ՀԱ­Ա­ԳԱ­ՅԻ «ԹՂԹԵ ՇԵ­ՐԵ­ՓԻ» ՀՈՒՅ­ՍԻՆ

Հա­ա­գա­յի դա­տա­րա­նի կող­մից Բեր­ձո­րի մի­ջանց­քի բաց­ման ո­րո­շու­մից ան­չափ ո­գև­որ­վել են, կամ այդ­պես են ձև­աց­նում նի­կո­լիստ­նե­րը և նրանց հա­րող­նե­րը: Մինչ­դեռ ա­ռանց պատ­ժա­մի­ջոց­նե­րի ռե­ալ կի­րառ­ման դա սոսկ հեր­թա­կա­կան «թղթե շե­րեփն» է: Իսկ ո՛չ գլխա­վոր գե­րա­գույն կա­պի­տու­լյան­տը և ո՛չ էլ մյուս ու­սա­պար­կե­րը ոչ մի աշ­խա­տանք չեն ա­նում պատ­ժա­մի­ջոց­ներ պա­հան­ջե­լու ուղ­ղու­թյամբ: Բնա­կան է, որ եվ­րո­պա­կան և մի­ջազ­գա­յին կա­ռույց­ներն էլ չեն կա­րող ա­վե­լի հա­յա­մետ լի­նել, քան ՀՀ-ում իշ­խա­նու­թյան ղե­կին գտնվող­նե­րը: Դե, իսկ հա­յոց «երկա­թե շե­րե­փը» ոչն­չաց­նե­լու ուղ­ղու­թյամբ էլ այս թրքահ­պա­տակ­նե­րը ա­ռա­վել քան հե­տև­ո­ղա­կան են:

ԱՐ­ՑԱ­ԽԱ­ԴԱ­ՎՈՒ­ԹՅԱՆ ՀԵՐ­ԹԱ­ԿԱՆ Ա­ՐԱ­ՐԸ

Ար­մեն Ա­շո­տյա­նի թե­թև ձեռ­քով Նի­կո­լի կող­մից բա­նակց­վող փաս­տաթղ­թե­րը, ո­րոնք այն­քան վատ են 2020-ի կա­պի­տու­լյա­ցի­ա­յի ակ­տից, որ­քան կա­րող եք ե­րև­ա­կա­յել, մտան հրա­պա­րա­կա­յին շրջա­նա­ռու­թյան մեջ, և բո­լոր ոչ ան­տար­բեր­նե­րը հասց­րել են դրանց ծա­նո­թա­նալ առ­ցանց ԶԼՄ-նե­րում և ընդ­դի­մա­դիր հե­տուս­տա­ե­թե­րում: Ու սկսվեց ՔՊ-ական­նե­րի կա­տա­ղի քա­րոզ­չա­կան գրո­հը:

Ին­քը` ՀՀԿ փոխ­նա­խա­գա­հը, ար­ձա­նագ­րել է, որ ՔՊ-ն գոր­ծի է դրել ամ­բողջ ռե­սուր­սը. «Երեկ իմ կող­մից հրա­պա­րակ­ված փաս­տա­թուղ­թը Ար­ցախն Ադր­բե­ջա­նին հանձ­նե­լու նի­կո­լա­կան մտադ­րու­թյուն­նե­րի մա­սին սպա­սե­լի­ո­րեն բուռն քննարկ­ման ար­ժա­նա­ցավ:

Իշ­խա­նա­կան թե­ւը խո­րը եւ հա­մա­պար­փակ մանդ­րա­ժի մեջ էր:

Ճ կլաս­սի ստա­տուս­չի­նե­րից մին­չեւ քպա­կան ման­դա­տա­վոր բի­ո­զանգ­ված փոր­ձում էր ինչ-որ ան­հո­դա­բաշխ բա­ցատ­րու­թյուն­ներ տալ «որտե­ղից Ա­շո­տյա­նին էդ թուղ­թը» հո­գո­ցից մին­չեւ «հա, ի՞նչ, ինչ կու­զենք էն էլ կբա­նակ­ցենք»:

Եվ ա­հա քիչ ա­ռաջ ԱԽՔ Ար­մեն Գրի­գո­րյա­նը իր հար­ցազ­րույ­ցում փոր­ձեց ինքն ի­րեն, իսկ ի­րա­կա­նում՝ բո­լո­րիդ, կրկին է­շի տեղ դնել եւ հայ­տա­րա­րեց, որ իբր նման փաս­տա­ղուղթ Հա­յաս­տա­նը եր­բեք չի բա­նակ­ցել:

Այս դա­վա­ճան­նե­րի մար­տա­վա­րու­թյու­նը պարզ է. հեր­քել, ժխտել, ֆռաց­նել ու խա­բել ան­գամ այն դեպ­քե­րում, երբ բռնվել են գոր­ծի վրա , ինչ­պես ռու­սը կա­սեր, с по­лич­ным.

Ես պնդում եմ ամ­բողջ պա­տաս­խա­նատ­վու­թյամբ, որ այդ փաս­տա­թուղ­թը ի­րա­կան է եւ Հա­յաս­տա­նի դա­վա­ճան իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը, նե­րա­ռյալ ար­ցա­խու­րաց ԱԽՔ-ը, բա­նակ­ցում են հենց այդ սկզբունք­նե­րի շրջա­նակ­նե­րում»: Նա­րեկ Սամ­սո­նյանն էլ ար­ձա­նագ­րեց, որ իշ­խա­նա­կան ողջ քա­րոզ­չա­մե­քե­նան կես­գի­շե­րին մի­աց­րել է­ին, որ Ա­շո­տյա­նի հրա­պա­րա­կած փաս­տաթղ­թի առ­կա­յու­թյու­նը հեր­քեն, սա­կայն դա ա­րել են ծայ­րա­հեզ փնթի: Սամ­սո­նյա­նի գնա­հատ­մամբ. «Ինչքան պետք է քա­րոզ­չա­կան թի­մը խո­զի տղա լի­նի, որ դրա ֆլագ­ման­նե­րը լի­նեն տա­րոն­չա­խո­յան­ներն ու ալ­կաշ գնել­նե­րը, կա­նանց հե­տև­ից կի­սա­կա­նա­ցի գրա­ռում­ներ ա­նող ստյո­պիկ­սա­ֆա­րյան­ներն ու մի «լրագ­րող» ա­տամ­նա­տեխ­նիկ»:

Թե­և ՔՊ-ական­նե­րը փոր­ձում են խա­ղալ «Մեր դեմ խաղ չկա» խա­ղը, սա­կայն պարզ է, որ այդ աղմ­կա­լի բա­ցա­հայ­տու­մը նրանց հաս­տատ ան­հանգս­տաց­նում է: Պա­տա­հա­կան չէ, որ շրջա­նա­ռու­թյան մեջ հայտն­վել է վար­չա­պե­տի ա­թո­ռին սոսնձ­վա­ծի հրա­ժա­րա­կան պա­հան­ջե­լը քրե­ա­կա­նաց­նե­լը, և դա ուղղ­ված է ոչ մի­այն ընդ­դի­մա­դիր­նե­րի դեմ: Հաշ­վի առ­նենք նա­և այն ար­տա­հոս­քե­րը, որ գլխա­վոր դա­տա­խազ աշ­խա­տող աղջ­նա­կը զբաղ­ված է ի լրումն քա­ղա­քա­կան հե­տապն­դում­նե­րի նա­և ՔՊ-ական­նե­րի դեմ թղթա­պա­նակ­ներ ստեղ­ծե­լով: Զի լու­րեր են պտտվում, որ ՔՊ-ական­նե­րը փնտրում են Նի­կո­լին այն­պի­սի փո­խա­րի­նող, ո­րը, ի տար­բե­րու­թյուն «տիտ­ղո­սա­յին» ընդ­դի­մու­թյան, չեն փո­խի թրքահ­պա­տակ ար­տա­քին-քա­ղա­քա­կան ու­ղե­գի­ծը:

Սա­կայն դա­ժան հար­ված էր Ար­ցա­խին Ռու­բեն Վար­դա­նյա­նի պաշ­տո­նան­կու­թյու­նը, ո­րը ՌԴ պատ­գա­մա­վոր Կոնս­տան­տին Զա­տու­լի­նը ող­բեր­գու­թյուն է ո­րա­կել: Եվ, ի դեպ, դա Ան­կա­րա­յի և Բաք­վի պա­հանջն էր, և նույն Հա­ա­գա­յի դա­տա­րա­նի ո­րո­շու­մից հե­տո Ա­լի­և­ի դեմքն այդ­պես փրկե­լը շատ վատ բան է ա­սում Ա­րա­յիկ Հա­րու­թյու­նյա­նի մա­սին: Ինչ­պես փաս­տում է Նա­ի­րա Զոհ­րա­բյա­նը. «Ալի­ե­ւի պա­հան­ջով Ար­ցա­խի նա­խա­գահ Ա­րա­յիկ Հա­րու­թյու­նյա­նը քիչ ա­ռաջ պաշ­տո­նից հե­ռաց­րեց պետ­նա­խա­րար Ռու­բեն Վար­դա­նյա­նին:

Իր եր­կար-բա­րակ խոս­քում Ա­րա­յիկ Հա­րու­թյու­նյա­նը նշեց, որ Ռու­բեն Վար­դա­նյա­նը ըմբռ­նու­մով է մո­տե­ցել ստեղծ­ված ի­րա­վի­ճա­կին եւ այդ ո­րոշ­մա­նը:

Այ­սինքն՝ Ա­լի­ե­ւի ո­րոշ­մա­նը:

Կար­ծում եմ՝ Ռու­բեն Վար­դա­նյա­նը է­սօր լուրջ ա­սե­լիք պի­տի ու­նե­նա»:

ՀԱ­ՅԱՍ­ՏԱ­ՆԸ ՄԻ­ԱՅՆ ՆԵՅ­ՐՈ­ՑԱՆ­ՑԵ­ՐՈ՞ՒՄ Է ՊԱՀ­ՊԱՆ­ՎԵ­ԼՈՒ

Ռու­բեն Վար­դա­նյա­նը` ա­ռանց Ա­րա­յի­կին վա­տա­բա­նե­լու, տե­սա­ու­ղեր­ձով հան­դես ե­կավ. «Այս տե­սա­նյու­թում կգտնեք այն բո­լոր հար­ցե­րի պա­տաս­խան­նե­րը, ո­րոնք այս օ­րե­րին տրվում է­ին ինձ:

Խոսքս ուղ­ղել եմ ա­ռա­ջին հեր­թին ար­ցախ­ցի­նե­րին և ողջ հա­յու­թյա­նը, ու­ղեն­շել եմ իմ հե­տա­գա ա­նե­լիք­ներն ու պլան­նե­րը, ո­րոնք բո­լորս, մի­ա­սին Ար­ցա­խում մնա­լով և ապ­րե­լով, պետք է կյան­քի կո­չենք»:

Ի­հար­կե, 15 րո­պե­ա­նոց ու­ղեր­ձում տո­ղա­տա­կեր շատ կան, ո­րոնք ա­ռան­ձին քննարկ­ման նյութ են, սա­կայն ա­ռանց­քա­յի­նը ա­նոն­սա­վո­րել է հենց Վար­դա­նյա­նը` որ մնա­լու և ապ­րե­լու է Ար­ցա­խում: Դա նա­և պա­տաս­խան է դա­վադ­րու­թյան տե­սու­թյուն­նե­րի սի­րա­հար­նե­րին:

Սա­կայն մի­այն Ար­ցա­խով խուն­տա­յի քան­դա­րա­րու­թյունը չի սահ­մա­նա­փակ­վում, բա­ցա­հայտ քան­դում են և ի­րենց հռչակ­ված «29,8 հա­զար քա­ռա­կու­սի կի­լո­մետ­րը»: Փետր­վա­րի 22-ին Նի­կոլն ան­թա­քույց քան­դա­րար նկրտում­ներ դրսև­ո­րեց թա­մա­նյա­նա­կան կա­ռա­վա­րա­կան հա­մա­լի­րի նկատ­մամբ: Նման է, որ նա ա­ռաջ­նորդ­վում է «Ինձնից հե­տո ո­չ ոք չպի­տի լի­նի վար­չա­պետ» կար­գա­խո­սով: Ա­հա­վա­սիկ` ո­րոշ մեջ­բե­րում­ներ: Մաս­նա­վո­րա­պես. «Կար­ծում եմ՝ պե­տա­կան կա­ռա­վար­ման հա­մա­կար­գը Ե­րև­ան քա­ղա­քի փոքր կենտ­րո­նից և ընդ­հան­րա­պես կենտ­րո­նից պետք է դուրս բե­րել, ո­րով­հե­տև պե­տա­կան այն գույ­քի ճիշտ կա­ռա­վա­րու­մը, որ կա Ե­րև­ան քա­ղա­քի փոքր կենտ­րո­նում և կենտ­րո­նում, կա­րող է պե­տու­թյա­նը տաս­նյակ մի­լի­արդ­նե­րի ե­կա­մուտ­ներ բե­րել և ա­վե­լի ար­դյու­նա­վետ դարձ­նել կա­ռա­վար­ման գոր­ծըն­թաց­նե­րը: Մինչ­դեռ այ­սօր ու­ղիղ հա­կա­ռակն է:

Մեկ պարզ օ­րի­նակ կա­րող եմ բե­րել. ի­հար­կե, շեն­քը, որ­տեղ մենք գտնվում ենք, պատ­մամ­շա­կու­թա­յին շատ կա­րև­որ ար­ժեք է, բայց մենք չենք հաշ­վում, թե, օ­րի­նակ, այս շեն­քի 6 մետր բարձ­րու­թյամբ աշ­խա­տա­սե­նյակ­նե­րի տա­քաց­ման, հո­վաց­ման, սպա­սարկ­ման հա­մար ինչ­քան մի­ջոց­ներ են ծախս­վում, ո­րոնք կա­րող է­ին կամ չծախս­վել, կամ ծախս­վել ա­վե­լի ար­դյու­նա­վետ: Կար­ծում եմ, որ այս­տեղ էլ մենք մտա­ծո­ղու­թյան և մտա­ծե­լա­կեր­պի փո­փո­խու­թյան կա­րիք ու­նենք, և այդ ռազ­մա­վա­րու­թյու­նը պետք է որ­դեգ­րենք՝ Ե­րև­ան քա­ղա­քի փոքր կենտ­րո­նից և ընդ­հան­րա­պես կենտ­րո­նից պե­տա­կան կա­ռա­վա­րումն ամ­բող­ջու­թյամբ դուրս հա­նե­լու և այս ֆի­զի­կա­կան են­թա­կա­ռուց­ված­քը պե­տա­կան ե­կա­մուտ­նե­րի ա­ճին ծա­ռա­յեց­նե­լու նպա­տակն ի­րա­գոր­ծե­լու ա­ռու­մով՝ ի­հար­կե, խստո­րեն պահ­պա­նե­լով և պաշտ­պա­նե­լով պատ­մամ­շա­կու­թա­յին հու­շար­ձան­նե­րի կա­ռա­վար­ման հետ կապ­ված բո­լոր կա­նոն­նե­րը»:

Այ­սինքն` հաս­կա­նա­լի է, թե ուր է դա տա­նում: Երկ­րորդ և Եր­րորդ հան­րա­պե­տու­թյուն­նե­րի բո­լոր կա­ռա­վա­րու­թյուն­նե­րին ծա­ռա­յած, Հա­յաս­տա­նի սիմ­վոլ հան­դի­սա­ցող հո­յա­կերտ շեն­քե­րը դարձ­նում են շու­նու­շան­գյա­լի բա­ժին: Դա ար­դեն պե­տա­կան սիմ­վոլ­նե­րին ուղղ­ված խոր­քա­յին նենգ հար­ված է, ու թե­րևս պա­րու­նա­կում է են­թա­տեքստ` պե­տա­կա­նու­թյու­նը վե­րաց­նում ենք, էլ ինչ­նե­րի՞ս է պետք պե­տա­կան ա­վան­դա­կան շեն­քեր: Դե ե­թե օ­կու­պանտ տե­րե­րը բա­րե­հա­ճեն գա­ղու­թա­յին վար­չա­կազմ պա­հել, ա­պա հո­յա­կերտ շեն­քեր պետք չեն, ծայ­րա­մա­սե­րում գտնվող հա­վաբ­ներն էլ են հե­րիք: Հա­վաբ­նե­րում մշտա­պես ապ­րած ժե­խին շատ հո­գե­հա­րա­զատ գա­ղա­փար է: Նա­և մու­րազ` բո­լոր տե­սա­կի ա­գեն­տու­րա­նե­րի հա­մար, ով­քեր ա­ռաջ են տա­նում այն ստրկա­բա­րո և պիղծ միտ­քը, իբր հա­յե­րը չեն կա­րող պե­տու­թյուն ու­նե­նալ: Բա գրե­թե 30 տա­րի «քըխ նախ­կին­նե­րի» ու­նե­ցա­ծը ի՞նչ էր, լավ էլ պե­տու­թյուն էր` իր ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նով, իր մար­տու­նակ բա­նա­կով, դրսում վա­յե­լած հար­գան­քով: Պար­զա­պես դուք քան­դե­ցիք, թրքա­հարճ գե­նա­պիղծ ա­րա­րած­ներ:

Ի դեպ, ադր­բե­ջա­նա­գետ Ան­ժե­լա Է­լի­բե­գո­վան հա­վա­քել է Հա­յոց աշ­խար­հի տար­բեր քա­ղաք­նե­րի` նեյ­րո­ցան­ցե­րով (արհես­տա­կան բա­նա­կա­նու­թյան կող­մից) ստեղծ­ված նկար­նե­րը: Ընդ ո­րում` կա և՛ Ստե­փա­նա­կեր­տը, և՛ Ա­խալ­քա­լա­քը, և՛ Ա­րևմ­տյան Հա­յաս­տա­նի քա­ղաք­նե­րը:

Շատ գե­ղե­ցիկ և հա­յա­շունչ գոր­ծեր են ստաց­վել: Եվ ե­թե Նի­կոլն իր պիղծ բո­լու­կով մնաց, ա­պա Հա­յաս­տա­նը գո­յու­թյուն կու­նե­նա մի­այն նեյ­րո­ցան­ցե­րում: Ի դեպ, հե­տաքր­քիր դե­տալ, նույն նեյ­րո­ցան­ցե­րը ոչ մի կերպ չեն կա­րո­ղա­նում Նի­կոլ նկա­րել: Ե­րև­ի նրանց է­լեկտ­րո­նա­յին ու­ղեղ­նե­րը չեն պատ­կե­րաց­նում այդ աս­տի­ճա­նի սա­տա­նա­յա­կան տա­կան­քո­ւթ­յու­նը: Ե­թե պատ­կե­րաց­նեն` կվառ­վեն:

ՀՈՎ­ՀԱՆ­ՆԵՍ ԳԱ­ԼԱ­ՋՅԱՆ

Հ.Գ. – Ա­հա այս­պես է ար­հես­տա­կան բա­նա­կա­նութ­յու­նը տես­նում Հա­յոց աշ­խար­հի քա­ղաք­նե­րը` ի­րենց տի­պիկ բնա­կիչ­նե­րով: