Նիկոլը վաղուց է ընտրություն կատարել, պարզապես իրականացնել դեռ չի կարողանում

Այս­պի­սով այն, որ սուր հա­կա­մար­տու­թյուն է ըն­թա­նում «Հյու­սիս-Հա­րավ» եւ «Արե­ւելք-Արեւ­մուտք» աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րի, այ­սինքն` դրանց թի­կուն­քին կանգ­նած գե­րու­ժե­րի մի­ջեւ, փաստ է (տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=245920&l=am): Ա­վե­լի կոնկ­րետ, այդ պայ­քա­րը, որն ի­րա­կա­նում կար ԽՍՀՄ-ի փլու­զու­մից ի վեր, այս պա­հին հա­սել է կուլ­մի­նա­ցի­ոն փու­լին: Եվ այս ի­րա­վի­ճա­կում պարզ հարց է` իսկ ի՞նչ է ա­նում Հա­յաս­տա­նը` ի դեմս նի­կո­լյան իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի:

Այն, որ Նի­կո­լի ե­րեկ­վա ա­սու­լի­սի ա­ռանց­քը հենց այս թե­ման էր, ակն­հայտ էր հենց ա­ռա­ջին իսկ հար­ցե­րից: Բայց սկսենք ա­սու­լի­սի վեր­ջե­րից, երբ Նի­կո­լը նո­րից սկսեց խո­սել 44-օրյա պա­տե­րազ­մի եւ Ար­ցախն այս վի­ճա­կին հասց­նե­լու հա­մար իր անձ­նա­կան պա­տաս­խա­նատ­վու­թյան հար­ցից` հնչեց­նե­լով նման մտքեր. «ՌԴ-ի հետ անվ­տան­գու­թյան ո­լոր­տում փո­խա­դարձ պար­տա­վո­րու­թյուն­նե­րի կա­տար­ման ա­ռու­մով պրոբ­լե­մը գո­յու­թյուն է ու­նե­ցել դեռ ինձ­նից ա­ռաջ: Այս պատ­մու­թյան մեջ ո­չինչ նոր չի: Ա­սում եք՝ պա­տիժ, ա­մե­նա­մեծ պա­տիժն այն է, որ այդ բո­լո­րը թափ­վել է իմ գլխին: Այն, ինչ տե­ղի է ու­նե­ցել 2020-ին, սո­ցի­ալ-­հո­գե­բա­նա­կան ա­ռու­մով 100 տո­կո­սով շատ եր­կար ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րի կուլ­մի­նա­ցի­ա է: Ա­յո, 2020-ի սեպ­տեմ­բե­րի 27-ից նո­յեմ­բե­րի 8-ը կա­րող է­ին զո­հեր չլի­նե­ին, բայց դա չի նշա­նա­կում, որ 2021-ի հոկ­տեմ­բե­րի 6-ից փետր­վա­րի 17-ը այդ նույն զո­հե­րը կամ կրկնա­կի զո­հեր չէ­ին լի­նի: Խոս­քը սրա մա­սին է, ո­րով­հե­տեւ ա­մեն ին­չը գին ու­նի: Մենք այդ գի­նը վճա­րել ենք, վճա­րում ենք եւ պի­տի վճա­րենք: Մենք չգի­տե­ի՞նք, որ էս պատ­մու­թյան վեր­ջը էս է լի­նե­լու: Մենք բո­լորս պատ­րաստ է­ինք գնալ թուղթ ստո­րագ­րել, որ տա­րածք­նե­րից 5-ը վե­րա­դարձ­վում են, մյուս եր­կու­սը ժամա­նա­կա­վո­րա­պես են վե­րա­դարձ­վում ա­ռանց ԼՂ կար­գա­վի­ճա­կի հե­ռան­կա­րի՞: Մենք բո­լորս պատ­րաստ է­ինք դրա՞ն: Հի­մա հե­տ­հա­յաց կա­րող ենք ա­սել, որ այդ­պես ա­վե­լի լավ կլի­ներ: Ի­հար­կե, կա­րող ենք ա­սել: Մենք գու­ցե «հա­յի հե­տին խել­քի» զոհն ենք»:

Սա, հաս­կա­նա­լի է, նույն ո­ճի մեջ է` «գցե­ցին ջեբս»: Բայց նա­եւ նա նո­րից խոս­տո­վա­նում է` այն ժա­մա­նակ սե­ղա­նին դրված էր «5+2»-ի կամ պա­տե­րազ­մի եր­կընտ­րան­քը, ու հի­մա Նի­կո­լը տա­կից մե­ղադ­րում է բե­լե­րին` թե, դուք պատ­րաստ չէ­իք դա ստո­րագ­րել, ու­րեմն պա­տե­րազմն ան­խու­սա­փե­լի էր: Եվ, վստա­հեց­նում ենք, չի ստում. «5+2» կամ պա­տե­րազմ եր­կընտ­րան­քի մա­սին գրել ենք դեռ 2018թ.-ից եւ դրա­նից էլ ա­ռաջ: Գրել ենք ընդ­հուպ` 2020թ. օ­գոս­տոս-սեպ­տեմ­բե­րին` վստա­հա­բար պնդե­լուվ, որ վեր­ջին պահն է` Նի­կո­լը չի գնում «5+2»-ին, շատ ա­րագ ստա­նում ենք պա­տե­րազմ: Ու հի­մա ի՞նչ է ա­սում նույն Նի­կո­լը, «հա­յի հե­տին խե՞լք», այն է` ճիշտ չե՞մ ա­րել, որ չեմ ստո­րագ­րել: Այ­սինքն, որ սխալ­վե՞լ է…

Բայց չէ, սխալ­վե­լը նրա ինք­նա­ր­դա­րա­ցումն է: Այն ժա­մա­նակ «5+2» կամ պա­տե­րազ­մի եր­կընտ­րանքն ակն­հայտ էր: Բայց այն, որ այդ կրի­տի­կա­կան պա­հին Նի­կո­լը գնաց հյու­սիսարե­ւե­լյան սահ­ման­նե­րի ա­վան­տյու­րա­յին, պա­տե­րազ­մից օ­րեր ա­ռաջ էլ խո­սում էր «տա­րա­ծաշր­ջա­նում ա­մե­նա­մար­տու­նակ բա­նա­կից»` բթաց­նե­լով հան­րու­թյա­նը եւ էլ ա­վե­լի դրդե­լով «ոչ մի քայլ» տրա­մա­բա­նու­թյա­նը, բո­լո­րո­վին հա­կա­ռա­կի մա­սին է խո­սում, սո­վո­րա­կան դի­տա­վո­րու­թյան: Ար­դյուն­քում, ու­նե­ցանք 44-օրյա պա­տե­րազմ, եւ այն, որ ողջ Ար­ցախն այդ պա­հին չըն­կավ, բա­ցա­ռա­պես վեր­ջին պա­հին Ար­ցախ զորք մտցրած Ռու­սաս­տա­նի շնոր­հիվ էր:

Այ­սինքն, ար­դեն 2020թ.-ին է­ինք կանգ­նե­լու Ադր­բե­ջան-Հա­յաս­տան-Թո­ւր­քի­ա ա­րեւմ­տյան մո­դե­լով ա­ռանց­քի փաս­տի ա­ռաջ, ո­րը չստաց­վեց, կրկնենք, ռու­սա­կան բա­նա­կի հաշ­վին:

Ու այս­քա­նից հե­տո ի՞նչ է հի­մա ա­սում Նի­կո­լը: «Մենք Ռու­սաս­տա­նի մեր գոր­ծըն­կեր­նե­րի ու­շադ­րու­թյու­նը հրա­վի­րում ենք այս փաս­տի վրա՝ ար­ձա­նագ­րե­լով, որ ի­րենց չար­ձա­գանք­ման պայ­ման­նե­րում ստաց­վում է, որ ՌԴ ռազ­մա­կան ներ­կա­յու­թյու­նը ՀՀ-ում ոչ մի­այն չի ե­րաշ­խա­վո­րում Հա­յաս­տա­նի հա­մար, այ­լեւ ընդ­հա­կա­ռա­կը, սպառ­նա­լիք­ներ է ստեղ­ծում Հա­յաս­տա­նի անվ­տան­գու­թյան հա­մար…»: Այ­սինքն, կա­րող են լի­նել տար­բե­րակ­ներ, ո­րի պա­րա­գա­յում, Նի­կո­լի տրա­մա­բա­նու­թյամբ` « ՌԴ ռազ­մա­կան ներ­կա­յու­թյու­նը սպառ­նա­լիք­ներ է ստեղ­ծում Հա­յաս­տա­նի անվ­տան­գու­թյան հա­մար»: Հե­տո կար­դա­րա­նա, թե այդ­պես չէ­ի ու­զում ա­սել: Սա­կայն ո՞ր մի դեպ­քում ար­դա­րա­նա, Հայաս­տա­նում ՀԱԿՊ զո­րա­վար­ժանք­նե­րից հրա­ժար­վե­լո՞ւ, ո­րի հստակ բա­ցատ­րու­թյուն ան­գամ չկա­րո­ղա­ցավ բե­րել:

Տպա­վո­րու­թյու­նը մեկն է` Ա­րեւ­մուտք հղված մե­ղադ­րանք­նե­րի հե­ղեղ` ինչ վատն են ռուս­նե­րը թե­մա­յով, ու ան­մի­ջա­պես էլ կտրուկ շրջա­դարձ` թե­րեւս հաս­կա­նա­լով, թե ինչ կա­րող է հե­տե­ւել:

Ու այս ի­րա­վի­ճա­կում Նի­կո­լից ի՞նչ ընտ­րու­թյան սպա­սենք` «Հյու­սիս-Հա­րա­վի» եւ «Արե­ւելք-Արեւ­մուտ­քի» մի­ջեւ: Ինչ­պես որ 2020թ.-ի՞ն էր ընտ­րու­թյուն կա­տա­րում «Լավ­րո­վի պլա­նի» եւ պա­տե­րազ­մի մի­ջեւ: Ընտ­րու­թյու­նը դեռ 2018թ.-ին, ա­սենք` դրա­նից էլ ա­ռաջ է կա­տար­վել, մի­այն թե դրան հաս­նե­լու տար­բե­րակ դեռ չկա: Բայց երբ, կրկնենք, այդ եր­կու աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան ուղ­ղու­թյուն­նե­րի մի­ջեւ պայ­քա­րը հա­սել է կուլ­մի­նա­ցի­ա­յին, մեկ է, ստիպ­ված ես ընտ­րել: Ու նա էլ հրապարական հայտարարեց՝ շատ վաղուց, դեռ մինչ վարչապետի աթոռին նստելն է ընտրել, պարզապես իրականացնել դեռ չի կարողանում:

Քերոբ Սարգսյան