«ՆԺԴԵ­ՀՅԱՆ ԳԱ­ՂԱ­ՓԱ­ՐԱ­ԽՈ­ՍՈՒ­ԹՅՈՒ­ՆԸ ՊԵՏՔ Է ՄՏՆԻ ՀԱՆ­ՐԱԿՐ­ԹԱ­ԿԱՆ ԾՐԱ­ԳԻՐ»

Ար­դեն ա­վե­լի քան 100 օր՝ փակ է Բեր­ձո­րի մի­ջանց­քը: Ար­ցա­խի մեր հայ­րե­նա­կից­նե­րը կանգ­նած են գո­յա­բա­նա­կան մեծ վտան­գե­րի ա­ռաջ, կյան­քի բո­լոր ո­լորտ­նե­րում նրանք ա­մեն օր ա­ռե­րես­վում են դա­ժան ի­րա­կա­նու­թյան, ա­մե­նա­տես աշ­խար­հի ան­տար­բե­րու­թյան եւ թշնա­մու կրկնվող ոտնձ­գու­թյուն­նե­րի հետ: Այս օ­րե­րին ար­ցախ­ցին ա­ռա­վել, քան եր­բե­ւէ ա­մուր կառ­չել է իր մի բուռ հո­ղից: Շրջա­փակ­ման պատ­ճա­ռած տա­րաբ­նույթ ան­հար­մա­րու­թյուն­նե­րի, ինչ­պես նա­եւ ե­րե­ւույ­թի հո­գե­բա­նա­կան ներ­գոր­ծու­թյուն­նե­րի մա­սին «Իրա­վուն­քը» զրու­ցել է ԱՀ նա­խա­գա­հի խորհր­դա­կան, ԱՀ կրթու­թյան նախ­կին նա­խա­րար ԼՈՒ­ՍԻ­ՆԵ ՂԱ­ՐԱ­ԽԱ­ՆՅԱ­ՆԻ հետ:

«ՇՐՋԱ­ՓԱ­ԿՈՒ­ՄԸ ՊԱ­ՏԵ­ՐԱԶ­ՄԻ ՇԱ­ՐՈՒ­ՆԱ­ԿՈՒ­ԹՅՈՒՆ Է, Ո­ՐՈՎ ՓՈՐՁ Է ԱՐ­ՎՈՒՄ ՍՏՈՒ­ԳԵԼ ԱՐ­ՑԱԽ­ՑԻ­ՆԵ­ՐԻ ԴԻ­ՄԱԴ­ՐՈ­ՂԱ­ԿԱ­ՆՈՒ­ԹՅԱՆ ՄԱ­ԿԱՐ­ԴԱ­ԿԸ»

— Իմ ճա­նա­չած ա­մե­նա­խա­ղա­ղա­սեր, ա­մե­նա­հու­մա­նիստ ար­ցախ­ցին այ­սօր խո­սում է «գայ­լի դեմ գայլ» սկզբուն­քի ա­ռաջ­նա­հեր­թու­թյան մա­սին: Ձեր բա­ռա­պա­շա­րը նկա­տե­լի­ո­րեն փոխ­վել է պա­տե­րազ­մից հե­տո:

— Ճիշտ եք: Ա­յո, փոխ­վել եմ: Ե­թե հա­րև­ա­նիդ գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյան գլխա­վոր վեկ­տո­րը քո հայ­րե­նիքն է և թուր­քա­կան գորշ գայ­լե­րի տո­տե­մը, ա­պա, օ­րի­նա­չա­փո­րեն, պետք է աշ­խա­տի ոհ­մա­կի սկզբուն­քը կամ «ակն ընդ ա­կան, ա­տամն ընդ ա­տա­ման» վրե­ժի բա­նա­ձև­ու­մը: Ի դեպ, օ­րերս Իս­պա­նի­ա­յի Մադ­րիդ քա­ղա­քում կա­յա­ցել է «Ղա­րա­բա­ղի խա­նու­թյուն­նե­րը. պատ­մամ­շա­կու­թա­յին նույ­նա­կա­նա­ցում» խո­րագ­րով գրքի շնոր­հան­դե­սը, ո­րին մա­սակ­ցել է նա­և Ադր­բե­ջա­նի արտ­գործ­նա­խա­րա­րու­թյան հա­տուկ հանձ­նա­րա­րու­թյուն­նե­րով ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Էլ­շադ Իս­կան­դե­րո­վը՝ «Ղա­րա­բա­ղի դե­րը ադր­բե­ջան­ցի­նե­րի նույ­նա­կա­նաց­ման գոր­ծըն­թա­ցում» հոդ­վա­ծով:

Փաս­տո­րեն, Ար­ցա­խը հա­մար­վում է ժա­մա­նա­կա­կից ադր­բե­ջա­նա­կան ինք­նու­թյան գե­նե­րաց­ման հիմ­նա­կան վեկ­տոր: Ար­ցա­խը դիտ­վում է ադր­բե­ջան­ցի­նե­րի ազ­գա­յին ինք­նու­թյու­նը և գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյու­նը սնող կա­րև­ո­րա­գույն գոր­ծոն: Ինք­նու­թյան ար­մատ­նե­րը տասն ան­գամ փո­խած Ադր­բե­ջա­նի հա­մար Ար­ցա­խը ազ­գա­յին գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյան և ինք­նու­թյան ձև­ա­վոր­ման մի­ակ կռվանն է: Ա­մեն օր ու ա­մեն ժամ Ադր­բե­ջա­նում հե­տև­ո­ղա­կան ու նպա­տա­կա­յին քա­ղա­քա­կա­նու­թյուն է տար­վում՝ Ար­ցա­խը Ադր­բե­ջան դարձ­նե­լու ուղ­ղու­թյամբ: Իսկ ինք­նու­թյու­նը իր ար­խա­յիկ շեր­տե­րով հզոր ու­ժով մո­բի­լի­զաց­նում է պաշտ­պա­նա­կան բո­լոր ռե­սուրս­ներդ և ստի­պում վե­րա­նա­յել ու­նե­ցած ար­ժեք­ներդ ու հա­յացք­ներդ, հա­մոզ­մունք­ներդ ու դիր­քո­րո­շում­ներդ:

— 100 եւ ա­վե­լի օ­րեր՝ փակ է Ար­ցա­խը Հա­յաս­տա­նին կա­պող մի­ակ ճա­նա­պար­հը: Բո­լո­րիս հա­մար ար­դեն հստակ ուր­վագծ­վել են Ադր­բե­ջա­նի հե­ռա­հար նպա­տակ­նե­րը՝ նմա­նօ­րի­նակ սադ­րանք­նե­րով հե­տե­ւո­ղա­կա­նո­րեն հա­յա­թա­փել Ար­ցա­խը: Ինչ­պե՞ս են Ար­ցա­խում դի­մա­կա­յում ադր­բե­ջա­նա­կան սադ­րանք-ահա­բեկ­չու­թյա­նը:

— Ա­սեմ, որ շատ ծանր է: Նյու­թա­կան, կեն­ցա­ղա­յին զգա­լի ան­հար­մա­րու­թյուն­նե­րից զատ, շրջա­փա­կու­մը հո­գե­բա­նա­կան ներ­գոր­ծու­թյան իր սև գործն է ա­րել և ա­նում հատ­կա­պես հո­գե­բա­նա­կան ճա­կա­տում, մարդ­կանց հո­գե­կան աշ­խար­հում, տրա­մադ­րու­թյուն­նե­րի մեջ, ար­ժե­հա­մա­կար­գում և այլն: Սա պա­տե­րազ­մի շա­րու­նա­կու­թյուն է, ո­րով փորձ է ար­վում նա­և ստու­գել ար­ցախ­ցի­նե­րի դի­մադ­րո­ղա­կա­նու­թյան մա­կար­դա­կը: Ժա­մա­նակ առ ժա­մա­նակ ինձ թվում է՝ մեծ էքս­պե­րի­մեն­տի փոր­ձարկ­վող եմ: Այս փակ շրջա­նը ի­րա­կա­նում կա­րող է նպաս­տել մարդ­կանց մոտ պա­րա­նո­յալ գծե­րի ձև­ա­վոր­մա­նը: Կաս­կա­ծամ­տու­թյու­նը, ա­պա­գա­յի նկատ­մամբ հա­վա­տի կո­րուս­տը, ա­նո­րո­շու­թյու­նը, ան­զո­րու­թյան զգա­ցու­մը մտնում է մարդ­կանց կեն­սա­կերպ: Բայց այս­տեղ նա­և կան շատ դրա­կան կող­մեր: Շրջա­փա­կու­մը մո­բի­լի­զաց­րել է մեր բո­լոր ռե­սուրս­նե­րը, մենք դար­ձել ենք մի­աս­նա­կան, շատ ընդգծ­ված է մեր խմբա­յին և հու­զա­կան ին­տե­լեկ­տը, սո­ցի­ա­լա­կան հե­տաքրք­րու­թյուն­նե­րը, բարձր է սո­ցի­ա­լա­կան պա­տաս­խա­նատ­վու­թյան զգա­ցու­մը: Օ­րի­նակ, մենք սկսել ենք կիս­վել ու­նե­ցա­ծով, ապ­րու­մակ­ցել մեկ­մե­կու, տալ հա­րև­ա­նին այն, ինչ ու­նենք, կամ այն, ինչ ու­նենք և ե­թե տանք՝ էլ չենք ու­նե­նա: Զսպվա­ծու­թյան, քչով բա­վա­րար­վե­լու, ժուժ­կա­լու­թյան և է­լի մի շարք լավ ո­րակ­ներ էլ է ա­ռաջ բե­րել շրջա­փա­կու­մը: Այն կա­րե­լի է հա­մա­րել նա­և դի­մադ­րո­ղա­կա­նու­թյան և բա­րո­յա­կան ինք­նա­վա­րու­թյան ստուգ­ման ին­դի­կա­տոր: Այն­պես որ, ա­մեն մի վա­տից պետք է կա­րո­ղա­նալ ստա­նալ լա­վը, կամ ա­մեն մի վա­տը կա­րո­ղա­նալ ծա­ռա­յեց­նել լա­վին:

— Հնա­րա­վո՞ր է, որ տե­ւա­կան ճնշում­նե­րի ֆո­նին Ար­ցա­խում տե­ղի տան հո­գե­բա­նա­կան տե­ռո­րին:

— Կար­ծում եմ, որ մենք ու­նենք ազ­գա­յին դի­մադ­րու­թյան բա­վա­րար մա­կար­դակ, մենք գի­տենք՝ ինչ ենք ու­զում և գի­տենք՝ ուր ենք գնում, և շրջա­փա­կումն, ըստ իս, ա­վե­լի շատ հա­կա­դարձ ազ­դե­ցու­թյան է­ֆեկտ է տվել: Մար­դիկ շա­րու­նա­կում են այ­գի մշա­կել, ջեր­մոց­ներ կա­ռու­ցել, գյու­ղատն­տե­սու­թյամբ զբաղ­վել: Ստեղծ­ված պրոբ­լե­մա­յին վի­ճա­կը շա­տե­րին դարձ­րել է ստեղ­ծա­րար, նա­խա­ձեռ­նող, ա­րա­րող:

Ես նույն ի­ներ­ցի­ա­յով գնում եմ աշ­խա­տան­քի և ա­պա­գա­յին միտ­ված նա­խագ­ծեր եմ ա­նում, իսկ ցայտ­նո­տի զգա­ցո­ղու­թյու­նը շա­րու­նա­կում է նախ­կի­նի պես ինձ չլքել և ստի­պում լի­նել ա­ռա­վել ռա­ցի­ո­նալ, ար­դյու­նա­վետ ու ճիշտ:

«ԶՈ­ՀԻ ԲԱՐ­ԴՈՒՅ­ԹԸ ՄԵՐ ՄԵՋ Է ԽՑԿՎԵԼ 1915 ԹՎԱ­ԿԱ­ՆԻ ՀԱ­ՅՈՑ ՄԵԾ Ե­ՂԵՌ­ՆԻՑ ՀԵ­ՏՈ»

— Ե՞րբ մեր հաղ­թա­նա­կած, ան­պար­տե­լի կեր­պա­րը փո­խարկ­վեց զո­հի, պարտ­վա­ծի կեր­պա­րի, ինչ­պե՞ս եւ ին­չո՞ւ:

— Ի­րա­կա­նում հաղ­թա­նակ­նե­րը վա­ղե­մու­թյան ժամ­կետ չեն ու­նե­նում: Նախ­նի­նե­րի վար­քա­յին է­տա­լո­նը չի փոխ­վում, չեն կոր­չում ազ­գա­յին հո­գե­կերտ­ված­քի լա­վա­գույն գծե­րը և շա­րու­նա­կում են մեզ ղե­կա­վա­րել ինք­նու­թյան ա­մե­նա­խոր՝ ար­խա­յիկ շեր­տե­րից: Մենք զոհ չենք: Զո­հի բար­դույ­թը մեր մեջ է խցկվել 1915 թվա­կա­նի հա­յոց մեծ ե­ղեռ­նից հե­տո: Զո­հի բար­դույ­թի ձև­ա­վոր­մա­նը նպաս­տել են նա­և մեր պե­տա­կա­նու­թյան եր­կա­րա­ժամ­կետ կո­րուստ­նե­րը: Այս բար­դույ­թը զգա­լի­ո­րեն հաղ­թա­հար­վել է ար­ցա­խյան ա­ռա­ջին պա­տե­րազ­մի հաղ­թա­նա­կից հե­տո: Ուղ­ղա­կի հարց է ա­ռա­ջա­նում՝ մենք ու­զո՞ւմ ենք զոհ լի­նել: Թե՞ մենք ու­զում ենք թո­թա­փել այն: Եվ ո՞րն է մեր ազ­գա­յին տես­լա­կա­նը: Ե՛վ ցե­ղաս­պա­նու­թյան գոր­ծո­նը, և՛ Ար­ցա­խի՝ որ­պես ա­րև­ե­լյան պատ­նե­շի պահ­պա­նու­մը կա ու պի­տի լի­նի մեր ազ­գա­յին գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյան մո­տի­վա­ցի­ան: Հա­րև­ան Ադր­բե­ջա­նի հա­մար Ար­ցա­խը դար­ձել է ազ­գա­յին գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյուն՝ էթ­նի­կա­կան նույ­նա­կա­նաց­ման գա­ղա­փար, իսկ ո­րո՞նք են դրա դեմ պայ­քա­րի մեր մե­խա­նիզմ­նե­րը:

— Շատ է խոս­վում ստո­րագր­վե­լիք հայ-ադրբե­ջա­նա­կան խա­ղա­ղու­թյան պայ­մա­նագ­րի մա­սին: Ի վեր­ջո, ո՞րն է ար­ցախ­ցու հա­մար ի­րա­կան խա­ղա­ղու­թյու­նը:

— Ար­ցախ­ցու հա­մար ի­րա­կան խա­ղա­ղու­թյու­նը կլի­նի ինք­նո­րոշ­ման ի­րա­վուն­քի լի­ա­կա­տար ի­րա­կա­նաց­ման հիմ­քով: Խա­ղա­ղու­թյու­նը չի կա­րող լի­նել բռնու­թյամբ, ա­հա­բեկ­չա­կան ակ­տե­րով, սպառ­նա­լից հռե­տո­րա­բա­նու­թյամբ: Դժվար է հա­վա­տալ մի երկ­րի խա­ղա­ղա­ղու­թյան պայ­մա­նա­գիր աս­վա­ծին, ե­թե այդ­տեղ պե­տա­կան ա­ռաջ­նա­հեր­թու­թյուն­նե­րից է հա­յա­տյա­ցու­թյան գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյու­նը, ե­թե կրթա­կան հա­մա­կար­գը ներծծ­ված է կեղ­ծա­րա­րու­թյամբ, ե­թե ման­կա­պար­տե­զի ե­րե­խա­նե­րի հա­մար հրա­տա­րակ­վել և բա­ժան­վում են «Շու­շին ե­րե­խա­նե­րի հա­մար», «Իրե­վա­նը ե­րե­խա­նե­րի հա­մար», «Ադրբե­ջա­նի զին­ված ու­ժե­րը ե­րե­խա­նե­րի հա­մար», «Նա­խի­ջև­ա­նը ե­րե­խա­նե­րի հա­մար», «Ղա­րա­բա­ղը Ադր­բե­ջան է (երե­խա­նե­րի հա­մար)» գրքեր՝ տպագ­րա­կան ա­մե­նա­բարձր ո­րա­կով, ե­թե կրթա­կան հաս­տա­տու­թյուն­նե­րում ծայ­րա­հեղ վար­կա­բեկ­ման է հասց­վում հա­յի կեր­պա­րը և այլն:

— Վեր­ջին զար­գա­ցում­նե­րի հա­մա­պատ­կե­րին, երբ հա­սա­րա­կու­թյու­նը ա­ռա­վել քան երկ­փեղկ­ված է կար­ծիք­նե­րի տե­սան­կյու­նից, այ­դու­հան­դերձ, Ար­ցա­խի քա­ղա­քա­ցի­ա­կան բնակ­չու­թյան շրջա­նում ինչ­պե՞ս են գնա­հա­տում ռու­սա­կան խա­ղա­ղա­պահ զո­րա­կազ­մի ա­ռա­քե­լու­թյան ի­րա­կա­նա­ցու­մը:

— Չեմ կա­րող գնա­հա­տա­կան­ներ տալ: Ե­րև­ի դա մաս­նա­գի­տա­կան ո­րակ­նե­րից է. հո­գե­բան­նե­րը չեն գնա­հա­տում: Գի­տեմ մի բան. ռու­սա­կան խա­ղա­պահ զո­րա­կազ­մը պետք է շա­րու­նա­կի մնալ Ար­ցա­խում և հնա­րա­վո­րինս ար­դյու­նա­վե­տո­րեն հա­կա­դար­ձել թշնա­մու սադ­րող ոտնձ­գու­թյուն­նե­րին:

— Ազ­գա­յին դպրո­ցը դար­ձել է մի տե­սակ խո­ցե­լի, թի­րա­խա­վոր­ված: Հա­մա­ձա՞յն եք մտքի հետ, որ բար­փո­խում­նե­րի ան­վան տակ ազ­գա­յի­նը նսե­մաց­նող գա­ղա­փար­ներ են ներ­մու­ծում հան­րակր­թա­կան դպրոց­ներ: Եւ ինչ­պե՞ս պայ­քա­րել այ­սօ­րի­նակ ե­րե­ւույթ­նե­րի դեմ: Ին­չո՞ւ է պե­տա­կան բարձր մա­կար­դա­կով ռազ­մա­հայ­րե­նա­սի­րու­թյու­նը ստո­րա­դաս­վում հաս­տա­տուն խա­ղա­ղու­թյուն չխոս­տա­ցող սին խա­ղա­ղա­սի­րու­թյան գա­ղա­փա­րին:

— Դպրո­ցը կա և է ազ­գա­յին գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյան, մեր հան­րա­յին ու պե­տա­կան վար­քագ­ծի ա­մե­նա­կա­րև­որ ա­տյա­նը: Շատ նուրբ և խո­րը մար­դա­սի­րա­կան ու ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան ար­ժեք­նե­րի քա­րոզ կա մեր հան­րակր­թա­կան ծրագ­րե­րում: Իսկ երբ հա­մե­մա­տում ենք Ադր­բե­ջա­նի և Թուր­քի­ա­յի կրթա­կան հա­մա­կար­գե­րի հետ, քա­ղա­քակր­թա­կան բա­խում­ներն ուղ­ղա­կի ցցուն են դառ­նում: Մեր դպրո­ցը պետք է ու­ժե­ղա­նա: Նժդե­հյան գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թյու­նը պետք է մտնի հան­րակր­թա­կան ծրա­գիր, ո­րով­հե­տև Ջի­հա­դը՝ սրբա­զան պա­տե­րազ­մը, 2016 թ. Թուր­քի­ա­յի ռազ­մա­կան հե­ղաշրջ­ման փոր­ձից հե­տո մտել է հան­րակր­թա­կան ծրա­գիր՝ ներ­կա­յաց­վե­լով այն դրա­կան լույ­սի և հա­մակ­րան­քի ներ­քո: Հի­մա Հա­յաս­տա­նում ստեղծ­վում են նոր դա­սագր­քեր: Դրանց մեջ պետք է ար­տա­ցոլ­վի մեր կո­րու­սյալ հայ­րե­նի­քի պատ­մամ­շա­կու­թա­յին ժա­ռան­գու­թյու­նը, ֆի­զի­կա­կան տա­րած­քը և այլն: Ար­ցա­խի պատ­մու­թյու­նը շատ փոքր ժա­մա­քա­նա­կով է մտցված հան­րակր­թա­կան ծրա­գիր:

Ազ­գա­յին դպրո­ցը պետք է դառ­նա փակ տա­րածք՝ ա­րևմ­տյան ու ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան ար­ժեք­ներ քա­րո­զող, գրանտ­ներ շա­հած այն կազ­մա­կեր­պու­թյո­ւոն­նե­րի և ան­հատ­նե­րի հա­մար, ով­քեր բա­րե­փո­խում ան­վան տակ թու­լաց­նում են հայ դպրո­ցը: Այ­սօր­վա դպրո­ցը պետք է սերտ կա­պե­րի մեջ լի­նի հա­յոց բա­նա­կի հետ. սա է պա­հան­ջում օ­րա­կար­գը:

— Հետ­պա­տե­րազ­մա­կան շրջա­նում, երբ դեռ ԱՀ ԿԳՄՍ նա­խա­րա­րի պաշ­տոնն է­իք ստանձ­նում, Ձեր ան­վան շուրջ սկսվե­ցին զա­նա­զան քա­ղա­քա­կան ար­շավ­ներ: Մի՞թե «ընդդի­մա­դիր հա­սա­րա­կու­թյու­նը» չկա­րո­ղա­ցավ հա­մա­կերպ­վել Ձեր ընդգծ­ված Ազ­գա­յին գա­ղա­փա­րա­բա­նու­թյան հետ:

— Ես հաշտ ու հա­մե­րաշխ եմ աշ­խա­տել կրթա­կան հա­մա­կար­գի բո­լոր օ­ղակ­նե­րի հետ եւ ժո­ղովր­դին ծա­ռա­յե­լու, ժո­ղովր­դին մոտ գտնվե­լու ե­զա­կի հնա­րա­վո­րու­թյուն եմ ու­նե­ցել: Դա ե­րա­նե­լի և տի­ե­զե­րա­կան զգա­ցո­ղու­թյուն էր: Գյու­ղա­կան դպրոց գնա­լը և ինչ-որ լավ գործ ա­նե­լը ե­րա­նու­թյուն էր պար­գև­ում ինձ: Մենք շատ քիչ ենք՝ ընդ­դի­մա­դիր­ներ ու­նե­նա­լու հա­մար: Մենք մի մեծ ըն­տա­նիք ենք: Ա­մա­չում եմ ձև­ա­կան ընդ­դի­մու­թյուն խա­ղա­ցող­նե­րից: Ի­րա­կա­նում նրանք չեն հաղ­թա­հա­րում ե­սի տար­րա­կան նկրտում­նե­րը, ի­րենց փոքր ամ­բի­ցի­ա­նե­րը: Մենք բո­լորս պետք է ու­նե­նանք պե­տա­կան վար­քա­գիծ, հո­գա­տար վե­րա­բեր­մունք պե­տու­թյան, հա­սա­րա­կու­թյան, ըն­տա­նի­քի, հա­րև­ա­նի, բա­կի ծա­ռի, պե­տու­թյան ինչ­քի նկատ­մամբ: Հա­վա­տա­ցեք, այդ տար­րա­կան հո­գա­տար վե­րա­բեր­մուն­քից է Հայ­րե­նի­քը կա­ռուց­վում:

— Ի՞նչ եք սպա­սում ա­պա­գա­յից:

— Չեմ սպա­սում, նա­խա­ձեռ­նում եմ, ստեղ­ծում եմ, կա­ռու­ցում եմ, օգ­նում եմ, սո­վո­րեց­նում եմ, կրթում եմ, ըն­թեր­ցում եմ, պետք է՝ զի­ջում եմ, պետք լի­նի՝ նա­խա­հար­ձակ կլի­նեմ: Վեր­ջին բա­ռից չեմ ա­մա­չում, ո­րով­հե­տև ապ­րում եմ այն­պի­սի հա­րև­ան­նե­րի կող­քին, որ դա անհ­րա­ժեշ­տու­թյան դեպ­քում կա­րող է դառ­նալ իմ վար­քա­յին ստրա­տե­գի­ան: Ա­պա­գան պետք է լի­նի մե­րը, և այդ ուղ­ղու­թյամբ ա­մեն ինչ պետք է ա­նենք: Հա­վա­տում եմ այն ա­պա­գա­յին, որ­տեղ մեր վե­րա­դարձն է, որ­տեղ ար­ժա­նա­պատ­վո­րեն տեր և տի­րու­թյուն ենք ա­նում մեր գե­րեզ­ման­նե­րին, հո­ղին սերմ ենք պահ տա­լիս, սրբում ենք ժա­մա­նա­կա­վո­րա­պես որ­բա­ցած մեր դա­րա­հոտ ե­կե­ղե­ցի­նե­րի քա­րե­րը, շե­նաց­նում թշնա­մու ոտ­քի կո­խան դար­ձած գյու­ղա­կան տներն ու դպրոց­նե­րը: Ու գա­լու է բո­սո­րա­գույն ար­շա­լույ­սը, ո­տա­բո­բիկ վա­զե­լու ենք հայ­րե­նիք, որ փար­վենք նրա ան­ցյա­լին ու ներ­կա­յին...

ՌՈՒ­ԶԱՆ­ՆԱ ԽԱ­ՉԱՏ­ՐՅԱՆ