Ուկրաինական «հակահարձակումը» մեզ համար էական շատ հարցերի վերջակետը կդնի

Ի­հար­կե, Ա­րեւ­մուտ­քի հա­մար կո­մու­նի­կա­ցի­ոն խաղը (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=257584&l=am) մեր տա­րա­ծաշր­ջա­նում էլ ա­վե­լի գլո­բալ ի­մաստ ու­նի: Հաշ­վի առ­նե­լով մեկ է­ա­կան հան­գա­մանք եւս:

Այս­պես, ի­րա­նա­կան փոր­ձա­գի­տա­կան հե­ղի­նա­կա­վոր աղ­բյու­րը, մեջ­բե­րե­լով «Հու­մա­նի­տար եւ քա­ղա­քա­կան հե­տա­զո­տու­թյուն­նե­րի» մի­ջազ­գա­յին ինս­տի­տու­տի ռուս փոր­ձա­գետ Վլա­դի­միր Բրու­տե­րին, նման տե­ղե­կու­թյուն հա­ղոր­դեց. «Վրաս­տանն ու Ղրղզստա­նը ներ­կա­յումս ԱՊՀ-ի ա­մե­նա­թեժ կե­տերն են: Հենց այս երկր­նե­րում է, որ պե­տա­կան ​​հե­ղաշրջ­ման ա­մե­նա­մեծ հա­վա­նա­կա­նու­թյու­նը նկատ­վում է Ա­րև­մուտ­քի կող­մից: Վրաս­տա­նի ղե­կա­վա­րու­թյու­նը տե­ղյակ է այդ սպառ­նա­լի­քի մա­սին եւ փոր­ձում է կա­սեց­նել այն: Այ­սօր լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րը հայտ­նել են Ղրղզստա­նում հե­ղաշրջ­ման փոր­ձի մեջ կաս­կած­վող­նե­րի ձեր­բա­կա­լու­թյան մա­սին»:

Այն, որ Վրաս­տա­նում նման «հե­ղա­փո­խա­կան խմո­րում­ներ» Ա­րեւ­մուտ­քը փոր­ձում է ակ­տի­վո­րեն ա­ռաջ տա­նել, վկա­յում են նա­եւ փաս­տե­րը: Նկա­տի ու­նենք, թե քա­նի­ե­րորդ ան­գամ ա­մեն հար­մար ա­ռի­թով Վրաս­տա­նում նման ակն­հայտ կազ­մա­կերպ­ված ի­րո­ղու­թյուն­ներ տե­սանք: Ու թե որն է ի­մաս­տը, դժվար չէ կռա­հել: Վրաս­տա­նը, որ­քան էլ ե­ղել է ա­րեւմ­տյան քա­ղա­քա­կան վե­րահս­կո­ղու­թյան տակ, բայց ել­նե­լով հիմ­նա­կա­նում տնտե­սա­կան խնդիր­նե­րից, նա­խա­պատ­վե­լի է հա­մա­րում ՌԴ-ի հետ կա­պե­րը չխզել` ան­գամ պա­տե­րազ­մա­կան ի­ար­վի­ճա­կում: Ա­յո, հենց տնտե­սա­կան, եւ ոչ այն մտա­վա­խու­թյու­նեն­րից ել­նե­լով, թե կա­րող է հայտն­վել ՌԴ-ի հետ պա­տե­րազ­մի մեջ: Այ­սինքն` Վրաս­տա­նը կա­րող էր մի­ա­նալ ա­րեւմ­տյան պատ­ժա­մի­ջոց­նե­րին, բայց չբա­ցել երկ­րորդ ճա­կատ, եւ մի­ան­շա­նակ ՌԴ-ի հետ պա­տե­րազմ չէր ու­նե­նա: Բայց  մի­ա­նա­լով պատ­ժա­մի­ջոց­նե­րին, Վրաս­տա­նը իր տնտե­սու­թյանն էր ծանր հար­ված հասց­նում, եւ տնտե­սա­կան նա­խա­պատ­վու­թյունն այս­տեղ դար­ձավ գե­րակշ­ռող:

Կա­րե­լի է նա­եւ այս­պես մտա­ծել. վրա­ցա­կան իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը լավ են գի­տակ­ցում ի­րենց տնտե­սա­կան շա­հը` դրա­նից  ել­նե­լով էլ մա­նեւ­րե­լով Ա­րեւ­մուտք-Ռու­սաս­տա­նը հա­ար­բե­րու­թյուն­նե­րում: Բայց կա նա­եւ մեկ գոր­ծոն, ո­րը եւս Վրաս­տա­նի շա­հի տի­րույ­թում է, ա­վե­լին` մեծ շա­հի: Խոս­քը Հյու­սիս-Հա­րավ մե­գած­րագ­րի մա­սին է, որ­տեղ Վրաս­տանն իր աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան դիր­քով մեծ դեր եւ շահ կա­րող է ու­նե­նալ: Ի տար­բե­րու­թյուն Ա­րեւ­մուտք-Արե­ւելք ա­մե­րի­կյան ծրագ­րի, ո­րը 30 տա­րի խոս­տա­նում են, սա­կայն դրա օ­գու­տը քիչ տե­սա­նե­լի է:

Այս տրա­մա­բա­նու­թյու­նից ել­նե­լով, ի­հար­կե, ա­րեւմ­տյան լի­բե­րաստ­նե­րը քաջ գի­տակ­ցում են, որ ե­թե Մեղ­րի­ի եր­կա­թու­ղու ծրա­գի­րը մտնի գոր­ծարկ­ման փուլ, Վրաս­տա­նը հա­զիվ թե հա­պա­ղի` դրան մի­ա­նա­լու հար­ցում: Այդ թվում` սեւ­ծո­վյան իր նա­վա­հան­գիստ­նե­րով եւ աբ­խա­զա­կան եր­կա­թու­ղով: Ընդ ո­րում, հենց Մեղ­րի­ի եր­կա­թու­ղու դեպ­քում, հաշ­վի առ­նե­լով, որ Ադր­բե­ջան-Իրան ու­ղիղ եր­կա­թու­ղա­յին կա­պի ծրա­գի­րը Վրաս­տա­նին քիչ բան է խոս­տա­նում, քա­նի որ այն մի­ան­գա­մից Ադր­բե­ջա­նից մի­ա­նում է ռու­սա­կան եր­կա­թու­ղուն: Եվ որ այս ի­րա­վի­ճա­կում Ա­րեւ­մուտ­քի հա­մար Հա­րա­վա­յին Կով­կա­սում ան­գամ մեկ «ոտքա­տեղ» չի մնա, դա եւս հաս­կա­նա­լի է: Այ­սինքն, պետք է էս գլխից Մեղ­րի­ի եր­կաթ­ո­ւղու դեմն առ­նել` հաշ­վի առ­նե­լով, որ դրա խա­ղադ­րույ­քին դրված է ողջ Հա­րա­վա­յին Կով­կա­սի աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կա­նու­թյու­նը:

Բայց  ա­մեն դեպ­քում, թե ինչ վերջ­նա­կան վեկ­տո­րով կշարժ­վեն հա­րավ­կով­կա­սյան երկր­նե­րը, ե­ղել եւ մնում է կախ­ված ուկ­րա­ի­նա­կան պա­տե­րազ­մից, որ­տեղ ՌԴ-ի հաղ­թա­նա­կը կամ պար­տու­թյու­նը կան­խո­րո­շե­լու է ոչ մի­այն մեր տա­րա­ծաշր­ջա­նի ա­պա­գան: Իսկ ա­հա Ուկ­րա­ի­նա­յում, կար­ծես թե, ար­դեն իսկ սկսվում են այն բո­ւռն զար­գա­ցում­նե­րը, ո­րոնք հան­գու­ցա­լու­ծու­մա­յին են լի­նե­լու:

Խոս­քը ուկ­րա­ի­նա­կան այդ­քան քա­րոզ­ված հա­կա­հար­ձակ­ման մա­սին է, ո­րը Կի­ե­ւը, ինչ­պես ա­վե­լի վաղ են­թադ­րել է­ինք, ար­դեն հե­տաձ­գե­լու տար­բե­րակ չու­ներ. ԱՄՆ-ն ար­դեն ան­ցել էր վերջ­նագ­րե­րի: Եվ ա­հա, այդ հա­կա­հար­ձակ­ման նախ­նա­կան փուլն ար­դեն սկսված է, ընդ ո­րում, այս ա­ռա­ջին օ­րե­րին ար­դեն իսկ կան շո­կա­յին փաս­տեր:

Բուն ռազ­մա­կան գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րը, նման է, որ ըն­թա­նում են այս սցե­նա­րով: Ուկ­րա­ի­նա­կան բա­նա­կը փոր­ձեց գրո­հել մի քա­նի ուղ­ղու­թյուն­նե­րով` Խեր­սոն, Ուգ­լե­դար, Դոն­բաս (քա­ղա­քի), Բախ­մու­տի հատ­ված, իսկ ՌԴ Բել­գո­րո­դի մարզ ներ­խու­ժու­մը ա­վե­լի նման էր շե­ղող մա­նեւ­րի: Թե­րեւս հաշ­վար­կե­լով, որ որ­տեղ ու­նե­նա ո­րոշ հա­ջո­ղու­թյուն, այն­տեղ էլ կտե­ղա­փո­խի հիմ­նա­կան հար­վա­ծը: Ո­րոշ ա­ռաջ­խա­ղա­ցում, բնա­կա­նա­բար, նախ­նա­կան հար­վա­ծի պա­հին ե­ղավ: Բայց ակն­հայ­տո­րեն ոչ ցան­կա­լի մասշ­տա­բի: Ա­մե­նա­մեծ ա­ռաջ­խա­ղա­ցու­մը Ուգ­լե­դա­րի հատ­վա­ծում էր, բայց ե­րեկ հար­ձա­կու­մը նախ կա­սեց­վեց, հե­տո հե­տե­ւեց ռու­սա­կան հա­կա­հար­ձա­կու­մը, եւ ուկ­րա­ի­նա­կան ու­ժերը հետ քաշ­վե­ցին:

Եվ այս ի­րա­վի­ճա­կում է, որ ար­ձա­նագր­վեց ա­մե­նացն­ցող փաս­տը` Կա­խովս­կա­յա հիդ­րո­է­լեկտ­րա­կա­յա­նի ամ­բար­տա­կի փլու­զու­մը: Ին­չո՞ւ, ո՞ւմ մե­ղա­վո­րու­թյամբ, ի՞նչ բնա­պահ­պա­նա­կան հե­տե­ւանք­ներ կու­նե­նա դա, հար­ցի մի կողմն է: Զուտ ռազ­մա­կան տե­սան­կյու­նից դա նշա­նա­կում է հե­տե­ւյա­լը: Ե­թե ուկ­րա­ի­նա­կան բա­նա­կը մտա­ծում էր, որ հար­ձակ­վե­լով այլ ուղ­ղու­թյու­ննե­րից` հիմ­նա­կան հար­վա­ծը կի­րա­կա­նաց­նեն Խեր­սո­նում` Դնեպ­րի գե­տան­ցու­մով (նման է, որ հենց դա էր հիմ­նա­կան ծրա­գի­րը), ա­պա հի­մա այդ պլա­նը ձա­խող­ված է: Ամ­բար­տա­կի փլու­զու­մը բա­ռա­ցի­ո­րեն ոչն­չաց­րեց Դնեպ­րի գե­տանց­ման ա­մեն մի հնար­ա­վո­րու­թյուն (մյուս հե­տե­ւանք­նե­րը դեռ մի կողմ թող­նենք): Եւ հենց այն պա­հին, երբ մյուս ուղ­ղու­թյուն­նե­րում ուկ­րա­ի­նա­կան ու­ժերն ար­դեն մար­տի մեջ են, թե­րեւս չու­նե­նա­լով խո­րը ճեղ­քում­նե­րի հա­մար անհ­րա­ժեշտ ռե­սուրս: Գու­մա­րած, ե­թե  Խեր­սո­նի հատ­վա­ծում ռու­սա­կան բա­նա­կը հար­ձա­կու­մը կան­խե­լու հա­մար զգա­լի ու­ժեր էր պա­հում, ամ­բար­տա­կի ոչն­չա­ցու­մից հե­տո կա­րող է անհ­րա­ժեշ­տու­թյան դեպ­քում ու­ժե­րի մի մա­սը տե­ղա­փո­խել հա­րե­ւան` Զա­պո­րո­ժիե­ի հատ­ված:

Թե ինչ սցե­նա­րով կզար­գա­նա հե­տա­գա պա­տե­րազ­մը, ռու­սա­կան բա­նա­կը կփոր­ձի՞ այս խա­ռը ի­րա­վի­ճա­կից ել­նե­լ, սե­փա­կան մասշ­տա­բա­յին հար­ձա­կու­մը սկսել, չշտա­պենք են­թադ­րու­թյու­ներ ա­նել: Սա­կայն փաստն այն է, որ այս նախ­նա­կան փու­լում ուկ­րա­ի­նա­կան բա­նա­կը, խա­ղի մեջ դնե­լով նկա­տե­լի ռե­սուրս­ներ, ա­մե­նայն հա­վա­նա­կա­նու­թյամբ, ստիպ­ված է լի­նե­լու հրա­ժեշտ տալ հա­ջո­ղու­թյան բո­լոր հույ­սե­րին: Իսկ կորց­րած ռե­սուրս­նե­րը կկա­րո­ղա­նա՞ վե­րա­կանգ­նել, կամ ռու­սա­կան բա­նա­կը կթող­նի՞, որ դեռ հար­ձակ­ման մեջ գտնվող ուկ­րա­ի­նա­կան ու­ժե­րը հան­գիստ մար­տից դուրս գան. սրանք ար­դեն շատ կա­րե­ւոր հար­ցեր են:

Ա­մեն դեպ­քում, նման է նրան, որ ան­գամ խո­շոր մար­տե­րի մեջ չմտնե­լով, այս ի­րա­վի­ճա­կում Ռու­սաս­տա­նը ամ­րաց­նում է իր աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան դիր­քե­րը: Ու սա, ի­հար­կե, աչ­քա­թող չեն ա­նի նա­եւ հա­րավ­կով­կա­սյան երկր­նե­րի ղե­կա­վար­նե­րը: