Երբ իշխանավորն արդեն «քարոզիչ» է եկեղեցում
ՎերլուծությունԵրկրում սահմանադրական կարգի երաշխավորն ամեն ինչով զբաղվում է, բացի իր հիմնական պարտականությունից: Այսպիսով՝ եթե երեկ ՀՀ նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը դաշնակահար էր ու տաքսու օպերատոր, ապա այսօր վերածվել է եկեղեցական կյանքի «կարգավորողի» ու «քարոզչի»:
Շվեյցարիայի Համադաշնությունում իշխանությունը, ինչպես պարզվեց, գտել էր իր «համախոհին»։ Շվեյցարիայում ծառայությունն ավարտող թեմի առաջնորդական տեղապահ Տեր Գուսան Ծայրագույն Վարդապետ Ալջանյանը բացեիբաց հայտարարել էր, թե միանում է Մայր Աթոռի դեմ գործող տիրադավերին՝ այն նույն արշավին, որի շրջանակում իշխանական խոսափողները ամիսներ շարունակ փորձում են Հայ Առաքելական Եկեղեցին ներկայացնել որպես «խանգարող» ու «քաղաքականացված» կառույց։ Եվ ահա, Դավոսի համաշխարհային տնտեսական համաժողովին մասնակցելու նպատակով Ժնեւում հայտնված ՀՀ նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը շտապում է Սուրբ Հակոբ եկեղեցի՝ հենց Հայր Գուսանի մոտ։ Արդյունքում տեղի է ունեցել ոչ թե պարզապես այց, ոչ թե քաղաքավարական հանդիպում, այլ՝ ամբողջապես քաղաքական ակցիա՝ եկեղեցու խորանի ֆոնին:
Նախագահը շրջայց է կատարել եկեղեցում եւ ո՛չ ավել, ո՛չ պակաս, իրականացրել քարոզ։ Քարոզ՝ ո՛չ թե ավետարանական, այլ՝ իշխանական։ Նախ փորձել է սփյուռքահայությանը համոզել, թե իշխանության հակաեկեղեցական արշավ գոյություն չունի, թե իբր պայքարը ուղղված չէ Հայ Առաքելական Եկեղեցու դեմ։ Այնուհետեւ նույն այդ եկեղեցու ներսում սկսել է գովազդել TRIPP կոչվող Թրամփի ուղին եւ անցած տարվա օգոստոսին ստորագրված Փաշինյան-Ալիեւ-Թրամփ նախաստորագրված փաստաթուղթը։
Սա ի՞նչ է, եթե ոչ քաղաքականություն եկեղեցում։ Տարիներ շարունակ նույն իշխանությունն ու նրա սպասարկողները կրկնում են՝ «եկեղեցին քաղաքականությամբ չպետք է զբաղվի», «հոգեւորականը թող իր գործով զբաղվի», «կրոնը պետք է տարանջատված լինի պետությունից»։ Բայց իրականում ի՞նչ ենք տեսնում։ Երբ Եկեղեցին բարձրաձայնում է ազգային, անվտանգային, բարոյական խնդիրների մասին՝ նրան մեղադրում են քաղաքականության մեջ։ Իսկ երբ իշխանության ներկայացուցիչն է մտնում եկեղեցի եւ այնտեղ քարոզում իր արտաքին քաղաքական օրակարգը՝ դա կոչվում է «հանդիպում», «զրույց», «այց»։
Բոլոր կեղծ բարեպաշտները, ովքեր ասում են՝ «չենք ուզում Եկեղեցուն քաղաքականության մեջ տեսնել», հենց իրենց ձեռքով են քաղաքականությունը ներմուծում Եկեղեցու ներս։ Եվ անում են դա առանց ամաչելու, առանց թաքցնելու, անգամ՝ սրբավայրի պատերի ներքո։
Խնդիրը Եկեղեցու «քաղաքականացված» լինելը չէ։ Խնդիրը իշխանության քաղաքական սնանկությունն է, որն այլեւս չի տարբերակում ամբիոնը բեմից, խորանը՝ քարոզչական հարթակից։ Այս իշխանության համար Եկեղեցին խնդիր է միայն այն ժամանակ, երբ չի ծառայում իրենց օրակարգին։ Իսկ երբ ծառայում է՝ դառնում է հարմար դեկոր։
Եվ հենց այստեղ է, որ հարցը դառնում է ոչ թե եկեղեցական, այլ պետական։ Երբ պետության ղեկավարն իրեն թույլ է տալիս եկեղեցում քարոզ անել, ապա այլեւս ոչ ոք իրավունք չունի Եկեղեցուց պահանջել լռություն։ Լռել պիտի սովորեն նրանք, ովքեր իրենց գործով չեն զբաղվում։
ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ