ՇԱԿԱԼՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՐԻ ՔՐՈՆԻԿՈՆ

Կա­պի­տու­լյան­տին թե­րևս թվում է, որ կա­րող և՛ ռուս­նե­րին, և՛ ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րին, և՛ թուր­քե­րին ու առ­հա­սա­րակ բո­լո­րին դնել իր դյու­րա­հա­վատ ժե­խե­րի տեղ ու «ֆռաց­նել»: Ռուս­նե­րին ու ան­ձամբ Պու­տի­նին հա­վա­տար­մու­թյան եր­դում­ներ է տա­լիս, բայց մի­ա­ժա­մա­նակ իր գրպա­նա­յին «շա­կալ­նե­րին» քսի է տա­լիս ռուս­նե­րի դեմ: Ընդ ո­րում, այդ գրպա­նա­յին­նե­րի մեջ կան ոչ մի­այն ար­տա­խորհր­դա­րա­նա­կան­ներ, այ­լև մի­ան­գա­մայն ՔՊ-ական­ներ, օ­րի­նակ` «գե­նե­րալ» Մել­քո­նյան Գա­գոն...

Օ­ՏԱ­ՐԵՐԿ­ՐՅԱ ԴՐՈՇ­ՆԵ­ՐԻ ՎԱԿ­ԽԱ­ՆԱ­ԼԻ­Ա

Պու­տի­նի և ՀԱՊԿ-ի գալս­տյանն ըն­դա­ռաջ մայ­րա­քա­ղա­քում տա­րա­տե­սակ եր­թե­րի, ցույ­ցե­րի, հան­րա­հա­վաք­նե­րի և այլ ակ­ցի­ա­նե­րի պա­կաս չկա: Ծռա­շեղ­ված ԱԺԲ-ական­ներ, սո­րո­սա­կան­ներ, ե­սի­մին­չա­կան­ներ... Մե­կը մյու­սից լու­սանց­քա­յին, մե­կը մյու­սից ճղճղան: Ու օ­տա­րերկ­րյա դրոշ­նե­րի այն­պի­սի ա­ռա­տու­թյուն, որ հա­րա­զատ Ե­ռա­գույ­նը գրե­թե չի ե­րև­ում: Լավ, գլու­խը քա­րը, թե ինչ­պի­սի աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան պատ­կե­րա­ցում­ներ ու­նեք, ում եք սի­րում և ում` ա­տում, բայց դուք հա՞յ եք, թե՞ ինչ եք: Ին­չո՞ւ է հե­տին պլան մղված ՀՀ պե­տա­կան դրո­շը: 30 տա­րում այդ­պես էլ չսո­վո­րե­ցիք պե­տա­կա­նա­մե­տու­թյուն, հար­գանք պե­տա­կան խորհր­դա­նիշ­նե­րի նկատ­մամբ, ե­րև­ի մե­ծա­մաս­նու­թյունդ այդ օ­տար դրոշ­նե­րի ներ­կա­յաց­րած պե­տու­թյուն­ներն էլ չեք սի­րում, այլ սի­րում եք այն փո­ղը, որ ստա­նում եք մի­մո­սու­թյան հա­մար... Օ­տա­րա­մետ փո­ղա­մետ­ներ, ինչ­քա՛ն նող­կա­լի եք, իս­կա­կան շա­կալ­ներ: Ձեզ նույ­նիսկ Նի­կո­լի պես ճի­վաղն է շատ:

Սա­կայն մի կողմ դնե­լով փսխե­լու ռեֆ­լեք­սը` վե­րա­դառ­նանք վեր­լու­ծա­կան դաշտ: Ի՞նչ է ա­նում Նի­կո­լը` մի կող­մից, ցու­ցադ­րում է ռսա­պաշ­տու­թյուն, մյուս կող­մից` աս­պա­րեզ բաց թող­նում հա­կա­ռու­սա­կան ա­մե­նա­ագ­րե­սիվ տար­րե­րին: Ին­չո՞ւ է այդ­պես ա­նում: Ե­թե հա­մոզ­ված լի­ներ, թե Ռու­սաս­տա­նի և հա­վա­քա­կան Ա­րև­մուտ­քի հա­կա­մար­տու­թյու­նում ով հաղ­թող կլի­նի, ան­վե­րա­պա­հո­րեն կնետ­վեր ա­պա­գա հաղ­թո­ղի գիր­կը, որ­պես­զի պահ­պա­նի իր իշ­խա­նու­թյու­նը ու դրա­նով նա­և` կյան­քը: Բայց ստույգ չգի­տի, դրա հա­մար էլ խա­ղում է այդ ան­բա­րո, մանր չար­չի­ին ու գրպա­նա­հա­տին հա­րիր խա­ղը: Ճիշտ է, կա նա­և գեր­տե­րու­թյուն, որն իր կար­գա­վի­ճա­կը պա­հե­լու է բո­լոր տար­բե­րակ­նե­րում` Չի­նաս­տա­նը, բայց այն այդ­քան էլ ակն­հայտ ներ­կա­յաց­ված չէ մեր տա­րա­ծաշր­ջա­նում, համ էլ չի­նա­ցի­նե­րի ին­չի՞ն է պետք նման մանր ժու­լի­կը: Ուս­տի մնում է «գեղ­ցի­ա­կան շուստ­րի­ու­թյու­նը» ռուս­նե­րի և Ա­րև­մուտ­քի մի­ջև` ցան­կա­ցած պա­հի օ­դում դի­մա­կա­փոխ լի­նե­լու թիվ մեկ պատ­րաս­տու­թյամբ:

Ի դեպ, փո­ղո­ցա­յին ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րում կա ևս մեկ դե­րա­կա­տար, ո­րի հա­մե­մատ խամ­րում են և՛ ԱԺԲ-ն, և՛ սո­րո­սա­կան­նե­րը, և՛ մյուս­նե­րը: Վե­րին Լար­սի խայ­տա­ռակ վի­ճա­կի առն­չու­թյամբ ի­րենց դժգո­հու­թյու­նը ՌԴ նա­խա­գա­հին ու­զում են ներ­կա­յաց­նել բեռ­նա­փո­խադ­րող­նե­րը: Թե ով է նրանց բո­ղո­քի «մե­նեջ­մենթն» ի­րա­գոր­ծում` ա­ռայժմ պարզ չէ, սա­կայն նրանք ի վի­ճա­կի են կո­լափ­սի են­թար­կել ամ­բողջ եր­թև­ե­կու­թյու­նը: Կա­սեք` նրանք ա­պա­քա­ղա­քա­կա՞ն են: Բայց չէ՞ որ ժա­մա­նա­կին «Էլեկտ­րիկ Ե­րև­անն» էլ էր ներ­կա­յա­նում ա­պա­քա­ղա­քա­կան, մինչ­դեռ փոր­ձա­գետ­նե­րի մի մա­սի կող­մից այ­նու­հետ ո­րակ­վեց «մայ­դա­նի» ա­ռա­ջին փորձ, իսկ թարմ հետ­քե­րում ռու­սա­կան ո­րոշ ԶԼՄ-ներ այն կո­չում է­ին «էլեկտ­րա­մայ­դան»:

Դե, պա­տաս­խա­նը կտես­նենք` ՀԱՊԿ-ն է՞լ կո­րակ­վի «դժբախտ և դժգույն», թե՞ ոչ: Պու­տի­նի այ­ցը կդառ­նա՞ շրջա­դար­ձա­յին, թե՞ ոչ: Իսկ մինչ այդ, տիտ­ղո­սա­յին ընդ­դի­մու­թյու­նը կտրուկ ո­րև­է քայլ չի ա­նում: Սպա­սում է զար­գա­ցում­նե­րի:

ՔԻՉ ՏԵ­ՍԱ­ՆԵ­ԼԻ ՎԵ­ՐԱ­ԴԱ­ՍԱ­ՎՈ­ՐՈՒՄ­ՆԵՐ

Քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նում փոր­ձե­լով հիմ­նա­վո­րել չզե­կուց­վող հար­ցե­րի գո­յու­թյան, այդ գոր­ծի­քա­կազ­մի ներդր­ման նպա­տա­կա­հար­մա­րու­թյու­նը՝ Տիգ­րան Ա­վի­նյա­նը, մաս­նա­վո­րա­պես ա­սել է. «Աստված մի ա­րաս­ցե, վաղն ինչ-որ մի նոր իշ­խա­նու­թյուն ա ձև­ա­վոր­վում, որն ու­զում ա հրա­պա­րա­կա­յին, ա­յո, հրա­պա­րա­կա­յին… մութ ու­ժե­րը, մութ ու­ժե­րը հետ են գա­լիս, և ու­զում ա հրա­պա­րա­կա­յին քննար­կում­նե­րից զերծ մնա, ինչ-որ բա­ներ կոծ­կի չզե­կուց­վող հար­ցե­րով, ընդ­դի­մու­թյու­նը միշտ հնա­րա­վո­րու­թյուն ու­նի՝ այդ հար­ցը բար­ձա­ձայ­նե­լու և ա­վե­լի մեծ նույ­նիսկ աղ­մուկ բարձ­րաց­նե­լու հար­ցի վե­րա­բե­րյալ, քան ա­սենք, ե­թե հարցն ի սկզբան­ե զե­կուց­վող լի­ներ…»: Ա­վին­յա­նի խոս­քում ա­կա­մա ար­տա­ցոլ­վել են նրա են­թա­գի­տակ­ցա­կան վա­խե­րը, ո­րոնց աղ­բյու­րը բնազդ­ներն են. սար­սա­փում է այն մտքից, որ վա­ղը կա­րող է իշ­խա­նա­փո­խու­թյուն լի­նել:

Այդ սար­սա­փը պա­տել է ամ­բողջ ՔՊ-ին: Ընդ­դի­մու­թյան ա­մեն մի քայ­լում, լրատ­վա­հոս­քե­րում, ար­տա­հոս­քե­րում, ընդ­դի­մա­դիր գոր­ծիչ­նե­րի ա­մեն մի խոս­քում երկ­րորդ-երրորդ աս­տառն են փնտրում: Մի­ա­ժա­մա­նակ նա­և քա­րոզ­չա­կան դաշ­տում «մու­տի­լով­կա­ներ» են ե­փում ընդ­դի­մա­դիր ու­ժե­րի և ա­ռան­ձին գոր­ծիչ­նե­րի դեմ: Ու նման է, որ բնազ­դա­բար ա­ռա­վել վախ են տա­ծում «դան­դաղ շտա­պող» քա­ղա­քա­կան գրոս­մայս­թեր Սերժ Սարգ­սյա­նի հան­դեպ: Հի­մա էլ նի­կո­լա­ծին հա­կա­ռու­սա­կան վակ­խա­նա­լի­ա­յի ֆո­նին կրկին վե­րա­կեն­դա­նաց­նում են այն մի­ֆը, իբր Սերժ Սարգ­սյա­նը 2013-ին մի գի­շեր­վա մեջ Հա­յաս­տա­նը «դա­վադ­րա­բար» տա­րավ Ե­ԱՏՄ: Դրա առն­չու­թյամբ ՀՀԿ փոխ­նա­խա­գահ Ա­շո­տյա­նը հան­դես է գա­լիս ծա­վա­լուն հոդ­վա­ծով, ուր դի­մե­լով ըն­թեր­ցո­ղին` ա­սում է. «Ձեզ նա­եւ հա­վե­լյալ տե­ղե­կատ­վու­թյուն­ներ կհա­ղոր­դեմ ո­րոշ շրջա­նակ­նե­րի կող­մից մեր հա­սա­րա­կու­թյան մի հատ­վա­ծի մոտ ամ­րապն­դած՝ «Սեր­ժը մի գի­շեր­վա մեջ Հա­յաս­տա­նը տա­րավ Մաք­սա­յին մի­ու­թյուն» հե­քի­ա­թի վե­րա­բե­րյալ: Ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րի մի մա­սին ան­ձամբ եմ ա­կա­նա­տես ու մաս­նա­կից ե­ղել եւ ո­րոշ դրվագ­ներ կպատ­մեմ ա­ռա­ջին ան­գամ»:

Նա լրա­ցու­ցիչ մե­խեր է խփում «այդ մի­ֆի դա­գա­ղին»` նշե­լով. «Ինչ վե­րա­բե­րում է Հա­յաս­տա­նի՝ Մաք­սա­յին մի­ու­թյանն ան­դա­մակ­ցու­թյան հար­ցին, ա­պա կա­րող եմ ու­ղիղ պնդել, որ այդ­պի­սի ցան­կու­թյուն մեր եր­կի­րը հայտ­նել է դե­ռեւս Դմիտ­րի Մեդ­վե­դե­ւի` որ­պես ՌԴ նա­խա­գահի, պաշ­տո­նա­վար­ման ըն­թաց­քում, այ­սինքն՝ մին­չեւ 2013 թվա­կա­նը»:

ՀՀԿ փոխ­նա­խա­գա­հը հա­տուկ շեշ­տում է. «Ի դեպ Ռու­սաս­տա­նի ար­տա­քին գոր­ծե­րի նա­խա­րար Սեր­գեյ Լավ­րովը 2018 թվա­կա­նի ապ­րի­լի 9-ին ա­սել է, որ «Հա­յաս­տանն իր օ­րի­նա­կով ա­պա­ցու­ցում է, որ ա­մե­նե­ւին ա­նի­մաստ չէ զար­գաց­նել հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րը բո­լոր ուղ­ղու­թյուն­նե­րով»:

Լավ­րովն այդ մա­սին ա­սել է՝ Ռու­սաս­տա­նի ԱԳՆ կայ­քում հրա­պա­րակ­ված հարց ու պա­տաս­խա­նի մեջ. «Չի կա­րե­լի հետ­խորհր­դա­յին երկր­նե­րին դնել կեղծ ընտ­րու­թյան առ­ջեւ՝ կամ Ա­րեւ­մուտ­քի, կամ՝ Ռու­սաս­տա­նի հետ: Դա չա­փա­զանց քա­ղա­քա­կա­նաց­ված մո­տե­ցում է: Կար­ծում եմ, ճիշտ ուղ­ղու­թյամբ քայլ էր այն, որ Հա­յաս­տա­նը պնդեց Եվ­րա­մի­ու­թյան հետ ու­նե­նալ այն­պի­սի հա­րա­բե­րու­թյուն­ներ, ո­րոնք ճա­նա­չում են նրա ի­րա­վունք­ներն ու պար­տա­վո­րու­թյուն­նե­րը այլ ին­տեգ­րա­ցի­ոն գոր­ծըն­թաց­նե­րում»:

Խո­րա­նալ այ­սօր­վա Հա­յաս­տա­նի ղե­կա­վա­րու­թյան թշվառ ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թյան մեջ, որ­տեղ չկա ո՛չ գի­տե­լիք, ո՛չ սկզբունք, որ­տեղ ին­ֆոր­մա­ցի­ոն լրա­հոսն այն մա­սին է, թե ինչ­պես է Նի­կոլ Փա­շի­նյանն Ա­րեւ­մուտ­քում բո­ղո­քում Ռու­սաս­տա­նից, իսկ Ռու­սաս­տա­նում՝ Ա­րեւ­մուտ­քից, սպրդում է ոչ մի­այն ոչ պաշ­տո­նա­կան, այլ հա­ճախ նա­եւ՝ պաշ­տո­նա­կան խո­ղո­վակ­նե­րով»: Եվ. «Այո, Սերժ Սարգ­սյա­նի իշ­խա­նու­թյունն աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան ի­մաս­տով ոչ թե ինչ-որ մե­կինն էր, այլ բա­ցա­ռա­պես հայ­կա­կան էր, Հա­յաս­տա­նինն էր ու Ար­ցա­խի­նը: Գու­ցե այս­տե՞ղ կրկին փնտրեք 2018 թվա­կա­նի իշ­խա­նա­զավթ­ման ըն­թաց­քում Սերժ Սարգ­սյա­նի «գնա­լու մա­սին» գե­ո­պո­լի­տիկ կոն­սեն­սու­սի ար­մատ­նե­րը…»:

Իսկ այ­սօր ում հետ ինչ քննար­կում ես` ան­պայ­ման «աշխար­հա­քա­ղա­քա­կան տե­րեր» են փնտրում: Դե ե­թե դաշ­տը շա­կալ­նե­րով է լցված, տե­րե­րի փնտրտու­քը հաս­կա­նա­լի է: Մար­դիկ մո­ռա­ցել են, թե ինչ է նշա­նա­կում երկ­րի ի­րա­կան ղե­կա­վար:

 ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ

rarest names in the world