Ինչու են Լավրովն ու Չավուշօղլուն քննարկում հայ-թուրքական սահմանի հարցը

Ի­րա­կա­նում որ­քա­նո՞վ է հա­վա­նա­կան մեր տա­րա­ծաշր­ջա­նում մեծ պայ­թյու­նի հե­ռան­կա­րը (տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=252658&l=am):

Քա­նիցս կար­ծիք հայտ­նել ենք եւ կրկնենք. ներ­կա ու­ժա­յին բա­լան­սի պա­րա­գա­յում ա­ռանց Թուր­քի­ա­յին ներգ­րա­վե­լու, ՌԴ-ի դեմ երկ­րորդ ճա­կատ բա­ցե­լու ԱՄՆ-ի հնա­րա­վո­րու­թյուն­նե­րը բա­վա­կա­նին փոքր են: Բայց ար­դեն հա­ջորդ ա­միս Թուր­քի­ա­յում ընտ­րու­թյուն­ներ են, եւ հաս­կա­նա­լի է, որ իշ­խա­նա­փո­խու­թյան դեպ­քում կու­նե­նանք մեկ այլ ի­րա­վի­ճակ:

Եվ ա­հա, մինչ ընտ­րու­թյուն­նե­րը Թուր­քի­ա մեկ­նեց ՌԴ ԱԳ նա­խա­րա­րը, նա­եւ չմո­ռա­նանք, որ Էր­դո­ղա­նը հայ­տա­րա­րել է Պու­տի­նի հնա­րա­վոր այ­ցի մա­սին: Գու­մա­րած, ակ­տիվ ըն­թաց­քի մեջ է նա­եւ ՌԴ-Իրան-Թուր­քի­ա-Սի­րի­ա քա­ռա­կողմ ձե­ւա­չա­փը, թե­եւ այս ուղ­ղու­թյամբ դեռ սպա­սո­ղա­կա­նու­թյուն կա՝ կապ­ված թուր­քա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րից բխող ա­նո­րո­շու­թյուն­նե­րի հետ:

Ի­հար­կե, տրա­մա­բա­նո­րեն, դա­տե­լով առ­կա վար­կա­նի­շնե­րից, կա տե­սա­նե­լի հա­վա­նա­կա­նու­թյուն, որ Էր­դո­ղա­նը կպարտ­վի: Բայց մի­եւ­նույն ժա­մա­նակ, երբ Լավ­րո­վը մեկ­նում է Ան­կա­րա՝ ռազ­մա­վա­րա­կան հար­ցեր քննար­կե­լու, դա նա­եւ ակ­նար­կի է նման­վում, որ Մոսկ­վա­յում այլ պատ­կե­րա­ցում­ներ  ու­նեն թուր­քա­կան ընտ­րու­թյուն­նե­րի ել­քի հետ կապ­ված: Նա­եւ հաշ­վի առ­նե­լով, որ այ­ցի օ­րա­կար­գում բա­վա­կա­նին լուրջ հար­ցեր է­ին, եւ եր­կուս­տեք պար­զա­պես ա­նի­մաստ կլի­ներ դրանք ան­գամ քննար­կել, ե­թե Էր­դո­ղա­նի քա­ղա­քա­կան ճա­կա­տագ­րի հար­ցում խո­րը մտա­վա­խու­թյուն­ներ լի­նե­ին:

Մեզ հա­մար ա­մե­նա­կա­րե­ւոր հար­ցե­րից մե­կը, ո­րը լի­նե­լու է օ­րա­կար­գում, հնչեց­վեց դեռ մին­չեւ այ­ցի մեկ­նար­կը: Ըստ ռու­սա­կան պաշ­տո­նա­կան տե­ղե­կատ­վու­թյան՝ բա­ցի գլո­բալ ա­մե­նա­սուր հար­ցե­րից, Լավ­րովն ու Չա­վու­շօղ­լուն անդ­րա­դառ­նա­լու են նա­եւ հա­րավ­կով­կա­սյան ուղ­ղու­թյա­նը, այդ թվում՝ կքննար­կեն Հա­յաս­տա­նի եւ Թուր­քի­ա­յի մի­ջեւ հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի վերսկս­ման, այդ շրջա­նա­կում՝ տրանս­պոր­տա­յին ու­ղի­նե­րի եւ կա­պի ա­պաշր­ջա­փակ­ման հար­ցը: Ի­հար­կե, դեռ պետք է սպա­սել բուն քննար­կում­նե­րին եւ ար­դյունք­նե­րին՝ հնա­րա­վո­րինս հաս­կա­նա­լու հա­մար, թե ինչ է քննարկ­վե­լու, ին­չու եւ այլն: Բայց փաս­տը, որ այ­ցին նա­խոր­դող պաշ­տո­նա­կան հա­ղոր­դագ­րու­թյամբ ՌԴ ԱԳՆ-ն այս հար­ցը բե­րեց ա­ռա­ջին պլան, ար­դեն իսկ շատ բան է հու­շում: Մաս­նա­վո­րա­պես, որ ե­թե ներ­կա ընդ­հա­նուր լար­վա­ծու­թյան ֆո­նին հենց կո­մու­նի­կա­ցի­ա­նե­րի խնդիրն է բեր­վում ա­ռա­ջին պլան, ա­պա դա նա­եւ ակ­նարկ է, որ ընդ­հա­նուր ռազ­մա­վա­րա­կան հար­ցե­րում ար­դեն իսկ կան ո­րո­շա­կի նախ­նա­կան պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն­նե­ր:

Չնա­յած, նման պայ­մա­նա­վոր­վա­ծու­թյուն­նե­րի  հա­վա­նա­կա­նու­թյու­նը ի­րոք ի­րա­տե­սա­կան է թվում, հաշ­վի առ­նե­լով նա­եւ գլո­բալ եւ մեծ տա­րա­ծաշր­ջա­նում ներ­կա խոր­քա­յին փո­փո­խու­թյուն­ներն ու ձե­ւա­վոր­վող ի­րո­ղու­թյուն­նե­րը: Նախ, դրա­կան դի­նա­մի­կան շա­րու­նակ­վում է Ի­րա­նի եւ Սա­ու­դյան Ա­րա­բի­ա­յի, մի­ա­ժա­մա­նակ՝ սա­ուդ­նե­րի եւ ա­սա­դյան Սի­րի­ա­յի հետ հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում, ո­րոնք ԱՄՆ-ն տա­րի­նե­րով փչաց­նում էր: Իսկ Թուր­քի­ան, ի­հար­կե, հա­զիվ թե ցան­կա­նա այդ ի­րա­վի­ճա­կից ան­մասն մնալ, ե­թե, ի­հար­կե, իշ­խա­նա­փո­խու­թյան մի­ջո­ցով նո­րից չանց­նի ա­մե­րի­կյան լի­ա­կա­տար վե­րահս­կո­ղու­թյան տակ:

Շատ ա­վե­լի լուրջ են գլո­բալ փո­փո­խու­թյուն­նե­րը: Ար­դեն նա­եւ Թրամ­փը՝ ԱՄՆ նախ­կին նա­խա­գահն է բաց տեքս­տով խո­սում դո­լա­րի մայ­րա­մու­տից, ո­րը մի­այն նրան ձեր­բա­կա­լե­լու հետ կապ­ված «նեղաց­կո­տու­թյամբ» չես բա­ցատ­րի: Ա­վե­լին, նա­խօ­րե­ին Ար­ժույ­թի մի­ջազգա­յին հիմ­նադ­րա­մը ներ­կա­յաց­րեց այն ի­րա­վի­ճա­կը, որն ա­ռա­ջա­ցել է հա­մաշ­խար­հա­յին տնտե­սու­թյու­նում: Ըստ այդմ, Ա­սի­ա­յի տնտե­սու­թյու­նը 50%-ով ա­վե­լի մեծ է, քան Հյու­սի­սա­յին Ա­մե­րի­կա­յի­նը: Իսկ «Եվրա­սի­ան» 3 ան­գամ ա­վե­լի մեծ է, քան ԱՄՆ-ը (78 տրի­լի­ոն դո­լար՝ 26 տրի­լի­ոն դո­լա­րի դի­մաց):

Սա այն է, ին­չը վա­խեց­նում է ԱՄՆ-ի իս­թեբ­լիշ­մեն­տին: Եվ սա է ի­րա­կան պատ­ճա­ռը, որ մենք տես­նում ենք պա­տե­րազմ Ռու­սաս­տա­նի եւ ՆԱ­ՏՕ-ի մի­ջեւ, եւ թե ին­չու է ԱՄՆ-ը հու­սա­հա­տո­րեն սադ­րում Չի­նաս­տա­նին:

Սրանք ար­դեն հստակ փաս­տեր են, որ նախ­կի­նում հա­մաշ­խար­հա­յին տնտե­սու­թյան կե­սից ա­վե­լի­ին տի­րա­պե­տող ԱՄՆ-ն ինչ­քան է դիր­քե­րը զի­ջել: Եվ, որ­պես հե­տե­ւանք, կոնկ­րետ դեպ­քում Թուր­քի­ան, բնա­կան է, որ պետք է սկսի բո­լո­րո­վին այլ ուղ­ղու­թյամբ հա­յաց­քը գցել: Իսկ ա­հա Ա­լի­ե­ւը պետք է շատ շտա­պի...

ՔԵ­ՐՈԲ ՍԱՐԳ­ՍՅԱՆ