Զարմացած

«Թող Աստված էլ իրա պատիժը տա, թող ինչ արել են մեր ժողովրդի գլխին` նրանց գլխին գա: Իսկապես հայհոյանքը վերածվել է անեծքի, Աստված պատժի այն մարդուն, ով ինչ անում է ուրիշի երեխու համար` թող իր գլխին գա, թող իրա ապագային գա, թող իրա կերածը պայթի, մեջը պայթի»,- ի՞նչ կարծիքի եք, ո՞վ է այդ ճոխ նզովքի հեղինակը: Ինչ-որ հեռավոր գյուղից մի ջադու պառա՞վ` ահա եւ սխալվեցիք, դա ԱԺ պատգամավոր, ՀԱԿ փոխնախագահ ԱՐԱՄ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆՆ է: Այդ մակարդակի իջնելը ցույց է տալիս, որ 1990 թվականին, երբ Արամ Մանուկյանին զուտ անուն-ազգանվան համար վստահվեց ընթերցել Անկախության հռչակագիրը, նա բացի այդ անուն-ազգանունից այլ քաղաքական կամ գաղափարական արժանիքներ չի ունեցել: Սակայն այդ զարմանալի փաստը նաեւ որոշակի լավատեսության հիմք է տալիս` քանզի հայոց աշխարհի բոլոր ջադու պառավները նախանձից կանաչեցին` լսելով պատգամավորի ճոխ անեծքները, միգուցե նրան հորդորենք, որ մասնագիտությո՞ւնը փոխի: Ախր, գրբացության ու թուղթուգրի այնպիսի լավ մարզիչ կստացվի Արամ Մանուկյանից, պարզապես ափսոս է, որ այն կորչում է հրապարակներում:

Իսկ նախկին վարչապետ, որձ կովերի մեծն մասնագետ ՀՐԱՆՏ ԲԱԳՐԱՏՅԱՆԸ, կարծես թե, հույսը կորցրել է, որ փողոցային պայքարից ինչ-որ բան կստացվի. «Ինչ ուզում եք` արեք, այ ձեր ցավը տանեմ, ուզում եք փողոց գնացեք, ուզում եք լողավազան գնացեք, մենք ի՞նչ կարանք անենք: Սաղի համար բոբո ենք դարձել»: Առաջին պահին զարմանում ես, թե այդ ինչպես Բագրատյանն այդքան շուտ հուսահատվեց, բայց երբ հիշում ես նրա երբեմնի խոստովանությունը, որ Բաղրամյան 26-ում պատրաստ է նույնիսկ պահակ աշխատել, ամեն ինչ ընկնում է տեղը: Մարդ եղեք, խիղճ ունեցեք, նրան տվեք այդ պահակի տեղը, թե չէ ուզած-չուզած արմատական ընդդիմադիր լինելու կարգավիճակի ձեռքը տառապում է: Ճիշտ է, ըստ քրիստոնեական վարդապետության` հուսալքությունը բավականին մեծ մեղք է, սակայն հուսալքության մեջ գտնվող մերձավորին էլ ձեռք չմեկնելը, կարծես թե, այդ նույն ուսմունքով չի խրախուսվում:
Արշակ Սադոյանն էլ դարձել է  ՊԱՐՈՒՅՐ ՀԱՅՐԻԿՅԱՆԻ աչքի գրողը, ու անկախության սիմվոլը զարմանալիորեն որոշել է բմբլել նրան` իր ֆեյսբուքյան էջում մասնավորապես գրելով. «Տարբեր ընկերներ ասում են, որ Արշակ Սադոյեանը իմ մասին ուղղակի ասել է` թէ ես նախագահական համակարգի կողմնակից եմ, որովհետեւ իմ երազն է եղել լինել Հայաստանի նախագահ: (Մի կողմ եմ թողնում այն ճշմարտութիւնը` որ ինչպէս լաւ զինուորը պէտք է ձգտի դառնալ գեներալ, այդպէս էլ լաւ ազգային գործիչը պէտք է ձգտի դառնալ երկրի կարեւորագոյն դէմք: Համեստիկ խաղացող միջակութիւնները սա չեն հասկանայ): Թէ իսկապէս էդպիսի անմակարդակ բան է ասել, ամոթ իրեն: Իրեն ինչի՞ տեղ է դրել ամբողջ կեանքում որպէս հարմարուող ապրած մարդը: Հայ ազգը չուներ պետականութիւն, եւ բնականաբար ազգի մասին մտածելու հաւակնութիւններ ունեցած մարդիկ պիտի միանային այդ պայքարին: Էս մարդը չկար իմ առաջին գործի մէջ` 1969թ., չկար երկրորդ գործում` 1974թ` Չկար միւս հարիւրաւոր ինքնազոհ անկախականների թւում: Այ, անմակարդակ, հհշ-ական «պոլի փետի» ջատագով, դու պետականագիտութիւնից ի՞նչ ես հասկանում, որ քեզ` քո անգրագիտութիւնն ի ցոյց ես դնում»:
Սակայն մի հարցում Հայրիկյանն անշուշտ իրավացի է: Զարմանալի է, բայց փաստ` ԱՐՇԱԿ ՍԱԴՈՅԱՆԸ 1990-ի իր` «Թող պոլի փետ լինի, միայն ՀՀՇ-ից լինի» կարգախոսով, որ վերաբերում էր պատգամավորության թեկնածուների ցուցակին, հիմք դրեց մեր երկրում արատավոր կադրային քաղաքականության անցկացմանը: Ու մինչեւ հիմա այդ «ՀՀՇ-ի պոլի փետերը» փոխելով դեմքը, կուսակցական պատկանելությունը, գաղափարաքաղաքական կողմնորոշումը` երկրի հերն են անիծում: Բայց ամենազարմանալին այն է, որ Սադոյանը` անգամ օր ծերության, այդպես էլ մնաց «պոլի փետի» մտածողության գերի: Օրինակ, ինչի էր նման նրա հրապարակային հայտարարությունը, որ իրեն չի հետաքրքրում` հանրաքվեի ժամանակ կեղծիքներ եղել են, թե` ոչ, կարեւորը նոր Սահմանադրությունը լավն է: Լավ է, որ ԿԸՀ-ն ու իրավապահ մարմինները Սադոյանի տրամաբանությամբ չեն առաջնորդվում, եւ ամեն մի ռեալ ահազանգին օրինական ընթացք են տվել:
Հայտնի է, որ «ԻՍԼԱՄԱԿԱՆ ՊԵՏՈՒԹՅԱՆ» գրոհայինները ահավոր վախենում են քուրդ կանանցից կազմված աշխարհազորային ջոկատներից: Ճիշտ է, քրդուհիներն ամենեւին էլ առաջին կանայք չեն, ովքեր զենքը ձեռքին դուրս են եկել այդ ճիվաղների դեմ, առաջինը Սիրիայում ապրող հայուհիներն էին, պարզապես քրդուհիները այդ ջոկատներով քանակապես շատ են: Իսկ պատճառը բացատրել է այդ ջոկատներից մեկի հրամանատարուհին. «Նրանք կարծում են, որ պայքարում են հանուն իսլամի: Նրանք հավատում են, որ եթե ԻՊ-ից որեւէ մեկը սպանվում է աղջկա ձեռքով, նա դրախտ չի ընկնում»: Դե ինչ, մնում է քրդուհիների զենքերին դիպուկություն մաղթել, որպեսզի հնարավորինս շատերն այդ արնախումներից դրախտի փոխարեն հայտնվեն դժոխքում, կամ ժողովրդի խոսքով ասած` «ջհանդամի գյոռը»:

Զարմացած է ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳԱԼԱՋՅԱՆԸ