«ԵՎՐՈՊԱՆ ԴԱՆԴԱՂ ՔԱՅԼԵՐՈՎ ԳՆՈՒՄ Է ԱՆԿՄԱՆ»

«ԵՎՐՈՊԱՆ ԴԱՆԴԱՂ ՔԱՅԼԵՐՈՎ ԳՆՈՒՄ Է ԱՆԿՄԱՆ»

«Նախկինում մի առիթով ասել եմ, որ մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանը ¥ՄԻԵԴ¤ որոշ դատական ակտերում կիրառում է երկակի ստանդարտներ»: Այս կարծիքը հայտնեց «Լեւ գրուպ» փաստաբանական գրասենյակի ղեկավար ԼԵՎՈՆ ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԸ՝ Հայոց ցեղասպանությունը ժխտող թուրք ազգայնական Դողու Փերինչեքի գործով ՄԻԵԴ-ի հայտնի որոշման մասին: Շարունակելով միտքը` փաստաբանը նշեց, որ եթե Հոլոքոստի փաստը անձի կողմից կասկածի տակ դնելը Եվրոպական դատարանը նախադեպային որոշումներով դիտվում է որպես ռասիստական մոտեցում, ապա, չգիտես ինչու, Հայոց ցեղասպանությունը կասկածի տալ դնելով` դատական ակտով գտնում են, որ դա տվյալ անձի ազատ արտահայտվելու իրավունքն է: «Կրկնակի ստանդարտով մոտեցումը, կարծում եմ, բերելու է տվյալ դատարանի կայուն, բայց դանդաղ հեղինակազրկմանը: Հետագայում կրկնվելու են ավելի վատթարագույն հանցագործություններ, որոնք կործանարար են լինելու հենց Եվրոպայի համար»:

«ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ ԿՈՂՔԻՆ ՊԵՏՔ Է ՈՒԺ ԼԻՆԻ»

-Սպասելի՞ էր արդյոք նման որոշումը, եւ ունենալով նմանատիպ նախադեպեր` Հայաստանն ինչպիսի՞ քաղաքականություն պետք է վարի:
- Նման դեպքում ճիշտ չի լինի մեղադրել ՀՀ ներկայացուցիչներին: Ի վերջո, այստեղ քննարկվում էր Շվեյցարիայի գործը, եւ Հայաստանի մասնակցությունը անուղղակի էր` որպես իրավունքներ եւ պարտականություն կրող: Ես պարզապես կասեի, որ երբ իրավունքը գործում է առանց ուժի, բերելու է անմխիթար վիճակի` օրենքի դաշտում: Իրավունքի կողքին պետք է լինի ուժ, եւ տեղին է հիշել հանրահայտ խոսքերը` «Ուժն է ծնում իրավունք»: Նման պայմաններում պետք է ունենանք ուժ, որը կարող է արտացոլվել նրանով, որ յուրաքանչուր հայ պետք է իր գործողությունների թիրախում առաջ մղի ազգային գործոնը: Ինչպես գիտենք, ՄԻԵԴ-ն իր որոշումներում անդրադարձել է նաեւ նույնասեռականների փաստին: ՀՀ-ի վարույթում կան որոշակի նմանատիպ գործեր, որտեղ մի կողմում հանդես են գալիս համասեռամոլները: Նրանց եւս դրվում է ազատ արտահայտվելու կամ ապրելու հարթություն, այն դեպքում, երբ նույնիսկ Հռոմի Պապը նույնասեռական կոչվող քաղաքապետի թեկնածությունը մերժեց այդ հանգամանքի համար:
Ինչ վերաբերում է` սպասելի էր ՄԻԵԴ-ի այդ որոշումը, թե` ոչ, ապա ունեի որոշակի մոտեցում, որ այդպես է լինելու` հաշվի առնելով երկակի ստանդարտները: Բայց մտածում էի, որ ՄԻԵԴ-ը վեր կկանգնի որոշակի սուբյեկտիվ մոտեցումներից եւ կգնա իր իսկ կողմից ստեղծած որոշումների ճանապարհով:
Խոսեցի ՄԻԵԴ-ի սուբյեկտիվ մոտեցումների մասին, բայց չմոռանանք, որ կան նաեւ դրական կոմպոնենտներ: Աշխարհի ամենակատարյալ քաղաքակիրթ մոդելը եվրոպականն է, բայց պետք է փաստեմ, որ նույն Եվրոպան դանդաղ քայլերով գնում է անկում: Կարծում եմ` պետք է ստեղծվի ալտերնատիվ մոդել, դրա կարիքը աշխարհն ունի: Օրենքի ճիշտ կիրառման մեթոդիկան տրված է Աստվածաշնչում: Իրավական հարթության ցանկացած հարցի պատասխանը կգտնեք Աստվածաշնչում, իսկ երբ մենք հեռանում ենք դրանից եւ փորձում ապրել երկրային օրենքներով, ապա կամ այդ օրենքը չի գործելու, կամ էլ լինելու է կործանարար: Կրկին անդրադառնալով համասեռամոլների հարցին` այն Աստվածաշնչով համարվում է ծանրագույն հանցանք, իսկ երկրային օրենքով, չգիտես ինչու, դիտվում է ազատ ապրելու իրավունք: Այսօր, երբ իմանում են, որ ինչ-որ մեկը համասեռամոլ է, փոխանակ փորձեն հասկանալ` նա հիվանդ է, թե ինչ-որ նպատակներից ելնելով է նման բան հայտարարում, մի քանի գրանտ ուտող կազմակերպություններ կանգնում են նրա կողքը ու ասում` չփորձեք անգամ թարս նայել: Ավելին` հիմա նույնիսկ ստիպում են, որ չասեն համասեռամոլ, արվամոլ, այլ ասեն` նույնասեռական, եւ դրա հետ կապված` ՄԻԵԴ-ում կա նախադեպային որոշում, թե դրանով դու վիրավորում ես տվյալ անձի պատիվն ու արժանապատվությունը: Այն դեպքում, որ հենց Աստվածաշնչում դրանց կոչում են արվամոլ: Եվ ի վերջո, Աստված Ադամի համար ստեղծեց Եվա` կին, այլ ոչ թե տղամարդ:

«ԿԱՌՈՒՑԱՊԱՏՈՂՆԵՐԻ ԿՈՂՄԻՑ ԽԱԽՏՎՈՒՄ ԵՆ ԲԱԶՄԱԹԻՎ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ»

-Անցում կատարենք մեկ այլ թեմայի: Վերջերս մեր խմբագրություն էր դիմել քաղաքացի Սուսաննա Խաչատրյանը, ով տարիներ առաջ «Գլենդել հիլզ» կառուցապատող ընկերության հետ պայմանագիր էր կնքել, վճարումներ կատարել, եւ 2011թ. պետք է բնակարան ձեռք բերեր, սակայն մինչ այսօր ապրում է վարձակալած բնակարանում: Նման նախադեպերը քիչ չեն մեր երկրում: Ինչպե՞ս եք տեսնում նմանատիպ հարցերի լուծումը:
- Եթե դա լիներ մեկ կառուցապատողի կողմից անօրինական գործառույթ, կարելի էր մտածել, թե նա իրեն ճիշտ չի պահում եւ ենթակա է պատասխանատվության: Բայց դա կարծես կրում է համատարած բնույթ, կառուցապատողների կողմից խախտվում են բազմաթիվ պարտավորություններ` սկսած ժամկետից, վերջացրած նրանով, որ մեկ բնակարանը կարող են վաճառել մի քանի հոգու: Ուսումնասիրելով տվյալ գործը` հայտնաբերեցի, որ առկա է ժամկետի խախտում, համապատասխան գրություն է ներկայացվել իրենց, որից հետո, եթե արձագանք չլինի, հարցը հանգուցալուծելու համար կդիմենք դատական պաշտպանության: Սակայն այս հարցն ավելի գլոբալ է, եւ այստեղ արդեն խնդիր ունի պետությունը, քանի որ սա վերաբերում է մինչեւ իսկ պետության անվտանգությանը: Էլ չասած, որ քաղաքացին նման գործարքների գնում է ենթադրելով, որ եթե խախտվեն իր իրավունքները, պետությունը պարտավոր է կանգնել իր կողքին: Ցավոք, տվյալ դեպքերում պետությունը լրիվ անգործունակ է: Ճիշտ է, իրավապաշտպանները զբաղվում են նման մասնավոր գործերով, բայց սա պետական խնդիր է, եւ պետությունը պետք է հայտնի իր դիրքորոշումը, առավել եւս, որ իրեն հռչակել է սոցիալական: Իսկ երբ քաղաքացին ի վիճակի չէ ստանալ իր գումարները, քանի որ տվյալ կառուցապատող ընկերությունը ճանաչվել է սնանկ, այս դեպքում պետությունը պետք է փոխհատուցի քաղաքացուն:
- Մեզ էր դիմել նաեւ Չարենցավանի մի քաղաքացի` Կարեն Արշակյան անունով, ով ստանում է հաշմանդամության թոշակ: Բանկային պարտավորությունները լիարժեք չկատարելու պատրվակով նրա թոշակի վրա կալանք է դրվել: Կա՞ արդյոք նման իրավունք, թե` ոչ:
- Տեղեկացնեմ, որ օրենքի ուժով չի կարող բռնագանձում տարածվել այն դրամական գումարների վրա, որոնք վճարվում են հաշմանդամներին: Եվ նույնիսկ աշխատավարձերի դեպքում կարող է պահվել ոչ ավել, քան 50 տոկոս: Հնարավոր է ձեզ դիմած քաղաքացու պարագայում ԴԱՀԿ-ը տեղյակ չի եղել, որ նա հաշմանդամ է:

ԱՐՄԵՆՈՒՀԻ ՀԱԿՈԲՅԱՆ