Նիկոլի հերթական մոնիպուլյացիան

Ա­ռևտ­րի շրջա­նա­ռու­թյու­նը, ըստ տնտե­սա­կան ա­ճի ցու­ցա­նի­շի (ՏԱՑ), մո­տա­վո­րա­պես 18 տո­կոս աճ է ու­նե­ցել, ին­չը ոչ մի­այն ֆի­զի­կա­կան ծա­վալ­նե­րի ա­վե­լաց­ման հետ է կապ­ված, այլ նա­և թա­փան­ցիկ ա­ռևտ­րի ցու­ցա­նիշ է:

Ե­րեկ Նի­կո­լը նո­րից դե­րի մեջ էր` փոր­ձե­լով ցույց տալ, թե իր ղե­կա­վար­ման օ­րոք ինչ հզոր տնտե­սու­թյուն է կա­ռու­ցել:

«Ուզում եմ ար­ձա­նագ­րել նա­և, որ փետր­վա­րին տնտե­սա­կան ակ­տի­վու­թյան ցու­ցա­նի­շը կազ­մել է 11,3 տո­կոս, ար­տա­քին ա­ռևտ­րաշր­ջա­նա­ռու­թյունն ա­ճել է 79,5 տո­կո­սով, ընդ ո­րում՝ ար­տա­հա­նու­մը՝ 2,1 ան­գամ, իսկ ներ­մու­ծու­մը՝ 163 տո­կո­սով: Շի­նա­րա­րու­թյու­նը շա­րու­նա­կում է շատ մեծ տեմ­պե­րով ա­ճել՝ 13,9 տո­կոս, ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րը՝ 21 տո­կոս:

Ար­դյու­նա­բե­րու­թյան ա­ճը նա­խորդ տար­վա փետր­վա­րի հա­մե­մատ այս փետր­վա­րին ա­ճել է 0,7 տո­կո­սով: Մենք խնդիր ու­նենք ար­դյու­նա­բե­րու­թյան ո­լոր­տում ա­վե­լի մեծ և տե­սա­նե­լի աճ ար­ձա­նագ­րել, և խնդի­րը մի­այն հան­քար­դյու­նա­բե­րու­թյան մեջ չէ, մենք ռազ­մա­վա­րա­կան նպա­տակ ենք ձև­ա­կեր­պել մեր տնտե­սու­թյան բար­դու­թյան աս­տի­ճա­նը մե­ծաց­նել»:

Ամ­փո­փե­լով՝ նա նշեց, որ ար­դեն 2 ա­միս ա­վե­լի քան 10 տո­կոս տնտե­սա­կան ակ­տի­վու­թյան ցու­ցա­նիշ ենք ար­ձա­նագ­րում: «Մաս­նա­վոր և պե­տա­կան հատ­վա­ծի ա­ռաջ­նա­յին խնդիրն է այս տեմ­պը պահ­պա­նել, որ­պես­զի կա­րո­ղա­նանք լու­ծել մեր խնդի­րը և տա­րե­կան 7 տո­կոս տնտե­սա­կան աճ ա­պա­հո­վենք»,- ա­սաց Նի­կո­լը:

Մի­այն ար­դյու­նա­բե­րու­թյան այդ խայ­տա­ռակ վի­ճա­կը պետք է բա­վա­կան լի­ներ, որ Քե­րո­բյա­նին քշեր չվաս­տա­կած հանգս­տի, ինքն էլ չխո­սեր տնտե­սու­թյան մա­սին: Ա­ռա­վել եւս, որ այս է­ժա­նա­գին մա­նի­պու­լյա­ցի­ա­նե­րով հաս­տատ եր­կիր չես զար­գաց­նի:

Ի­րա­կա­նում, դժվար չէ հաս­կա­նալ, որ վի­ճա­կը ճիշտ հա­կա­ռակն է, քան փոր­ձում է ներ­կա­յաց­նել Նի­կո­լը` իր ո­չինչ չա­սող 10 տո­կո­սա­նոց ՏԱՑ-ով: Ըն­դա­մե­նը մի քա­նի թիվ, ո­րոնք ա­մեն ինչ բա­ցատ­րում են:

Այս­պես, 2023թ. հուն­վար-փե­տրվա­րին ու­նե­ցել ենք 362 641.7 մի­լի­ոն դրա­մի ար­դյու­նա­բե­րա­կան ար­տադ­րան­քի ծա­վալ, ո­րը, ըստ վի­ճա­կագ­րու­թյան, 2022թ. հա­մե­մատ ա­ճել է 1 տո­կո­սով: Բայց ա­հա, ան­ցած տա­րի նույն հուն­վար-փետր­վա­րի հա­մար վի­ճա­կագ­րու­թյու­նը ներ­կա­յաց­րել է 365 278.3 մի­լի­ոն դրամ ծա­վալ: Ե­թե այս տար­վա ցու­ցա­նիշն ա­վե­լի փոքր է, այդ որ­տե­ղի՞ց են թե­կու­զեւ հա­մեստ` 1 տո­կո­սա­նոց, բայց այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ` աճ գտել. սո­վո­րա­կան «աֆյո­րա»: Գու­մա­րենք 8,1 տո­կոս գնա­ճը, եւ կստա­նանք ի­րա­կան շատ ա­վե­լի խո­րը ան­կում:

Մյուս ո­լորտ­նե­րում ինչ ա­ճեր էլ նկա­րեն, բան չի փո­խում: Օ­րի­նակ, կա­րող են Հա­յաս­տան ե­կած ռուս­նե­րի հաշ­վին ծա­ռա­յու­թյուն­նե­րի 23,5 տո­կոս (հուն­վար-փետր­վա­րին) աճ ներ­կա­յաց­նել: Բայց դրա­նից ի՞նչ, երբ ար­դյու­նա­բե­րու­թյու­նը` տե­ղա­կան ար­տադ­րո­ղը խո­րը անկ­ման մեջ է: Ին­չո՞ւ. ու­նենք 20 տո­կո­սա­նոց դրա­մի փո­խար­ժե­քի ար­հես­տա­կան աճ, ո­րը բա­ռա­ցի­ո­րեն ոչն­չաց­նում է տե­ղա­կան ար­տադ­րո­ղին: Եվ երբ այս պա­րա­գա­յում Նի­կոլն ար­տա­հան­ման 2,1 ան­գա­մա­նոց աճից է խո­սում (դո­լա­րա­յին ար­տա­հայ­տու­թյամբ, ո­րին նպաս­տել է դրա­մի 20 տո­կո­սա­նոց ա­ճը), ա­պա նա­եւ մի­գու­ցե կբա­ցատ­րի՞, թե տե­ղա­կան ար­տադ­րու­թյան խո­րը անկ­ման պա­րա­գա­յում այդ ի՞նչ է ար­տա­հան­վել: Թե՞ ա­ռանց ո­րե­ւէ պե­տա­կան ռազ­մա­վա­րու­թյան ար­տա­հան­վել է այն ա­մե­նը, ին­չը ներ­քին շու­կա­յում պա­հան­ջարկ ու­ներ, եւ դա իր հեր­թին է նպաս­տել ներ­քին գնե­րի ա­ճին:

Բանն այն է, որ ռուս­նե­րը վա­ղը-մյուս օ­րը կգնան: Սա­կայն այն հար­վա­ծը, որն այս­պի­սով հասց­նում են տե­ղա­կան ար­տադ­րու­թյա­նը, կա­րող է վերջ­նա­կա­նա­պես ոչն­չաց­նել հա­յաս­տա­նյան տնտե­սու­թյուն աս­վա­ծը:

Չնա­յած, մի­գու­ցե ի­րա­կան նպա­տա­կը հենց դա՞ է:

Ս. ԱԲՐԱ­ՄՅԱՆ