«Փլուզվող աշխարհն» էլ ավելի է պարտադրում ընտրել ՌԴ-ին կամ ԱՄՆ-ին

Ի­րա­կա­նում այս պա­հին աշ­խար­հում տեկ­տո­նիկ տե­ղա­շար­ժեր են նկատ­վում, եւ չբա­ցա­ռենք, որ այդ ցնցում­նե­րը կա­րող են հեր­թա­կան ան­գամ շրջա­դար­ձա­յին ազ­դե­ցու­թյուն ու­նե­նալ նա­եւ Նի­կո­լի «աշխար­հա­յաց­քի» վրա (տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=250972&l=am): Այդ թվում, Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քում, Թուր­քի­ա­յի, Վրաս­տա­նի ուղ­ղու­թյամբ այն­պի­սի գոր­ծըն­թաց­ներ են, ո­րոնց ռե­զո­նան­սա­յին է­ֆեկ­տին չհե­տե­ւե­լու դեպ­քում Նի­կոլն ինքն ի­րեն կա­րող է այն­պի­սի փա­կու­ղի մտցնել, որ դրա­նից այ­լեւս ելք չգտնի: Ա­ռա­վել եւս, որ ե­րեկ­վա ա­սու­լի­սում ար­դեն խո­սում էր «փլուզ­վող, ան­կան­խա­տե­սե­լի աշ­խար­հից»: Ու, ըստ սո­վո­րույ­թի, նույն սխա­լը ի ցույց դնե­լով, որ խոսքն ըն­դա­մե­նը ա­րեւմ­տյան հե­գե­մո­նի­ա­յի, «արեւմ­տյան աշ­խար­հի» փլուզ­ման մա­սին է, ո­րին ար­դեն իսկ փո­խա­րի­նե­լու է գա­լիս այլ աշ­խար­հա­կարգ:

Այդ գոր­ծըն­թաց­նե­րը սկսել են ծա­վալ­վել նա­եւ Ադր­բե­ջա­նում` Ի­րա­նի հետ հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի  հեր­թա­կան սրաց­ման տես­քով, եւ այդ փաս­տին եւս Նի­կո­լը չի կա­րող ա­ռաջ­նա­յին կա­րե­ւո­րու­թյուն  չտալ: Ադր­բե­ջա­նում այս օ­րե­րին տաս­նյակ­նե­րով «իրա­նա­կան գոր­ծա­կալ­նե­րի» են բռնում, եւ վեր­ջին մի քա­նի ա­միս­նե­րի ըն­թաց­քում ակ­տի­վո­րեն նա­խա­պատ­րաս­տվում էր հա­սա­րա­կա­կան կար­ծի­քը` Ի­րա­նի հետ հնա­րա­վոր պա­տե­րազ­մի հա­մար: Զու­գա­հե­ռա­բար, իսրա­յե­լա­կան լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րը խո­սում են, թե Բա­քուն ար­դեն պատ­րաս­տել է օ­դա­նա­վա­կա­յան, ո­րը կա­րող է տրա­մադր­վել Թել Ա­վի­վին՝ Ի­րա­նի դեմ հար­ված­ներ հասց­նե­լու հա­մար: Բա­քուն, բնա­կա­նա­բար, պաշ­տո­նա­պես հեր­քում է դա, սա­կայն այս մա­սին խո­սակ­ցու­թյուն­ներն ա­ռա­ջին ան­գամ չէ, որ ի հայտ են գա­լիս: Ա­մեն դեպ­քում, Ա­լի­եւն այդ­պես էլ չի կա­րո­ղա­նում բա­ցատ­րել, թե ին­չո՞ւ է Ար­ցա­խից խլված տա­րածք­նե­րում մե­կը մյու­սի հե­տե­ւից օ­դա­նա­վա­կա­յան­ներ կա­ռու­ցում` դրանց քա­ղա­քա­ցի­ա­կան նպա­տա­կա­հար­մա­րու­թյու­նը ո­րե­ւէ կերպ չհիմ­նա­վո­րե­լով: Այն, որ դրանք Ի­րա­նին հար­վա­ծե­լու հա­մար է­ին, հաս­կա­նում են բո­լո­րը: Մի­այն թե այս պա­հին «մի փոքր» այլ պատ­կեր է: Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քում ա­րա­գո­րեն ձե­ւա­վոր­վող նոր ի­րա­վի­ճա­կը ա­րա­գո­րեն փա­կում է Իս­րա­յե­լի հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րի պա­տու­հա­նը` Ի­րա­նին հար­վա­ծե­լու հար­ցում: Դա շատ լավ հաս­կա­նում է նա­եւ Ա­լի­ե­ւը, որ վեր­ջին պահն է, եւ ե­թե այդ հնա­րա­վո­րու­թյունն ա­մե­նա­մոտ ժա­մա­նակ­ներս չգոր­ծարկ­վի, ա­պա շատ ա­րագ այդ պա­տու­հա­նը վերջ­նա­կա­նա­պես կփակ­վի: Իսկ դա Ա­լի­ե­ւի հա­մար ոչ մի­այն Ի­րա­նի հաշ­վին ընդ­լայն­վե­լու հույ­սե­րի կոր­ծա­նում է, այլ նա­եւ Ադր­բե­ջա­նին դարձ­նում է փա­կու­ղի` ՌԴ-Իրան զար­գա­ցող հա­րա­բե­րու­թյու­ննե­րի հա­մա­տեքս­տում: Ա­ռա­վել եւս, երբ Վրաս­տանն էլ իր հեր­թին է սկսել ի­րեն շատ «տա­րօ­րի­նակ» պա­հել` բա­ցա­հայտ ցույց տա­լով, որ ՌԴ-ի հետ հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի կար­գա­վոր­ման մեջ է տես­նում իր ա­պա­գա անվ­տան­գու­թյու­նը:

Ի­հար­կե, նա­եւ այս հե­ռան­կարն է պատ­ճառ­նե­րից մե­կը, որ Ա­լի­եւն ա­մեն ջանք գոր­ծադ­րում է «Զան­գե­զու­րի մի­ջանց­քի» ուղ­ղու­թյամբ, ո­րը հնա­րա­վոր շրջա­փա­կու­մից խու­սա­փե­լու ե­րաշ­խիք է: Բայց, կրկնենք նույն բա­նը, դրա հա­մար պետք է ռու­սա­կան ու­ժե­րից ա­զատ­վել: Ընդ ո­րում, քա­նի դեռ Իս­րա­յե­լի «հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րի պա­տու­հա­նը» վերջ­նա­կա­նա­պես փակ չէ: Իսկ փակ­վե­լու դեպ­քում պար­զա­պես չի կա­րող չին­տեգր­վել ՌԴ-Իրան ա­ռանց­քին: Այդ դեպ­քում ար­դեն ա­րեւմ­տա­մետ խա­ղե­րը Նի­կո­լի հա­մար կորց­նում են բո­լոր հե­ռան­կար­նե­րը, ինչ­քան էլ որ ներ­կա­յումս նրան դեռ փոր­ձում են հա­կա­ռա­կը քա­րո­զել: Բայց, թե­րեւս, Նի­կո­լի հա­մար ա­մե­րի­կյան մեկ փլուզ­ված բան­կը պետք է որ շատ ա­վե­լի հա­մո­զիչ լի­նի:

Ա­մեն դեպ­քում, թե ի­րա­կա­նում ուր է գնում Նի­կո­լի ա­սած «փլուզ­վող աշ­խար­հը», շատ ա­վե­լի հստակ կա­րող է դառ­նալ ողջ աշ­խար­հի մաս­շտա­բով թիվ 1 հե­տաքրք­րու­թյուն դար­ձած` նա­խա­գահ Սի­ի սպաս­վող այ­ցը Մոսկ­վա: Բուն այդ փաստն ար­դեն իսկ շատ բան է ա­սում. նա­խա­գահ Սին, եր­րորդ ժամ­կե­տով այդ պաշ­տո­նը ստանձ­նե­լուց հե­տո իր ա­ռա­ջին մի­ջազ­գա­յին այ­ցը կկա­տա­րի Ռու­սաս­տան, եւ դա մի­ան­գա­մայն պարզ ցու­ցիչ է, թե ինչ նա­խա­պատ­վու­թյուն­ներ ու­նի Պե­կի­նը:

Ի՞նչ պետք է բուն այ­ցից սպա­սել: Ի­րան­ցի հե­ղի­նա­կա­վոր մի­ջազ­գայ­նա­գետ, լրագ­րող Հա­յալ Մու­րա­զին այ­ցի այս նպա­տակ­ներն է տես­նում.

«Ուկրա­ի­նա­յի պա­տե­րազ­մի այս կրի­տի­կա­կան պա­հին Պու­տի­նին ա­ջակ­ցե­լը խորհր­դան­շա­կան է:

Սա ապ­տակ է ԱՄՆ-ին, ո­րը փոր­ձել է վա­խեց­նել Չի­նաս­տա­նին՝ Ռու­սաս­տա­նին զի­նե­լու հար­ցում:

Պետք է լի­նեն լուրջ եւ շատ նուրբ եր­կա­րա­ժամ­կետ ռազ­մա­վա­րու­թյան պլա­նա­վոր­ման նիս­տեր: Հա­կա­ռակ դեպ­քում, դա կա­րող է կա­տար­վել հե­ռա­խո­սով:

Պու­տի­նի եւ Սի­ի բա­րե­կա­մու­թյունն  ի­րա­կան է. 10 տա­րի ա­ռաջ, երբ Սին դար­ձավ նա­խա­գահ, նրա ա­ռա­ջին ար­տա­սահ­մա­նյան այ­ցը Ռու­սաս­տան էր:

Իս­կա­պես հե­ռա­տես ա­ռաջ­նորդ­ներ, ով­քեր կձե­ւա­վո­րեն զար­գա­ցող բազ­մա­բե­ւեռ աշ­խար­հը»:

Թե­րեւս այս ա­մե­նը սպա­սե­լի տար­բե­րակ է, եւ այլ հարց է` իսկ կկա­րո­ղա­նա՞ ԱՄՆ-ն այս ի­րա­վի­ճա­կը փո­խել: Ե­թե ոչ, ա­պա նա­խա­գահ Սի­ի մոս­կո­վյան այ­ցը կազ­դա­րա­րի այն գլո­բալ փո­փո­խու­թյուն­նե­րը, ո­րը Նի­կո­լի հա­մար «աշխար­հի փլու­զում» է: Բայց ի՞նչ է նա ա­նե­լու «աշխար­հի փլու­զու­մից» հե­տո, ա­հա այս վերջ­նա­կան կողմ­նո­րո­շումն է, որ պետք է հայտ­նի եւ շատ ա­րագ:

ՔԵ­ՐՈԲ ՍԱՐԳ­ՍՅԱՆ