Ես տեսել եմ, թե ինչպես է մի փոքր սխալը վերածվում կյանքի դատավճռի.Բացահայտում ենք «Խեղված ճակատագրեր» հոդվածաշարի ստեղծման մեխանիկան
«Իրավունքի» հետեւորդներին առանձնահատուկ հետաքրքրել է հայտնի իրավապաշտպանի հեղինակային բացառիկ «Խեղված ճակատագրեր» հոդվածաշարը։ Մասնավորապես, ընթերցողները փաստում են, որ հոդվածաշարերը դժվարին իրավիճակում հայտնված, կամա թե ակամա ճիշտ ուղղուց շեղված անձանց համար սթափեցնող «ապտակ է», ազդակ, որ անգամ հանցագործը կարող է ուղղվել, ու վերագտնել կյանքին այլ կերպ նայելու ուղղին։
Հաշվի առնելով հետաքրքրությունների ռեզոնանսը «Իրավունք» հայտնի փաստաբանից հետաքրքրվել է, թե ե՞րբ ու ի՞նչն շարժառիթ հանդիսացել աղմկահարույց գործերով բազմազբաղ իրավապաշտպանին հանձն առնել «Խեղված ճակատագրեր» հոդվածաշարը ներկայացնել հանրությանը։ Հայտնի փաստաբանի պատասխանը էլ ավելի մեծ խոհա-փիլիսոփայական պատասխան էր պարունակում.
- Պետք է խոստովանեմ՝ «Խեղված ճակատագրեր»-ը պարզապես հոդվածաշար չէ։ Այն իմ մասնագիտական կյանքի ամենախոր, երբեմն՝ ամենացավոտ դիտարկումների խտացված արտահայտությունն է։
Պրակտիկ Իրավաբան լինելով՝ ես տարիներ շարունակ գործ եմ ունեցել մարդկանց ճակատագրերի հետ։ Բայց մի պահ եկավ, երբ հասկացա՝ դատական գործերի թղթերը միայն «գործեր» չեն։ Դրանք կոտրված կյանքեր են, չկայացած ճակատագրեր, երբեմն՝ սխալ պահին սխալ որոշման գին։ Եվ ամենացավալին այն է, որ այդ մարդկանց մեծ մասը ծնված չէ հանցագործ լինելու համար։ Նրանք դարձել են այդպիսին՝ պայմանների, միջավայրի, երբեմն էլ՝ հասարակության անտարբերության հետևանքով։
Շարժառիթը հենց այդ գիտակցումն էր։
Ես տեսել եմ, թե ինչպես է մի փոքր սխալը վերածվում կյանքի դատավճռի։ Ինչպես է մարդը, որը կարող էր դառնալ ուսուցիչ, բժիշկ կամ զինվոր, հայտնվում փակ համակարգում՝ կորցնելով ոչ միայն ազատությունը, այլև հավատը սեփական ապագայի նկատմամբ։ Եվ այդտեղ առաջացավ ներքին հակասություն՝
արդյոք իրավունքը միայն պատժելու մասին է, թե՞ նաև ուղղելու։
Այդ հարցին պատասխան գտնելու փորձն էլ դարձավ «Խեղված ճակատագրեր»-ի հիմքը։
Հայտնի իրավապաշտպանը հատուկ ընդգծում է.
- Ես չեմ ցանկացել արդարացնել հանցանքը։ Բայց ցանկացել եմ հասկացնել՝ մարդը չի նույնանում իր կատարած սխալի հետ։ Եթե մենք որպես հասարակություն փակենք վերադառնալու բոլոր դռները, ապա մենք ոչ թե կանխում ենք հանցագործությունը, այլ վերարտադրում այն։
Այս հոդվածաշարը գրվել է երեք հիմնական նպատակով՝
սթափեցնել՝ նրանց, ովքեր կանգնած են սխալի շեմին,
հիշեցնել՝ որ յուրաքանչյուր դատապարտյալի հետևում մարդ կա, ոչ թե միայն հոդված,
ստիպել մտածել՝ արդյոք պատժի համակարգը բավարար է, եթե այն չի վերադարձնում մարդուն հասարակությանը։
Եվ անկեղծ ասած՝ ամենամեծ ազդակը եղել է հենց հանդիպումները այն մարդկանց հետ, ովքեր անգամ ամենածանր իրավիճակում չէին կորցրել վերադառնալու ցանկությունը։ Այդ մարդիկ ինձ ապացուցեցին, որ նույնիսկ ամենախորը անկումից հետո հնարավոր է վերածնունդ։
«Խեղված ճակատագրեր»-ը հենց այդ հավատքի մասին է։
Որ մարդը կարող է ընկնել, բայց իրավունք չունի մնալ ընկած։
Եվ հասարակությունն էլ իրավունք չունի նրան հավերժ այդպես տեսնել։
