ՔԱՆԴԱԿԱԳՈՐԾ. «ԳԵՐԲԸ ՓՈԽԵԼ Է ՊԵՏՔ, ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԸ ԽՈՐՀՐԴԱՆԻՇ ՊԵՏՔ Է ՈՒՆԵՆԱ»

ՔԱՆԴԱԿԱԳՈՐԾ. «ԳԵՐԲԸ ՓՈԽԵԼ Է ՊԵՏՔ, ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԸ ԽՈՐՀՐԴԱՆԻՇ ՊԵՏՔ Է ՈՒՆԵՆԱ»

Մի քանի տարի է Հայաստանում քննարկում են հայկական զինանշանը փոխելու հարցը: Ոմանց կարծիքով փոփոխությունը տեղին է, իսկ որոշներն էլ` խիստ դեմ են, որ զինանշանը ենթարկվի որեւէ փոփոխության: Քանդակագործ ՖԵՆՐԴԻՆԱՆՏ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԸ կողմ է զինանշանի փոփոխությանը, նրա կարծիքով այսօրվա զինանշանը նման է գազանանոցի եւ ընդհանրապես կապ չունի հայկական ոգու հետ.«Մարդիկ չեն ուզում հասկանալ, թե ինչ է իրենից ներկայացնում գերբը: 1920 թվականին Դաշնակցականները նկարիչ Հակոբ Կոջոյանին եւ ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանին պատվիրեցին ստեղծել զինանշան, նրանք էլ մեկ օրում ստեղծեցին: Զինանշանը մեկ օրում չի ստեղծվում: Գերբը շատ բարդ է, այն հայ ազգի խորհրդանիշն է ու ոգին: Ամենազիլ զինանշանը Մարտիրոս Սարյանի ստեղծածան է»,-նշեց քանդակագործը: Նա հիշեցրեց, որ տարիներ առաջ, երբ Հանրապետության գլխավոր հարապարակից հանում էին Լենինի արձանը , նամակ է գրել ՀՀ նախկին նախագահ Լ. Տեր-Պետրոսյանին`առաջարկելով արձանի պատվանդանի դրոշը դարձնել եռագույն.«Նամակը  անարձագանք մնաց, մինչեւ պատվանդանը հանեցին, մտավորականներից շատերը քծնել էին, որ պատվանդանը հանվի»,-հավելեց Ֆ. Առաքելյանը մեկ անգամ եւս փաստելով.«Գերբը փոխել է պետք, հայ ժողովուրդը խորհրդանիշ պետք է ունենա»:

«Հայաստանի Հանրապետության պետական զինանշանի մասին» օրենքն ընդունել է Գերագույն Խորհուրդը՝ 1992 թ. ապրիլի 19-ին: Վերականգնվել է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության (1918-1920 թթ.) զինանշանը, որի հեղինակներն են ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանը եւ նկարիչ Հակոբ Կոջոյանը: 2005թ. նոյեմբերի 27-ի ՀՀ Սահմանադրության բարեփոխումներից հետո, 2006 թվականի հունիսի 15-ին ընդունվել է «ՀՀ զինանշանի մասին» նոր օրենքը։

Զինանշանի կենտրոնում՝ վահանի վրա, պատկերված են Արարատ լեռը՝ Նոյյան տապանով եւ պատմական Հայաստանի թագավորություններից չորսի՝ վերեւից ձախ՝ Բագրատունիների, վերեւից աջ՝ Արշակունիների, ներքեւից ձախ՝ Արտաշեսյանների, ներքեւից աջ՝ Ռուբինյանների զինանշանները։ Վահանը պահում են արծիվը  եւ առյուծը, իսկ վահանից ներքեւ պատկերված են սուր, ճյուղ, հասկերի խուրձ, շղթա եւ ժապավեն։
Զինանշանի հիմնական գույնը ոսկեգույնն է, պատմական Հայաստանի թագավորություններինը՝ վերեւից ձախ՝ կարմիր, վերեւից աջ՝ կապույտ, ներքեւից ձախ՝ կապույտ, ներքեւից աջ՝ կարմիր եւ կենտրոնում՝ վահանի վրա պատկերված Արարատ լեռը՝ նարնջագույն։ Դրանք խորհրդանշում են ՀՀ դրոշի գույները։

ԶՎԱՐԹ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ