Լոնդոնից վերադարձած Ալենը փակագծեր բացեց

Այն, որ ուկ­րա­ի­նա­կան ներ­կա ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րին (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=258087&l=am) ու­շա­դիր հե­տե­ւում են ոչ մի­այն Ա­լի­եւն ու Նի­կո­լը, այլ նա­եւ՝ Էր­դո­ղա­նը, ե­րե­ւի երկ­րորդ կար­ծիք լի­նել չի կա­րող: Ե­րեքն էլ պետք է վերջ­նա­կա­նա­պես կողմ­նո­րոշ­վեն՝ ի՞նչ հա­րա­բե­րու­թյու­ններ են կա­ռու­ցում ՌԴ-ի եւ մյուս կող­մից՝ ԱՄՆ-ի հետ, եւ այդ հար­ցի պա­տաս­խա­նը հենց այս օ­րե­րին եւ, թե­րեւս, ա­ռա­ջի­կա մեկ ամս­վա ըն­թաց­քում տրվում է ռազ­մա­դաշ­տում:

Էր­դո­ղա­նի՝ Բա­քու կա­տա­րած այ­ցի հիմ­նա­կան թե­մա­նե­րից մե­կը, ան­շուշտ, հենց ՌԴ-ի հետ հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րին էր վե­րա­բե­րում: Դա, հաս­կա­նա­լի է, մի­այն մա­սամբ հրա­պա­րա­կա­յին հար­թու­թյուն դուրս ե­կավ, սա­կայն դա էլ բա­վա­կան էր տպա­վո­րու­թյան հա­մար, որ կու­լո­ւա­րա­յին քննար­կում­նե­րում այս հար­ցը ա­մե­նա­ա­ռանց­քա­յին­նե­րից պետք է որ լի­ներ:

Ինչ վե­րա­բե­րվում է Նի­կո­լին, ա­պա նա կար­ծես թե այդ­պես էլ չի «կողմ­նո­րոշ­վում» ռուս­նե­րի հետ հա­րա­բե­րու­թյու­ննե­րում  հիմ­նա­կան դիր­քեր դուրս ե­կած մեկ է­ա­կան հար­ցի շուրջ: Խոս­քը՝ կո­մու­նի­կա­ցի­ա­նե­րի գոր­ծարկ­ման դեպ­քում ռու­սա­կան վերահս­կո­ղու­թյան լի­նել-չլի­նե­լու մա­սին է, ո­րին անդ­րա­դառ­նա­լու ա­ռիթ­ներ ար­դեն ու­նե­ցել ենք: Եվ տպա­վո­րու­թյունն այն է, որ նի­կո­լյան շրջա­նակ­նե­րում այն կար­գի հա­կա­սա­կան վի­ճա­կի են հա­սել, որ մի­այն ան­հո­դա­բաշխ, ի­րար հա­կա­սող բա­ցատ­րու­թյու­ններ են կա­րո­ղա­նում գտնել: Օ­րի­նակ, ՔՊ-ական ոչ շար­քա­յին պատ­գա­մա­վոր, Եվ­րո­պա­կան ին­տեգր­ման հար­ցե­րի մշտա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վի նա­խա­գահ Ար­ման Ե­ղո­յա­նը, պա­տաս­խա­նե­լով հար­ցին, թե ճա­նա­պարհ­նե­րի ա­պաշր­ջա­փա­կու­մից հե­տո՝ Ադր­բե­ջա­նը Նա­խի­ջե­ւա­նին մի­աց­նող ճա­նա­պար­հը ար­դյոք վե­րահս­կե­լո՞ւ են ռուս սահ­մա­նա­պահ­նե­րը, ինչ­պես գրված է նո­յեմ­բե­րի 9-ի ե­ռա­կողմ հայ­տա­րա­րու­թյան 9-րդ կե­տում, «ընկավ պա­պե­րի բոս­տա­նը», թե. «Այստեղ եր­կու հարց պետք է ի­րա­րից տա­րան­ջա­տենք՝ ՀՀ ի­րա­վա­զո­րու­թյան տակ գտնվող ճա­նա­պա՞րհ, թե՞ ՀՀ ի­րա­վա­զո­րու­թյու­նից դուրս գոր­ծող ճա­նա­պարհ: Հա­յաս­տա­նը հայ­տա­րա­րել է, որ իր ի­րա­վա­զո­րու­թյու­նից, այ­սինքն՝ յու­րիս­դիկ­ցի­ա­յից դուրս ճա­նա­պարհ­ներ Հա­յաս­տա­նում չեն լի­նե­լու»: Պատ­գա­մա­վո­րին հի­շեց­նենք՝ այս հար­ցի հստակ պա­տաս­խա­նը նա­եւ ռուս­ներն են տվել՝ ոչ մե­կը չի խո­սում ՀՀ ի­րա­վա­զո­րու­թյու­նից դուրս գտնվող ճա­նա­պար­հի մա­սին, ու հենց դա էլ սահ­ման­ված է նո­յեմ­բե­րի 9-ի հա­մա­ձայ­նագ­րի 9-րդ կե­տով: Նա­եւ, որ Հա­յաս­տա­նի ի­րա­վա­զո­րու­թան տակ գտնվող ճա­նա­պար­հով անց­նող բեռ­նե­րի նկատ­մամբ պետք է լի­նի ռուս­նե­րի վե­րահս­կո­ղու­թյունը: Ու մի­այն եր­կար ծամծ­մե­լուց հե­տո նա հա­սավ այն «հան­ճա­րեղ բա­ցա­հայտ­մա­նը», թե՝ հսկո­ղու­թյու­նը կա­րող է վե­րա­բե­րել ճա­նա­պար­հի, բեռ­նե­րի անվ­տան­գու­թյա­նը: Լավ, իսկ ո՞վ է այլ բան ա­սում:

Իսկ ա­հա Ե­ղո­յա­նի ղե­կա­վա­րը՝ Լոն­դո­նից նոր վե­րա­դար­ձած Ա­լեն Սի­մո­նյա­նը այլ կերպ է պատ­կե­րաց­նում վի­ճա­կը: Ըստ նրա, հայ­կա­կան տա­րած­քի հետ կապ­ված, հայ­կա­կան կողմն է ո­րո­շե­լու, թե ինչ վե­րահս­կո­ղու­թյուն կլի­նի: Որ­պես բա­ցատ­րու­թյուն՝ նա նշում է, թե. «Նո­յեմ­բե­րի 9-ի ե­ռա­կողմ հայ­տա­րա­րու­թյա­ն գրե­թե բո­լոր կե­տերն ինչ-որ չափ խախտ­ված են»: Այս­պի­սով, Ա­լենն ու­զում է ա­սել, որ ի­րենց իշ­խա­նու­թյու­նը պատ­րաստ­վում է խախ­տե՞լ նույն հա­մա­ձայ­նագ­րով սահ­ման­ված՝ ռու­սա­կան վե­րահս­կո­ղու­թյան մա­սին դրույ­թը: Ա­մեն դեպ­քում, ակ­նարկն ա­ռա­վել քան թա­փան­ցիկ է, ու կա­րե­լի է մտա­ծել, որ լոն­դո­նյան այցն այս հար­ցում պետք է որ իր դերն ու­նե­ցած լի­նի:

Ա­ռա­վել եւս, հաշ­վի առ­նե­լով ՀՀ ար­տա­կարգ եւ լի­ա­զոր դես­պան Ձյու­նիկ Ա­ղա­ջա­նյա­նի ե­րեկ ներ­կա­յաց­րած այն տրա­մա­բա­նու­թյու­նը, որ Հա­յաս­տա­նի իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը ար­դեն սկսել են ռու­սա­կան զին­վո­րա­կան ներ­կա­յու­թյու­նը Հա­յաս­տա­նից դուրս բե­րե­լու գոր­ծըն­թաց. «Եվ դա ար­վում է՝ շատ լավ օգ­տա­գոր­ծե­լով մի­ջանց­քի ա­ռու­մով հայ հա­սա­րա­կու­թյան մեջ մի­ան­շա­նակ բա­ցա­սա­կան վե­րա­բեր­մուն­քը, եւ դրա քո­ղի ներ­քո պատ­րաս­տա­կա­մու­թյուն հայտ­նե­լու ի­րենց վրա վերց­նե­լու սահ­ման­նե­րի վե­րահս­կո­ղու­թյու­նը: Ես չեմ զար­մա­նա, որ այդ հա­մա­ձայ­նու­թյու­նից շատ կարճ ժա­մա­նակ անց պայ­մա­նագ­րա­յին հի­մունք­նե­րով այդ եր­կաթգ­ծի վե­րահս­կո­ղու­թյու­նը հանձն­վի ա­րեւմ­տյան ըն­կե­րու­թյուն­նե­րին եւ օ­տար ու­ժե­րի մուտք ար­վի Հա­յաս­տան, նա­եւ ԵՄ դի­տորդ­նե­րին վե­րա­փո­խե­լով ՆԱ­ՏՕ-ին ռազ­մա­կան ներ­կա­յու­թյան. դա շատ հեշտ է ար­վե­լու, հաշ­վի առ­նե­լով ԵՄ դի­տորդ­նե­րի այն ման­դա­տը, ո­րով նրանք այ­սօր գտնվում են Հա­յաս­տա­նում»:

Այն, որ նի­կո­լյան խուն­տա­յի՝ իշ­խա­նու­թյան գա­լու եւ այս տա­րի­նե­րի գոր­ծու­նե­ու­թյան հիմ­քում հենց այդ տրա­մա­բա­նու­թյունն է դրված, բա­զում ան­գամ­ներ է խոս­վել: Սա­կայն այս պա­հին խնդիրն այլ է. ուկ­րա­ի­նա­կան բա­նա­կի ներ­կա հա­կա­հար­ձակ­ման ձա­խող­ման դեպ­քում նույն Ա­լե­նը, ե­թե մի քա­նի ան­գամ էլ Լոն­դոն գնա ու գա, կա­րո՞ղ է նույն տրա­մա­բա­նու­թյունն ա­ռաջ տա­նել: Հա, չմոռանանք. տեսնես Ալենը Լոնդոնում Նորին մեծության հավատարիմ ծառա Արմեն Սարգսյանին հանդիպե՞ց...

Չնա­յած, այն հա­ճա­խա­կի այ­ցե­րը, ո­րոնք Նի­կո­լը վեր­ջին ժա­մա­նակ­ներս ի­րա­կա­նաց­նում է Ռու­սաս­տան, ի­հար­կե, գա­լիս են հու­շե­լու, որ նման շրջա­դար­ձա­յին ի­րա­վի­ճա­կի մա­սին նա եւս մտա­ծում է՝ փոր­ձե­լով պա­տրաստ լի­նել: Առավել եւս, որ Ալիեւը հորդորում է` ակտիվացնել «Զանգեզուրի միջանցքի»  բացումը: Իսկ Ալիեւի ենթական, չմոռանանք, դրանից առաջ ռուսական վերահսկողության մասին էր խոսում...

Բայց, կար­ծես թե վերջ­նա­կան լու­ծում­նե­րին քիչ ժա­մա­նակ է մնա­ցել:

ՔԵ­ՐՈԲ ՍԱՐԳ­ՍՅԱՆ