Կայա Կալասի հայտարարությունից հետո՝ Հայաստանում պետք է հակաեւրոպական շարժում սկսեր. Հայկ Այվազյան
ՆերքաղաքականՌուս քաղաքական մեկնաբան, հեռուստահաղորդավար Վլադիմիր Սալավյովի օրերս արած հայտարարությունը քննարկման առիթ են ստեղծել քաղաքական, ընդ որում՝ ոչ միայն իշխանական, այլեւ ընդդիմադիր դաշոտւմ: Սալավյովն իր եթերներից մեկում ասել է.
«Հայաստանին կորցնելը շատ մեծ խնդիր կլինի: Մեզ համար մեծ խնդիր կարող է լինել Միջին Ասիայում, եւ մենք պիտի հստակ ձեւակերպենք մեր խնդիրներն ու առաջադրանքները: Խաղերն ավարտված են, թքած միջազգային օրենքների եւ իրավունքների վրա: Եթե մեր ազգային անվտանգության համար անհրաժեշտ էր հատուկ ռազմական գործողություններ սկսել Ուկրաինայում, ինչու այդ նկատառումներից ելնելով՝ չենք կարող նույնն անել մեր ազդեցության տակ գտնվող այլ երկրներում: Միգուցե մեզ պետք է ձեւակերպել մեր ազգային դոկտրինան. որոնք են մեր ազդեցության գոտիները եւ ամեն ինչ հասկանալի կլինի»:
Անդրադառնալով ասվածին՝ «Իրավունք»-ը զրուցել է «Լույս» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի ղեկավար ՀԱՅԿ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ հետ:
«ԱՌԻԹ ԵՆ ՄԱՆ ԳԱԼԻՍ ՀԱԿԱՌՈՒՍԱԿԱՆ ՀԵՐԹԱԿԱՆ ՏՐԱՄԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ ԳԵՆԵՐԱՑՆԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ»
— Պարոն Այվազյան, Սալավյովի վերջին հայտարարության հետ կապված ինչպիսի՞ մեկնաբանություն կտաք:
— Նախ պետք է նկատել այն, որ Սալավյովի ասածը երբ այդքան բուռն քննարկվում է, դա վկայում է այն մասին, որ Հայաստանի անվտանգության հետ կապված ռեալ, բովանդակային խոսակցություն Հայաստանում չկա: Այսինքն՝ սպասում են մասնավոր մի անձ, մի բան ասի, եւ բոլորը իրենց պարտքն են համարում անպայման օբյեկտիվ երեւալու նպատակով մի պատասխան տալ, սակայն բովանդակային քննարկում չի լինում:
Օրինակ, այս վերջերս, երբ Եվրամիության արտաքին գործերի եւ անվտանգության քաղաքականության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Կայա Կալասը հայտարարություն արեց, որ միջամտելու են Հայաստանում ընտրական գործընթացի ներքին գործերին, դրանից հետո Հայաստանում պետք էր հակաեվրոպական շարժում սկսեր, բայց դրա փոխարեն՝ մի երկու անձ պատասխանեցին, անցան առաջ: Իսկ նա պաշտոնական անձ էր, Սալավյովը չէր: Դա նշանակում է, որ իրականում այստեղ իշխանության պրոցեսի վարողը նա էր:
Սալավյովը մասնավոր անձ է եւ իր մասնավոր նախագծի շրջանակներում, որտեղ նաեւ շատ դիտումների համար երբեմն էմոցիոնալ եթերներ է անում, հայտնել է իր կարծիքը: Դա չի նշանակում, որ Ռուսաստանը պաշտոնապես նման դիրքորոշում ունի:
— Իշխանական տարբեր անձերի կողմից մենք լսել են հակառուսական ամենաթունդ հայտարարությունները, ընդուպ՝ Փաշինյանը Եզրաս սրբազանին մեղադրում էր ռուսական գործակալ լինելու մեջ, սակայն ոչ մի անգամ Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն Հայաստանի դեսպանին չի կանչել եւ բացատրություն պահանջել: Մինչդեռ Սալավյովի, ինչպես Դուք եք ասում, ոչ պաշտոնական անձի հայտարարությունից հետո, ՀՀ արտգործնախարարություն կանչվեց Ռուսաստանի դեպանը: Ի՞նչ կասեք այս մասին:
— Դե առիթ են ման գալիս, որ մի փոքր բանը ուռճացնեն, դարձնեն մի մեծ պատմություն: Այսինքն՝ առիթ են ման գալիս հակառուսական հերթական տրամադրություն գեներացնելու համար: Ընդհանրապես, դեսպանին կանչելու թեմա չէր սա: Սալավյովն իր մասնավոր ծրագրով ենթադրենք մի բան ասել է, էհ, հետո՞: Իսկ ի՞նչ է, իրենք չգիտե՞ն՝ պաշտոնական Մոսկվայի դիրքորոշումը որնէ, ի՞նչ են ընկել մարդկանց հետեւից: Հազար ու մի մարդ, կարող է հազար ու մի բան ասել իր վարած բլոգում, դա չի նշանակում, որ ամեն մարդու ասածը պետք է դեսպանատան մակարդակով կանչեն եւ բացատրություն պահանջեն:
«ԵՎՐԱԻՆՏԵԳՐՄԱՆ ՃԱՆԱՊԱՐՀԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՆ ԿՈՐԾԱՆՄԱՆ Է ՏԱՆՈՒՄ, ՍԱ ԹՈՂ ՔՆՆԱՐԿԵՆ»
— Այնուհանդերձ, նույնիսկ ընդդիմություն ներկայացնող որոշ անձիք նեղվեցին Սալավյովի այս հայտարարությունից: Տարօրինակ չէ՞ր:
— Ուրեմն՝ թող նրանք, օրինակ, քննարկեն Հայաստանի Եվրաինտեգրման ճանապարհը, որ Հայաստանին կործանման է տանում, թող քննարկեն, որ կենասբանական անվտանգության համակարգն ամերիկացիների ձեռքում է ամբողջապես, թող քննարկեն, որ բազում պարտավորությունների համաձայն, ատոմակայան պետք է չունենանք, կամ թող քննարկեն տարբեր գործակալական ցանցերի առկայությունն ու օտարերկրյա գործակալների օրենքի մասին բացակայությունը: Հազար ու մի քննարկելու բան կա, եթե անվտանգության հետ է կապված:
Սալավյովը մի բան է ասել, սարքել են պատմություն: Նաեւ ընդդիմությանն է ասածս վերաբերում: Ես այս ամենի մեջ իմաստ չեմ տեսնում եւ համարում եմ անբովանդակ քննարկում: Այն կարեւոր հարցերը, որոնք մեր երկրի անկախության եւ անվտանգությունն են դնում սպառնալիքի տակ, դրանք չեն քննարկվում, բայց մի լրագրողի ասածն՝ աջ ու ձախ քննարկման առիթ դարձավ: Կարծես, Սալվյովը եթե դա չասեր, ապա բոլոր անվտանգության հարցերը կլուծվեր:
— Կարծո՞ւմ եք՝ պարզապես Սալավյովն իր անձնական կարծքի՞ն է հայտնել եթերում՝ առանց որեւիցե կառույցի հետ համաձայնեցնելու:
— Այո, ես վստահ եմ, որ ոչ մի կառույցի հետ համաձայնություն չի եղել: Ավելին, վստահ եմ, որ Սալավյովը ոչ մի տեղից չի ուղղորդվում, եւ նա իր մասնավոր նախագիծն է անում: Այլ հարց, որ նա կարող է իր կամքով, իր հաղորդումների բովանդակությունը համապատասխանեցնել Ռուսաստանի պաշտոնական քաղաքականության հետ: Կամ երբեմն նրան խնդրեն, որ ինչ-որ թեմա արծարծի: Սակայն այն, որ իր հաղորդումները Կրեմլում են գրվում եւ այլն, դա սուտ է:
Ի դեպ, նրա ծրագիրն ինչ-որ առումով նաեւ կոմերցիոն նախագիծ է իրենից ներկայացնում:
Այնպես որ, դա այնքան մանր հարց է՝ առկա լուրջ անվտանգային եւ այլ խնդիրների կողքին, որ դրա մասին օրերով խոսելն անիմաստ եմ համարում:
ՆԱՆԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆ
