Մեծ Բրիտանիան ներկա տեսքով կարո՞ղ է աշխարհի քարտեզներից վերանալ
ՄիջազգայինԱյսպիսով, ինչպես նախօրեին գրել էինք, Մեծ Բրիտանիայի փլուզման սցենարը պաշտոնապես դարձավ հնարավոր: Խոսքը նախօրեին Քարդիֆում կայացած Շոտլանդիայի, Ուելսի եւ Հյուսիսային Իռլանդիայի առաջնորդների հանդիպման մասին է, որտեղ ստորագրվեց, կարելի է ասել, աննախադեպ հուշագիր` ինքնորոշման իրավունքի վերաբերյալ: Այսինքն, այդ երեք ինքնավարությունները հայտարարեցին հանրաքվեով Մեծ Բրիտանիայից անջատվելու հնարավորության մասին։
Իհարկե` ասել, որ այս իրավիճակն անխուսափելի է դարձնում Մեծ Բրիտանիայի կազմալուծումը չորս մասի, սխալ կլիներ: Ավելին, կարելի է մի շարք փաստարկներ բերել, որ այդ գործընթացը, ամենայն հավանականությամբ, կձախողվի: Այդ թվում, որ այդ փաստաթուղթը չունի իրավական ուժ: Դրա ստորագրողները` Շոտլանդիայի, Ուելսի եւ Հյուսիսային Իռլանդիայի առաջին նախարարները, սովորական ուլտրալիբերալներ են, որոնց տերերը, իհարկե, թույլ չեն տա «դոզայից» առաջ գնալ: Վերջապես, որ Լոնդոնը թույլ չի տա, որ նման իրական գործընթաց զարգանա. մի քիչ կավելացնի սուբսիդիաները, եւ ամեն բան կվերադառնա իր նախնական հունին:
Բնական է, որ կան նաեւ հակափաստարկներ: Նախ, որ այդ երեք ինքնավարությունները դարերով են օրակարգում պահել իրենց անկախության հարցը, եւ եթե հիմա դրա շանսը տեսնում են, ապա մինչեւ վերջ կարող են գնալ: Կամ որ այսօր Լոնդոնը չունի այն երբեմնի իրական կշիռն ու ֆինանսական ռեսուրսները, որ կարողանա արգելակել անկախության այդ գործընթացը: Առավել եւս, որ արագ տեմպերով ընթացող երկրի իսլամականացումը, ներկայիս չհանդարտվող երկարամյա կառավարման ճգնաժամը էլ ավելի են թուլացնում Լոնդոնի հնարավորությունները: Եվ այսպես շարունակ:
Կարճ ասած, այս բոլոր գործոններն էլ կան, դրանք այս կամ այն չափով գործում են, իրավիճակը դինամիկ փոփոխությունների փուլում է, վերջապես, ներկա աշխարհում ժամանակին ամեն անհնար բան թվացողը հիմա դարձել է հնարավոր: Եվ թե այս ամբողջական կոմպլեքսը կհասցնի՞ Մեծ Բրիտանիայի կազմալուծման, երեւի միայն ժամանակը ցույց կտա:
Սակայն այս ամբողջ պատմությունը շատ կարեւոր է դառնում մեկ այլ տեսանկյունից: Փաստը սա է. եթե Բրիտանիայում նորից առաջին պլան են գալիս երկրի մասնատման միտումները, ընդ որում` բոլոր կոմպոնենտների ներգրավմամբ եւ ոչ թե այս թեման մշտապես առաջ տանող Շոտլանդիայի կողմից, ապա դա արդեն մեկ բան ավելորդ անգամ ջրի երես է հանում: Այն է, երբեմնի իրականում մեծբրիտանական կայսրությունն արդեն այն ուժային վիճակին է հասել, որ ներքին մասնատման ռիսկերը կարողանում են այդ մակարդակին հասնել: Ու վիճակը կարող է էլ ավելի խորանալ, եթե հաջորդ խորհրդարանական ընտրություններում, որոնք կարող են լինել նաեւ արտահերթ, իշխանության գան Նայջել Ֆարաջի կուսակցության անգլիացի ազգայնականները: Հավանականությունը շատ մեծ է, միայն թե այս թիմն իրականում մեծ համբավ չունի Բրիտանական թագավորության ազգային ինքնավարությունների շրջանում։ Սա ոչ թե պարզապես խոստանում է էլ ավելի խորացնել անջատողական տրամադրությունները, այլ ընդհուպ` ներքին քաղաքացիական պատերազմի ռիսկն է դառնում էականորեն բարձր:
Մյուս կողմից էլ կա նաեւ այն հարցը, թե գլոբալիստական ուժերին ներկա փուլում առհասարակ պե՞տք է միասնական Մեծ Բրիտանիան: Երբեմնի գիգանտը ներկա պահին դարձել է աշխարհի մասշտաբով սովորական պետություն: Եվ եթե ներկա պահին դեռ կարողանում է տարաբնույթ ինտրիգային մեխանիզմներով մնալ ջրի երեսին, ապա մեկ է, հետեւողականորեն զիջում է դիրքերը բոլոր ուղղություններով: Մերձավոր Արեւելքը, որտեղ ժամանակին բրիտանական վերահսկողությունը բացարձակ էր, այս պահին այդ ազդեցությունը դարձել է երկրորդական: Էլ ավելի վատ վիճակ է ասիական տարածաշրջանում, որտեղ բրիտանական դիրքերի անկումը ոչ թե պարզապես բացարձակ է, այլ սկսել է երբեմնի գաղութ Չինաստանի առաջ իրեն «խոնարհ հարսի» պես պահել: Միակ ուղղությունը, որտեղ դեռ ինչ–որ ազդեցություն ունեն, Ուկրաինան է: Այստեղ էլ որեւէ լուրջ հաջողություն չկա, եւ եթե ռուսները հասնեն վերջնական հաղթանակի, ապա աշխարհաքաղաքական իմաստով Մեծ Բրիտանիայի դիրքը դառնում է զրոյականին մոտ: Կարելի է ասել` «մինչեւ վերջ սպառված ակտիվ» «համաշխարհային կառավարության» համար, որը պահելու ծախսերը կարող են շատ ավելի մեծ լինել, քան եկող եկամուտները:
Իսկ մասնատման դեպքում կարելի է նաեւ եկամտաբերություն սպասել: Օրինակ, պատահական չէ, որ վերջերս Թրամփը Բրիտանիային հանդիմանում էր, թե հայտնվել են խորը էներգետիկ ճգնաժամի մեջ, սակայն չեն կարողանում օգտագործել Հյուսիսային ծովի ածխաջրածնային ռեսուրսները: Ու հերիք չի, որ իրենք չեն օգտագործում, չեն թողնում նաեւ ուրիշներին: Իսկ մասնատման դեպքում, եթե այդ գոտին մնում է Շոտլանդիային, ապա լիովին այլ պատկեր կարող է ստացվել:
Մի խոսքով, թեեւ դեռ անհավանական է թվում, որ Մեծ Բրիտանիան ներկա տեսքով կարող է աշխարհի քարտեզներից վերանալ, սակայն ապրում ենք այնպիսի գլոբալ ժամանակներում, երբ ամեն անհնար բան դարձել է հնարավոր:
Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/72164
Բաժանորդագրվե՛ք https://t.me/iravunk
