ՌՈՒՍ-ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ԼԱՐՎԱԾՈՒԹՅՈՒՆԸ ԿՏԵՂԱՓՈԽՎԻ՞ ՌՈՒՍ-ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ՀԱՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

ՌՈՒՍ-ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ԼԱՐՎԱԾՈՒԹՅՈՒՆԸ ԿՏԵՂԱՓՈԽՎԻ՞ ՌՈՒՍ-ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ՀԱՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Երեկվանից համաշխարհային քննարկումների թիվ 1 թեման, անշուշտ, Թուրքիայի կողմից ռուսական  Սու-24 օդանավի վրա հարձակումն էր: Խնդիրն առավել քան կարեւորվում է նաեւ Հայաստանում, հաշվի առնելով, որ մեր երկիրն, ի վերջո, հենց այն միակ սահմանն է, որտեղ ռուսական եւ թուրքական զորքերը կանգնած են ուղղակիորեն իրար դեմ: Եվ մյուս կողմից էլ՝ Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի հարաբերությունների այս աստիճանի լարվածությունը ազդեցություն կթողնի՞ նաեւ ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների վրա: Հարցի շուրջ «Իրավունքը» զրուցեց հայաստանյան վերլուծաբանների հետ:

Քաղաքագետ ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԱԼԽԱՍՅԱՆԻ կարծիքով՝ թուրք-սիրիական սահմանին ռուսական օդանավի կործանումն, անշուշտ, դրական ազդեցություն չի ունենա ռուս-թուրքական հարաբերությունների վրա. «Կարելի է ասել, որ սա Թուրքիայի պատասխանն էր Ռուսաստանի այն գործողություններին, որով նա օդային հարվածներ հասցրեց «Իսլամական պետության» նավթավերամշակման գործարաններին, որը մեծ հարված էր նաեւ Թուրքիայի համար, քանի որ վերջինս կասկածվում է ԻՊ-ի նավթային բեզնեսի մեջ: Ի վերջո չմոռանանք, որ որոշ ժամանակ առաջ թուրքական երկու օդանավեր հատեցին հայ-թուրքական օդային սահմանը, եւ ռուս սահմանապահների կողմից մեղմ վերաբերմունք ցուցաբերվեց: Բայց եթե այդ ժամանակ վերաբերմունքը կոշտ լիներ, ապա Թուրքիան ավելի կաշկանդված կլիներ ռուսական ինքնաթիռ խոցելու համար: Չեմ կարծում, որ տեղի ունեցածը էական ազդեցություն կունենա ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների վրա. Ադրբեջանը փորձում է շատ ավելի ճկուն հարաբերություններ պահել Ռուսաստանի հետ»:

Թուրքագետ ԼԵՎՈՆ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆՆ ընդգծեց, որ վերջին շրջանում Սիրիայի հակամարտության հետ կապված ռուս-թուրքական առճակատումը բավականին լուրջ չափերի է հասել, որը լրացնում է նաեւ Թուրքիայի կողմից ռուսական օդանավի կործանումը. «Ակնհայտ է, որ ռուս-թուրքական հարաբերություններում սպասվում են լուրջ խնդիրներ: Եթե մինչեւ այժմ այդ լարվածությունը քաղաքական հարթության մեջ էր, ապա արդեն ակնհայտ է, որ այդ լարվածությունը տեղափոխվում է ռազմական ոլորտ, ինչը վտանգավոր է: Սա հասարակ միջադեպ չէ, որը կարող է ավարտվել զուտ քաղաքական հայտարարություններով. այն կունենա ավելի խորը հետեւանք, եւ մենք ականատես կլինենք ավելի բարդ ռուս-թուրքական հարաբերությունների: Ամեն դեպքում՝ այս ամենն ազդեցություն չի ունենա ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների վրա, բայց ռուս-թուրքական այս հակամարտությունն ազդեցություն կունենա տարածաշրջանի վրա, եւ այս կամ այն կերպ այլ երկրներ եւս կներգրավվեն առճակատման մեջ»:

Ադրբեջանագետ ԳՐԻԳՈՐԻ ԱՅՎԱԶՅԱՆԸ նույնպես հիշեցնում է, որ Թուրքիան առաջին անգամ չէ, որ դիմում է սադրանքների. «Երկու ամիս առաջ թուրքական ինքնաթիռները հատեցին Հայաստանի օդային տարածքը, ինչը եւս ակնհայտ սադրանք էր մեր երկրի եւ Ռուսաստանի հանդեպ: Եթե այդ ժամանակ Ռուսաստանը ցուցաբերեր վճռականություն, ապա այսօր Թուրքիան չէր գնա նման քայլի: Այս հարվածը պետք է սթափեցնի Ռուսաստանին, որը երբեւէ չի կարող դառնալ Թուրքիայի գործընկերը: Կարծում եմ, այս իրավիճակում Ադրբեջանը կփորձի մանյովրել, սակայն նա հիմնականում շատ հեռու չի գնա թուրքական արտաքին դիվանագիտությունից»:

ԶՎԱՐԹ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ