Նոր օրենքը թերի է եւ հաշվի չի առնում հայաստանյան իրողությունները. Վասիլի Մալյուկով

Տարեվերջին Ազգային ժողովն ընդունեց «Կենդանիների նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի մասին» օրենքի նախագիծն առաջին ընթերցմամբ: Շուտով մեկնարկող Ազգային ժողովի 8-րդ գումարման 11-րդ նստաշրջանում նախագիծը կքննարկվի երկրորդ ընթերցմամբ: Սակայն, կենդանասերներն ահազանգում են՝ այն լուրջ թերություններ եւ վտանգներ է պարունակում։ Նրանց համոզմամբ՝ օրինագծի ներկայիս տեքստը կարող է հիմք դառնալ կոռուպցիոն մեխանիզմների համար, որոնց հետեւանքով թափառող կենդանիները ստերջացման փոխարեն՝ կարող են ենթարկվել քնեցման՝ հակասելով մարդասիրական սկզբունքներին եւ վտանգելով ինչպես կենդանիների, այնպես էլ մարդկանց անվտանգությունը։ Կենդանասերներն անգամ ստորագրահավաք են իրականացնում վերոնշյալ օրինագծի դեմ, որը հեղինակել են ՔՊ-ական պատգամավորներ Մերի Գալստյանը եւ Արուսյակ Մանավազյանը:

Իսկ թե իրականում կենդանիները վտանգ ներկայացնո՞ւմ են, պետությունն ի՞նչ պետք է անի նրանց ապահով եւ անվնաս կեցության համար, «Իրավունք»-ը պարզել է ռուս իրավաբան ՎԱՍԻԼԻ ՄԱԼՅՈՒԿՈՎԻԻՑ, ով  Սախալինից տեղափոխվել է Հայաստան եւ Վանաձորում 14 այլ ռուսների եւ երկու հայերի հետ միասին  հիմնադրել է Լոռիի առաջին անասնաբուժական կլինիկան։ Նրա գնահատմամբ՝ նախ պետք է նախատեսել հանրության համար պարտադիր կրթական եւ իրազեկման ծրագրեր: Պետք է պահանջել կապալառուներից հրապարակել իրենց ծախսերի վերաբերյալ հաշվետվություններ: Առանց այս եւ այլ միջոցառումների օրենքը կարող է մնալ դեկլարատիվ եւ անարդյունավետ: Կա նաեւ ենթակառուցվածքների զգալի պակաս՝ ապաստարաններ, ժամանակավոր ապաստարաններ, լաբորատորիաներ ու կլինիկաներ, որոնք կարող են սպասարկել մեծ թվով կենդանիների: Ըստ Մալյուկովի, առանց հանրային վերահսկողության եւ գործնականում կիրառելի օրենսդրության՝ ցանկացած ծրագիր մնում է ձեւականություն։

«ՑԱՎՈՔ, ԼՐԱՏՎԱՄԻՋՈՑՆԵՐՆ ԱՆՏԵՍՈՒՄ ԵՆ ԱՅՍ ԹԵՄԱՆ»

— Պարոն Մալյուկով, Ձեր կարծիքով, ի՞նչը կարելի է բարելավել կենդանիների բարեկեցության ոլորտում։

— Անհրաժեշտ են համապարփակ միջոցառումներ։ Նախ, մեզ անհրաժեշտ է կենդանիների պատասխանատու բարեկեցության մասին ժամանակակից օրենք, որը հիմնված կլինի եվրոպական փորձի եւ եվրոպական երկրների, Ռուսաստանի եւ Վրաստանի լավագույն փորձի վրա։ Այն պետք է նախատեսի ոչ միայն պատասխանատվություն, այլեւ կանխարգելում, սեփականատերերի գրանցման եւ աջակցության համակարգ։

Երկրորդ, անհրաժեշտ է ենթակառուցվածքների զարգացում՝ անասնաբուժական կլինիկաներ, ապաստարաններ եւ ստերիլիզացման կենտրոններ։

Երրորդ, անհրաժեշտ է հանրային համակարգված կրթություն։ Լրատվամիջոցները պետք է ակտիվորեն բարձրացնեն կենդանիների նկատմամբ մարդասիրական վերաբերմունքի հարցերը՝ պատրաստելով ռեպորտաժներ, հասարակական հայտարարություններ եւ վավերագրական ֆիլմեր։ Ցավոք, լրատվամիջոցներն այժմ պարզապես անտեսում են այս թեման։

Ինչ վերաբերում է կենդանիների բարեկեցության մասին նոր օրենքին, այն թերզարգացած է եւ հաշվի չի առնում երկրի իրողությունները։ Այն պետք է քննարկվի մասնագետների, կենդանիների իրավունքների պաշտպանների եւ անասնաբուժական համայնքի հետ։

— Ըստ Ձեզ, ի՞նչը պետք է փոխվի մարդկանց մտածողության կամ վարքագծի մեջ, որպեսզի ամեն բան լինի այնպես, ինչպես Դուք եք ասում։

— Ամենից կարեւորը կրթությունն ու իրազեկվածությունն է: Կենդանիների նկատմամբ հարգանքը պետք է խթանվի մանկուց, բայց մեծահասակները նույնպես պետք է սովորեն կարեկցանք: Բարության դասեր կարելի է անցկացնել դպրոցներում, ինչպես նաեւ սոցիալական ցանցերում արշավներ իրականացնելով։ Օրինակ, Վրաստանում հաջողությամբ են ընթանում կենդանիների ստերիլիզացման եւ չլքելու կարեւորության մասին հասարակական հայտարարությունները։ Եվրոպայում ակտիվ արշավներ են անցկացվում հայտնիների մասնակցությամբ։ Սակայն, Հայաստանում նման նախագծեր գրեթե գոյություն չունեն։ Նույնիսկ պարզ պաստառները, հեռուստածրագրերը, ռեպորտաժները կամ վավերագրական ֆիլմերը կարող են զգալիորեն փոխել հանրային ընկալումը։ Մարդկանց պետք է ցույց տալ, որ կենդանիների պաշտպանությունը պարզապես կարեկցանք չէ, այլ մշակույթի եւ հումանիզմի մի մաս։

«ԳԼԽԱՎՈՐՆ ԱՆՏԱՐԲԵՐ ՉՄՆԱԼՆ Է»

— Ի՞նչ նպատակներ ունեք այս առումով կամ ի՞նչ նախագծեր եք նախատեսում իրականացնել Հայաստանում։

—Մենք նախատեսում ենք շարունակել զարգացնել մեր կլինիկայի սոցիալական ծրագրերը՝ Լոռիում անօթեւան կենդանիների բուժում, պատվաստում եւ ստերիլիզացիա։ Մենք նաեւ աշխատում ենք ընդլայնել մեր համագործակցությունը միջազգային հիմնադրամների հետ՝ ավելի շատ տարածաշրջաններ ընդգրկելու համար։ Ապագայում մենք ցանկանում ենք ստեղծել կամավորների եւ անասնաբույժների համար կրթական կենտրոն, ինչպես նաեւ վիրահատությունից հետո կենդանիների համար նախատեսված փոքր ժամանակավոր կացարան։ Մենք կարծում ենք, որ հնարավոր է ստեղծել մի համակարգ, որտեղ բոլորը կարող են ներդրում ունենալ՝ դպրոցականներից մինչեւ խոշոր ընկերություններ։

— Ի՞նչ խորհուրդ կտաք այն մարդկանց, ովքեր ցանկանում են օգնել կենդանիներին, բայց չգիտեն, թե որտեղից սկսել։

— Կարող եք սկսել ամենափոքր քայլից՝ կերակրեք թափառող կենդանիներին, տարեք նրանց ստերջացման, կամավորագրվեք կամ աջակցեք կլինիկային կամ ապաստարանին՝ առնվազն մեկ այցելությամբ կամ համատեղ այցով։ Գլխավորն անտարբեր չմնալն է։ Յուրաքանչյուր բարի գործողություն կարեւոր է։ Յուրաքանչյուր շան փրկված պոչ մարդկության հաղթանակն է։

ՆԱՆԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Հետևեք մեզ նաև տելեգրամում՝

Ներբեռնեք Iravunk հավելվածը և եղեք միշտ տեղեկացված՝