ԶԱՐ­ՄԱՆՔ

Նման է, որ կա­պի­տու­լյան­տը այն աս­տի­ճա­նի է «հղի» Սերժ Սարգ­սյա­նի գրքի շնոր­հան­դե­սին և ճե­պազ­րույ­ցին ար­տա­հայ­տած մտքե­րից, որ զար­մա­նա­լի­ո­րեն մո­բի­լի­զաց­րել է իր ողջ քա­րոզ­չա­մե­քե­նա­ն: Քա­ղա­քա­գետ Գա­գիկ Համ­բա­րյա­նի բնո­րոշ­մամբ` «Պետ­րո­սի մոտ՝ Հ1 է­ին գոր­ծու­ղել մի քա­նի տկա­րա­միտ­նե­րի, ով­քեր ի­րենց պրի­մի­տիվ և մա­նի­պու­լյա­տիվ մտքե­րով փոր­ձում է­ին ար­ցա­խյան հար­ցի քննար­կման և Ադր­բե­ջա­նի հետ տար­վող քա­ղա­քա­կա­նու­թյան մեջ հա­վա­սա­րու­թյուն դնել նախ­կին և ներ­կա իշ­խա­նու­թյուն­նե­րի մի­ջև»: Ա­ռանձ­նա­հա­տուկ տխմա­րու­թյամբ աչ­քի էր ըն­կել տխրահռ­չակ ՏԱ­ՐՈՆ ՉԱ­ԽՈ­ՅԱ­ՆԸ, քա­ղա­քա­գե­տի բնո­րոշ­մամբ. «Պետ­րո­սի մոտ ե­կած հայտ­նի «ֆեյ­քե­րի ֆաբ­րի­կա­յի» գեղ­ցի (գյու­ղա­ցու հետ չշփո­թել) Տա­րո­նը, ով ժա­մա­նա­կին Մե­լի­տո­պո­լի կեղ­տոտ փո­ղոց­նե­րի լու­սան­կա­րը դրել էր իր ֆեյս­բու­քյան է­ջին և ներ­կա­յաց­նում էր որ­պես Ե­րև­ա­նի Բաղ­րա­մյան պո­ղո­տա»: Ան­շուշտ, այդ խղճու­կի` Հ1-ում հնչեց­րած զա­ռան­ցանք­նե­րը կա­րող են մո­լո­րեց­նել մի­այն բա­ցար­ձակ ան­խելք­նե­րին, բայց ինչ­պես ի­րա­վա­ցի­ո­րեն նկա­տում է Գա­գիկ Համ­բա­րյա­նը. «Ստա­խոս Տա­րո՛ն, ճի՞շտ է, որ հրա­ժար­վել ես ե­րե­խա­յիցդ... Այ՛ գեղ­ցի, դու հլը այդ հար­ցին պա­տաս­խա­նի»: Թե­և Նի­կո­լի կադ­րա­յին քա­ղա­քա­կա­նու­թյան վրա վա­ղուց չենք զար­մա­նում, սա­կայն չենք կա­րող չհար­ցադ­րել` որ­տե­ղի՞ց է կա­րո­ղա­նում պե­ղել այդ­քան շատ ան­բա­րո­յա­կան­ներ:

Ա­պա­գա կա՛, կա՛ ա­պա­գա... Զար­մա­նա­լի­ո­րեն 2022 թվա­կա­նին «Տիգ­րան Մեծ» հրա­տա­րակ­չու­թյան կող­մից հան­րակր­թա­կան դպրոց­նե­րի հա­մար հրա­տա­րակ­ված գրա­կա­նու­թյան դա­սագր­քում Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թյուն կամ Մեծ ե­ղեռն հաս­կա­ցու­թյուն­նե­րի փո­խա­րեն օգ­տա­գործ­վում է «1915-ի ող­բեր­գա­կան ի­րա­դար­ձու­թյուն­ներ» նա­խա­դա­սու­թյու­նը: Հա­ջորդ ան­հե­թե­թու­թյու­նը «կյանքն ար­հես­տա­կա­նո­րեն ընդ­հատ­վեց» հաս­կա­ցու­թյունն է: Այ­սինքն` թուր­քի կող­մից դա­ժա­նա­բար սպան­ված Դա­նի­ել Վա­րու­ժա­նի մա­հը ո­րակ­վում է որ­պես կյան­քի ար­հես­տա­կան ընդ­հա­տում: Զար­հու­րե­լի է, բայց փաստ` ար­դեն դա­սագր­քերն այն­պես են գրվում, ինչ­պես դրանք կգրեր թուր­քը` ոչ թե ցե­ղաս­պա­նու­թյուն, այլ «ողբեր­գա­կան ի­րա­դար­ձու­թյուն­ներ», այ­սինքն` ճիշտ ու ճիշտ Է­ՐԴՈ­ՂԱ­ՆԻ ձև­ա­կեր­պու­մով, իսկ քստմնե­լի սպա­նու­թյու­նը փաս­տա­ցի հա­վա­սա­րեց­վում է ավ­տով­թա­րին կամ թու­նա­վոր­մա­նը... Ա­հա՛ պարզ ա­պա­ցույց­ներ` այդ­պի­սի բան դա­սագր­քում կա­րող է գրվել մի­այն թուր­քա­կան օ­կու­պա­ցի­ա­յի պայ­ման­նե­րում: Իսկ օ­կու­պանտ­նե­րի դեմ ըն­դու­նե­լի է և օ­րի­նա­կան ազ­գա­յին-ազա­տագ­րա­կան պայ­քա­րի ողջ գոր­ծի­քա­կազ­մը:

Չնա­խա­րար ԳՐԻ­ԳՈՐ ՄԻ­ՆԱ­ՍՅԱՆՆ էլ ա­վե­տեց. «Ձեռք ենք բե­րել ստի դե­տեկ­տոր, գոր­ծար­կու­մը սկսվել է»: Զար­մա­նա­լի է, բա­ցի կա­տա­րյալ ա­պի­կա­րու­թյու­նից, սրանք նա­և լրիվ «թի­թեռ նկա­րող» են: Հե­տաքր­քիր է, այդ սար­քը Նի­կո­լի վրա փոր­ձար­կե՞լ են, որ­պես­զի սահ­մա­նեն ստի վե­րին շե­մը, թե՞ վա­խե­ցել են, որ մի­ան­գա­մից կվառ­վի: Իսկ ե­թե լուրջ` ա­մե­րի­կյան հի­մար կի­նո­նե­րում ցու­ցադր­վա­ծը հե­րիք է փոր­ձեք բե­րել Հա­յաս­տա­նի ի­րա­կան կյանք, դրա­նից ոչ մի լավ բան չի ստաց­վի: Այ ա­մե­րի­կյան կի­նո­նե­րի տակ մնա­ցած ան­տա­ռա­ճա­նաչ պա­րեկ­նե­րը ի­րենց դրել են այդ կի­նո­նե­րի «շե­րիֆ­նե­րի» տեղ և մարդ գնդա­կա­հա­րել` խո­րաց­նե­լով հան­րա­յին ա­տե­լու­թյունն ու զզվան­քը սո­րո­սա­կան Դան­չի­կի բու­ծած այդ «թավ­շյա մու­սըռ­նե­րի» նկա­տ­մամբ... Բայց ին­չև­է, Գրի­գոր Մի­նա­սյա­նի պար­ծանք ստի դե­տեկ­տո­րը գո­նե մարդ չի սպա­նում, բայց սրան­ցից սպա­սե­լի է, որ այդ սար­քով ստա­ցած ար­դյունք­նե­րով (որոնք քա­ղա­քա­կիրթ աշ­խար­հի ոչ մի դա­տա­րան որ­պես ա­պա­ցույց չի ըն­դու­նում) կսկսեն մարդ­կանց բանտ ու­ղար­կել ու լրա­ցու­ցիչ ճա­կա­տագ­րեր խոր­տա­կել: Ին­չև­է, մնում է հոր­դո­րել, որ այդ սար­քը գործ­նա­կան կի­րառ­ման չդնեն, թող մնա որ­պես խա­ղա­լիք Գրի­գոր Մի­նա­սյա­նի աշ­խա­տա­սե­նյա­կում, այդ­պես գո­նե մի­այն հար­կա­տո­ւի փո­ղե­րը կկո­րեն, զո­հեր չեն լի­նի:

Զարմացած է ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳԱԼԱՋՅԱՆԸ