«Եթե Մոսկվայի պայմանագիրը չեղարկվի, դրանից հետո հերթը պետք է հասնի Կարսի պայմանագրին»

Արխիվ 12-16

«ԵԹԵ ՄՈՍԿՎԱՅԻ ՊԱՅՄԱՆԱԳԻՐԸ ՉԵՂԱՐԿՎԻ, ԴՐԱՆԻՑ ՀԵՏՈ ՀԵՐԹԸ ՊԵՏՔ Է ՀԱՍՆԻ ԿԱՐՍԻ ՊԱՅՄԱՆԱԳՐԻՆ»

 

Ինչպես արդեն նշել էինք, ՌԴ Պետդումայի Կոմունիստական կուսակցության խմբակցության պատգամավորները նամակ են հղել ՌԴ նախագահին ու արտգործնախարարին` առաջարկելով չեղարկել Մոսկվայի 1921 թվականի մարտի 16-ի ռուս-թուրքական բարեկամության ու եղբայրության մասին պայմանագիրը: Թե ի՞նչ կարելի է ակնկալել վերոնշյալից, «Իրավունքը»" պարզեց ՀՀ ԳԱԱ Արեւելագիտության ինստիտուտի տնօրեն, արեւելագետ-թուրքագետ, պրոֆեսոր ՌՈՒԲԵՆ ՍԱՖՐԱՍՏՅԱՆԻՑ, ով նախեւառաջ անդրադարձավ Մոսկվայի պայմանագրի նշանակությանը.

– Առանց Հայաստանի մասնակցության, այս պայմանագրով Հայաստանը բաժանվեց երկու երկրների միջեւ` բոլշեւիկյան Ռուսաստանի եւ քեմալական Թուրքիայի: Եվ ամբողջ հայ ժողովուրդը այն անարդարացի է համարում ու ճիշտ է անում: Եվ փաստորեն, Մոսկվայի պայմանագրի դրույթները` շատ քիչ փոփոխություններով հիմք հանդիսացան Կարսի պայմանագրի համար, որի տակ կա նաեւ Խորհրդային Հայաստանի ստորագրությունը: Եվ եթե Մոսկվայի պայմանագիրը չեղարկվի, ապա կարծում եմ` դրանից հետո հերթը պետք է հասնի Կարսի պայմանագրին: Եվ այն ժամանակ արդեն մենք մեր խոսքը պետք է ասենք:

– Իսկ տեսնո՞ւմ եք այն հեռանկարը, որ Մոսկվայի չեղարկումը կարող է դառնալ Ռուսաստանի իշխանությունների համընդհանուր դիրքորոշումը:

– Դժվարանում եմ հեռանկարները գնահատել, բայց ռուս-թուրքական հարաբերությունների այս սրվածության փուլն իմ կարծիքով վերջնական չէ: Իրավիճակն էլ ավելի կսրվի, իսկ սա նշանակում է, որ այս նախաձեռնությունը կարող է ընթացք ստանալ, եթե հարաբերություններն ավելի վատանան: Բայց մյուս կողմից տեսնում ենք, որ հենց երեկ ՌԴ դեսպանը Թուրքիայում հայտարարություններ է արել, որով դրական հեռանկարներ է ստեղծվում` բարելավելու ռուս-թուրքական հարաբերությունները: Այնպես որ, կարծում եմ` դեռ վաղ է որեւիցե կանխատեսում անել:

 

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

Ժողովուրդ ջան, մեր երկիրը մազից է կախված, եկեք փորձենք փրկել․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդը պետք է որոշի՝ ուզում է մնալ ԵԱՏՄ-ում, թե՞ գնալ Եվրամիություն․ Բաբուխանյան Եթե Փաշինյանը դավաճանա, ինչի՞ եք իր հետ նույն սեղանի շուրջ նստում․ Բաբուխանյան (տեսանյութ) ՀՀ-ում ստորագրահավաք է սկսվել արտաքին քաղաքական հարցով հանրաքվե անցկացնելու համար Պաշտպանենք Անկախության հռչակագրի յուրաքանչյուր տառը․ Հայկ Բաբուխանյանի կոչը կուսակցություններին Ինչ նոր իրական ընդդիմություն է ձեւավորվում ԱԺ-ից դուրս․ Բաբուխանյանը փակագծեր է բացում Հայաստանի ապագան որոշվելու է ոչ թէ ԱԺ-ում, այլ հանրաքվեով. Հայկ Բաբուխանյան Ուղիղ. Նիկոլը նորից ստացավ իր երազած ընդդիմությունը. Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Ընդդիմության մանդատապաշտությունը Ծառուկյանին հետապնդելու ժամանա՞կ է բռնում․ Բաբուխանյան Ընտրության արդյունքները Փաշինյանի հետ պայմանավորվածության հետևանք է, կամ էլ՝ անգրագիտության ՈՒՂԻՂ. Առանց փողոցային պայքարի` ՍԴ դիմելը Նիկոլի օգտին էր. Հայկ Բաբուխանյան Այս ընտրություններում պարտվեցին բոլորը. Հայկ Բաբուխանյան Տեղի ունեցավ ՍԻՄ կուսակցության երիտասարդական թեվի ակտիվի հավաքը Ինչու մենք չենք կարող այսօր տոնել Շուշիի ազատագրումը Եվրոպական դեսանտն ու հայաստանյան ապագան. Հայկ Բաբուխանյան Մենք նոր չէ, որ բախվում ենք այս դավաճանական գծին, նորի՛ց ենք ճնշելու. Բաբուխանյան Կստորագրվի հուշագիր ՍԻՄ կուսակցության և Справедливая Россия֊ի միջև ՍԻՄ կուսակցության պատվիրակությունը Մոսկվայում մասնակցում է «ՍՈՎ ինտեր» միջազգային համաժողովին Ուղիղ. Ցեղասպանության ուրացում` Լեվոն Տեր֊Պետրոսյանից մինչև Նիկոլ. Հայկ Բաբուխանյան Խորհուրդ կտայինք չխաղալ իշխող խունտայի օգտին և, քանի դեռ ուշ չի, հետևել մեր օրինակին. Հայկ Բաբուխանյան Այս ամոթալի լիբերալ-թուրքամետ արշավի հեղինակները թիրախավորել են Հայոց ցեղասպանությունը Ո՛չ Նիկոլին, այո՛ ՀՀ Անկախության հռչակագրին․տեղի է ունեցել ՍԻՄ կուսակցության համագումարը (տեսանյութ) Կարեւոր է, որ կարողանանք պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. ՍԻՄ-ը մասնակցելու է ընտրություններին ՍԻՄ-ն ընդդեմ կոռուպցիայի ՍԻՄ XXVIII համագումար. 37 տարի հայ ժողովրդի շահերի պաշտպանության ճակատում