o C     23. 10. 2019   : :

ԿԱՐՃ ԼՈՒՐԵՐ

«ԱՆՑՈՒՄԱՅԻՆ ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅՈՒՆ ԿԱ, ՈՐԸ ՀԻՇԵՑՆՈՒՄ Է ՆՈՎԳՈՐՈԴՅԱՆ ՎԵՉԵՆ»

24.05.2019 20:10 ՀԱՆԴԻՊՈՒՄ
«ԱՆՑՈՒՄԱՅԻՆ ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅՈՒՆ ԿԱ, ՈՐԸ ՀԻՇԵՑՆՈՒՄ Է ՆՈՎԳՈՐՈԴՅԱՆ ՎԵՉԵՆ»

Այս շաբաթը լի էր քաղաքական ակցիաներով ու լարված իրավիճակներով: Դրա բացումն էլ վերապահված էր վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին, ում կոչով, թեպետ փոքրաթիվ, բայց մարդիկ դուրս եկան շրջափակելու դատարանների մուտքերն ու ելքերը: Եվ մինչ իշխանությունը փորձում է ադեկվատ պատճառաբանություն ու բացատրություն գտնել, թե ինչու է ճնշում գործադրում դատական իշխանության վրա, դրան հաջորդեց նաեւ Երեւանի թատրոնի եւ կինոյի պետական ինստիտուտի ուսանողների կողմից իրենց ինստիտուտի շրջափակումն ու ռեկտորի ընտրությունները վիճարկելը, ապա նաեւ Բարձրագույն դատական խորհրդի առջեւ հենց երեկ տեղի ունեցած ակցիան, որտեղ «իշխանական քարոզիչները» պահանջում էին ԲԴԽ նախագահ Գագիկ Հարությունյանի հրաժարականը: Այս մասին «Իրավունքը» զրուցել է ԱԺ Մարդու իրավունքների պաշտպանության եւ հանրային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ, ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր ՆԱԻՐԱ ԶՈՀՐԱԲՅԱՆԻ հետ:

«Ստամբուլյան կոնվենցիան կարող է ընտանիքի մոդելի փոփոխություն առաջացնել»

 

«ՀՐԱՊԱՐԱԿՆԵՐՈՒՄ ՍԱՄԱՍՈՒԴՆԵՐՈ՞Վ, ԹԵ՞ ՕՐԵՆՔՆԵՐՈՎ ՊԵՏՔ Է ԲԱՐԵՓՈԽԵԼ ԴԱՏԱԻՐԱՎԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԸ»

Տիկին Զոհրաբյան, ԼՀԿ խմբակցությունն առաջարկել էր արտահերթ նիստ գումարել եւ քննարկել Ն. Փաշինյանի տարածած հայտարարության հիման վրա քաղաքացիների կողմից դատարանների շենքերի շրջափակման հետեւանքով ՀՀ-ում ստեղծված իրադրությունը եւ դատաիրավական համակարգի բարեփոխումների իրականացման հնարավորության ու հեռանկարի վերաբերյալ  հայտարարությունը£ Առաջարկին միացել էր նաեւ ԲՀԿ խմբակցությունը, սակայն «Իմ քայլը» այդպես էլ չհամաձայնեց արտահերթ նիստ գումարել: Ինչո՞ւ խուսափեցին քննարկել այս հարցը, ինչի հետեւանքով նաեւ այսօր ունենք շարունակաբար շրջափակվող այլ հաստատություններ` լինի ինստիտուտ, թե Բարձրագույն դատական խորհուրդը:

«Այս ոչնչատեսիլ ընթացքը պետք է կասեցնել». Լիլիթ Գալստյան

Չեմ կարող ասել, թե ինչու իրենք չցանկացան, որ արտահերթ նիստը տեղի ունենա: ԱԺ խորհուրդն այդպես որոշեց, այսինքն` հարցն անգամ լիագումար նիստերի դահլիճ չհասավ: Գտնում եմ, որ այն շատ լավ հնարավորություն էր քննարկել ստեղծված իրավիճակը եւ ներկայացնել մոտեցումները, թե դատաիրավական համակարգը, որի վերաբերյալ մենք եւս բավականին վերապահումներ, մտահոգություններն ունենք, ինչպես պետք է բարեփոխել: Գիլիոտիններո՞վ պետք է «բարեփոխել», հրապարակներում սամասուդներո՞վ, դատարանների շենքերը գրավելո՞վ եւ մարդկանց չթողնելո՞վ, որ մտնեն իրենց աշխատանքի վայրը, թե՞ պետք է բարեփոխել օրենքներով: Ի վերջո, երբ նախկինում ասվում էր, որ մեզ օր առաջ անհրաժեշտ են խորհրդարանական ընտրություններ, որովհետեւ վարչապետը չունի մեծամասնություն, որպեսզի կարողանա բարեփոխումների իր ծրագրերն իրականացնել, եւ դրա համար շատ դեպքերում ակցիաները տեղափոխվում էին փողոց, ինչին նաեւ մենք ենք մասնակցել, հիմա այլեւս չկա անհրաժեշտություն` շենքեր գրավելու, դատարաններ փակելու: Նման բացարձակ մեծամասնություն, որն այսօր ունի Նիկոլ Փաշինյանը որեւէ վարչապետ եւ որեւէ քաղաքական ուժ երբեւէ չի ունեցել: Հետեւաբար, ի՞նչ անհրաժեշտություն կա` դատարաններ բռնազավթելու, եթե կարող ենք այդ դատական համակարգի բարեփոխումները օրենքով, Սահմանադրության համաձայն, բերել Ազգային ժողովի դահլիճ: Եվ եթե ընդունենք նույնիսկ, որ հանկարծ կարող ենք այնքան անխոհեմ գտնվել, որ քվեարկեինք դրան դեմ, ապա իրենց մեծամասնությունը լիուլի բավարար է ոչ թե փողոցում, այլ խորհրդարանում` երկրի օրենսդիր մարմնում, բոլոր բարեփոխումներն անցկացնելու:

«ՉԵՆ ԿԱՐՈՂ ԼԻՆԵԼ ՁՎԵՐ, ՈՐՈՆՔ ՆԵՏՎԱԾ ԵՆ ՍՐԱ ՎՐԱ, ԸՆԴՈՒՆԵԼԻ ՀԱՄԱՐՎԵՆ, ՆԵՏՎԱԾ ԵՆ ՄՅՈՒՍԻ ՎՐԱ` ՈՉ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻ»

 

«ԱԿՆՀԱՅՏ Է, ՈՐ ԵԽԽՎ ՀԱՄԱԶԵԿՈՒՑՈՂՆԵՐԻ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ ՄՏԱՀՈԳՈՒԹՅՈՒՆ ԿԱՐ»

Տարբեր կերպ մեկնաբանվեց միջազգային կառույցների հայտարարությունները` դատարանների մուտքերն ու ելքերը փակելու Ն. Փաշինյանի կոչի վերաբերյալ: Իշխանական թեւը պնդում է, թե նրանք ողջունել են, ընդդիմադիրներն էլ վստահեցնում են, որ նույն այդ հայտարարություններով դատապարտել են նման գործողությունները: Դուք երկար տարիներ միջազգային կառույցների, այդ թվում` ԵԽԽՎ-ի հետ աշխատելու փորձ ունենալով` ի՞նչ կասեք այս մասին: Ի վերջո, ինչպիսի՞ն էր տեղի ունեցածի վերաբերյալ միջազգային արձագանքը:

«Երրորդ եւ չորորդ իշխանությունների նկատմամբ հարձակումը տեղի է ունենում զուգահեռ»

Ինձ համար շատ զավեշտալի էր, երբ միջազգային կառույցների հայտարարությունից օպոնենտներից ամեն մեկը փորձում է իրեն հոգեհարազատ նախադասությունը վերցնել: Ակնհայտ է, որ ԵԽԽՎ համազեկուցողների հայտարարության մեջ մտահոգություն կար, որ քաղաքական ազդեցություն է կիրառվում դատարանների վրա: Եվ բնական է, որ իրենք պետք է ասեին, որ աջակցում են բարեփոխումներին, որոնք տեղի կունենան ՀՀ օրենքի եւ Սահմանադրության շրջանակում: Բայց ինչպե՞ս կարելի է պոկել ասվածի վերջին հատվածը, եւ անտեսել այն հատվածները, որտեղ ուղղակի բաց տեքստով, բայց շատ նուրբ դիվանագիտական ձեւակերպումներով ասվում է, որ քաղաքական որեւէ պրեսինգ դատական համակարգի վրա անթույլատրելի է: Ի վերջո, բոլորն էլ անգլերեն գիտեն եւ կարող են օրիգինալ տեքստերը կարդալ եւ հասկանալ, թե խոսքն ինչի մասին է: Իսկ եթե իրենք մտածում էին, որ միջազգային կառույցները, համազեկուցողները, եվրոպական խորհրդարանը պետք է մուրճը առնեին եւ հարվածեին Հայաստանի իշխանության գլխին, ապա ասեմ, որ երբեւէ, նույնիսկ ամենածանր ժամանակներում, իրենք կոռեկտության չափը չեն անցել: Մտահոգություն կա միջազգային կառույցների, «Ֆրիդոմ Հաուսի» բավականին բարձրաստիճան ներկայացուցչի հայտարարությունների մեջ, որ այն, ինչ տեղի ունեցավ` դատարանների մուտքերը փակելով, խնդրահարույց է, մտահոգիչ է, եւ կարծում եմ` այստեղ երկու կարծիք լինել չի կարող, ինչքան էլ փորձեն ինչ-որ ծաղկաքաղ անել եւ իրենց հաճելի նախադասությունները եւ ձեւակերպումնները պոկել ընդհանուր կոնտեքստից:

«Մենք նրբերշիկ չենք, որ բոլորիս մի կաթսայում եփեն ու դնեն վաճառասեղանին» (Տեսանյութ)

 

«ԵԹԵ ՄԵՐ ԵՐԿՐՈՒՄ ՉԵՆ ԳՈՐԾԵԼՈՒ ՕՐԵՆՔՆԵՐԸ, ՈՒՐԵՄՆ` ԲՈԼՈՐԻՆ ԷԼ ԿԱՐԵԼԻ Է ԽՈՉԸՆԴՈՏԵԼ ՄԱՐԴՈՒ ԱԶԱՏ ՏԵՂԱՇԱՐԺՄԱՆԸ»

Երեւանի թատրոնի եւ կինոյի պետական ինստիտուտում էլ ուսանողներն էին շրջափակել ինստիտուտի մուտքը եւ, այսպես ասած, «պատանդ» վերցրել դասախոսներին, ինչից սրտնեղել էին այնտեղ ներկա ՔՊ-ական պատգամավորները: Որպես ԱԺ Մարդու իրավունքների պաշտպանության եւ հանրային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ` կասե՞ք, թե վերջիվերջո, մեր երկրում ո՞ւմ է կարելի խոչընդոտել մարդու ազատ տեղաշարժվելու իրավունքը, ո՞ւմ` ոչ:

«Երկիրը չեն կառավարում պոպուլիստական ճառերով». Գեւորգ Գեւորգյան (Տեսանյութ)

Եթե մեր երկրում չեն գործելու օրենքները, ուրեմն` բոլորին էլ կարելի է: Իսկ եթե գործելու են օրենքները, ապա ցանկացած գործողություն պետք է լինի օրենքի եւ օրինականության սահմաններում, սա շատ պարզ բանաձեւ է:

Իշխանությունը լռեց, երբ Ազատության հրապարակում հարձակվեցին թոռների հետ զբոսնող ՀՅԴ-ական Հրանտ Մարգարյանի վրա: Իրավապահներն էլ չեն շտապում բացահայտել տեղի ունեցածի մեղավորներին: Չե՞ք կարծում, որ կար անհրաժեշտություն` հրատապ արձագանքելու կատարվածին:

«Հայաստանն ամբողջովին արտաքին կառավարման ներքո է». Հ. Նահապետյան (Տեսանյութ)

Կարծում եմ` կարող էին արձագանքել, բայց այդ հարցերը պետք է ուղղել իշխանությանը, թե ինչու չարձագանքեցին:

 

«ԳԻԼԻՈՏԻՆՆԵՐԻ ԱՆՑՈՒՄԱՅԻՆ ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅՈՒՆ ԷԼ ԿԱ, ՈՐՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՎՈՒՄ Է ՓՈՂՈՑՈՒՄ»

Իշխանությունը հիմա զբաղված է` հապշտապ անցումային արդարադատություն ներդնելով: Ինչպե՞ս եք վերաբերվում այս գաղափարին:

Անցումային արդարադատությունը մի ֆորմուլա չէ, որ ունի: Տարբեր երկրներում անցումային արդարադատությունը տարբեր գործիքակազմով է իրականացվում: Մենք չգիտենք, թե անցումային արդարադատության որ մոդելը իրենք վաղը կներկայացնեն խորհրդարանին: Անցումային արդարադատությունն ունի տարբեր մոդելներ, օրինակ, կա անցումային արդարադատություն, որը հիշեցնում են Նովգորոդյան վեչեն, այսինքն` դրանք գիլիոտինների անցումային արդարադատությունն է, որոնք իրականացվում են փողոցում` առանց, այսպես ասած, օրինական հիմքերի, ընդամենը` սամասուդների եւ վհուկների որսերի ճանապարհով: Բայց կա անցումային արդարադատություն, որի գործիքները օրինական են եւ սահմանադրական: Հիմա, թե վաղն իրենք ո՞ր տարբերակը կընտրեն, կերեւա առաջիկա քննարկումների ժամանակ:

«Տարիուկես անցել է, եւ պետք է լուրջ բաներից խոսել, ոչ թե ծափեր պոկել». Մանասյան

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

 

КОМСОМОЛЬСКАЯ ПРАВДА