Տեսնես իրականում «հարիֆ-հարիֆ» ում «ոտքերն է ընկել» Ալենը

Եվ այս­պես, լրա­ցավ նո­յեմ­բե­րի 9–ի պայ­մա­նագ­րի 6–րդ տա­րե­լի­ցը: Պայ­մա­նա­գիր, ո­րը հա­զիվ կնքված, Հա­յաս­տա­նում հան­րութ­յան կող­մից գնա­հատ­վեց, որ­պես կա­պի­տուլ­յա­ցիոն` ա­ռաջ բե­րե­լով այն կար­գի զայ­րույթ, որ Նի­կո­լը ստիպ­ված էր բուն­կեր­նե­րում ա­պաս­տա­նել:

ԻՆՉ Է ԱԿՆԱՐԿՈՒՄ ԱԼԵՆԸ

­Բայց այն, ինչ ու­նենք ներ­կա­յումս, ե­կավ հու­շե­լու, որ նի­կոլ­յան իշ­խա­նութ­յունը, ստո­րագ­րե­լով, բայց հե­տո նաեւ մեր­ժե­լով այդ պայ­մա­նա­գի­րը, Հա­յաս­տա­նը հասց­րեց մի վի­ճա­կի, երբ այդ կա­պի­տուլ­յա­ցիոն պայ­մա­նա­գիրն ար­դեն ձեռ­քից բաց թողն­ված ե­րա­զանք­նե­րի գա­գաթ­նա­կե­տի ըն­կա­լում է ձեռք բե­րել...

­Միայն թե խո­սե­լով նո­յեմ­բե­րի 9–ի` ՌԴ–Ադր­բե­ջան–­Հա­յաս­տան պայ­մա­նագ­րի մա­սին, պետք է նկա­տել, որ այն գլո­բալ խա­ղը, ո­րը ծա­վալ­վել էր այդ փու­լում եւ հան­գեց­րեց տվյալ փաս­տաթղ­թին, ի­րա­կա­նում ա­մե­նե­ւին էլ դեռ ա­վարտ­ված չէ: Այ­սինքն, նո­րից եւ նո­րից փոր­ձե­լով հաս­կա­նալ, թե ի­րա­կա­նում ինչ էր կա­տար­վում այն ժա­մա­նակ, այ­սօր­վա գոր­ծըն­թաց­նե­րը ա­վե­լի սթափ գնա­հա­տե­լու լավ հիմք են:

­Թե­րեւս, կա­րե­լի է սկսել օ­րերս Ա­լեն Սի­մոն­յա­նի ա­րած հայ­տա­րա­րութ­յու­նից, ո­րը ու­շագ­րավ մտո­րում­նե­րի տե­ղիք է տա­լիս: Այս­պես, Ա­լե­նը պնդում է, որ 2020 թվա­կա­նի պա­տե­րազ­մի ժա­մա­նակ գնա­ցել է Ռու­սաս­տան ու խնդրել կանգ­նեց­նել պա­տե­րազ­մը. «Հա­րիֆ-հա­րիֆ մտա­ծում էի, թե կա­րող եմ ինչ-որ բան փո­խել, ըն­կել էի ռուս­նե­րի ոտ­քե­րը, ա­սում էի՝ ձեր ախ­պերն ենք, դաշ­նա­կիցն ենք, կանգ­նեց­րեք այս պա­տե­րազ­մը»: Ի­հար­կե, կա­րե­լի է այս­տեղ նախ հի­շեց­նել Փա­շին­յա­նի եր­բեմ­նի հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րից մե­կը, թե 44–օր­յա պա­տե­րազ­մից կա­րող էինք խու­սա­փել, բայց չխու­սա­փե­ցինք: Ա­վե­լի տե­ղին կլի­նի այլ փաս­տեր հի­շեց­նել. պա­տե­րազ­մի օ­րե­րին քա­նի ան­գամ էր հնա­րա­վոր այն կանգ­նեց­նել` սկսած ա­ռա­ջին իսկ օ­րե­րից: Ու քա­նի ան­գամ հենց հա­յաս­տան­յան իշ­խա­նութ­յու­ննե­րը մեր­ժե­ցին հրա­դա­դա­րը, թե` «հաղ­թում ենք»: Վեր­ջա­պես, տես­նես ի՞նչ ե­ղավ պա­տե­րազ­մի հան­գա­մանք­ներն ու­սում­նա­սի­րող ԱԺ հանձ­նա­ժո­ղո­վի վերջ­նա­կան եզ­րա­կա­ցութ­յու­նը, ո­րը նույն Ա­լե­նի` ԱԺ նա­խա­գա­հի պաշ­տո­նա­վար­ման ժա­մա­նակ­նե­րում այդ­պես էլ օ­րա­կար­գում չհայտն­վեց: Այն դեպ­քում, երբ հենց ներ­կա իշ­խա­նութ­յուն­նե­րի դրա­ծո­ներն էին այդ ողջ գոր­ծըն­թացն ա­ռաջ տա­նում, եւ չնա­յած դրան, ե­րե­ւի ա­կա­մա հա­սել էին այն­պի­սի եզ­րա­կա­ցութ­յուն­նե­րի, որ դրանք հան­րութ­յա­նը ներ­կա­յաց­նե­լը հարկ չհա­մա­րե­ցին: Թեեւ ի սկզբա­նե այդ աշ­խա­տան­քը ծրագր­ված էր պա­տե­րազ­մի հետ կապ­ված հան­րա­յին մտա­հո­գութ­յու­ննե­րի պա­տաս­խա­նը տա­լու հա­մար: Այ­սինքն, մաս­նա­վո­րա­պես այդ փաս­տա­թուղթն է, որ կա­րո­ղ էր պա­տաս­խա­նել, թե ի­րա­կա­նում, օ­րի­նակ, Ա­լե­նը պա­տե­րազ­մի ժա­մա­նակ ուր էր գնա­ցել, ինչ էր ա­նում եւ ում ոտ­քերն էր ըն­կել:

­Բայց ա­մե­նաու­շագ­րավն այն է, որ ՌԴ ԱԳՆ–ն էլ չգի­տի, թե` «Ում ոտ­քե­րի տակ է նա ըն­կել այդ ժա­մա­նակ, կամ գու­ցե նա շա­րու­նա­կում է ընկ­նել»: Ընդ ո­րում, նաեւ ընդգ­ծե­լով, որ. «Հենց Ռու­սաս­տանն էր, եւ­ ոչ թե ու­րիշ մե­կը, որ կանգ­նեց­րեց ար­յու­նա­հե­ղութ­յու­նը տա­րա­ծաշր­ջա­նում»: Սա ար­դեն պատ­մա­կան փաստ է. ի վեր­ջո, նո­յեմ­բե­րի 9–ի պայ­մա­նա­գի­րը կնքվել է Ռու­սաս­տա­նի միջնոր­դութ­յամբ: Ընդ ո­րում, Ա­լե­նը նաեւ լավ կա­նի, որ այլ հար­ցի եւս փոր­ձի պա­տաս­խա­նել. ե­թե ռուս­նե­րից այն ժա­մա­նակ օ­գուտ չէր տես­նում, ին­չո՞ւ նաեւ չէր փոր­ձում, օ­րի­նակ, ԱՄՆ­–ից կամ Եվ­րո­պա­յից խնդրել` պա­տե­րազ­մը կանգ­նեց­նել: Ու այս­տեղ միան­գա­մայն պարզ հարց կա. իսկ ա­րեւմտ­յան երկր­ներից ո­րե­ւէ մեկ­ն ան­գամ մա­տը մա­տին տվե՞ց պա­տե­րազ­մը կանգ­նեց­նե­լու հա­մար: Ոչ մի բան չեն ա­րել. կրկնենք, պա­տե­րազ­մը կանգ­նեց­վեց Մոսկ­վա­յի միջ­նոր­դութ­յամբ: Ու տես­նես ին­չո՞ւ հի­մա Ա­լենն Ա­րեւ­մուտ­քի ան­գոր­ծու­նեութ­յան մա­սին չի խո­սում: Ա­վե­լին, հայ­տա­րա­րե­լով, թե ին­քը` «Հա­յաս­տա­նը պետք է Ռու­սաս­տան-­Բե­լա­ռուս միու­թե­նա­կան պե­տութ­յան կազ­մում լի­նի» գա­ղա­փա­րի թշնա­մին է: Այ­սինքն, կողմ­նա­կից է ԵՄ ան­դամ լի­նե­լու գա­ղա­փա­րի՞ն. այն ԵՄ­–ի, ո­րը, կրկնենք, մա­տը մա­տին չտվեց պա­տե­րազ­մը կանգ­նեց­նե­լու հա­մար: Առն­վազն տա­րօ­րի­նակ չէ՞, երբ Հա­յաս­տա­նի Անվ­տան­գութ­յան խորհր­դի քար­տու­ղա­րի պաշ­տո­նը զբա­ղեց­նող ան­ձը նման տա­րօ­րի­նակ մտքեր է հայտ­նում...

ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ 9–Ի ՓՈԽԱՐԵՆ` ԹՐԻՓՓ

Ի­հար­կե, ի­րա­կա­նում խնդիրն ա­մե­նե­ւին էլ Ա­լե­նի կար­գի պաշ­տո­նյա­յի նման «տա­րօ­րի­նակ» մտքե­րը չեն: Շատ ա­վե­լի էա­կան է փաս­տը, որ թեեւ հի­մա բո­ղո­քում են, թե պա­տե­րազ­մի ժա­մա­նակ ռուս­նե­րը բան չէին ա­նում, այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, այդ «բան չա­նե­լու» արդ­յուն­քում ստա­ցանք նո­յեմ­բե­րի 9–ի փաս­տա­թուղթ, ո­րը ե­թե գոր­ծեր, ա­պա այ­սօր չէինք ու­նե­նա լիո­վին հա­յա­թափ­ված Ար­ցախ: Ընդ ո­րում, որ­քան էլ որ փոր­ձեն նո­րից ռուս­նե­րին մե­ղադ­րել, թե` չպաշտ­պա­նե­ցին, եւ Ար­ցա­խը հա­յա­թափ­վեց, մեկ է, կան փաս­տեր, ո­րոնք այդ «տրա­մա­բա­նութ­յամբ» ո­րե­ւէ կերպ չեն կա­րող բա­ցատ­րել:

Ա­մե­նա­պար­զը. ե­թե ռուս­նե­րը «չպաշտ­պա­նե­ցին», ա­պա Նի­կո­լի ղե­կա­վա­րած Հա­յաս­տանն ի՞նչ ա­րեց, որ Ար­ցա­խի հա­յա­թա­փու­մը թույլ չտա: Հի­շեց­նենք. ո­րե­ւէ կերպ չմի­ջամ­տեց:

­Սա­կայն հար­ցին այս կող­մից մո­տե­նանք: Նո­յեմ­բե­րի 9–ի փաս­տա­թուղթն ու­ներ եր­կու­–ե­րեք ա­ռանց­քա­յին դրույթ­ներ: Թե­կու­զեւ նոր սահ­ման­նե­րով, բայց Ար­ցա­խի հայ­կա­կան մնա­լը դրան­ցից միայն մեկն էր: Դ­րա­նի­ց ա­ռաջ, կա­յին այլ ծրագ­րեր: Այդ թվում, տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին կո­մու­նի­կա­ցիա­նե­րի, այդ թվում` Մեղ­րիի եր­կա­թու­ղու վե­րա­գոր­ծարկ­ման հար­ցը: Դ­րանք, հի­շեց­նենք, ըն­թացք ստա­ցան Մոսկ­վա­յում 2021թ. հուն­վա­րի 11–ին ստո­րագր­ված ե­ռա­կողմ փաս­տաթղ­թով, ո­րի հի­ման վրա ստեղծ­վեց ե­րեք երկր­նե­րի փոխ­վար­չա­պետ­նե­րի ներգ­րավ­վա­ծութ­յամբ հանձ­նա­ժո­ղո­վը: Հանձ­նա­ժո­ղո­վը մի ո­րոշ ժա­մա­նակ աշ­խա­տեց, կազմ­վեց աշ­խա­տան­քա­յին փաս­տաթղ­թի փա­թե­թը, որն այդ­պես էլ չստո­րագր­վեց: Ընդ ո­րում, մաս­նա­վո­րա­պես Մոսկ­վան քա­նիցս պաշ­տո­նա­պես հայ­տա­րա­րել է, որ այդ փաս­տա­թղթի ստո­րագ­րու­մից հրա­ժար­վո­ղը Հա­յաս­տանն էր: Ա­սենք, նի­կոլ­յան իշ­խա­նութ­յուն­ներն ա­ռանձ­նա­պես չեն էլ փոր­ձել հա­կա­ռակն ա­պա­ցու­ցել: Ըն­դա­մե­նը ե­ղան «բա­ցատ­րութ­յուն­ներ», թե չեն պատ­րաստ­վում Մեղ­րիի գծի անվ­տան­գութ­յու­նը տալ ռուս­նե­րին, ին­չը սահ­ման­ված էր նո­յեմ­բե­րի 9–ի` մաս­նա­վո­րա­պես Նի­կո­լի ստո­րագ­րած փաս­տաթղ­թով: Ու հենց այդ հիմ­քով էլ Ադր­բե­ջա­նը սկսեց նախ` Ար­ցա­խի հա­յա­թա­փու­մը, ա­պա, օգտ­վե­լով ուկ­րաի­նա­կան պա­տե­րազ­մից, ան­ցավ Ար­ցա­խի հա­յա­թափ­մա­նը: Ու վեր­ջում էլի Նի­կոլն ան­ցավ այն քա­րո­զին, թե` «Ար­ցախն Ադր­բե­ջան է եւ` վերջ»:

Ու այս­տեղ ա­ռաջ է գա­լիս իր հեր­թին շատ պարզ հարց. ին­չո՞վ էր  նո­յեմ­բե­րի 9–ի փաս­տաթղ­թով սահ­ման­ված կո­մու­նի­կա­ցիոն ողջ հա­մա­կար­գի եւ Մեղ­րիի եր­կա­թու­ղու վե­րա­գոր­ծար­կու­մը, ան­գամ ե­թե անվ­տան­գա­յին հար­ցե­րը տրվում էին Ռու­սաս­տա­նին, հա­կա­սում Հա­յաս­տա­նի ան­կա­խութ­յա­նը, ինչ­պես որ մինչ այժմ էլ պնդում են նի­կոլ­յան իշ­խա­նա­վոր­նե­րը: Ո­րե­ւէ հո­դա­բաշխ բա­ցատ­րութ­յուն այս­տեղ այդ­պես էլ տրված չէ: Ու դրա­նից բխող հա­ջորդ հար­ցը. իսկ այդ ինչ­պե՞ս է ստաց­վում, որ փո­խա­րին­ման ե­կած «Թ­րամ­փի ու­ղու» սխե­ման չի վտան­գում Հա­յաս­տա­նի ան­կա­խութ­յու­նը: Կրկ­նենք, նո­յեմ­բե­րի 9–ի փաս­տա­թուղ­թը նա­խա­տե­սում էր միայն անվ­տան­գա­յին. այն է` գնացք­նե­րի անց­ման անվ­տան­գութ­յան փո­խան­ցու­մը Ռու­սաս­տա­նին: «Թ­րամ­փի ու­ղին» ողջ կո­մու­նի­կա­ցիան դնում է մի կա­ռույ­ցի տի­րա­պետ­ման տակ (անվ­տան­գութ­յան եւ մյուս բո­լոր բա­ղադ­րիչ­նե­րով հան­դերձ), ո­րում Հա­յաս­տանն ու­նի շատ փոքր մաս­նա­բա­ժին: Ընդ ո­րում, այդ հա­մա­կար­գը ո­րե­ւէ կերպ չի նա­խա­տե­սում, որ պետք է գոր­ծարկ­վեն նաեւ մյուս կո­մու­նի­կա­ցիա­նե­րը, այն է` չկա ո­րե­ւէ ե­րաշ­խիք, որ Մեղ­րիի գծով Հա­յաս­տան կսկսեն գնացք­ներ գալ: Ու երբ ա­ռա­ջի­նը ներ­կա­յաց­վում է, որ­պես­ Հա­յաս­տա­նի ան­կա­խութ­յու­նը ոտ­նա­հա­րող, երկ­րոր­դը` ոչ, ա­պա այս­տեղ ոչ թե տրա­մա­բա­նութ­յուն, այլ նպա­տա­կաուղղ­ված գոր­ծու­նեութ­յուն է հնա­րա­վոր տես­նել: Սկ­սած 44–օր­յա պա­տե­րազ­մից եւ Ար­ցա­խի հա­յա­թա­փու­մից, մինչ այս պա­հը:

ՈՐՊԵՍ ՎԵՐՋԱԲԱՆ

Արդ­յուն­քում. ֆիք­սենք, որ նո­յեմ­բե­րի 9–ի պայ­մա­նա­գի­րը, թեեւ այդ մա­սին ար­դեն եր­կար ժա­մա­նակ չի էլ խոս­վում, այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, դեռ պաշ­տո­նա­պես չե­ղարկ­ված չէ: Այ­սինքն, որ­քան էլ որ կա ԹՐԻՓՓ­–ը, որ­քան էլ որ դրան օ­րենսդ­րա­կան ըն­թաց­քի մեջ են դրել, որ­քան էլ որ այդ խա­ղի մեջ ա­մե­նաակ­տիվ դե­րա­կա­տա­րում ու­նեն Ան­կա­րան եւ Բա­քուն, մեկ է` նո­յեմ­բե­րի 9–ի պայ­մա­նա­գի­րը գոր­ծող փաս­տա­թուղթ է: Այ­սինքն, այդ եր­կու հա­կադր­վող ուղ­ղութ­յուն­նե­րի պայ­քա­րը, ո­րը, ըստ էութ­յան, Հա­յաս­տա­նում Ռու­սաս­տա­նի կամ թուրք­–ա­զե­րիա­կան տան­դե­մի վե­րահս­կո­ղութ­յան հա­մար պայ­քար է, գործ­նա­կա­նում դեռ ըն­թաց­քի մեջ է: Եվ վեր­ջա­կե­տը կդրվի այն պա­հին, երբ ա­վարտ­ված կդառ­նա ուկ­րաի­նա­կան պա­տե­րազ­մը:

Այս թեմայով Կարդալ հաջորդը «Իրավունք». Ինչ նոր սյուրպրիզներ են սպասվում ԱԺ-ում 10.11.2026 » ՀՐԱՏԱՊ. Բազմիցս փորձել է ինքնասպանություն գործել. Բացառիկ մանրամասներ Խորխոռունու գործով 08.11.2026 Կրեմլը կոչ է արել եզրակացություններ չանել ԱՄՆ-ում G20-ի գագաթնաժողովին Պուտինի մասնակցության վերաբերյալ 08.11.2026 Հաշմանդամություն ունե՞ք. 30 տարեկանում կենսաթոշակի համար բավական է 5 տարվա աշխատանքային ստաժ, կենսաթոշակը՝ առնվազն 46 000 դրամ 08.11.2026 Իրականում նոյեմբերի 9-ը չէր չարաբաստիկը, այլ նրա նախորդած 44 օրերը, 4 տարիները, 30 տարիները… 07.11.2026

Հավանեցի՞ր հոդվածը, կիսվիր ընկերներիդ հետ

Հետևեք մեզ Telegram-ում Բաժանորդագրվեք Iravunk-ի ալիքին Iravunk հավելված Ներբեռնեք և եղեք միշտ տեղեկացված