Ինչ փոխվեց, որ Զելենսկին ԱՄՆ-ի համար «արդեն փոքրիկ անշնորհակալ կեղտի կտոր» է
ՄիջազգայինՄեր տարածաշրջանում նկատվող բավական ակտիվ զարգացումները, իհարկե, շարունակում են կախված մնալ մեկ կարեւորագույն հարցից` իսկ դեպի ո՞ւր են գնում ռուս–ամերիկյան հարաբերությունները «դիզելային գործարքի» եւ Ուկրաինայի շուրջ նկատվող վերջին զարգացումների ֆոնին:
Այն, որ Եվրոպայում պայթյունավտանգ միտումները միայն սրվում են, իհարկե, ֆրանսիական ներկա իրողություններն ավելորդ անգամ ապացուցեցին: Եվ, հասկանալի է, դա հենց Ուկրաինայի համար դարձավ վատթարագույն ազդակներից մեկը: Ֆրանսիան, ավելի կոնկրետ` Մակրոնը, իհարկե, Ուկրաինային օգնելու հիմնական գաղափարախոսներից է: Բայց, խորքային իմաստով, եվրոպական աջակցությունը կախված է նրանից, թե որքան են պատրաստ վճարել դրա համար եվրոպական քաղաքացիները։ Ու հիմա Ֆրանսիայում՝ Ուկրաինայի աջակցության գլխավոր կազմակերպիչ երկրներից մեկում, հարյուր հազարավոր մարդիկ բողոքում են բարձր գների, վառելիքի ծախսերի եւ վատթարացող հանրային ծառայությունների դեմ: Դրանով Ուկրաինային աջակցելու թեման դառնում է չափազանց թունավոր։ Զուգահեռ բողոքի ցույցեր են ընթանում Բելգիայում, Իտալիայում եւ Պորտուգալիայում, ինչը նշանակում է, որ սոցիալական լարվածությունն արդեն դուրս է գալիս Ֆրանսիայի սահմաններից եւ կարող է դառնալ համաեվրոպական միտում։ Ընդ որում, նմանատիպ սցենար արդեն տեղի է ունեցել եվրոպական պատմության մեջ, երբ ուսանողական բողոքի ցույցերը 1960-ականներին Եվրոպայում փոխարինեցին տասնյակ կառավարություններ։
Կարճ ասած, եվրոպացիներն այլեւս չեն ցանկանում վճարել Ուկրաինայի համար` սկսելով փողոց դուրս գալ: Իհարկե, նման իրավիճակներում լինում են նաեւ խաղավարներ, սակայն անգամ դա բան չի փոխում. դժգոհությունը համատարած է: Մինչդեռ Կիեւն այս պահին նորից փող է պահանջում եվրալիդերներից, այլապես ակնարկելով, թե ստիպված կլինի Թրամփի պահանջներին ենթարկվել: Եվրալիդերների համար սա փակուղային վիճակ է, իսկ դրա հետեւանքը նրանք արդեն տեսան Գերմանիայում` իշխող ուժն աչքի առաջ կորցնում է իշխանությունը:
Այս պահին շատերի, այդ թվում` Զելենսկու միակ հույսը մնացել է ԱՄՆ ընտրությունները: Սակայն New York Times-ը գլոբալիստական թեւի համար ահազանգ է հնչեցնում. նույնիսկ դեմոկրատների հաղթանակը Կոնգրեսի երկու պալատներում չի կանգնեցնի Թրամփին: Իմաստը սա է. նման պարտությունը, իհարկե, Թրամփի համար ցավոտ կլինի: Սակայն ամերիկյան քաղաքական համակարգը ներկայումս նախագահին այն կարգի լայն հնարավորություններ է տալիս, որ կարող է խոչընդոտել անգամ Կոնգրեսին, նույնիսկ եթե հանրապետականները կորցնեն իրենց մեծամասնությունը: Թրամփը կկարողանա դատարանում բողոքարկել վարչակազմի դեմ հետաքննությունները՝ ձգձգելով գործընթացները մինչեւ իր նախագահական ժամկետի ավարտը: Ավելին, 2024 թվականի Գերագույն դատարանի որոշումը ամրապնդեց նախագահի անձեռնմխելիությունը քրեական հետապնդումից պաշտոնական գործողությունների համար:
Կարճ ասած, մասնավորապես Ուկրաինայի հարցում նաեւ ընտրություններից հետո որոշումներ կայացնելու հիմնական լիազորությունները մնում են Թրամփին: Այն դեպքում, երբ Թրամփի թիմը Զելենսկու նկատմամբ արդեն ոչ թե նույնիսկ քննադատության, այլ` ուղիղ հայհոյանքների ոճի մեջ է: Այսինքն, արդեն Զելոնսկին ոչ թե պարզապես «պետք է հեռանա», այլ, ինչպես արտահայտվեց Թրամփի նախկին խորհրդական Մայքլ Ֆլինը, Կիեւի առաջնորդն ընդամենը. «Փոքրիկ անշնորհակալ կեղտի կտոր» է, «ամերիկացի հարկատուներից ներից անգամ մեկ ցենտ չի ստանա», իսկ Ուկրաինայի ժողովուրդը պետք է «որոշում կայացնի իր ապագայի վերաբերյալ»:
Մյուս կողմից, ՌԴ նախագահի հատուկ ներկայացուցիչ Դմիտրիեւը հրապարակավ հայտարարեց, որ Ռուսաստանը եւ ԱՄՆ-ն, բացի «դիզելային գործարքից», քննարկում են նոր համատեղ նախագծեր՝ սկսած հազվագյուտ մետաղների մատակարարումներից մինչեւ Արկտիկայի զարգացում եւ հեղուկացված բնական գազի արտադրություն։
Այս մասին, իհարկե, քննարկվում էր նաեւ Ալյասկայի պայմանավորվածությունների շրջանակներում, եւ քննարկումներն այդպես էլ գործնական տեսք չստացան: Այսինքն, ներկա փուլում եւս չկա երաշխիքը, որ նման քննարկումները կվերածվեն աշխարհաքաղաքական պայմանավորվածությունների: Բայց մյուս կողմից էլ, Թրամփի եւ գլոբալիստական թեւի հակամարտությունը հասել է այն լարվածությանը, երբ փորձագիտական ենթադրությունները, թե ամեն բան կարվի ԱՄՆ նախագահին ֆիզիկապես ոչնչացնելու համար, միանգամայն հավանական տեսք է ստացել: Եվ նման իրավիճակում Մոսկվայի հետ գործակցությունը Թրամփին թույլ է տալիս կոնկրետ պահի իր լսարանի համար այս կարգի հարցեր բերել օրակարգ. ինչո՞ւ է Ռուսաստանը թշնամի, եթե այն առաջարկում է միջնորդություն Իրանի հարցում, տրամադրում է իր էներգետիկ ռեսուրսները, ԱՄՆ-ի հետ վարվում է համեմատաբար հարգանքով ու կառուցողականությամբ, մինչդեռ նրանք, ում համարում են դաշնակիցներ, այլ կերպ են վարվում։ Հաշվի առնելով ԵՄ-ի եւ ՆԱՏՕ-ի միջեւ վերջերս տեղի ունեցած տարաձայնությունները, այս մոտեցումն ունի հաջողության զգալի հնարավորություն։ Պատերազմի փոխարեն այն առաջարկում է համագործակցություն եւ բիզնես։ Ի՞նչը կարող է ավելի մեծ արձագանք գտնել ձեռներեց ամերիկյան լսարանի մոտ:
Իհարկե, պետք է նաեւ Պեկինի հետ պայմանավորվել: Եվ այս առումով հետաքրքիր էր Պեսկովի հայտարարությունը` Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ն եւ Չինաստանը քննարկում են եռակողմ հանդիպման հիպոթետիկ հնարավորությունը։ Ճիշտ է, ըստ ՌԴ նախագահի խոսնակի, դեռեւս հստակ պատկերացում չկա հանդիպման կամ դրա հնարավոր օրակարգի վերաբերյալ։ Բայց միայն փաստը, որ նման հանդիպումը ոչ միայն հնարավոր է համարվում, այլ նաեւ այն քննարկվում է, արդեն շատ կարեւոր է: Ու չմոռանանք, որ Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության 33-րդ ամենամյա գագաթնաժողովը տեղի կունենա 2026 թվականի նոյեմբերի 18-19-ին՝ Չինաստանի Շենժեն քաղաքում։ Նախնական տվյալներով՝ գագաթաժողովին կմասնակցեն Ռուսաստանի, Չինաստանի ու ԱՄՆ-ի առաջնորդները, եւ կա եռակողմ հանդիպման հնարավորություն: