ԼԵՀ ՀԱՅԱԳԵՏ. «ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԽՆԴՐԻ ԼՈՒԾՈՒՄԸ ՄԻԱՅՆ ՀԱՅԵՐԻՑ ԿԱԽՎԱԾ ՉԷ»

ԼԵՀ ՀԱՅԱԳԵՏ. «ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԽՆԴՐԻ

ԼՈՒԾՈՒՄԸ ՄԻԱՅՆ ՀԱՅԵՐԻՑ ԿԱԽՎԱԾ ՉԷ»

Լեհ հայագետ, հետազոտող Զբիգնեւ Շմուրլոն այսօր մասնակցում էր  Հայոց  ցեղասպանությանը նվիրված գիտաժողովին: «Իրավունքը» պրն Շմուրլոյից պարզեց` Հայոց ցեղասպանության փոխհատուցման խնդիրներն ինչպես պիտի լուծվեն: «Դրանք նուրբ հարցեր են, քանի որ  կան լեհական շրջաններ, որոնք նախկինում պատկանել են Լեհաստանին, այսօր` ոչ: Կարծում եմ` տարածքային փոխհատուցման խնդրի մասին բարձրաձայնելն այս դեպքում հայկական մտածողություն է: Առաջ քաշել սահմանների եւ տարածքների խնդիր, վտանգավոր է: Եվ դեռ հարց է, վատ կլինի, թե լավ: Տեսեք ինչ եղավ  եւ ինչ է լինում Ուկրաինայում»,- ասաց պրն Շմուրլոն:

Հետազոտողը կարծում է, որ առաջին քայլը պետք է լինի  բարոյական ճանաչումը, ապա դիվանագիտական զգույշ քայլերով շարժվել առաջ, մտածել` ինչը կարելի է վերցնել:

«Օրինակ  Արեւմտյան Հայաստանը»,- հակադարձեցինք հայագետին:

«Դա հեշտ է ասելը:   Բայց դա բարդ խնդիր է, այնտեղ բնակվող միլինավոր  բնակիչների հարց էլ կա: Տեսեք` ինչ է կատարվում քրդերի հետ: Ես, իհարկե, չեմ կարող հայերի փոխարեն  որոշել»,- ասաց մեր զրուցակիցը:

Լեհ հետազոտողը կարծում է, որ  Հայոց ցեղասպանության խնդրի լուծումը միայն հայերից կախված չէ. «Բարոյական ճանաչումից հետո կարելի է փոքր քայլերով առաջ գնալ, բայց ինչպես` չգիտեմ: Դա կախված է ոչ միայն միջազգային հանրությունից, այլեւ Հայաստանի հարեւաններից»:

Ինչ վերաբերում է թուրքական ժխտողականությանը, Զբիգնեւ Շմուրլոն այդ մասին բազմիցս գրել է իր հոդվածներում, որի պատճառով չի կարողանում  ազատ տեղաշարժվել Թուրքիայում:  «Հայոց ցեղասպանության չճանաչումն ամենամեծ սխալն  է Թուրքիայի կողմից: Թուրքական հանրությունը պատրաստ չէ դրան, կառավարությունը` եւս»,- եզրափակեց պրն Շմուրլոն:

Ի դեպ, պրն Շմուրլոն ասաց, որ Հայաստանի  կառավարությունը քիչ է աջակցում  օտարազգի հայագետներին:

ՍՈՆԱ ԴԱՎԹՅԱՆ