Ինչու մայիսի 9-ը հարամել սպառնացող Զելենսկին «մի գիշերում» մտափոխվեց
ՄիջազգայինԴեռ միայն երեկ էր Զելենսկին սպառնում հարամել մայիսի 9-ը, Մոսկվայից էլ գալիս էր նույն ռեակցիան, թե այդ դեպքում Կիեւի կենտրոնը հողին կհավասարեցվի: Բայց ահա հայտարարվեց, որ Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև ուժի մեջ է մտել հրադադարի ռեժիմ, որը կտևի մայիսի 9-11-ը։
Դա ակնարկ է ինչ-որ կուլիսային պայմանավորվածությունների մասին, եւ իրավիճակն ավելի ինտրիգային դարձրեց Կրեմլը` հայտարարելով, որ Թրամփի՝ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև հրադադարը մինչև մայիսի 11-ը երկարաձգելու հայտարարության վերաբերյալ պարզաբանումներ կտրամադրի ՌԴ նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովը։
Ուշակովն էլ բացատրեց, թե` Ռուսաստանը համաձայնել է Թրամփի՝ հրադադարի և գերիների փոխանակման վերաբերյալ նախաձեռնությանը, որը ՌԴ-ի եւ ԱՄՆ-ի նախագահների միջև վերջերս տեղի ունեցած զրույցի շարունակությունն է։ Նաեւ, որ` Քննարկումների ընթացքում ԱՄՆ-ն կապի մեջ է եղել Կիևի հետ։
Թրամփն էլ, ի դեպ, մայիսի 8-ը հռչակել է նացիզմի դեմ հաղթանակի օր, բնականաբար, իր ոճով այդ հաղթանակի գլխավոր դերակատար «դարձնելով» ԱՄՆ-ին: Սակայն այս դեպքում ոչ թե դա է կարեւորը, այլ այս բոլոր փաստերի համախմբումից բխող եզրակացությունը:
Այն, որ վերջին ժամանակներս եվրոպական մի շարք երկրներում եւ առաջին հերթին` Գերմանիայում ամենավերին մակարդակներով իսկական ֆաշիզմի վերածնունդ է, նացիստական ժառանգ Մերցը բացահայտ է խոսում նոր պատերազմից, դժվար չէ չնկատելը: Իսկ ահա Թրամփն այս ֆոնին մայիսի 8-ը հռչակում է, որպես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում «Եվրոպայում բռնապետության և չարիքի» դեմ Միացյալ Նահանգների Հաղթանակի օր` ստորագրելով նախագահական հրամանագիր. «Ես՝ Դոնալդ Թրամփս, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների նախագահ, Միացյալ Նահանգների Սահմանադրությամբ և օրենքներով ինձ տրված լիազորությունների ուժով, հայտարարում եմ 2026 թվականի մայիսի 8-ը որպես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Հաղթանակի օր», - ասվում է ԱՄՆ նախագահի կողմից այսօր ստորագրված հռչակագրում։
Ինչ-որ բա՞ն է շփոթել Թրամփը. Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Հաղթանակի օրը ամենեւին էլ մայիսի 9-ը չէ, այլ` 1945 թվականի սեպտեմբերի 2: Իսկ մայիսի 8-ին Գերմանիան է ստորագրել կապիտուլյացիայի ակտի տակ: Մայիսի 9-ին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահությունը հայտնեց հաղթանակի մասին, եւ համաձայն դրա, հենց մայիսի 9-ն է համարվում, կրկնենք, ոչ թե Երկրորդ աշխարհամարտի, այլ Ֆաշիստական Գերմանիայի նկատմամբ Մեծ հայրոնական պատերազմում հաղթանակի օր:
Իհարկե, ԱՄՆ-ում այս ժամանակագրությունը շատ լավ գիտեն: Բայց երբ Թրամփը ԱՄՆ նախագահական հրամանագրվ ընդգծում է մայիսի 8-9-ի դերը, սա, իհարկե, պատահական չէ, անկախ այն բանից, թե այդ հաղթանակում նա ում ինչ դեր է վերագրում: Ու երբ սրան ենք ավելացնում այն սուր հակասությունները, որոնք վերջին ժամանակներս արդեն բացահայտ են Թրամփի եւ Գերմանիայի, այսինքն նաեւ Մերցի թիկունքում պարզ ուրվագծվող ուժերի հետ, պատկերն ավելի հստակ է դառնում: Այն է` նման հրամանագրով Թրամփն ընդգծում է, որ Երկրորդ աշխարհամարտում եւ այդ թվում`«Եվրոպայում բռնապետության և չարիքի» հաղթանակի դեմ արդյունքներն ամենեւին էլ չեղարկված չեն: Իսկ դա հիշեցում է, որ այդ «բռնապետության և չարիքի» արմատներից մեկն էլ կանցլեր Մերցի նացիստ պապն է:
Եվ երբ սրան գումարվում է փաստը, որ, բնականաբար, այդ տրամաբանության կրողներն են Ռուսաստանը եւ Չինաստանը, իսկ այն ժամանակների դաշնակից Բրիտանիան հիմա ակնհայտորեն այլ ուղղության մեջ է, ապա բավականին ցցուն պատկեր է սկսում տեսանելի դառնալ: Բայց ոչ թե միայն պատմական անցքերն իրենց տեղը դնելու, այլ` ներկա իրողությունները գնահատելու մասով: Ու սա, հիշեցնենք, Ուշակովի ասածով` Պուտինի եւ Թրամփի «միջև վերջերս տեղի ունեցած զրույցի շարունակությունն է»: Կարելի է ավելացնել` նաեւ մոտ օրերս կայանալիք նախագահ Սիի ու Թրամփի սպասվող զրույցի:
Ինչ վերաբերում է Զելնսկուն, ապա երեւանյան պոռոտախոսություններից հետո նրան երկու մեսիջ գնաց: Նախ Մոսկվայի եւ Վաշինգտոնի բաց հայտարարության տեսքով, թե վերջ, եռակողմ բանակցային ձեւաչափը դադարեցվում է: Ապա նաեւ Մոսկվայի միանգամայն թափանցիկ մեսիջի տեսքով, թե հիմա անկամ Կիեւի կենտրոնը, որոշումների կայացման ուկրաինական կենտրոնները եւ անձամբ Զելենսկին հարվածներից ապահովագրված չեն: Այսինքն, եթե նա չի տեղավորվում մայիսի 8-9-ի մոդելի տրակաբանության մեջ` շարունակելով խաղալ վերածնվելու փորձեր անող նացիզմի դաշտում, ուրեմն նրա հանդեպ մոտեցումները փոխվելու են Մոսկվայից եւ Վաշինգտոնից եկած այս նոր մեսիջների տրամաբանությամբ: