Գրելանդիան Թրամփին խոստանում է շատ ավելի մեծ հարստություն, քան կա Իրանում
ՄիջազգայինԱյսպիսով, Հայաստանի համար, այն էլ մի քանի առումներով շատ կարեւոր է դարձել հարցը, թե ի՞նչ վերջնական հանգուցալուծում կունենան Իրանի շուրջ ձեւավորվող ներկա իրադարձությունները (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=332451&l=am): Նախ, դրանից է շատ բան կախված, թե դեպի ուր են գնալու հայ-իրանական հարաբերությունները: Հաջորդը, որի մասին նախօրեին ասել է նաեւ ՀՀ-ում Իրանի նորանշանակ դեսպան Խալիլ Շիրղոլամին, եթե Իրանի թշնամական ուժերը հաջողության հասնեն, Հայաստանը ևս պարտվողների թվում է լինելու: Առավել եւս, եթե իրադարձությունները զարգանան պայթյունային սցենարով, ինչը մեծ պայթյուն կդառնա նաեւ ողջ տարածաշրջանի համար:
Թերեւս, ներկա պահին հիմնական խնդիր է դարձել այն, թե Թրամփը կորոշի՞ ռազմական հարված հասցնել Իրանին (դա, դատելով տարբեր աղբյուրներից, հնարավոր է ամեն պահ, եւ չբացառենք, որ այս հոդվածի լույս տեսնելու պահին այս հարցի պատասխանն արդեն կլինի):
Կուրսը, որով առաջնորդվում է ներկա պահին Թրամփը, դեռ մնում է անորոշ: Շատ ավելի որոշակի է փորձագիտական դաշտի եւ հատկապես գլոբալիստական աղբյուրների գնահատումները, թե ԱՄՆ-ն այսօր, վաղը, 24 ժամից, 72 ժամից անպայման կհարվածի: Բնականաբար, «սեփական միանգամայն արժանահավատ աղբյուրներին արված հղումներով: Շատ ավելի որոշակի է մեկ այլ նախազգուշական նշան: Այսպես, եղան դեպքեր, երբ օդ բարձրացավ իսրայելյան ավիացիան, մտան սիրիական սահման` Իրանի ուղղությամբ շարժվելու ցուցադրությամբ: Իրանն էլ, իր հերթին ավիացիա օդ բարձրացրեց, արտակարգ ռեժիմի բերեց ՀՕՊ համակարգը, ցամաքային ուժերը: Սկսեցին գործել նաեւ ամերիկյան լիցքավորող ինքնաթիռները, ԱՄՆ-ն ավիակիրային խմբեր է բերում տարածաշրջան, դիվանագետների են էվակուացնում եւ այլն: Նման պահերին տպավորություն է, որ պատերազմն ուր որ է` կսկսվի: Միայն թե հետեւում է կանգ առը, եւ ամեն բան վերադառնում է նախնական դիրքին: Ընդ որում, պարբերաբար առաջանում է տպավորություն, թե Նեթանյահուն ամեն միջոցով փորձում է տալ բախումների մեկնարկը` Թրամփին փակուղի քաշելով: Բայց գալիս է ազդակը, եւ սեղմվում են արգելակները:
Ամեն դեպքում` ասել, թե Թրամփն այս պահին իրականում կգնա մեծ պատերազմի, գոնե երեկվա դրությամբ մնում էր քիչ հավանական տարբերակ. ծախսերը չափազանց մեծ կլինեն, հեռանկարները` անորոշ, ներամերիկյան իրավիճակի վրա ազդեցությունը` ծայրահեղ բացասական: Գումարել է պետք նաեւ, օրինակ, Եվրոպայում ԱՄՆ զորքերի հրամանատար, գեներալ Ալեքսուս Գրինկևիչի զգուշացումը` Ռուսաստանը, Չինաստանը, Իրանը և Հյուսիսային Կորեան ամրապնդում են իրենց ռազմաքաղաքական համագործակցությունը։ Այն է`Իրանին հարվածելու դեպքում շատ մեծ է դառնում Երրորդ աշխարհամարտի հավանականությունը, որն այս պահին հաստատ Թրամփին, որպես բիզնեսմեն-նախագահի, հաստատ պետք չէ: Եվ այն, որ Թրամփն անցավ բառապաշարին, թե գիտեք, Իրանը խոստացել է այլեւս մահապատժի չենթարկել կալանավորված ցուցարարներին, նման էր ռազմական հարված հասցնելու իր իսկ նշած նախապայմանը բավարարված համարելով` հետ քաշվելու:
Վերջապես, Իրանի շուրջ այս ծանր իրադարձությունների ֆոնին շարունակում է առաջին պլանում մնալ Գրելանդիայի թեման, որը Թրամփի համար բազմապատիկ ավելի համեղ պատառի տեսք ունի, քան ողջ Մերձավոր Արեւելքը: Եվ այն, որ իրականում Թրամփի հիմնական գործնական շեշտադրումները հենց Գրելանդիայի ուղղությամբ են, դա եւս կարելի է նկատել: Դանիայի եւ ԱՄՆ-ի միջեւ բանակցությունները Գրելանդիայի համար նախօրեին ավարտվեցին առանց արդյունքի: Դա նշանակում է, որ առաջնային է դառնում ԱՄՆ-ի` կղզին գրավելու տարբերակը: Ընդ որում, դա բազմապատիկ անգամ ավելի անվտանգ է, քան Իրանը: Պարզ կարելի է նաեւ տեսնել, թե ինչ կարող է տեղի ունենալ, եթե ԱՄՆ-ն գրավի Գրելանդիան: Դանիան, հասկանալի է, ոչինչ անել չի կարող: Ի՞նչ կանի ՆԱՏՕ-ն, սրա պատասխանը եւս պարզ է` ոչինչ: ՆԱՏՕ-ի կանոնադրության 5-րդ հոդվածը նախատեսում է կոլեկտիվ պաշտպանություն` անդամներից մեկի վրա հարձակման դեպքում: Սակայն սա գործում է միայն ընդհանուր թշնամու դեմ, այլ ոչ թե այն դեպքում, երբ պայքարը սկսվում է դաշինքի ներսում։ Առավել եւս, 5-րդ հոդվածը հաստատ չի կարող կիրառվել ակումբի տիրոջ դեմ։ Ի՞նչ կանեն ՆԱՏՕ-ի անդամ առանձին երկրներ, որոնք հիմա խոսում են Գրելանդիա զորք մտցնելու մասին: Նրանց կողմից ռազմական միջամտությունը, որպես հակամարտության հետ ուղիղ չկապված կողմեր, կնշանակի պատերազմի հայտարարում ԱՄՆ-ին: Բրիտանիան, Ֆրանսիան կամ Գերմանիան նման բան կանե՞ն. լուրջ չէ:
Այսինքն, եթե ԱՄՆ-ն գրավի Գրելանդիան, ոչ մեկը ոչ մի բան չի անի. պարզապես ամերիկյան մի փոքրիկ ստորաբաժանում կղզին կհռչակի ԱՄՆ տարածք, մեկ-երկու «չուզողների» կկալանավորեն, իսկ կղզու բնակչության մեծ մասը երեւի նույնիսկ ցնցությամբ կընդունի, որ դառնում են ԱՄՆ քաղաքացի:
Իսկ Գրելանդիան Թրամփին խոստանում է շատ ավելի մեծ հարստություն, քան կա Իրանում:
ՔԵՐՈԲ ՍԱՐԳՍՅԱՆ