Հանդիպման յուրահատկությունն այն էր, որ այն ունեցավ հրապարակային մաս. Երեք նախագահների հանդիպման հետքերով Լինում են պահեր, երբ ուզում եմ քեզ մի բան պատմել ու լսել՝ ինչ կասես Իրականացված կապիկ-շոուն ցույց է տալիս, որ այսօրվա ընդդիմությունը չի գործում. Արթուր Ֆարմանյան Մեր թանգարանն անվանում են փոքրիկ Տրետյակովյան պատկերասրահ, Աբրահամյանին՝ մեր օրերի Տրետյակով. Մկրտչյան Զանզիբարում վեցից ավելի հյուրանոցներ ամբողջությամբ այրվել են Տասը տարի՝ ռուսական արվեստի թանգարանի վերափոխման ճանապարհին Թուրքիան և ԵՄ-ն բանակցություններ են վարում անվիզա ռեժիմի ներդրման վերաբերյալ Գերմանիան հրաժարվել է Լեհաստանով տանկային շարասյուներ տեղաշարժելուց Լավրովը կասկածի տակ դրեց Գերմանիայի և Բրիտանիայի պաշտպանության նախարարների ադեկտվատությունը Զելենսկի. ԱՄՆ-ն Ուկրաինային չի փոխանցում նույնիսկ Եվրոպայի կողմից վճարված Patriot հրթիռները

"ԵՏՄ-Ն ՀԱՄԱՁԱՅՆ Է ԻՐԱՆԻ ՀԵՏ ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ՆՈՐ ՓՈՒԼ ՍԿՍԵԼ"

Արխիվ 12-16

"ԵՏՄ-Ն ՀԱՄԱՁԱՅՆ Է ԻՐԱՆԻ ՀԵՏ ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ՆՈՐ ՓՈՒԼ ՍԿՍԵԼ"


ՀՀ միջազգային տնտեսական ինտեգրման եւ բարեփոխումների փոխնախարար ՍՈՒՐԵՆ ԿԱՐԱՅԱՆԻ հետ մեր զրույցն ¥առաջին հատվածը տե՛ս "Իրավունքի" թիվ 54-ում¤ առնչվում է Եվրասիական տնտեսական միության հետ կապված հարցերի հետեւյալ խմբին: ԵՏՄ-ն սկսում է ընդլայնվել: Նախ` իր կազմով, ինչի վերջին օրինակը Ղրղզստանի անդամակցությունն էր: Այնուհետեւ` սկսում է ընդլայնվել նաեւ այն երկրների աշխարհագրությունը, որոնց հետ ԵՏՄ-ն այս կամ այն կարգի համագործակցություն է ծավալելու:
ԵՏՄ-ի արտաքին համագործակցության ընդլայնման առնչությամբ առանցքային է օրերս հնչած այն հայտարարությունը, որ սկսվում են Չինաստանի հետ համագործակցության ուղղությամբ քննարկումներ: Մասնավորապես, որ ողջ աշխարհի աչքն իր վրա գրաված չինական "Մետաքսի ուղին" անցնի ԵՏՄ-ով: Իսկ դա պետք է, որ շատ հետաքրքրի նաեւ Հայաստանին, հաշվի առնելով, որ ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հայտնի չինական այցի ժամանակ մեր երկիրն այդ ուղու մասնիկը դառնալու հստակ հայտ ներկայացրեց: Ուրեմն, եթե ԵՏՄ-ն էլ է "Մետաքսի ճանապարհի" հետ կապված համագործակցություն նախատեսում Չինաստանի հետ, դա նշանակո՞ւմ է, որ այդ ծրագրում Հայաստանի շանսերն աճում են: Պարոն Կարայանի մեկնաբանությունը հետեւյալն էր:
- Այո ներկայումս կան ԵՏՄ-ի հետ համագործակցության տարբեր երկրների կողմից հայտեր, եւ արդեն ամենամոտ ապագայում` մայիսի 29-ին ԵՏՄ անդամ երկրների վարչապետների հանդիպման ժամանակ Վիետնամի հետ կկնքվի ազատ առեւտրի առաջին համաձայնագիրը. այդ դեպքում, հասկանալի է, նաեւ Հայաստանի արտադրողները կկարողանան առանց մաքսատուրքերի մուտք գործել վիետնամական շուկա:
Չինաստանի հետ համագործակցությունը, անշուշտ, կարեւորագույն ուղղություններից է, հաշվի առնելով այսօր աշխարհում չինական տնտեսության ունեցած դիրքը: Սկզբնական փուլում կլինի տնտեսական համագործակցության, այսպես ասած, ոչ արտոնյալ պայմանագիր. մաքսատուրքերի արտոնություններ նախատեսված չեն: Բայց նկատի է առնվում, որ դա ապագայում կվերածվի ազատ առեւտրի համաձայնագրի:
Ըստ իս` նման պայմանագրերը միայն կարող են օժանդակել "Մետաքսի ճանապարհի" հետ ԵՏՄ-ի համագործակցությանը: Այդ թվում, որ նաեւ Հայաստանն իր տեղն ունենա այդ ծրագրում:  Առավելեւս, որ օրերս Հայաստանում գտնվող Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի անդամ, նախարար Անդրեյ Սլեպնյովը (ով պատասխանատու է միջազգային առեւտրի հարցերով) տեղեկացրեց, որ նաեւ նախապատրաստվում է Իրանի հետ համագործակցության պայմանագիր, որը եւս Հայաստանին շատ է հետաքրքրում, հաշվի առնելով, որ հենց մեր երկիրն է հանդիսանում Իրանի հետ ԵՏՄ-ի միակ ցամաքային սահմանը:
- Իրանի թեման հաջորդ հարցս էր, որն էլի առնչություններ ունի "Մետաքսի ճանապարհի" հետ:
Գաղտնիք չէ, որ "Մետաքսի ճանապարհի" հարավային թեւը հասնում է մինչեւ Իրան: Այստեղից արդեն կան անորոշություններ. կա Իրանից ապրանքային հոսքը Ադրբեջանª կառուցվող Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղի ուղղելու տարբերակը: Կա Թուրքիայի տարբերակը: Վերջապես` կա Հայաստանի տարբերակը, եւ բոլոր այս տարբերակները համարվում են մրցակցային: ԵՏՄ-ի այդ համագործակցությունը Չինաստանի եւ Իրանի հետ ենթադրո՞ւմ է, որ "Մետաքսի ճանապարհի" հայաստանյան տարբերակն սկսում է դառնալ նախապատվելի:
- Կարելի է նաեւ այդպես հասկանալ: Համենայնդեպս, եթե ԵՏՄ-ի համագործակցությունը Իրանի հետ զարգանա, այդ դեպքում ակնհայտ է դառնում, որ "Մետաքսի ճանապարհի" այդ իրանական ուղու մեջ Հայաստանը կունենա մեծ բաղադրիչ` որպես այդ երկրի հետ ուղղակի կապ ունեցող ԵՏՄ միակ պետություն:
Ինչ վերաբերում է թվարկված ադրբեջանական կամ թուրքական տարբերակներին, ապա չմոռանանք, որ այն ունի նաեւ քաղաքական բաղադրիչ, ու ժամանակակից աշխարհում  այդ բաղադրիչը կարող է այն աստիճանի անկանխատեսելի լինել, որ ավելի ճիշտ է ենթադրությունների ետեւից չընկնել: Շատ ավելի իրատեսական է այն, որ ԵՏՄ բոլոր անդամները համաձայն են, որ սկսվի Իրանի հետ համագործակցության, հարաբերությունների զարգացման նոր փուլ: Եվ, կրկնում եմ, այստեղ մեզ համար շատ կարեւոր հանգամանք, գործոն է, որ Իրանի հետ սահմանակից միակ ԵՏՄ երկիրը Հայաստանն է: Իսկ այդ փաստը կարող է հանգեցնել նրան, որ մեր երկրի դերը, որպես տրանսպորտային, կոմունիկացիոն ուղի, բարձրանա:
- Դրանից բխող հաջորդ հարցի հասցեատերը միգուցե Դուք չեք, բայց հնչեցնեմ. նման իրավիճակը պե՞տք է, որ էական ազդեցություն ունենա նաեւ Իրանից Հայաստան եկող երկաթուղու ծրագրի վրա:
- Այո, նման իրավիճակում երկաթուղին դառնում է առանցքային հարց…
-  Թեմային մեկ այլ կողմից եւս կարելի է մոտենալ: Սլեպնյովը, Իրանի վերաբերյալ հայտարարությունից զատ, նշեց նաեւ, որ Թուրքիայի հետ համագործակցության ծրագրեր, համենայնդեպս` նման հայտ չկա ո՛չ թուրքական կողմից, ո՛չ ԵՏՄ-ից:
- Համենայնդեպս` այս հարցի հետ կապված Հայաստանն իր հստակ դիրքորոշումը հայտնել է. չի կարող լինել տնտեսական համագործակցություն` փակ սահմանների պարագայում: Եվ ԵՏՄ մեր գործընկերները կարծես թե համաձայնել են այդ տրամաբանական մոտեցման հետ:

ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ


Ի ԴԵՊ


Մեզ հետ զրույցում պարոն Կարայանը ներկայացրեց նաեւ այն մեխանիզմները, որոնցով ԵՏՄ-ում կայացվում են որոշումներ: Ըստ այդմª սկսած Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայից, անդամ-երկրների փոխվարչապետների խորհրդից, վերջացրածª վարչապետների եւ ԵՏՄ բարձրագույն մարմին հանդիսացող նախագահների խորհրդով, որոշումների ընդունման համար ունեն կոնցենսուսի անհրաժեշտություն: Ու թեեւ Թուրքիան եւ Ադրբեջանը դեռ ԵՏՄ-ի հետ համագործակցության հայտեր չեն ներկայացրել, սակայն Ղազախստանի նախագահ Նազարբաեւը քանիցս հայտարարել է, որ այդ երկրները համագործակցության ցանկություն ունեն: Մինչդեռª առանց Հայաստանի համաձայնության, Անկարայի համար պարզապես անհնար է դեպի ԵՏՄ ծավալվելը որն, հաշվի առնելով նաեւ, Իրանի օրինակով, Թուրքիայի հետ էլ է դեպի ԵՏՄ տանող միակ ցամաքային ուղին նորից մեր երկիրն է: Ու, թերեւս, այդ հանգամանքն Անկարայում էլ են քաջ գիտակցում, եւ այդ տեսանկյունից հաստատ պատահական չէ, որ վերջին օրերին Թուրքիան նորից սկսեց խոսել Եվրամիության հետ իր ազատ առեւտրի համաձայնագիրը զարգացնելու անհրաժեշտության մասին: Բայց այդ, գեղեցիկ մեդալի մյուս երեսն այն է, որ ԵՄ-ում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման ուղղությամբ վերջին զարգացումները եւս մեկ ակնարկ էին Անկարային, որ ԵՄ-ի դռները նրա առաջ մնում են փակ: Ու մինչ թուրքերն այդ փակ դռները նորից երկար բախելովª կհիշեն ԵՏՄ-ի մասին, այստեղ էլ արդեն անհուսալիորեն ետ կմնան իրենց տարածաշրջանային թիվ մեկ մրցակցիցª Իրանից:
Մի խոսքով` արձանագրենք, որ Հայաստանի հետ չկարգավորված հարաբերությունները բոլոր ուղղություններով Անկարայի գլխին իսկական պատուհաս են դարձել:

Հավանեցի՞ր հոդվածը, կիսվիր ընկերներիդ հետ