ԿԱՐՃ ԼՈՒՐԵՐ

«Ադրբեջանական նոր սերունդը չի պատկերացնում ում հետ գործ ունի եւ ինչ է եղել իրականում». Ա. Սաղաթելյան

08.02.2018 19:00 ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԱՐՑԱԽ
«Ադրբեջանական նոր սերունդը չի պատկերացնում ում հետ գործ ունի եւ ինչ է եղել իրականում». Ա. Սաղաթելյան

Այս տարի լրանում է Արցախյան ազատամարտի 30 –ամյակը, այն հայ ժողովրդի պատմության փայլուն էջերից մեկն է` պայքար ապրելու իրավունքի համար: Այս ազատամարտով հայ ժողովուրդն ամբողջ աշխարհին ապացուցեց, որ ունակ է նույնիսկ առանց կանոնավոր բանակի հաղթանակներ տանել ու ապահովել հայրենիքի անվտանգությունը: Արցախյան շարժման 30-ամյակի, ունեցած ձեռբերումների ու բացթողումների շուրջ «Իրավունքը» զրուցեց ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր ԱՐՄԱՆ ՍԱՂԱԹԵԼՅԱՆԻ հետ:
- Պարոն Սաղաթելյան ի՞նչ ձեռքբերումներ ու բացթողումներ ունեցանք Արցախյան շարժման ժամանակ:

Ըստ դաշնակցական Արմենուհի Կյուրեղյանի՝ ՀՀԿ-ն քըխ, ՀՅԴ-ն՝ պուպուշ

- 30 տարի առաջ, երբ շարժումը նոր էր սկսվում, այդքան էլ մեծ տարիքում չեմ եղել, որպեսզի ասեմ, շարժման առաջին քայլերի մասին, բայց անշուշտ որոշ բաներ հիշում եմ: Իմ վառ հիշողությունները սկսվում են 90-ականների սկզբին, երբ բավականին ակտիվ, ըստ էության պատերազմական գործողություններ էին ընթանում: Մեր  դարավոր պատմության մեջ կարող ենք փաստել, որ մեր օրոք տեսանք անկախ պետականության, ազգային բանակի կայացում, ազատագրված հայրենիք: Սրանք են այն մեծ ձեռքբերումները, որոնք ունեցանք եւ որոնց համար վճարեցինք շատ բարձր գին: Մեր սերունդը եւ բոլոր նրանք, ովքեր այդ իրադարձությունների ժամանակակիցն են, կարծում եմ` հպարտ պետք է լինեն, որ իրենց կյանքի օրոք այդ ամենը տեսել եւ այս կամ այն կերպ դարձել են մասնակիցը:

Անդրադառնալով բացթողումներին, կարծում եմ`մեր ազգային` ամբողջ հայության օրակարգում, Հայաստանում եւ նրա սահմաններից  դուրս ապրող մեր հայրենակիցների ինքնագիտակցության եւ ընդհանուր օրակարգում առայժմ չենք եկել նրան, որ անշուշտ պարտավոր ենք հետեւողան լինել Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթան իր տրամաբանական ավարտին հասցնելու եւ Թուրքիային համապատասխան եղանակով պատասխանատվության հրավիրելու գործին: Սա միակ ընդհանրացնող եւ բոլորիս կապող գաղափարը պետք է լինի: Մենք ունենք Արցախի ժողովրդի ապրելու իրավունքի պաշտպանության, Արցախի ճանաչման հարցերը: Կարծում եմ` այստեղ դեռ անելիքներ ունենք, որպեսզի մեզ միացնող գաղափարն ու ուժն ավելի շատ միտված լինի մեր ապագային, եւ ոչ միայն մեր անցյալը վերլուծելուն:

- 1988 թվականին Հայաստանը չուներ կանոնավոր բանակ, բավարար զենք ու զինամթերք, այս պայմաններում ո՞րն էր մեր հաղթանակի գաղտնիքը:

- Այդ հաղթանակին հասանք մեր անձնվիրության, կամքի, ոգու, հավաքական ուժի, նաեւ զոհաբերության շնորհիվ: Սա մեզ բնորոշ է, եթե մեկ հայացք նետենք մեր պատմությանը, ապա կտեսնենք, որ նման դեպքերում  միշտ միասնական ենք եղել: Ափսոս, որ սա արտահայտվում է միայն նման ճգնաժամի եւ ֆիզկական ռեալ սպառնալիքների պարագայում: Եթե կարողանայինք այդ միասնականությունն ունենալ խաղաղ պայմաններում եւ պետակաշինության գործում, ապա լուրջ հաջողություններ կունենանք, այնուամենայնիվ սա է իրականությունը:

- Հնարավո՞ր էր Արցախյան հարցը վերջնականապես լուծել հրադադարի պայմանագիրը  կնքելու ժամանակ:
- Մենք արել են առավելագույնն այն իրավիճակում, որում հայտնվել էինք եւ որը մեզ պատմականորեն թելադրված է եղել: Ըստ էության, մեզ այդ պատերազմը պարտադրեցին, որովհետեւ մենք ընթացակարգային առումով, միջազգային իրավունքի նորմերին համահունջ, Խորհրդային Միության փլուզման կոնտեքստում եւ այդ կենտեքստում իրավունքների իրացման տեսանկյունից պահպանել ենք, ի պատիվ Արցախի եւ Հայաստանի այն ժամանակվա իշխանությունների, բոլոր ընթացակարգային սկզբունքները եւ մեր ինքնորոշման իրավունքի լեգիտիմությունը: Այլ բան է, որ մեր հարեւանները պարտադրեցին դրա ուժային տարբերակը եւ փորձ արեցին ուժային լուծում տալ, ինչը բերեց բավականին լուրջ կորուստների իրենց իսկ համար: Ըստ իս, այսօր խնդիրն այն է, որ Ադրբեջանում մեծացել է մի սերունդ, որը տոտալիտար քաղաքականության եւ հայատյացության շրջանակներում դաստիարակվելով, բավականին աղոտ պատկերացում ունի Արցախյան շարժման տարիների, իրավիճակի եւ այն ամենի մասին, ինչ տեղի է ունեցել: Այսօրվա այդ սերունդը մի քիչ լավ չի պատկերացնում ում հետ գործ ունի եւ ինչ է եղել իրականության մեջ: Այդ սերունդն օգտագործվում է որպես գործիք եւ ուղղորդվում հայատյացության, ռազմական ու ֆիզիկական ճնշում գործադրելու ուղղությամբ: Սա խնդիր է եւ այստեղ եւս մեծ աշխատանքներ կան իրականացնելու բոլոր տեսակի ատյաններում, այդ թվում` խորհրդարանական  ձեւաչափերում, որպեսզի կարողանանք այդ պատն էլ անցնել, որպեսզի մեր հարեւանը հասկանա, որ ցանկացած նոր ավանտյուրա կարող է բերել ավելի վատ ու ցավալի հետեւանքների իրենց իսկ համար: Եթե դիտարկենք, ով ինչի համար է պայքարում, նույնիսկ եթե դիտարկում ենք Ադրբեջանի բարձրաաստիճան պաշտոնյաների մոտեցումները, ապա կտեսնենք, որ Արցախն իրենց համար պարզապես տարածք է, որի նկատմամբ ունեն այս կամ այն վերաբերմունքը: Իսկ մեզ համար Արցախը  զուտ տարածք չէ, այլ հայրենիք, սա պայքար է մեր իսկ հայրենիքում ապրելու իրավունքի համար: Սկզբունքորեն տարբերություն կա ընկալումների մեջ եւ մինչեւ այդ տարբերությունը նրանց գործիչներին չբերի օբյեկտիվ իրականություն, կարծում եմ` իրավիճակը նույնը կմնա եւ պարբերաբար կսրվի:

Ֆելիքս Ցոլակյանը կողմ քվեարկեց «Ելքի» նախագծին

- Այսօր  գնահատո՞ւմ ենք այն, ինչ ձեռք բերեցինք շարժման ժամանակ:
- Բարդ հարց է, որովհետեւ ինչ վերաբերում է մեր բանակաշինության գործին եւ այն ամենին, ինչ վերջին շրջանում իրականացվում է բանակում, անուշտ` մենք ոչ թե մեկ,այլ մի քանի քայլ առաջ ենք երեկվա օրվանից: Սա ասում եմ, որպես ականատես այդ ամենին եւ մարդ, ով պարբերաբար այցելում եւ տեսնում է իրականացվող քայլերը: Ինչ վերաբերում է բարոյական գնահատականներին, ապա կդժվարանամ ասել, որովհետեւ հաճախ եմ առնչվել այդ խնդրին, երբ մայրաքաղաքում եւ սահմանամերձ գոտիներում բավականին տարբեր վերաբերմունք ու մոտեցում կա, ինչպես Արցախյան ազատամարտին, մասնակիցներին, այնպես էլ զինվորականներին: Մենք տարբեր ենք, այստեղ էլ ցավոք չունենք ընդհանուր ընկալումներ եւ այստեղ նույնպես ունենք անելիքներ, որպեսզի մայրաքաղաքի` համամետաբար խաղաղ պայմաններում ապրող բնակչությունն այնուամենայնիվ պատշաճ գնահատական տա այն ճանապարհին, որն ունեցել ենք, նաեւ` այն մարդկանց, որոնք այդ ճանապարհը հարթել են:


ԶՎԱՐԹ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ  

 

 

КОМСОМОЛЬСКАЯ ПРАВДА