Մխիթարյան, թե՞ Սուչիչ.Կիվուն դեռ վերջնական որոշում չունի Հայաստանի հավաքականում Տիկնիզյանն այլ դեմք է ցույց տալիս. հունական մամուլի դիտարկումները Մարտնչող «բարեփոխիչների» կլանը հերթական սուտն ու կեղծիքն է տարածում Ամենակարեվորն է, որ երեք առաջնորդները կարողացան նստել մեկ սեղանի շուրջ Պատահական չէ, որ Պուտինն ի ցույց դրեց «միջուկային ճամպրուկը» Զատկից հետո ներկած ձուն մեզ պետք չէ․ Շարմազանովը՝ Փաշինյանին Թքե՛ք այդ մանդատների վրա, պահել եք որ ի՞նչ․ Հայկ Բաբուխանյան «Անհաջողության ջենթլմենները» կրկին հանձնվում են Նիկոլը փորձում է Մոսկվային համոզել, թե ինքը Հայաստանը ԵՄ կազմում տեսնում է 20 տարի անց Խոշոր վթար Վանաձորի գլխավոր ճանապարհին. Տեսանյութ

Դեռ որքա՞ն Իսրայելը կկարողանա Թրամփին պատերազմի մեջ պահել

Միջազգային

Այս­պի­սով, ի՞նչ ըն­թաց­քի մեջ է ի­րա­նա­կան պա­տե­րազ­մը (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=336774&l=am): Այս հար­ցի հետ կապ­ված ա­մե­նա­լուրջ գոր­ծոն­նե­րից մեկն է դառ­նում այն, որ ԱՄՆ­–ում Թ­րամ­փի վրա ճնշում­ներն ար­դեն հաս­նում են գա­գաթ­նա­կե­տին: Ըն­դա­մե­նը մեկ նյո­ւանս. ա­մե­րիկ­յան, այս­պես ա­սած, «կան­խա­տե­սում­նե­րի շու­կա­յի» տվյալ­նե­րով, ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րի 72%–ը կար­ծում է, որ Թ­րամ­փը կեն­թարկ­վի իմ­պիչ­մեն­տի մին­չեւ պաշ­տո­նան­կութ­յան ա­վար­տը: Ու դա, ի­հար­կե, մեր­կա­պա­րա­նոց են­թադ­րութ­յուն չէ:

Այս­պես, Թ­րամ­փի հաս­ցեին ուղղ­ված հին մե­ղադ­րանք­ներն ակ­տի­վո­րեն հա­մալր­վում են նո­րե­րով: Նախ, թոփ թե­մա է դար­ձել լու­րը, որ ա­մե­րիկ­յան եւս մեկ ա­վիա­կիր` «GERALD R. FORD»–ը, եւս խոց­վել է ի­րա­նա­կան հրթի­ռից եւ փա­խել ռազ­մա­դաշ­տից: Շատ լուրջ աղ­մուկ է ա­ռաջ բե­րել նաեւ ԱՄՆ Ազ­գա­յին հա­կաա­հա­բեկ­չա­կան կենտ­րո­նի տնօ­րեն Ջո­զեֆ Քեն­թի հրա­ժա­րա­կա­նը, ո­րից հե­տո նա մե­կը մյու­սից սեն­սա­ցիոն հայ­տա­րա­րութ­յու­ններ է հնչեց­նում. «Իս­րա­յե­լը սկսեց պա­տե­րազ­մը, եւ մենք գի­տեինք, որ Ի­րա­նը կպա­տաս­խա­նի: Իս­րա­յե­լը ի­րեն ան­ձեռնմ­խե­լի էր զգում եւ վս­տահ էր, որ Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րը ստիպ­ված կլի­նի մտնել պա­տե­րազ­մի մեջ միայն իր հա­մար...»,– պն­դում է նա: Ա­վե­լին, Ի­րա­նի պատ­ճա­ռով մեկ այլ «մերժ­յա­լի»` Թա­քեր Կարլ­սո­նին տված հար­ցազ­րույ­ցում նա հի­շեց Թ­րամ­փի ա­ռանց­քա­յին թի­մա­կից, կար­կա­ռուն գոր­ծիչ, նա­խա­գահ դառ­նա­լու հսկա­յա­կան պո­տենց­իալ ու­նե­ցող Չար­լի Քըր­քի աղ­մուկ հա­նած սպա­նութ­յան թե­ման: Քեն­թը շեշ­տե­լով, որ Քըր­քը Ի­րա­նի դեմ պա­տե­րազ­մի ընդգծ­ված դիր­քեր ու­ներ, պատ­մում է նաեւ սպա­նութ­յու­նից կարճ ժա­մա­նակ ա­ռաջ Ս­պի­տակ տան մի­ջանց­քում նրա հետ ու­նե­ցած կարճ զրույ­ցի մա­սին: Այն է` Քեն­թը եւ Քըր­քը ող­ջու­նել են միմ­յանց, ո­րից հե­տո Թ­րամ­փի դաշ­նա­կի­ցը նա­յել է Քեն­թի աչ­քե­րի մեջ եւ մի­տում­նա­վոր բարձր ձայ­նով ա­սել. «Ջո, թույլ մի տուր, որ մենք պա­տե­րազ­մի մեջ մտնենք Ի­րա­նի հետ»: «Եվ հե­տո հան­կարծ նա դառ­նում է հրա­պա­րա­կա­յին սպա­նութ­յան զոհ, եւ մեզ գործ­նա­կա­նում թույլ չեն տա­լիս որ­եւէ հարց տալ այդ մա­սին։ Մեզ թույլ չեն տվել շա­րու­նա­կել հե­տաքն­նութ­յու­նը»,–­ ա­վե­լաց­րել է Քեն­թը: Եվ դժվար չէ կռա­հել, որ սա հան­րա­յին դաշ­տում ա­րա­գո­րեն սկսում է կապ­վել Թ­րամ­փի հետ:

­Վեր­ջա­պես, ԱՄՆ պետ­պարտ­քը գե­րա­զան­ցեց 39 տրի­լիոն դո­լա­րը` պահ­պա­նե­լով ա­մեն ե­ռամս­յակ 1 տրի­լիո­նով ա­վե­լա­նա­լու դի­նա­մի­կան: Ու այս վի­ճա­կում թե ին­չի կհասց­նի Ի­րա­նի դեմ եր­կար պա­տե­րազ­մը, կա­րե­լի է կռա­հել: Նաեւ, թե ֆի­նան­սա­կան ուղղ­վա­ծութ­յան ճնշում­նե­րը որ­քա­նով են ա­վե­լա­նա­լու միայն այդ թվե­րից:

Ա­հա այս ֆո­նին այն, որ ար­դեն ան­գամ Թ­րամփն է սկսել խո­սել պա­տե­րազմն ա­վար­տե­լուց, հաս­կա­նալ կա­րե­լի է: Օ­րի­նակ նա­խօ­րեին Թ­րամ­փը, շանթ ու ո­րոտ թա­փե­լով եվ­րո­պա­ցի դաշ­նա­կից­նե­րի գլխին, խոս­տա­նա­լով Մակ­րո­նին վռնդել նա­խա­գա­հա­կան ա­թո­ռից, նաեւ հայ­տա­րա­րեց. «Ե­թե մենք հենց հի­մա հե­ռա­նա­յինք, նրանց 10 տա­րի կպա­հանջ­վեր վե­րա­կանգն­վե­լու հա­մար։ Բայց մոտ ա­պա­գա­յում կհե­ռա­նանք, շատ մոտ ա­պա­գա­յում»: Թ­րամ­փից հե­ռու չէ. կա­րող է մի օր էլ հայ­տա­րա­րել, թե վերջ, հաղ­թե­ցինք, գնում ենք տուն:

­Դա, թե­րեւս, պարզ հաս­կա­նում են նաեւ Իս­րա­յե­լում: Ի­րա­վի­ճակն այն դի­նա­մի­կա­յի մեջ է, երբ Թ­րամ­փը հա­զիվ թե կա­րո­ղա­նա եր­կար ժա­մա­նակ շա­րու­նա­կել ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րի հա­մար այդ­պես էլ ի­մաստ չստա­ցող պա­տե­րազ­մը: Պետք է այդ «ի­մաս­տը» սար­քել` Թ­րամ­փին ա­վե­լի եր­կար մնա­լու պո­տենց­իա­լը տա­լու հա­մար: Իսկ դա, թե­րեւս, հնա­րա­վոր է պրո­վո­կա­ցիա­նե­րի եւ պա­տե­րազ­մի մասշ­տաբ­նե­րը մե­ծաց­նե­լու հաշ­վին:

Ի­րա­նը բա­ցա­հայ­տեց նման մեկ պրո­վո­կա­ցիոն տար­բե­րակ` հրա­պա­րա­կավ տե­ղե­կաց­նե­լով, որ կա­րող է բե­մադր­վել սեպ­տեմ­բե­րի 11-ի նման հար­ձա­կում` Ի­րա­նին մե­ղադ­րե­լու հա­մար: Ըստ տե­ղե­կութ­յուն­նե­րի՝ Իս­րա­յե­լը պլա­նա­վո­րում է ա­հա­բեկ­չա­կան հար­ձա­կում Դու­բա­յում՝ թի­րա­խա­վո­րե­լով աշ­խար­հի ա­մե­նա­բարձր շեն­քը՝ Բուրջ Խա­լի­ֆան» կամ նման այլ բան: Ե­րե­ւի հի­մա դա չաշ­խա­տի:

­Հա­ջոր­դեց ի­րա­նա­կան գա­զա­նավ­թա­յին կա­րե­ւո­րա­գույն` Հա­րա­վա­յին Պարս գո­տուն ուղղ­ված իս­րա­յել­յան հար­վա­ծը: Դ­րա պա­տաս­խա­նատ­վութ­յու­նից, Թ­րամ­փը, ճիշտ է, շտա­պեց խու­սա­փել` մե­ղադ­րե­լով Իս­րա­յե­լին, բայց դա բան չի փո­խում: Ի­րա­նը նախ սպառ­նաց, ա­պա սկսեց հար­վա­ծել Սաուդ­յան Ա­րա­բիա­յի, Քա­թա­րի եւ ԱՄԷ-ի նավ­թա­քի­միա­կան հա­մա­լի­րին: Ա­ռա­ջի­նը Քա­թա­րի Ռաս Լա­ֆա­նի վե­րամ­շակ­ման գոր­ծա­րան­նե­րի հա­մա­լիրն էր, ո­րը, ընդգ­ծենք, մշա­կում է հա­մաշ­խար­հա­յին հե­ղու­կաց­ված բնա­կան գա­զի 21%-ը:

Իս­րա­յե­լի հաշ­վար­կը, թե­րեւս, հենց դա էր` Ի­րա­նի պա­տաս­խան հար­վա­ծը: Որ դա այն աս­տի­ճան կկա­տա­ղեց­նի ա­րա­բա­կան շեյ­խե­րին, որ նրանք կշտա­պեն պա­տե­րազ­մի մեջ մտնել: Ու արտ­գործ­նա­խա­րար­նե­րի այն հա­վա­քը, ո­րը տե­ղի ու­նե­ցավ Սաուդ­յան Ա­րա­բիա­յում, նվիր­ված էր կոա­լի­ցիա­յի գա­ղա­փա­րին: Բայց այն, որ Ան­կա­րան իր նա­զիր–­վե­զի­րի` Ադր­բե­ջա­նի եւ Պա­կիս­տա­նի մաս­նակ­ցութ­յամբ ա­րաբ­նե­րի հետ «կոա­լի­ցիոն» քննար­կում­նե­րի էր մաս­նակ­ցում, դեռ չի նշա­նա­կում, որ նման կա­ռույց կստեղծ­վի: Ա­րաբ­ներն ի­րա­կան ռազ­մա­կան պո­տենց­իալ չու­նեն, որ կա­րո­ղա­նան ու­ղիղ բախ­ման գնալ Ի­րա­նի հետ: Ա­ռա­վել եւս, որ թեեւ ա­րաբ շեյ­խե­րի մի մա­սը սկսել է խո­սել Ի­րա­նի դեմ ար­շա­վից, սա­կայն կա­րող է այդ երկր­նե­րում այլ լրջա­գույն խնդիր ա­ռաջ բե­րել: Ն­ման պա­տե­րազ­մը կնշա­նա­կի Իս­րա­յե­լի հետ կոա­լի­ցիա­յով հար­ձա­կում իս­լա­մա­կան պե­տութ­յան վրա: Թեեւ ա­րաբ­նե­րը հիմ­նա­կա­նում սու­նի­ներ են, ի­րենց «սուրբ գործն» է շիա­նե­րի դեմ կռվե­լը, բայց երբ դա ա­նում ես հրեա­նե­րի հետ դաշ­նակ­ցե­լով եւ նրանց  թե­լադ­րան­քով, ա­պա դա ար­դեն լուրջ մեղք կլի­նի: Այ­սինքն, շեյ­խե­րը սե­փա­կան հան­րութ­յա­նը հա­զիվ թե կա­րո­ղա­նան բա­ցատ­րել, թե ին­չու են նե­րիս­լա­մա­կան պա­տե­րազմ սկսում, հա­նուն իս­րա­յե­լա­–ա­մե­րիկ­յան շա­հե­րի: Իսկ թե դա ինչ ներ­քին հա­կա­սությ­ուն­նե­րի է բե­րե­լու, կա­րե­լի է կռա­հել:

­Թուր­քիան Ի­րա­նի դեմ կռվե­լու ո­րո­շա­կի ռազ­մա­կան պո­տենց­իալ, ի­հար­կե, ու­նի, ա­ռա­վել եւս, ե­թե կա­րո­ղա­նա ներգ­րա­վել մի­ջու­կա­յին զենք ու­նե­ցող Պա­կիս­տա­նին: Սա­կայն Պա­կիս­տա­նը, ինչ­քան էլ որ Թուր­քիա­յի դաշ­նա­կիցն է, մեկ է` չի կա­րող Չի­նաս­տա­նի հետ հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը զրո­յաց­նել: Բա­ցի այդ, ե­թե Թուր­քիան ո­րո­շի գնալ Ի­րա­նի հետ բախ­ման, պա­տե­րազ­մից հե­տո ի՞նչ ռեալ ռազ­մա­կան պո­տենց­իալ կու­նե­նա: Իսկ ե­թե այդ պա­հին Իս­րա­յե­լը ո­րո­շի միան­գա­մից Ան­կա­րա­յի հարցն է՞լ լու­ծել:

Այ­սինքն, ե­թե Իս­րա­յե­լը մտա­ծում է ԱՄՆ­–ին պա­տե­րազ­մի մեջ պա­հել Ի­րա­նի դեմ ցա­մա­քա­յին ար­շավ սար­քե­լու մի­ջո­ցով, ա­պա, ինչ­պես քրդե­րի պա­րա­գա­յում էր, ա­րաբ­նե­րի դեպ­քում եւս հա­զիվ թե կա­րո­ղա­նա­ ռեալ մար­տա­կան միա­վոր սար­քել: Իսկ ա­ռանց դրա դեռ որ­քա՞ն ժա­մա­նակ կկա­րո­ղա­նա Թ­րամ­փին պա­հել պա­տե­րազ­մի մեջ...

­Վեր­ջին տար­բե­րակ էլ կա` մի­ջու­կա­յին զեն­քը: Այդ մա­սին գնա­լով ա­վե­լի ու ա­վե­լի բա­ցա­հայտ է խոս­վում, եւ, հաշ­վի առ­նե­լով ժա­մա­նակ­նե­րի խե­լա­հե­ղութ­յու­նը, դա էլ չպետք է բա­ցա­ռել: Միայն թե Իս­րա­յե­լում չկա այն վստա­հութ­յու­նը, որ հա­մար­ժեք պա­տաս­խան չի լի­նի: Իսկ դա մի­ջու­կա­յին զեն­քի հար­ցում լուրջ զսպա­շա­պիկ է:

Հավանեցի՞ր հոդվածը, կիսվիր ընկերներիդ հետ