ՆԻԿՈԼԻ ՎԱԽԸ` ԱՐՑԱԽԻ ՄԱ՞ՀԸ

Armenian info բլո­գը պնդում է, որ օ­րերս ՀՀ-ում գտնվող Ի­րա­նի մի քա­ղա­քա­ցի հա­ղոր­դում է ներ­կա­յաց­րել ՀՀ Ա­ԱԾ՝ հայտ­նե­լով, որ իր ծա­նոթ­նե­րից Ի­ԻՀ մեկ այլ քա­ղա­քա­ցի ի­րեն հայտ­նել է հոկ­տեմ­բե­րի 1-ին իր կող­մից նա­խա­պատ­րաստ­վող ա­հա­բեկ­չու­թյան մա­սին. ցան­կա­ցել է պայ­թեց­նել Ե­րև­ա­նի Բու­դա­ղյան-1 հաս­ցե­ում գտնվող Ի­րա­նի դես­պա­նու­թյան շեն­քը: Ե­թե ան­գամ այդ լու­րը լրիվ հա­վաս­տի չէ և գտնվում է տե­ղե­կատ­վա­կան-հո­գե­բա­նա­կան պա­տե­րազ­մի տի­րույ­թում, դա նշա­նա­կում է, որ մեր երկ­րում մեծ ու ռե­գի­ո­նալ տե­րու­թյուն­նե­րի խա­ղադ­րույք­նե­րը ա­ռա­վել քան բարձր են:

ԻՆ­ՉՈ՞Ւ ՀԱՆ­ԿԱՐԾ ՆԻ­ԿՈ­ԼԸ «ՍԻ­ՐԵՑ» ԻՐ ՈՉՆ­ՉԱՑ­ՐԱԾ ԻՆՔ­ՆԻՇ­ԽԱ­ՆՈՒ­ԹՅՈՒ­ՆԸ

Հոկ­տեմ­բե­րի 22-ին ՀՀ ար­դա­րա­դա­տու­թյան նա­խա­րա­րու­թյու­նը հան­րա­յին քննարկ­ման է ներ­կա­յաց­րել ՀՀ քրե­ա­կան օ­րենսգր­քում լրա­ցում­ներ կա­տա­րե­լու մա­սին օ­րեն­քի նա­խա­գիծ, ո­րի ըն­դուն­ման պա­րա­գա­յում քրե­ո­րեն պատ­ժե­լի ա­րարք­ներ են հա­մար­վե­լու ինք­նիշ­խա­նու­թյու­նից հրա­ժար­վե­լուն՝ բռնու­թյուն գոր­ծադ­րե­լու կամ բռնու­թյուն գոր­ծադ­րե­լու սպառ­նա­լի­քի մի­ջո­ցով հօ­գուտ այլ պե­տու­թյան կամ մի­ջազ­գա­յին կամ վեր­պե­տա­կան հան­րա­յին կազ­մա­կեր­պու­թյան Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թյան ինք­նիշ­խա­նու­թյու­նը լրիվ կամ մաս­նա­կի սահ­մա­նա­փա­կե­լուն ուղղ­ված գոր­ծո­ղու­թյուն­ներ կա­տա­րե­լը, ինք­նիշ­խա­նու­թյու­նից հրա­ժար­վե­լուն ուղղ­ված հրա­պա­րա­կա­յին կո­չե­րը:

Դրան քա­ղա­քա­գետ Անդ­րա­նիկ Հով­հան­նի­սյանն ար­ձա­գան­քեց այս­պես. «Առա­ջար­կում եմ Հա­յաս­տա­նում մտցնել մա­հա­պա­տիժ կամ ցմահ ա­զա­տազր­կում պե­տա­կան ​​գործ­չի կող­մից հայ­կա­կան պե­տու­թյան տա­րած­քի թե­կուզ մի մա­սի, այդ թվում՝ Ար­ցա­խի Հան­րա­պե­տու­թյան (ԼՂՀ) հանձ­նե­լու հա­մար»: Նա­ի­րի Հո­խի­կյանն էլ մատ­նան­շում է. «Հի­մա ե­կեք հաս­կա­նանք, ո՞վ կա­րող է Հա­յաս­տա­նը զրկել ինք­նիշ­խա­նու­թյու­նից, բա­ցի երկ­րի ղե­կա­վա­րից: Հի­շում եք, 2020թ. նո­յեմ­բե­րի 9-ին Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նը ստո­րագ­րեց Ար­ցա­խի մեծ մա­սի հանձ­նու­մը` մարդ­կանց վա­խեց­նե­լով, թե հա­կա­ռակ դեպ­քում 25 հա­զար զին­վոր շրջա­փակ­ման մեջ կզոհ­վեր: Հե­տո թույլ տվեց թշնա­մու զոր­քե­րի մուտ­քը Իշ­խա­նա­սար ու Սև լիճ` պատ­ճա­ռա­բա­նե­լով, թե ի­մաստ չու­ներ զո­հեր տալ սա­րե­րի հա­մար: Հե­տո հանձ­նեց Բեր­ձորն ու Ա­ղավ­նոն` ար­դա­րա­նա­լով, թե թշնա­մին լայ­նա­ծա­վալ հար­ձակ­ման կանց­ներ: Հե­տո այդ­պի­սի բազ­մա­թիվ օ­րի­նակ­ներ ու փաս­տեր: Ըն­դու­նո՞ւմ ենք, որ Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նի բո­լոր այդ քայ­լերն ու դրանց մեկ­նա­բա­նու­թյու­նը հա­մա­պա­տաս­խա­նում են ՀՀ Քրե­ա­կան օ­րենսգր­քի 421 հոդ­վա­ծով նա­խա­տես­ված հան­ցան­քին: Հնա­րա­վոր հա­մա­րո՞ւմ ենք, որ նույն տրա­մա­բա­նու­թյամբ էլ Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նը վա­ղը կա­սի, թե ե­թե ամ­բողջ Ար­ցախն ու Սյու­նի­քը չհանձ­նենք Ադր­բե­ջա­նին, ա­պա բո­լո­րիս կսպա­նեն կամ կա­րող է հրա­ժար­վել Տա­վու­շից ու Գե­ղար­քու­նի­քից (պա­տա­հա­կան չեմ ա­սում), որ «փրկի Ե­րև­ա­նը», կամ մի օր էլ Հա­յաս­տա­նը դարձ­նի ո­րև­է գեր­տե­րու­թյան կցորդ ո­րև­է սպառ­նա­լի­քի ան­վան տակ: Ե­թե ա­յո, իսկ ես վստահ եմ, որ Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նից ա­մեն տե­սա­կի հան­ցանք հայ­կա­կան պե­տա­կա­նու­թյան ու հայ ազ­գի դեմ սպա­սե­լի է, ա­պա եզ­րա­կաց­նենք, որ ՀՀ ԱՆ ներ­կա­յաց­րած օ­րեն­քի փո­փո­խու­թյուն­նե­րը հենց Նի­կոլ Փա­շի­նյա­նին պատ­ժե­լու հա­մար են»:

Ան­շուշտ, ՔՕ այդ հոդ­վա­ծի բո­լոր դրույթ­նե­րը հա­մա­պա­տաս­խա­նում են կա­պի­տու­լյան­տի` 2018-ից սկսյալ ողջ կեն­սագ­րու­թյա­նը, սա­կայն այդ հրե­շը հա­զիվ թե ինք­նա­պա­տժ­ման հա­մար է «դաբ­րո» տվել այդ օ­րեն­քին: Ա­ռա­վե­լևս, որ ա­վե­լի վաղ ինք­նիշ­խա­նու­թյու­նը քրե­ա­ի­րա­վա­կան նոր­մե­րով պաշտ­պա­նե­լու ա­վե­լի ըն­դար­ձակ նա­խա­գիծ էր ներ­կա­յաց­րել խորհր­դա­րա­նա­կան ընդ­դի­մու­թյու­նը, սա­կայն Ար­դա­րա­դա­տու­թյան նա­խա­րա­րու­թյու­նը, որ­պես դրա մերժ­ման հիմ­նա­վո­րում, ներ­կա­յաց­րել էր խոս­քի ա­զա­տու­թյան սահ­մա­նա­փակ­ման ան­թույ­լատ­րե­լի­ու­թյու­նը:

Այդ ինչ­պե՞ս ե­ղավ, որ հի­մա խոս­քի ա­զա­տու­թյու­նը սահ­մա­նա­փա­կե­լը դար­ձավ ոչ մի­այն թույ­լատ­րե­լի, այ­լև` անհ­րա­ժեշտ: Այդ ին­չի՞ց է ու­զում պաշտ­պան­վել ինք­նիշ­խա­նու­թյու­նը ոչն­չաց­րած ճի­վա­ղը:

ՌԴ-ԻՑ ԵՎ/ԿԱՄ ԱՄՆ-ԻՑ ՊԱՏԺ­ՎԵ­ԼՈՒ ՍԱՐ­ՍԱ­ՓԸ

Դա­տե­լով ա­մեն ին­չից` Նի­կո­լը «խա­ղա­ղու­թյան» ղա­զագ­րե­րից այժմ ա­վե­լի նա­խընտ­րե­լի է հա­մա­րում ա­մե­րի­կյա­նը (բրյու­սե­լյա­նը): Սա­կայն պար­զից էլ պարզ է, որ կա­պի­տու­լյան­տը երդ­վել-պատռ­վե­լով և՛ Մոսկ­վա­յին, և՛ Վա­շինգ­տո­նին խոս­տա­ցել է, որ ստո­րագ­րե­լու է հենց ի­րենց տար­բե­րա­կը, և ոչ մի դեպ­քում` հա­կա­ռակ կող­մի­նը: Դա դար­ձել է թա­կարդ այդ սա­տա­նա­յա­միտ ստա­խո­սի հա­մար, քան­զի պի­տի ստո­րագ­րի կա՛մ մե­կը, կա՛մ մյու­սը, հե­տև­ա­բար պետք է «քցի» կա՛մ Մոսկ­վա­յին, կա՛մ Վա­շինգ­տո­նին: Բնա­կա­նա­բար, «քցված» կող­մը նրան պի­տի պատ­ժի ա­մե­նա­դա­ժան ձև­ով, իսկ հա­կա­ռակ կող­մը ոչ մի ե­րաշ­խի­քով էլ ա­պա­հո­վել չի կա­րող: Հնա­րա­վոր է, որ փոր­ձի ա­սի­մետ­րիկ «քցել» եր­կու կող­մին էլ (ՌԴ-ին` ա­վե­լի շատ, ԱՄՆ-ին` ա­վե­լի քիչ), իր «կիրթ և կա­ռու­ցո­ղա­կան» ըն­կե­րոջ հետ խա­ղար­կե­լով հեր­թա­կան «խո­սաց­ված» պա­տե­րազ­մը, ո­րի ար­դյուն­քում «մի­ակ ճա­րը» հռչակ­վի Սյու­նի­քի հանձ­նու­մը, սա­կայն այդ դեպ­քում նրան կկա­մե­նան պատ­ժել եր­կու կողմ էլ, գու­մա­րած Ի­րա­նը, ո­րը Հա­յաս­տա­նի հետ իր սահ­մա­նի ան­խախ­տե­լի­ու­թյու­նը պատ­րաստ է պաշտ­պա­նել ռազ­մու­ժով...

Այ­սինքն` ցան­կա­ցած դա­սա­վո­րու­թյան դեպ­քում նա ու­նե­նա­լու է մեկ, եր­կու, ան­գամ` ե­րեք պատ­ժող, ո­րոն­ցից յու­րա­քան­չյու­րը մա­հա­ցու է, մա­նա­վանդ ե­թե երկ­րի ներ­սում օ­կու­պա­ցի­ոն խուն­տա­յից ա­զատ­վե­լու նոր ա­լիք բարձ­րա­նա, իսկ դա գրե­թե ան­խու­սա­փե­լի է: Իսկ քա­նի որ ցան­կա­ցած քա­ղա­քա­կան ուժ այս կամ այն չա­փով ու­նի իր աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան նա­խա­պատ­վու­թյու­նը, ա­պա կա­պի­տու­լյան­տի հա­մար թվա­ցյալ փրկօ­ղակ է լի­նե­լու ըմ­բոս­տա­ցող­նե­րի ա­ռաջ­նոր­դող կազ­մին և ակ­տի­վիստ­նե­րին «ինքնիշ­խա­նու­թյու­նից հրա­ժար­վե­լուն ուղղ­ված հրա­պա­րա­կա­յին կո­չե­րի» պատր­վա­կով բան­տար­կե­լը:

Սա­կայն ա­մե­նա­ակ­տո­ւա­լը ա­մե­րի­կյան տար­բե­րա­կի ստո­րագր­ման սպառ­նա­լիքն է, որն ի տար­բե­րու­թյուն ռու­սա­կա­նի, ոչ թե հե­տաձ­գում է Ար­ցա­խի կար­գա­վի­ճա­կի հար­ցը, այլ շտապ ա­ռա­ջար­կում լա­վա­գույն դեպ­քում մշա­կու­թա­յին ինք­նա­վա­րու­թյուն Ադր­բե­ջա­նի կազ­մում: Այդ հար­ցով կոնգ­րե­սա­կան Ֆրենկ Փե­լո­ու­նը հա­ջո­ղու­թյամբ հա­նեց ՀՀ քա­ղա­քա­ցի­նե­րի վար­դա­գույն ակ­նոց­նե­րը:

Որ այդ` ա­մե­րի­կյան փա­թե­թա­վո­րու­մով նի­կո­լա­թուր­քա­կան տար­բե­րա­կը բա­ցար­ձակ ա­նըն­դու­նե­լի է, ակն­հայտ է: Եվ ՀՀԿ կենտ­րո­նա­կա­յա­նում ՀՀ եր­րորդ նա­խա­գահ Սերժ Սարգ­սյանը, ըն­դու­նե­լով Եվ­րո­պա­կան խորհր­դա­րա­նի պատ­գա­մա­վոր, Հա­յաս­տա­նի հար­ցե­րով զե­կու­ցող Անդ­րեյ Կո­վա­չև­ին, մի­ան­գա­մայն տե­ղին և ժա­մա­նա­կին ընդգ­ծել է, որ Ար­ցա­խի ժո­ղովր­դի ինք­նո­րոշ­ման ի­րա­վուն­քի ճա­նա­չումն ու ե­րաշ­խա­վո­րու­մը պետք է ար­տա­ցոլ­ված լի­նեն խնդրին վե­րա­բե­րող քա­ղա­քա­կան և ի­րա­վա­կան փաս­տաթղ­թե­րում:

Ի դեպ, հարկ է նշել, որ ՀՀԿ-ն և՛ ԳՄ-ի, և՛ խորհ­դի ան­դամ­նե­րի մա­կար­դա­կով բազ­միցս փաս­տար­կել է, թե ինչ մա­հա­ցու ռիս­կե­րից ել­նե­լով` նի­կո­լա­թուր­քա­կան փաս­տաթղ­թի ստո­րագ­րումն ա­նըն­դու­նե­լի է:

Իսկ ՍԻՄ նա­խա­գահ Հայկ Բա­բու­խա­նյա­նը «Իրա­վունք TV»-ին տված հար­ցազ­րույ­ցում կոչ է ա­րել քա­ղա­քա­կան ա­ռաջ­նորդ­նե­րին, քա­ղա­քա­կան և հան­րա­յին լայն շրջա­նակ­նե­րին մեր­ժել Նի­կո­լի նա­խընտ­րած և Ար­ցա­խի մա­հը գու­ժող ա­մե­րի­կյան (բրյու­սե­լյան) տար­բե­րա­կը: Նրա հար­ցազ­րույ­ցի մե­սիջ­նե­րից մեկն այն էր, որ նրանք, ով­քեր այդ տար­բե­րա­կը չեն մեր­ժում, լռում են կամ չե­զոք են, փաս­տա­ցի հան­ցակ­ցում են Նի­կո­լին:

Ի դեպ, կա­պի­տու­լյան­տը հո­գե­գա­րու­թյան աս­տի­ճա­նի հո­գե­բա­նա­կան բար­դույթ ու­նի: Նրա խոս­քում նկատ­վում է հստակ մո­լուցք՝ կրկին ու կրկին ար­դա­րաց­նե­լու սե­փա­կան ան­ձը խայ­տա­ռակ պար­տու­թյան հար­ցում: Ուր գնում է, ին­չի մա­սին խո­սում է, այդ ճի­վա­ղի մտքին մի բան է՝ 44-օրյա դա­վա­ճա­նու­թյան պար­տա­կու­մը: Նույ­նիսկ հա­կա­կո­ռուպ­ցի­ոն կո­մի­տե­ի շեն­քում... Թե­րևս դժոխ­քում էլ սա­տա­նե­քի զահ­լան այն­քան տա­նի, որ գլուխ­ներն ա­ռած փախ­չեն:

 ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ