ԶԱՐ­ՄԱՆՔ

Բո­լոր խա­ղե­րը խա­ղա­ցել է­ինք, մնա­ցել էր սա­րի սմբու­լը` ինչ­քան էլ զար­մա­նա­լի լի­նի, ԱԺ «Հա­յաս­տան» խմբակ­ցու­թյան պատ­գա­մա­վոր ԱՐ­ՄԵՆ ԳԵ­ՎՈՐ­ԳՅԱ­ՆԸ ԵԽԽՎ-ում խո­րա­ցել է «կա­նաչ օ­րա­կար­գի» մեջ. «Հան­րա­յին կա­ռա­վար­ման ո­լոր­տում փո­փո­խու­թյուն­ներն ա­ռա­ջին հեր­թին պետք է ազ­դեն դրա դե­րա­կա­տար­նե­րի մտա­ծե­լա­կեր­պի փո­փո­խու­թյան վրա: Կա­նաչ կամ թվա­յին հան­րա­յին կա­ռա­վա­րու­մը չի կա­րող և չպետք է ըն­կալ­վի մի­այն նո­րա­գույն տեխ­նո­լո­գի­ա­կան լու­ծում­նե­րի հա­մա­տեքս­տում: Կա­նաչ օ­րա­կար­գի ա­ռաջ­նոր­դու­թյան և ­քա­ղա­քա­կան մո­տի­վա­ցի­ա­յի հար­ցերն ար­դի­ա­կան են դառ­նում: Կա­նաչ խնդիր­նե­րը մի­այն կա­նաչ կու­սակ­ցու­թյուն­նե­րի մար­տահ­րա­վեր­նե­րը չեն: Լի­ար­ժեք կա­նաչ հան­րա­յին կա­ռա­վար­ման նոր մար­տահ­րա­վեր է դառ­նում է­ներ­գե­տիկ անվ­տան­գու­թյան ստեղծ­վող ի­րա­վի­ճա­կը: Շատ երկր­ներ ստիպ­ված են վե­րա­նա­յել կա­նաչ անց­ման հետ կապ­ված ի­րենց նախ­կին ո­րո­շում­նե­րը: Մի­և­նույն ժա­մա­նակ, հա­սա­րա­կու­թյան մի մա­սի մոտ կա ըն­կա­լում, որ կա­նաչ ո­րո­շում­նե­րից շա­տե­րը թանկ ար­ժեն եւ ի­րենց բա­րե­կե­ցու­թյան վրա են ազ­դում, ին­չը հան­գեց­նում է նրանց բա­ցա­սա­կան ար­ձա­գան­քին եւ նոր բնա­պահ­պա­նա­կան լու­ծում­նե­րի նկատ­մամբ դի­մադ­րու­թյա­նը»: Զար­մա­նա­լի է, բայց ընդ­դի­մա­դիր պատ­գա­մա­վո­րի ե­լույ­թում ո­չինչ չեք գտնի Հա­յաս­տա­նի ու մաս­նա­վո­րա­պես Ար­ցա­խի գո­յա­բա­նա­կան մար­տահ­րա­վեր­նե­րի մա­սին... Լավ, ե­թե մեզ բնաջն­ջեն, ա­պա մեզ ի՞նչ այդ խու­ճուճ օ­րա­կար­գե­րը:

Աչք­ներս լույս, Սպի­տակ տան նախ­կին մա­մու­լի քար­տու­ղար ՋԵՆ ՓՍԱ­ԿԻՆ ներ­կա­յաց­րել է իր սե­փա­կան քա­ղա­քա­կան թոք-շո­ուն ա­մե­րի­կյան «MSNBC» հե­ռուս­տա­ա­լի­քով: Թոք-շո­ուն կոչ­վում է «In­side With Jen Psa­ki»: Այդ կեր­պա­րան­քը, որ պար­բե­րա­բար նշա­նակ­վել է խոս­նակ, հայտ­նի է նրա­նով, որ իր բա­վա­կա­նին բթա­միտ պա­տաս­խան­նե­րով հա­ճախ զվար­ճաց­րել է աշ­խար­հի լրագ­րող­նե­րին, և ան­գամ ծնվել էր «No Psa­king» թև­ա­վոր խոս­քը, սա­կայն զար­մա­նա­լի­ո­րեն հի­մա բա­վա­րա­րում է հե­ռուս­տա­տե­սու­թյան չա­փա­նիշ­նե­րին: Ե­րև­ի թե ի­զուր չի հա­մար­վում, որ հե­ռուս­տա­ցույ­ցը բթաց­նում է մարդ­կանց... Նրա ա­ռա­ջին հա­ղորդ­մա­նը մաս­նակ­ցել են  Ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի պա­լա­տի դե­մոկ­րա­տա­կան փոք­րա­մաս­նու­թյան ա­ռաջ­նորդ Հա­քիմ Ջեֆ­րի­սը, Մի­չի­գա­նի նա­հան­գա­պետ Գրեթ­չեն Ո­ւիթ­մե­րը և Նյու Յոր­քի քա­ղա­քա­պետ Է­րիկ Ա­դամ­սը, այ­սինքն` մի­ան­գա­մայն լուրջ մար­դիկ: Փսա­կի­ի խոս­քով՝ այս շո­ուն ստեղ­ծե­լիս ցան­կա­ցել է, որ հան­դի­սա­տեսն ա­վե­լին ի­մա­նա ըն­թա­ցիկ խնդիր­նե­րի մա­սին և ա­վե­լի մո­տի­կից ծա­նո­թա­նա տար­բեր մարդ­կանց հետ: Նա նա­և հույս է հայտ­նել, որ հե­ռուս­տա­դի­տող­նե­րը հա­ղոր­դա­շա­րից ինչ-որ նոր բան կվերց­նեն... Կարճ ա­սած` անգ­լա­լե­զու հե­ռուս­տա­դի­տող­նե­րը բոլ-բոլ «Psa­king»-ի են են­թարկ­վե­լու:

Սա­կայն վե­րա­դառ­նանք մեր երկ­րի գոր­ծե­րին, ուր իշ­խա­նու­թյան է «հին­գե­րորդ շա­րա­սյու­նը», թշնա­մի հա­րև­անն էլ սպառ­նում է նոր պա­տե­րազ­մով: Դրա առն­չու­թյամբ քա­ղա­քա­գետ ԱԲ­ՐԱ­ՀԱՄ ԳԱՍ­ՊԱ­ՐՅԱ­ՆԸ գրում է բա­ներ, ո­րոնք հայտ­նի են ցան­կա­ցած ող­ջա­միտ քա­ղա­քա­ցու, սա­կայն զար­մա­նա­լի­ո­րեն ան­տես­վում են «քա­ղա­քա­կա­նու­թյամբ չզբաղ­վող» զանգ­վա­ծի կող­մից. «Ադրբե­ջա­նի նա­խա­գա­հի հեր­թա­կան մո­լո­րեց­նող հայ­տա­րա­րու­թյու­նը, թե «Հա­յաս­տա­նը պի­տի ապ­րի մեր թե­լադ­րած պայ­ման­նե­րով ու 29 հզր քկմ տա­րած­քում», յու­րա­հա­տուկ ստու­գա­տես է հա­յաս­տա­նյան քա­ղա­քա­կան մտքի հա­մար: ՀՀ-ում իշ­խա­նու­թյան ղե­կին թա­ռած խուն­տան, ի­րեն սպա­սար­կող թրքա­բա­րո ա­գիտպ­րո­պը, քա­ղա­քա­կան ու քա­րոզ­չա­կան հար­ճե­րը սա հա­մա­րե­լու են «նվա­ճում» և «ալի­և­ը տե­ղի տվեց մեր փա­ռա­պանծ ղե­կա­վա­րի ճնշում­նե­րին»: Պատ­րաստ­վե՛ք ի­րա­կան պա­տե­րազ­մի»: Իսկ քա­ղա­քա­կա­նու­թյամբ չզբաղ­վող­նե­րը պատ­րաստ են կուլ տալ այդ խայ­ծե­րը: Ի դեպ, քա­ղա­քա­գետ Ա­ղա­սի Ե­նո­քյա­նը տե­ղին հի­շեց­նում է. «Հին Հու­նաս­տա­նում «իդի­ոտ» է­ին ան­վա­նում այն մար­դուն, ով ի­րեն հե­ռու էր պա­հում քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նից»:

Զարմացած է ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳԱԼԱՋՅԱՆԸ