջողությունը այն է, որ 2008թ. այդ հրապարակում պարում էր ջհուդական պարեր, հիմա անցել է շալախոյի։ -Երբ Տեր-Պետրոսյանին թույլ տրվեց Րաֆֆի Հովհաննիսյանից հետո «վերանվաճել» Ազատության հրապարակը, շատերը սկսեցին խոսել իշխանություն-ՀԱԿ գործարքի մասին, Տեր-Պետրոսյանի արմատական հետեւորդներն էլ այդ ամենի մեջ դավադրության տարրեր հայտնաբերեցին։ Դուք այդ փաստը ինչպե՞ս եք գնահատում։ -Ակնհայտ է, որ գործարք է տեղի ունեցել։ Մարտի 1-ին Լ.Տեր-Պետրոսյանը ասում էր՝ ուլտիմատում, հիմա ասում է՝ ոչ մի ուլտիմատում, 15 կետ էր ասում, հիմա դառավ 3 անկապ կետ, ասում էր՝ «հիմա, հիմա», «վերջ՝ ավազակապետությանը», հիմա ասում է՝ ոչ մի հիմա, ոչ մի այսօր, մենք շախմատ ենք խաղում։ Այսինքն՝ Տեր-Պետրոսյանը առաջ ուզում էր դառնալ նախագահ՝ Սերժ Սարգսյանի աթոռի վրա էր աչք դրել, հիմա աչք է դրել Սերժ Սարգսյանի մյուս պաշտոնի վրա՝ ուզում է դառնալ շախմատի ֆեդերացիայի նախագահ։ Սա՛ է իրավիճակը։ Հասկանալի է, որ եթե ոստիկանությունը չուզենար, ո՛չ Րաֆֆին կնստեր Ազատության հրապարակում, ո՛չ Լեւոնը կմտներ եւ Ջհանգիրյանին կպարացներ։ Չմոռանանք, որ Լեւոնի պապաները այստեղ էին՝ Երեւանում. պարզ գործարք էր՝ Լեւոնը ասում է, որ այնքան չի լացելու պապաների մոտ, որ պապաները մեզ վրա մատ թափ տան, իշխանությունն էլ փոխարենը թույլ է տալիս իբր թե հաղթել՝ մտնել Ազատության հրապարակ։ Չնայած, մեր մեջ ասած, ավելի ապուշ բան հնարավոր չէ պատկերացնել. միայն ապուշը կարող է Ազատության հրապարակ «մտնելը» ներկայացնել որպես «աննախադեպ հաջողություն», որովհետեւ ի՞նչ տարբերություն՝ միտինգը Ազատության հրապարակո՞ւմ ես անում, թե՞ 20 մետր այն կողմ։ Դրանից ի՞նչ է փոխվում։ Իսկ եթե ամբողջ խնդիրը միտինգը հենց այս ծառի տակ կամ այն շենքի բակում անցկացնելն է, ապա դա տունտունիկ է՝ քաղաքականություն չէ։ -ՀԱԿ-ը ներկայանում էր որպես միակ իսկական եւ եզակի ընդդիմություն՝ ականի, «հաճախորդի» պիտակ կպցնելով բոլորին, ովքեր չէին հայհոյում իշխանություններին եւ արտահերթ ընտրություններ չէին պահանջում։ Կարելի՞ է արձանագրել, որ Տեր-Պետրոսյանն այսօր ինքն է հայտնվել հաճախորդի կարգավիճակում եւ ստանձնել շանթարգելի՝ ագրեսիվ զանգվածին զսպելու գործառույթ։ -Այսպիսի կատակ կա՝ ամենամեծ ականը դուրս եկավ Լ.Տեր-Պետրոսյանը։ Իսկ եթե ավելի լուրջ, նա էն գլխից էր հաճախորդ՝ ի սկզբանե, երբ հայտնվեց քաղաքականության մեջ։ Պարզապես անընդհատ փոխում է տերերին. դարձավ ամերիկացիների հաճախորդը, հետո հրեական պարեր էր պարում, հրեական դրոշներ ցուցադրում, հետո փորձեց եվրոպացիների հաճախորդը դառնալ, հետո սկսեց ռեւերանսներ անել ռուսներին։ Հիմա էլ իշխանությունների հետ է փորձում գործ բռնել։ Այնպես որ, այս դեպքում էլ նորություն, կեցվածքի փոփոխություն չեմ տեսնում։ -Ձեր կարծիքով՝ իշխանությունները պատրա՞ստ են սեղմել ՀԱԿ-ի մեկնած ձեռքը եւ երկխոսություն սկսել նրանց հետ։ -Հասկանալի է, որ իշխանությունները ոչ թե երկխոսության են գնում ՀԱԿ-ի հետ, այլ օգտագործում են մի քանի ուղղությամբ։ Նախ եւ առաջ, իշխանություններին ձեռնտու է Տեր-Պետրոսյանի միջոցով «վնասազերծել» Յովանովիչներին, Պրեսկոտներին, որոնք գալիս եւ փորձում են միջամտել մեր երկրի ներքին գործերին։ Երկրորդ՝ շատ բան իշխանությունները չեն կարողանում ուղիղ ասել, բայց, օրինակ, Լ.Տեր-Պետրոսյանի միջոցով կարող են ասել, եւ, ի դեպ, արդեն ասել են. նրա վերջին ելույթների որոշ շեշտադրումներ միանշանակ տեղավորվում են այդ պատվերի շրջանակներում։ Երրորդ՝ Լեւոնը շանթարգելի դեր է կատարում՝ իր վրա է վերցնում արմատական տրամադրված զանգվածի էներգիան եւ հողանցում է։ Սրանք են այն նկատառումները, որ իշխանություններին ստիպում են համագործակցել Լ.Տեր-Պետրոսյանի հետ՝ օգտվել նրա ծառայություններից։

ԼԻԼԻԹ ՊՈՂՈՍՅԱՆ

"Հայոց Աշխարհ" օրաթերթ 26.03.2011թ.

 

ՈՒԶՈՒՄԷԴԱՌՆԱԼՇԱԽՄԱՏԻՖԵԴԵՐԱՑԻԱՅԻՆԱԽԱԳԱՀ

"Մարտի 1-ին Լ.Տեր-Պետրոսյանը ասում էր՝ ուլտիմատում, հիմա ասում է՝ ոչ մի ուլտիմատում, 15 կետ էր ասում, հիմա դառավ 3 անկապ կետ, ասում էր՝ "հիմա, հիմա", "վերջ՝ ավազակապետությանը", հիմա ասում է՝ ոչ մի հիմա, ոչ մի այսօր, մենք շախմատ ենք խաղում։ Այսինքն՝ Տեր-Պետրոսյանը առաջ ուզում էր դառնալ նախագահ՝ Սերժ Սարգսյանի աթոռի վրա էր աչք դրել, հիմա աչք է դրել Սերժ Սարգսյանի մյուս պաշտոնի վրա՝ ուզում է դառնալ շախմատի ֆեդերացիայի նախագահ։ Սա՛ է իրավիճակը։
   Հասկանալի է, որ եթե ոստիկանությունը չուզենար, ո՛չ Րաֆֆին կնստեր Ազատության հրապարակում, ո՛չ Լեւոնը կմտներ եւ Ջհանգիրյանին կպարացներ։ Չմոռանանք, որ Լեւոնի պապաները այստեղ էին՝ Երեւանում. պարզ գործարք էր՝ Լեւոնը ասում է, որ այնքան չի լացելու պապաների մոտ, որ պապաները մեր վրա մատ թափ տան, իշխանությունն էլ փոխարենը թույլ է տալիս իբր թե հաղթել՝ մտնել Ազատության հրապարակ",- գտնում է ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ։

"Հայոց Աշխարհ" օրաթերթ 26.03.2011թ.

 

ՙՙՇնորհավոր մարտի 8-ը, սիրելի կանայք

Շնորհավոր գարնան զարթոնքի, կանացիության ու գեղեցկության տոնը: Թող ձեր սրտերում միշտ տոն ու գարուն լինի, սեր ու բարություն: Երջանկություն, առողջություն, հմայք եւ գեղեցկություն ձեզ:
Հայ կինը, մայրը միշտ եղել են եւ կան մեր ազգի ոգու ու երկրի շարունակականության պահապանը, մեր մատաղ սերնդի դաստիարակողը եւ ապագայի կերտողը: Կնոջ միջոցով են սերնդեսերունդ փոխանցվում մեր ավանդույթներն ու իմասնտությունը, մայրական կաթով է փոխանցվում հայրենասիրությունը:
Հայուհին կարող է աշխարհի բոլոր ազգությունների կանանց համար օրինակ ծառայել ընտանիքին նվիրվածության, կանացիության, մայրության ու օջախի ջերմության պահպանման հարցում:
Այս առումով առավել անընդունելի է, երբ իրենց իսկ երկրներում ընտանիքի ինստիտուտները քայքայած եւ կնոջ հեզությունը վաղուց մոռացած ՙառաջադեմ՚ կանայք գալիս են Հայաստան ու փորձում են մերոնց սովորեցնել ճիշտն ու սխալը: Առավել զարմանալի է, որ մեզանում գտնվում են այնպիսի ՙակտիվիստուհիներ՚, որոնք շտապում են հաճոյանալ ամեն մի օտարի եւ կապկել մեզ համար խորթ ու անհանդուրժելի երեւույթներ: Ցավոք, էժանագին օտարամոլությունը, գռեհկությունը կամ դարավոր իմաստությամբ հագեցած ավանդույթներին դեմ գնալը հասարակության մի մասի մոտ ընկալվում է որպես ՙժամանակակից կնոջ՚ կերպար: Անկասկած, ժամանակի թելադրանքով մեր կյանքի մեջ անխուսափելիորեն ներթափանցող ու անհրաժեշտ նորարարությունները պետք է ոչ թե դրսեւորվեն որպես մարտահրավեր հասարակական դրվածքին, այլ ստեղծագործաբար ներդաշնակվեն հայի ինքնությանը եւ նպաստեն նրա զարգացմանն ու արդիականացմանը:
Տղամարդու ու կնոջ հավասարության գաղափարը վուլգար ու պրիմիտիվ մակարդակի իջեցնելը միայն ու միայն վնաս է հասցնում առաջին հերթինª կնոջը, ապա ընտանիքին, ինչպես նաեւ հասարակական հարաբերությունների ամբողջ համակարգին: Միաժամանակ մեր արդի կյանքում բազմաթիվ են կանանց վերաբերող խնդիրները, որոնք անհապաղ ու հավասարակշռված լուծման կարիք ունեն:
Բարեբախտաբար հայուհիների գերակշիռ մասը շարունակում ու զարգացնում են մեր ավանդույթները, որոնք ամրացնում են ընտանիքը, օջախը, Հայրենիքը:
Փառք հայ կնոջը, որը ոչ միայն դիմակայեց ծանրագույն տարիների դժվարություններին, այլեւ իր անուրանալի ներդրումն ունեցավ Արցախյան հաղթանակի, պետականաշինության մեջ եւ այսօր էլ հաղթահարում է բազմաթիվ սոցիալական խնդիրներ ու անարդարության դրսեւորումներ:
Փառք հայ մայրերին, ովքեր լույս աշխարհ են բերում նոր սերունդներ, անմնացորդ զավակասիրությամբ դաստիարակում եւ մեծացնում մեր ազգի ապագան կերտող մանուկներին, մեր երկրի սահմանները պաշտպանող զինվորներին:
Փառք հայ կին մասնագետներին` բժիշկներին, մանկավարժներին, լրագրողներին, մշակութային գործիչներին եւ այլ մասնագիտությունները ներկայացնողներին, ովքեր իրենց լուման են ներդնում հայկական պետության կառուցման մեջ:

ՙՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔ ՄԻՈՒԹՅՈՒՆ՚ կուսակցության նախագահության անունից
ՍԻՄ նախագահ 
ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆ

 

ԴԱՌՆՈՒՄ Է ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԱՂԱՆԴ

 

ՀԱԿ-ի ձեռնարկած "տնետուն", դռնեդուռ "թռուցիկարշավը, ձեր կարծիքով՝ կօգնի՞ լեւոնականներին՝ ցուցարարների գլխաքանակով առաջ անցնելու Տիգրան Կարապետյանից։ 
"Ճիշտն ասած, ՀԱԿ-ի մասին արդեն մեկ-մեկ մոռանում ենք։ Կամաց-կամաց ՀԱԿ-ը դառնում է քաղաքական աղանդ, քաղաքական աղանդի ոճով էլ գործում է՝ դռնեդուռ ընկած "Էստի համեցեք" անելով հավանական զոհերին, եւ արդեն այնքան է վարկաբեկել իրեն, այնքան ծիծաղաշարժ է դարձել որպես քաղաքական միավոր, որ որեւէ լուրջ հաշվարկ, վերլուծությունը անելը՝ ՀԱԿ-ի հետ կապված, ուղղակի անիմաստ է"- պատասխանելով մեր հարցին, նշեց ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ։

"Հայոց Աշխարհ" օրաթերթ 16.02.2011թ.

 

ՎԵՐՋՆԱԺԱՄԿԵՏՆԵՐԻ ԺԱՄԱՆԱԿԸ ԴԵՌ ՉԻ ԵԿԵԼ

"Հայոց Աշխարհ-ի զրուցակիցը ՍԻՄ նախագահ ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆՆ է
   
 -"Բարգավաճ Հայաստան կուսակցության համագումարը, ոմանց ակնկալիքներին հակառակ, պարզություն չմտցրեց այն հարցում, թե ԲՀԿ-ն ումով եւ ինչպես է մասնակցելու 2013թ. նախագահական ընտրություններին։ Ձեր կարծիքով՝ ինչպե՞ս կլուծվի ՀՀԿ-ԲՀԿ հարաբերությունների գորդյան հանգույցը։ 
   -Բնական է, որ կոալիցիան արդեն պետք է սկսի ճշգրտել իր քաղաքական ուղեգիծը. առջեւում խորհրդարանական եւ նախագահական ընտրություններն են, եւ ընտրական մարաթոնին նախապատրաստվելու համար կոալիցիոն քաղաքական ուժերը պետք է տեղյակ լինեն միմյանց ծրագրերին, որպեսզի պարզ լինի՝ կոալիցիան այս տեսքով կշարունակի՞ իր գործունեությունը, թե՞ ոչ։ 
   Իհարկե, այդ ընթացքում ծագում են խնդիրներ, եւ այդ խնդիրները ժամանակ առ ժամանակ դուրս են գալիս ջրի երես։ Ասեմ ավելին՝ այս ամենը հետաքրքիր է նաեւ հանրությանը, որովհետեւ հանրությունը, որպես իշխանության առաջնային կրող եւ ընտրական գործընթացների գլխավոր դերակատար, ի վերջո, իրավունք ունի իմանալ՝ ինչ տրամադրություններ, ինչ ծրագրեր ունեն, ինչ քաղաքական վարքագիծ կդրսեւորեն իշխող կոալիցիայի կուսակցությունները։ 
   Ինչ վերաբերում է "Բարգավաճի համագումարին, իսկապես, դեռեւս շատ հարցեր մնացին հետագա պարզաբանման համար, մյուս կողմից, չեմ կարծում, թե այդ համագումարը վերջնաժամկետ էր՝ ճակատագրական ինչ-որ հանգրվան, որից հետո բոլոր հարցերը այլեւս լուծված են։ Դատելով ամենից, իշխող կուսակցությունների միջեւ բանակցությունները կշարունակվեն. դեռ ժամանակ կա՝ չենք հասել այն սահմանագծին, որ քաղաքական ուժերը վերջնագրերով կամ վերջնաժամկետներով խոսեն իրար հետ։
   -Ո՞ւմ նկատի ուներ Գագիկ Ծառուկյանը՝ ասելով, որ հարկ եղած դեպքում կարող է արտահերթ համագումար հրավիրել եւ "Բարգավաճի" ղեկը "փոխանցել" ուրիշին՝ նրան, ով կարող է ավելի լավ գլուխ հանել կուսակցության եւ երկրի առջեւ ծառացած խնդիրներից։ 
   -Ճիշտ կլիներ այդ հարցը Գ.Ծառուկյանին տալ, բայց, վերլուծելով իրավիճակը, կարծում եմ, ոչ մեկին էլ նկատի չուներ։ Խնդիրը մարտավարությունն է, որ ընտրել են կոալիցիայի երեք կուսակցությունները ընտրություններից առաջ։ 
   ՕԵԿ-ը ընտրել է մի՛ մարտավարություն՝ հստակեցրել է բոլոր հարցերը, ասել է, թե ինչ վարքագիծ է որդեգրելու խորհրդարանական եւ նախագահական ընտրություններում։ Հանրապետականը ընտրել է մեկ այլ մարտավարություն, ԲՀԿ-ն՝ այս մարտավարությունը։ Այսինքն՝ առայժմ չի բացում իր խաղաքարտերը։ Միգուցե առայժմ չունի այդ խաղաքարտերը՝ պարզապես բանակցային գործընթացի մեջ է եւ փորձում է պայմանավորվել Հանրապետական կուսակցության հետ ինչ-ինչ հարցերի վերաբերյալ։ 
   -Կարծիքներ են հնչում, թե արդյոք արդարացվա՞ծ է նախագահական ընտրություններից 2 տարի առաջ կոալիցիոն գործընկերոջ առջեւ խնդիր դնել, թե՝ կողմնորոշվեք նախագահի այս կամ այն թեկնածուին պաշտպանելու հարցում։ 
   -ԱԺ ընտրություններից հետո Ազգային ժողովում ձեւավորվելու է քաղաքական ուժերի նոր կոնֆիգուրացիա, որտեղ յուրաքանչյուր կուսակցություն ունենալու է իր տեղը։ Այս առումով հասկանալի է ԲՀԿ-ի մոտեցումը, որ կուսակցությունը պատրաստվում է խորհրդարանական ընտրություններին, եւ առայժմ վաղաժամ է խոսել նախագահական ընտրություններում այս կամ այն թեկնածուին պաշտպանելու մասին։ 
   Կա նաեւ այլ տեսակետ, եւ այդ տեսակետը նույնպես արդարացված է։ Ի վերջո, կոալիցիայի առաջատար ուժը՝ Հանրապետականը, ուզում է հասկանալ՝ ընտրություններում կոալիցիոն գործընկերներին դիտարկել որպես ընդդիմությո՞ւն, թե՞ կոալիցիոն գործընթացը շարունակող սուբյեկտներ։ 
   Չէ՞ որ այսօր գոյություն ունի քաղաքական կոալիցիա, իսկ կոալիցիան կուսակցություններին տալիս է նաեւ որոշակի վարչական լծակներ, որոնք հաճախ դեր են խաղում ընտրությունների ժամանակ։ Հանրապետականը իրավունք ունի հարցնել կոալիցիոն գործընկերներին. մենք միասի՞ն ենք, թե՞ կես տարի հետո դառնալու ենք ընդդիմախոսներ իրար նկատմամբ եւ մրցելու ենք։ Եթե ապագա ընդդիմություն ես, ինչո՞ւ գնամ կոալիցիայի, ինչո՞ւ ուժեղացնեմ իմ ապագա ընդդիմությանը։ Սա շատ տրամաբանական հարցադրում է իշխող կուսակցության տեսանկյունից։ 
   -ԲՀԿ համագումարում Գ.Ծառուկյանն օբյեկտիվ անհրաժեշտություն համարեց փոքր կուսակցությունների խոշորացումը՝ ասելով, որ դրանից շահում է ժողովուրդը եւ պետությունը։ Ինչպե՞ս է ՍԻՄ-ը նայում այդ գաղափարին։ 
   -ՍԻՄ-ը փոքր կուսակցություն չէ։ Ես կասեի՝ խոշոր կուսակցություն է, իր վարկանիշով վեցերորդն է եւ ծրագրում է շատ շուտով մտնել առաջին հնգյակի մեջ։ Ունենալով բավական համեստ ֆինանսական հնարավորություններ, ՍԻՄ-ը պահպանել է իր ակտիվ դերը քաղաքականության մեջ, ունի հստակ գաղափարախոսություն, համարձակ մարտավարություն, ի վերջո, ունի թերթ, որի միջոցով շաբաթը երեք անգամ ներկայացնում է իր դիրքորոշումները, մոտեցումները երկրի համար առանցքային յուրաքանչյուր հարցի վերաբերյալ։ 
   Մեր ամենամեծ հարստություններից մեկը մեր քաղաքական կենսագրությունն է՝ ՍԻՄ-ը այսօր Հայաստանում գրանցված ամենահին կուսակցությունն է, ներկայացված է եղել երեք գումարման խորհրդարաններում, չորրորդում էլ կլիներ, եթե մեր գլխին "չսարքեին"։ Այնպես որ, որեւէ մեկին միանալու մասին պարզապես խոսք լինել չի կարող։ 
   Դաշինք մեր կուսակցությանը մոտ գաղափարախոսություն ունեցող քաղաքական ուժերի հետ՝ խնդրեմ։ Կստեղծվի՞ դաշինք, որպեսզի կարողանանք ավելի արդյունավետ առաջ տանել մեր գաղափարները եւ ծրագրերը՝ լավ, չի ստեղծվի՝ ընտրություններին կմասնակցենք որպես ինքնուրույն, կայացած, քաղաքական դաշտում իր դերակատարությունն ունեցող քաղաքական միավոր։

ԼԻԼԻԹ ՊՈՂՈՍՅԱՆ

"Հայոց Աշխարհ" օրաթերթ 16.02.2011թ.

 

Հայաստանը կարող է դիմել Հաագայի միջազգային տրիբունալ

Դրա համար անհրաժեշտ է ի մի բերել Ադրբեջանի տարածքում կատարված ոճրագործությունների փաստերը

1988—1992 թթ.—ին Ադրբեջանում հայերի նկատմամբ իրականացված ջարդերն այլ կերպ, քան ցեղասպանություն որակել չի կարելի։ Եվ այդ հանգամանքը Հայաստանը պետք է պետականորեն արձանագրի։ ՍԻՄ նախագահ Հայկ Բաբուխանյանը երեկ ասուլիսում նշեց, որ կուսակցությունն այս տարի հանդես կգա նախաձեռնությամբ՝ առաջարկելով ՀՀ Ազգային ժողովին՝ ընդունելու 1988—1992 թթ. Ադրբեջանում հայերի նկատմամբ իրականացված ցեղասպանության մասին օրենք։
"Հայաստանը պետք է տեղի ունեցած իրադարձություններին տա քաղաքական գնահատական։ Ինչպես հայտնի է՝ ՀՀ գլխավոր դատախազությունը իրականացրել է Սումգայիթում տեղի ունեցած ջարդերի քննությունը՝ հարուցված քրեական գործի շրջանակներում։ Համոզված ենք, որ օրենքի ընդունման դեպքում դատախազությունը կմիավորի մեկ գործի շրջանակներում ողջ Ադրբեջանի տարածքում իրականացված ցեղասպանությունը։ Բոլոր փաստերը հավաքելուց հետո Հայաստանը կդիմի Հաագայի միջազգային տրիբունալ՝ պահանջելով հայտնաբերել եւ պատժել այս ոճիրն իրականացրած ադրբեջանական պետական գործիչներին",–ասաց Հ. Բաբուխանյանը։
ՍԻՄ նախագահը համոզված է, որ այս նախաձեռնությունն իրատեսական է եւ հնարավորություն կտա Հայաստանին նաեւ փոխհատուցում ստանալու Ադրբեջանից։ Այստեղից էլ բխում է կուսակցության երկրորդ առաջարկությունն օրենսդիրին՝ ընդունել թուրքական եւ ադրբեջանական նացիզմի զոհերի պաշտպանության մասին օրենք.
"Ադրբեջանի կողմից պետականորեն իրականացված ցեղասպանության եւ նացիստական քաղաքականության հետեւանքով շուրջ 500 հազար հայեր, թողնելով իրենց ողջ ունեցվածքը, լքել են Ադրբեջանը որպես փախստականներ։ Դրա համար անհրաժեշտ է օրենք, որը հնարավորություն կտա գույքագրելու հայերի կորցրած ողջ գույքը՝ դիմելով մարդու իրավունքների միջազգային դատարան՝ փոխհատուցում ստանալու պահանջով"։
Օրենքը կպաշտպանի նաեւ Հայոց ցեղասպանության հետեւանքով Թուրքիայից գաղթած հայերի հետնորդների նյութական իրավունքները։ Հ. Բաբուխանյանի խոսքով՝ ԼՂՀ իշխանությունները նույնպես նմանատիպ օրենք պետք է ընդունեն՝ պետականորեն թույլ տալով ադրբեջանական նացիզմի հետեւանքով տուժածներին վերաբնակվելու ազատագրված տարածքներում.
Անդրադառնալով արտահերթ ընտրությունների անցկացման մասին ՀԱԿ—ի հայտարարություններին՝ Հ. Բաբուխանյանը նշեց, որ դրանք ծիծաղելի են։
Ինչ վերաբերում է սպասվող խորհրդարանական ընտրություններին, այս առումով ՍԻՄ—ը դեռեւս որեւէ կուսակցության կամ դաշինքի հետ բանակցություններ չի վարել։ Սակայն կուսակցության բարեկամներ կարող են համարվել բոլոր այն քաղաքական ուժերը, որոնք առաջնորդվում են ազգային, պահպանողական գաղափարախոսությամբ։ Ծայրահեղ լիբերալ կուսակցությունների հետ ՍԻՄ—ը չի համագործակցի։

Արման ԳԱՍՊԱՐՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետություն 15-01-2011

 

ԹՈՒՐՔ-ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ՆԱՑԻԶՄԸ ՊԵՏՔ Է ՊԱՏԺՎԻ

Հունվարի 14-ին ՙԱրցախ՚ մամուլի ակումբի հյուրն էր ՍԻՄ նախագահ ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ: Կուսակցության նախագահը ներկայացրեց այն նոր դրույթները, որոնք մշակել է կուսակցությունը: ՍԻՄ-ի նոր նախաձեռնությունների մի մասը վերաբերում էր հայ-ադրբեջանական ու հայ-թուրքական փոխհարաբերություններին:

Եվ այսպես, կուսակցությունը գտնում է, որ մոտակա ժամանակներս ՀՀ խորհրդարանը պետք է ընդունի երկու կարեւորագույն օրենք: Առաջինըª կուսակցությունն անվանում է ՙ1988-92ԹԹ. ԱԴՐԲԵՋԱՆՈՒՄ ԵՎ ԱԴՐԲԵՋԱՆԻ ԿՈՂՄԻՑ ՕԿՈՒՊԱՑՎԱԾ ՀՀ ԵՎ ԼՂՀ ՏԱՐԱԾՔՈՒՄ ՀԱՅԵՐԻ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ՚ օրենքը: Ըստ Հ. Բաբուխանյանիª այդ օրենքի իմաստը եւ նպատակը հետեւյալն է. ՙԱյս օրերին, ինչպես գիտենք, 21 տարի առաջ Բաքվում սկսվեց հայերի ջարդը: Ջարդեր տեղի ունեցան Սումգայիթում, Գանձակում, Շահումյանում եւ այլուր` ամբողջ Ադրբեջանում: Ադրբեջանական բանակը, երբ գրավեց ԼՂՀ-ի տարածաշրջաններ կամ ՀՀ-ի տարածքի Արծվաշենի ենթաշրջանը, այդտեղ եւս հայերը ենթարկվեցին Ցեղասպանության: Այդ ամենը մենք պետք է տեսնենք, որպես Ադրբեջանի ղեկավարության կողմից իրականացվող ծրագիր, եւ տանք դրա քաղաքական ու իրավական գնահատականը, որը Ցեղասպանություն է: Ինչպես գիտեք, ՀՀ դատախազությունը քր. գործ է հարուցել Սումգայիթի հետ կապված: Մենք գտնում ենք, որ այս օրենքը պետք է պարտադրի դատախազությանը 1988-92թթ. այդ բոլոր իրադարձությունները դիտել մեկ քրեական գործի շրջանակում: Երբ կավարտվի քր.գործը, եւ հայտնի կլինեն մեղավորները, ապա ՀՀ-ն պետք է դիմի Հաագայի միջազգային տրիբունալին եւ արդեն կոնկրետ պատժի ենթարկի այն ադրբեջանցի հանցագործներին, ովքեր կազմակերպել էին հայերի Ցեղասպանությունը: Ինչպես ժամանակին դատարանի առջեւ կանգնեցրին ու դատապարտեցին Միլոշեւիչն ու Կարաջիչը՚,- նշեց ՍԻՄ նախագահը: Այս ամենից զատ պարոն Բաբուխանյանը կարծում է, որ Հայաստանը պետք է ստանա դրամական փոխհատուցում:
Կուսակցության հաջորդ օրենսդրական նախաձեռնությունը կոչվում է ՙ

ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ԵՒ ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ՆԱՑԻԶՄԻ ԶՈՀԵՐԻ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ՚.

ՙԱյսօր 500 000 մարդ փախել է Ադրբեջանիցª տեղ գտնելով մեր երկրում կամ այլ երկրներում: Մարդիկ ցանկանում են վերադարձնել իրենց կորցրած բնակարանները կամ այլ ունեցվածքը եւ չգիտեն, թե ինչ անեն: Հայաստանը, ըստ ներկայիս օրենսդրության, տվյալ դեպքում իրավասություն չունի իր վրա վերցնելու փախստականների իրավունքները ներկայացնելու պատասխանատվությունը: Ադրբեջանահայության կորցրած գույքը, որը մի քանի տասնյակ միլիարդ դոլար է կազմում, պետք է գույքագրել, ու մեր պետությունը պետք է համակարգի այս ամենը՚: ՍԻՄ նախագահը կարծում է, որ շատ կարեւոր է, որ այս ամենը կոչվի թուրքական ու ադրբեջանական նացիզմ, քանի որ, եթե կա Ցեղասպանությունը, ապա դա նացիզմի քաղաքականության ու գաղափարախոսության հետեւանքն է. ՙՄենք պետք է հասկանանք, որ այսօր աշխարհում առաջ է գնում նացիզմի դեմ շարժումը: Մոսկվայում դեկտեմբերի վերջին ես մասնակցել եմ ՙԱշխարհն առանց նացիզմի՚ միջազգային կոնֆերանսին, որտեղ կային 48 երկրների ներկայացուցիչներ: Ինչպես գիտեք, առաջ է գալիս հակաքրիստոնեական նացիզմը, եւ վերջերս Հռոմի Պապը հայտարարություն էր արել այդ առումով: Իսկ մեր պետությունը պետք է պաշտպանվի թուրք-ադրբեջանական նացիզմից: Արդարադատության նախարարությանը պետք է հանձնարարվի, որ նրանք սկսեն համակարգել այդ աշխատանքը, թե ինչպես պետք է աջակցություն ցուցաբերվի նացիզմի զոհերին, եւ վերականգնվի նրանց նյութական ու բարոյական կորուստները: Այդ աշխատանքն ավարտելուց հետո թուրք-ադրբեջանական նացիզմի զոհերը կամ նրանց ժառանգները համատեղ հայց պետք է ներկայացնեն Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան:
Հաջորդ քայլն այն է, որ մենք կդիմենք ԼՂՀ-ի իշխանություններին, առաջարկելով եւս ընդունել օրենքª նացիզմի զոհերին աջակցության համար, որոնց պետք է տրվի վերաբնակվելու հնարավորություն այն տարածքներում, որոնց մենք անվանում ենք ազատագրված՚:

ԵՀՈՎԱԿԱՆՆԵՐԸ ՈՏՆԱՀԱՐՈՒՄ ԵՆ ԱՅԼՈՑ ԽՂՃԻ ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆԸ

Կուսակցության հաջորդ նախաձեռնությունն այն է, որ ինչպես նշեց ՍԻՄ նախագահը, կուսակցությունը սկսել է ուսումնասիրել ՙԵհովայի վկաներ՚ կազմակերպության գործունեությունը. ՙՈւսումնասիրություններից հետո, մենք դիմելու ենք դատարան պահանջելով դադարեցնել այդ աղանդի գրանցումը: Մենք գտնում ենք, որ այդ աղանդի գործունեությունը հակասում է Հայաստանի օրենքներին, վիրավորում մարդկանց կրոնական զգացմունքը, որը կարելի է բնութագրել նաեւª որպես բռնի գործողություն, եւ նմանատիպ գործողությունները հակասում են մեր երկրի օրենքներին: Պետք է հասկանալ մի պարզ բան, որ երբ վիրավորում են մարդու կրոնական զգացմունքները, մարդը կարող է դիմել նաեւ չզսպված գործողությունների՚: Այն հարցին, թե լինելով Եվրոպայի խորհրդի անդամ, ունե±նք որոշ պարտավորություններ խղճի ազատության առումով, ՍԻՄ նախագահը ասաց. ՙՄենք ոչ միայն ունենք այդ պարտավորությունները, այլ պետք է դա սրբորեն պահպանենք այդ մարդու ազատության գաղափարախոսությունը: Մեր կուսակցության կողմից բարձրացված հարցը որեւէ կապ չունի խղճի ազատությունը սահմանափակելու հետ: Նախ նշեմ, որ այդ աղանդը ոչ բոլոր եվրոպական երկրներում է գրանցված, համարվելով տոտալիտար: Ու բացի այդ, պետք է հասկանալ, որ կան ազատություններ եւ կան պարտականություններ: Այսինքնª մենք չենք կարող ասել, որ, օրինակ, խոսքի ազատությունը սահմանափակվում է, եթե որեւէ մեկին զրպարտանքի, խուլիգանության համար մեղադրում են: Եթե մեկը փողոցում հայհոյում է, դա խոսքի ազատություն չէ: Եվ այս նույն ձեւով, երբ խախտվում են մարդու այլ իրավունքները, այստեղ պետք չէ մեջ բերել խոսքի ու խղճի ազատության իրավունքներն ու գաղափարները: Մենք ստացել ենք բողոքներ քաղաքացիների կողմիցª ՙԵհովայի վկաների՚ կողմից հոգեորսության, պարտադրանքների եւ նրանց կրոնական զգացմունքները վիրավորելու վերաբերյալ: Նրանք մեզ դիմել են, որպեսզի մենք պաշտպանենք իրենց իրավունքները՚: Ըստ Հ. Բաբուխանյանիª խղճի ազատության իրավունքը վերաբերում է ոչ միայն աղանդավորներին, այլ նաեւ ավանդական` Հայ առաքելական եկեղեցու հետեւորդներին. ՙԵթե փողոցում կամ տանը մեկը փորձում է բռնանալ ասելով, որ դու սխալ ես հավատում, դրանով նրանք մարդկանց խղճի ազատության իրավունքը սահմանափակում են: Այսինքնª երբ մենք ասում ենք, որ տոտալիտար աղանդների գործունեությունը դադարեցվի, մենք այս ձեւով պաշտպանում ենք այն քաղաքացիների իրավունքները, որոնց այդ տոտալիտար աղանդը անհանգստություն է պատճառում՚:

ՊԵՏՔ Է ԲԱՐԵԼԱՎԵԼ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՎԻՃԱԿԸ

Որքա±ն եք հավանական համարում, որ ըստ ՀԱԿ-ի պնդման` այս տարի կլինեն արտահերթ ընտրություններ, իրեն տրված հարցի կապակցությամբ Հ. Բաբուխանյանը նշեց. ՙԻնձ համար ծիծաղելի են նման հայտարարությունները, քանի որ հենց անցյալ տարի ՀԱԿ-ի կարկառուն դեմքերիցª Հովհաննես Հովհաննիսյանը պնդում էր, որ 2010թ. աշնանը լինելու են արտահերթ ընտրություններ, որը, բնականաբար, տեղի չունեցավ: Այնպես որ, ՀԱԿ-ի արտահերթ ընտրությունների երգը վաղուցվա երգ է եւ լուրջ չէ՚:
Սոցիոլոգները հայտարարում են, որ ՍԻՄ-ը մեծ շանսեր ունի ապագա ԱԺ ընտրություններում գերազանցել 5 տոկոսի շեմը: Ունի± արդյոք ՍԻՄ կուսակցությունը անակնկալներ ընտրությունների հետ կապված կամ հնարավո±ր է, որ պաշտպանեք ինչ-որ մեկի թեկնածությունը հարցին, կուսակցության նախագահը ասաց. ՙՄենք որեւէ անակնկալ չունենք, իսկ սոցիոլոգների կողմից նշվող մեր շանսերը համարում ենք աշխատանքի արդյունք: Կուսակցությունը իր հերթական պլանային միջոցառումներն է կատարում, որպեսզի պատրաստ լինի ինքնուրույն մասնակցելու ընտրություններին: Իսկ թե նախընտրական շրջանում ինչպիսի հնարավոր դաշինքներ կդասավորվեն, ցույց կտա ապագան, բոլոր դեպքերում դա կլինի ընդհանուր գաղափարախոսության հիման վրա՚:
Ո±ր կուսակցություններն են առավել հոգեհարազատ հարցին պարոն Բաբուխանյանը նշեց. ՙԱյն կուսակցությունները, որոնք ունեն կայուն ազգային-պահպանողական գաղափարախոսություն: Նրանք մեր բարեկամների ցուցակում են, որոնց հետ կարելի է նման խոսակցություն ունենալ: Իսկ ծայրահեղ լիբերալիստական կուսակցությունների հետ անելիք չունենք: Օրինակª ՀԱԿ-ը այն ուժն է, որը խիստ բացասական դերակատարություն է ունեցել Հայաստանի համար իր ողջ պատմության ընթացքում՚:
Ի±նչ սպասելիքներ ունեք ամսվա վերջում Հայաստան-Ադրբեջան-Ռուսաստան հանդիպումից հարցին Հ. Բաբուխանյանը նշեց. ՙԵս գտնում եմ, որ Արցախի հարցը այս տարի կլինի շատ ակտիվ քննարկման առարկա: Բայց քանի դեռ Ադրբեջանում եւ Թուրքիայում պաշտոնական գաղափարախոսությունը նացիզմն է, որը մենք տեսնում ենք ամեն օր, այդ թվումª օրերս Թուրքիայում արձանի քանդումը, այս առումով չի կարող լինել բանակցային լուրջ արդյունք, քանի որ դիմացի կողմը մեզ փորձում է ենթարկել նոր Ցեղասպանության: Իսկ մեր նախագահը չի գնա այնպիսի քայլերի, որոնք կվտանգեն մեր անվտանգությունն ու շահերը՚:
Իսկ վերջում ՍԻՄ նախագահին խնդրեցին մի երկու խոսք ասել գազի թանկացման ու դրա հետեւանքների մասին, վերջինս նշեց. ՙՄի շարք գյուղերում արդեն իսկ հրաժարվել են գազի օգտագործումից ու անցել փայտին: Իսկ նոր սպասվելիք գնի բարձրացումը պարզապես կբերի հին ժամանակներին, երբ մարդիկ տները տաքացնում էին հնարավորինս ամեն բանով, բացի գազից: Հասկանալի է, որ գազի գինը բարձրացնում են արտադրողները, բայց մեր կառավարությունը պետք է բարձրացնի երկրում սոցիալ-տնտեսական վիճակը, որպեսզի ժողովուրդը ի վիճակի լինի վճարելու գազի համար՚:
ԱՐՄԵՆՈՒՀԻ ՀԱԿՈԲՅԱՆ

 

 

ՀՆԱՐԱՎՈՐ ԵՆ ՎԵՐԱԴԱՍԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐ

Ամանորից հետո վերստին ակտիվացել են խոսակցությունները ՙնոր՚, ՙերրորդ՚, նույնիսկ ՙչորրորդ՚ ուժերի մասին, որոնք կգան եւ արմատապես կփոխեն նախընտրական ստատուս քվոն£ Հայաստանում կա± այդպիսի հասարակական պահանջ£
Պատասխանելով մեր այս հարցին, ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ նշեց. ՙԵթե խոսքը չեղած տեղից բուսած անհայտ ուժերի մասին է, որոնք երեք խնձորի պես պետք է երկնքից ընկնեն, ապա նոր քաղաքական դեմքեր, նոր քաղաքական գաղափարներ, նոր նախընտրական ալյանսների ռեսուրս չեմ տեսնում£
Իսկ եթե նախընտրական ստատուս ասելով` նկատի ունեք, որ այսօր խորհրդարանում ներկայացված 5 կուսակցությունները նույնությամբ կվերարտադրվեն ապագա խորհրդարանում, կասեմ` ո°չ£ Վստահ եմ, որ, օրինակ, ՍԻՄ-ը ներկայացված կլինի հաջորդ գումարման Ազգային ժողովում£ Չեմ բացառում, որ դաշտում եղած չվարկաբեկված, թարմ գաղափարներով, ծրագրերով անընդհատ քաղաքական դաշտը սնուցող կազմակերպությունները միավորվեն, ստեղծեն ինչ-որ դաշինքներ£ Այդ առումով, այո, հնարավոր են վերադասավորումներ՚£

"Հայոց Աշխարհ" օրաթերթ 14.01.2011

 

ՔԱՅՔԱՅԻՉ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅՈՒՆ ՍԵՓԱԿԱՆ ԵՐԿՐԻ ԴԵՄ

Մեր որոշ պաշտոնյաներ անսկզբունքային են, իրենց պարտականությունները չեն կատարում, ամեն ինչ թողել են նախագահի վրա£
Մշակույթի նախարարը հայտարարում է, թե` մեր ի±նչ գործն է, Հայաստանում ադրբեջանական ֆիլմերի փառատոն կանցկացվի±, թե± ոչ£ Հարց եմ տալիս` այդ դեպքում ինչի± համար են փող ստանում, ո±ւմ է պետք մշակույթի նախարարությունը, եթե մշակութային քաղաքականություն չի իրականացնում£
Եվ, ընդհանրապես, ինչո±վ է զբաղված ազգային անվտանգությունը` չեմ կարողանում հասկանալ£ Ադրբեջանական շպիոն Վանյանը մեր աչքի առաջ` օրը ցերեկով, թշնամական քարոզչություն է անում եւ, ազգային անվտանգության նկուղում նստելու փոխարեն, հեռուստաեթերներից չի իջնում£ Սա այլ բան չէ, քան քայքայիչ գործունեություն սեփական երկրի, սեփական ժողովրդի դեմ՚,- համոզված է ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԸ£

"Հայոց աշխարհ" 24.11.2010

 

ԹՈՒՅԼ ՉԵՆՔ ՏԱ ԿԵՂՏՈՏ ՈՏՔԵՐՈՎ ՄՏՆԵԼ ՄԵՐ ԵՐԿԻՐ

Օրերս ՍԻՄ նախագահ Հ.Բաբուխանյանը քննադատել էր ՙԲրիտանական խորհուրդ՚ կազմակերպության գործունեությունը` պահանջելով փակել սույն ՙաստվածահաճո՚ կառույցի հայաստանյան գրասենյակը£ Այն քայքայիչ գործառույթ է իրականացնում Հայաստանում` սատարելով թշնամական Ադրբեջանի ՙմշակութային արժեքների՚, սեռական փոքրամասնությունների եւ մեր մենթալիտետին ոչ հարիր արատավոր այլ երեւույթների պրոպագանդմանը£
Բրիտանական խորհուրդն օպերատիվ արձագանքել է այդ մեղադրանքներին` ներկայացնելով իր պարզաբանումները ՍԻՄ նախագահի մատնանշած փաստերի շուրջ£ Այս մասին է մեր հարցազրույցը ՀԱՅԿ ԲԱԲՈՒԽԱՆՅԱՆԻ հետ£
-Ձեզ բավարարո±ւմ են ՙխորհրդի՚ բացատրությունները բարձրաձայնած խնդիրների վերաբերյալ£
-Սկսենք նրանից, որ Բրիտանական խորհուրդը, իր կայքէջում զետեղված պաշտոնական տեղեկատվության համաձայն, միջմշակութային կապեր ստեղծող, Միացյալ Թագավորությունը աշխարհին եւ աշխարհը` Միացյալ Թագավորությանը կապող կառույց է£
Հարց եմ տալիս` մշակույթը, միջմշակութային հարաբերությունները ի±նչ կապ ունեն լեսբուհիների, հոմոսեքսուալիստների եւ սեռական այլ փոքրամասնությունների հետ, որոնց իրավունքներն իբր փորձում են պաշտպանել£ Այսինքն` իրենք բոլորովին այլ խնդիր են լուծում, քան այն, ինչը պաշտոնապես ամրագրված է իրենց կայքէջում£ Այն, ինչով զբաղված են իրականում, փաստացի որեւէ կապ չունի իրենց հռչակած ծրագրերի հետ£ Սա` մեկ£
Երկրորդ` Բրիտանական խորհուրդը, ըստ էության, պետական գործառույթներով օժտված կառույց է£ Հարց է առաջանում` Հայաստանում այլ խնդիրներ չկա±ն£ Կարող էին, չէ±, հայ-բրիտանական մշակութային երկխոսության շրջանակում անգլիական դասական երաժշտության փառատոն կազմակերպել Հայաստանում£ Ինչո±ւ չեն անում` մշակութային երկխոսություն ասածը բացառապես սեռական փոքրամասնությունների ՙիրավունքների՚ պաշտպանության մե±ջ են տեսնում£
Եվ, ի±նչն է հետաքրքիր. Բրիտանական խորհրդի կայքէջում` միջոցառումների բաժնում, որեւէ ակնարկ չեք գտնի ծաղկաձորյան ՙսեմինարի՚ մասին, որի ընթացքում քննարկվել են սեռական փոքրամասնությունների նկատմամբ Հայաստանում իբր դրսեւորվող ՙխտրականության՚, անհանդուրժողականության հետ կապված խնդիրներ£ Այսինքն` պաշտոնապես մի բան են հայտարարում, ՙտակից՚` բոլորովին այլ բան անում£ Բնականաբար հարց է առաջանում. ի±նչ առաքելությամբ է այդ կառույցը մտել Հայաստան, ո±րն է դրա իրական նպատակը£
Իրենց կայքում գրված է` ՙմեր գործունեությունը միտված է Հայաստանի եւ Միացյալ Թագավորության միջեւ վստահության եւ համագործակցության կայացմանը՚£ Նորից եմ հարց տալիս` ՙվստահությունը եւ համագործակցությունը՚ սեռական փոքրամասնությունների ՙիրավունքները՚ պրոպագանդելո±վ է կայանում£
-Բրիտանական խորհուրդը ձեզ մեղադրել է իրականությունը կեղծելու մեջ. իբր մեղանչել եք ճշմարտության դեմ, հայտարարելով, որ հովանավորել են Հայաստանում ՙադրբեջանական կինոյի փառատոն՚ անցկացնելու նորուղիական նախաձեռնությունը£
-Ես ասել եմ` Բրիտանական խորհուրդը եւ բրիտանացիները աջակցել են ադրբեջանական ֆիլմերի փառատոնի անցկացմանը£ Իրենք ասում են` Բրիտանական խորհուրդը չի աջակցել, իսկ ես Բրիտանական խորհուրդը եւ բրիտանացիներին, Բրիտանիայի դեսպանատունն իրարից չեմ տարանջատում£ Փաստն այն է, որ Բրիտանական դեսպանատունն աջակցել է, նույնիսկ ցավ է հայտնել, որ ադրբեջանական ֆիլմերի փառատոնը Հայաստանում ձախողվեց£
Հարց եմ տալիս` Բրիտանիան, բրիտանական դեսպանատունը, Բրիտանական խորհուրդը ինչո±ւ են շահագրգռված Հայաստանում թշնամական Ադրբեջանի ՙմշակութային արժեքների՚ քարոզչությամբ£ Կամ` ինչո±ւ են սեւեռվել սեռական փոքրամասնությունների ՙիրավունքների՚ վրա£
Ի վերջո, ի±նչ սկզբունքով են ընտրել վեց լրատվամիջոցները, որոնց ներկայացուցիչներին ՙբախտ էր վիճակվել՚ մասնակցել ծաղկաձորյան միջոցառմանը, որին, ի դեպ, հրավիրվել էին նաեւ սեռական տարբեր փոքրամասնությունների 6 ներկայացուցիչներ, որպեսզի լրագրողներին խելք սովորեցնեն, թե ինչպես պետք է քարոզել նրանց ՙգործունեությունը՚£
Իրենց տարածած ՙիբր թե հերքման՚ մեջ ասում են, թե սեռական փոքրամասնությունների իրավունքների պաշտպանությունը, հանդուրժողականության տարածումը բխում է ՄԱԿ-ի ՙՍեռական կողմնորոշման եւ գենդերային ինքնության հռչակագրից՚, որին միացել է նաեւ Հայաստանը£ Դարձյալ հարց է առաջանում` ի±նչ կապ ունի մշակութային համագործակցությունը սեռական կողմնորոշման եւ գենդերային ինքնության հետ, Շեքսպիրին թողած` ինչո±ւ են ընկել սեռական կողմնորոշման եւ գենդերային ինքնության հետեւից£
Փառք Աստծո, Հայաստանում սեռական փոքրամասնություններին չեն վառում, չեն կախում, Սեւանում չեն խեղդում£ Իսկ եթե ինչ-որ մեկին դուր չի գալիս, որ նրանց մասին հարգալից չեն խոսում, ապա դրա համար կա դատարան£
Կան բարոյականության նորմեր, որոնք չեն սահմանվում ՄԱԿ-ի որոշումներով կամ Բրիտանիայի օրենսդրությամբ£ Կա Աստվածաշունչ, կա կրոն, կան ազգային ավանդույթներ, եւ մենք թույլ չենք տա այլասերվածություն քարոզել մեր երկրում£
Այո, Հայաստանը ստորագրել է տարբեր միջազգային փաստաթղթեր, ինչի հետեւանքով այլասերված վարքագծի համար նախատեսված պատժամիջոցները հանվել են Քրեական օրենսգրքից, բայց դա չի նշանակում, որ կարելի է անարգել պրոպագանդել այդ ամենը` ոտնահարելով մեր քաղաքացիների իրավունքները, որոնք ուզում են մեծացնել իրենց երեխաներին բարոյական մթնոլորտում, ապրել իրենց պապերից ժառանգած արժեհամակարգի մեջ£ Մենք այս երկրի տերն ենք` թույլ չենք տա, որ ոմանք կեղտոտ ոտքերով մտնեն մեր երկիր, այլասերեն մեզ, ոտնահարեն մեր իրավունքը` ապրելու այնպես, ինչպես մենք ենք ուզում£

"Հայոց աշխարհ" 24.11.2010

ԼԻԼԻԹ ՊՈՂՈՍՅԱՆ

 

 

Ն Ա Խ Ո Ր Դ

Designed by Administrator