ԶԱՐ­ՄԱՆՔ

Ե­թե ու­զում ես տե­ղե­կա­նալ ՔՊ-ի ա­նե­լիք­նե­րից, հարց­րու Ա­ՂԱ­ԶԱ­ՐՅԱՆ ՀՈ­ՎԻ­ԿԻՑ, ով վա­վուց այս խուն­տա­յի և՛ գիժն է, և՛ ճի­ժը: Եվ ա­հա սույն ա­ռանձ­նյակն անվր­դով ա­սում է. «Լա­չի­նի մի­ջանց­քը փա­կելն ար­տա­ռոց բան չէր, նման դեպ­քեր կրկին լի­նե­լու է: Լավ, մի­գու­գե մի­ան­գա­մի՞ց ձեր «կու­սակ­ցու­թյան և կա­ռա­վա­րու­թյան» ծրագ­րերն ա­սես... Բայց փո­խա­րե­նը զար­մա­նա­լի­ո­րեն հնչեց հեր­թա­կան «դո­զան»: Մեկ­նա­բա­նե­լով իր՝ ա­վե­լի վաղ ա­րած այն հայ­տա­րա­րու­թյու­նը, թե՝ Հա­յաս­տա­նը, կնքե­լով զի­նա­դա­դա­րի պայ­մա­նա­գի­րը, դար­ձավ օ­կու­պանտ՝ Ա­ղա­զա­րյան Հո­վի­կը հայ­տա­րա­րել է, թե Ար­ցա­խին ցու­ցա­բե­րած ա­ջակ­ցու­թյու­նը չպետք է ներ­կա­յաց­վեր որ­պես պե­տա­կան քա­ղա­քակա­նու­թյուն Հա­յաս­տա­նի կող­մից. «Որով­հե­տև աշ­խար­հը էդ եր­կու սկզբունք­նե­րով ա շարժ­վում՝ տա­րածք­նե­րի ամ­բող­ջա­կա­նու­թյուն և սահ­ման­նե­րի ան­ձեռնմ­խե­լի­ու­թյուն: Երբ որ Հա­յաս­տա­նը ստո­րագ­րեց որ­պես կողմ էդ զի­նա­դա­դա­րի փաս­տա­թուղ­թը, փաս­տո­րեն, վկա­յեց՝ ին­քը ոչ թե որ­պես միջ­նորդ ա ստո­րագ­րում, այլ որ­պես կողմ ա ստո­րագ­րում՝ հա­կա­մար­տու­թյա­նը, ին­չը և Ար­ցա­խի դուրս գա­լը բա­նակ­ցու­թյուն­նե­րի գոր­ծըն­թա­ցից մեզ կանգ­նեց­րեց շատ խնդիր­նե­րի ա­ռաջ…»: Դե ինչ ա­սես. Ա­ղա­զա­րյան, օ­կու­պան­տը հենց դու ես և ՔՊ-ական թիմն ամ­բող­ջու­թյամբ` վե­րից վար, մե­ծից փոքր:

Իսկ դե­րա­սա­նու­հի Ա­ՆԱ­ՀԻՏ ՄՈՒ­ԹԱ­ՖՅԱ­ՆԸ զար­մա­ցած և վրդով­ված է ժե­խե­րի և ժե­խա­կեր­պե­րի պահ­ված­քով. «Առա­ջին ա­լիք»-ի ու­ղիղ ե­թե­րով նա­յում եմ «Ման­կա­կան Եվ­րա­տե­սի­լի» բա­ցու­մը, նա­յում եմ ու խեն­թա­նում: Լավ, Նի­կո­լենք ան­հայ­րե­նիք են, մի­ջո­ցառ­ման կազ­մա­կեր­պիչ­նե­րը` նույն­պես, իսկ բո­լոր նրանք, ով­քեր այ­ծա­յին ո­գե­ւո­րու­թյամբ թռչկո­տում են հրա­պա­րա­կում, բե­րան­նե­րը մին­չեւ ա­կանջ­նե­րը բա­ցած հրճվում, լավ, դու՞ք ինչ եք, ազգ չեք, ժո­ղո­վուրդ չեք նույ­նիսկ ցե­ղա­կույտ չեք, կեն­դա­նի­նե­րը բա­նա­կա­նու­թյուն չու­նեն, բայց ու­նեն բնազդ­ներ, դուք նույ­նիսկ կեն­դա­նի չեք: Դուք ման­կուրտ եք, դուք դե­պի կա­ռափ­նա­րան գնա­ցող հոտ եք: Վա­ռե՛ք, վա­ռե՛ք տո­նա­ծա­ռի լույ­սե­րը, ծա­փա­հա­րեք ու ո­գե­ւոր­վեք «Եվրա­տե­սի­լով», չտե­սի պես դա­տար­կեք խա­նութ­նե­րը, մի­եւ­նույնն է, դուք ո՛չ բնազդ ու­նեք, ո՛չ բա­նա­կա­նու­թյուն, որ գի­տակ­ցեք մո­տա­լուտ վտան­գը...»: Ան­շուշտ, դա հի­շեց­նում է ռու­սա­կան ցի­նիկ ա­նեկ­դո­տը աղջ­կան ծա­ղիկ նվի­րող չա­րա­գոր­ծի մա­սին, ով ի պա­տաս­խան շնոր­հա­կա­լու­թյան, ա­սում է. «Это не букет, это венок»: Հի­մա սրանց պահ­վածքն է... Եվ դա դեռ քիչ է` հա­նուն այդ զազ­րե­լի շո­ո­ւի նա­և եր­կու օ­րով մետ­րո­պո­լի­տենն են փա­կում` «նկա­րա­հա­նում­նե­րի» և ե­սիմ էլ ինչ զահ­րու­մա­րի հա­մար:

Աչք­ներդ լույս, նի­կո­լա­պաշտ ա­րա­րած­ներ, ա­զե­րի­ներն ար­դեն ադր­բե­ջա­նա­կան է հռչա­կել ՄԽԻ­ԹԱՐ ԳՈ­ՇԻՆ և նրա Դա­տաս­տա­նա­գիր­քը... Ինչ­պես նշում է ի­րա­վա­պաշտ­պան Ռու­բեն Մե­լի­քյա­նը. «Մե­զա­նում Գո­շը վե­րած­վել է «մե­դա­լի», ո­րը պա­տեհ-անպա­տեհ բաշխ­վում է ում ա­սես, և ժա­մա­նակն է՝ «միս ու ա­րյուն» տալ այդ մար­դուն, կեն­դա­նաց­նել նրա գործն ու, ին­չու՞ չէ, շա­րու­նա­կել այն՝ ար­դեն նոր պայ­ման­նե­րում ու նոր մե­թոդ­նե­րով: Ար­դեն մի քա­նի տա­րի է՝ դան­դաղ տեմ­պե­րով գո­շա­գի­տա­կան հե­տա­զո­տու­թյուն­ներ եմ կա­տա­րում, կար­դում եմ, գրում եմ, գրա­բա­րից ար­դի հա­յե­րեն եմ փո­խադ­րում Դա­տաս­տա­նագր­քի տեքս­տը, բայց կար­ծում եմ՝ պետք է տեմպ տալ աշ­խա­տան­քին: Չէ՞ որ «պաշ­տո­նա­կան» կա­ռույց­նե­րի վրա չի կա­րե­լի հույս դնել. նի­կո­լին որ մնա՝ իր ա­թո­ռը պա­հե­լու հա­մար Գո­շին էլ կճա­նա­չի «ադրբե­ջա­նի կազ­մում», Խո­րե­նա­ցուն էլ, Մաշ­տո­ցին էլ՝ վրա­դիր»: Ա­յո՛, մի զար­մա­ցեք, Մաշ­տո­ցին էլ կա­րող է բա­նը հաս­նել` ար­դեն ո­րոշ թրքահ­պա­տակ-նի­կո­լա­պաշտ բլո­գեր­ներ, հաշ­վի առ­նե­լով «հա­մա­թու­րա­նա­կան այ­բու­բե­նի» ստեղծմ­ան աշ­խա­տանք­նե­րի ի­րո­ղու­թյու­նը, ա­ռա­ջար­կում են մեր այ­բու­բե­նի հի­ման վրա ստեղ­ծել «հա­մա­թու­րա­նա­կա­նը»: Զարմացած է ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳԱԼԱՋՅԱՆԸ