«Զվարթնոցում» ինչպես ամենուրեք` բարդակ

«Զվարթնոց» օդանավակայանը սկսած այն պահից, երբ Արեւմուտքի եւ Ռուսաստանի միջեւ  խաթարվեց  օդային հաղորդակցությունը դարձավ  տրանզիտային օդանավակայան: Շատ-շատերը  Արեւմուտքից Ռուսաստան կամ հակառակ ուղղությամբ  օդանավով  տեղափոխվելու համար  գալիս են Երեւան որտեղ փոխում են ինքնաթիռը եւ շարունակում իրենց ուղեւորությունը:

Բայց  արի ու տես, որ Երեւանի օդանավակայանում  նախատեսված չէ տրանզիտային գոտի եւ տրանզիտային սպասասրահ: Այսինքն  ցանկացած  ուղեւոր, որը վայրէջք է կատարում Երեւանում պետք է անպայման անցնի սահմանային  անցակետը  եւ հայտնվի Հայաստանում եւ ապա մի քանի ժամ անց կրկին անցնի սահմանային անցակետը եւ շարունակի իր ուղեւորությունը: Սակայն բոլոր նորմալ օդանավակայաններում  տրանզիտային ուղեւորների համար նախատեսված է համապատասխան  հատված , որտեղ այդպիսի ուղեւորները  կարող են մի քանի ժամ  սպասել  իրենց հաջորդ  օդանավին  չհատելով տվյալ երկրի սահմանը:

Բացի այն, որ  տրանզիտային գոտու բացակայությունը «Զվարթնոց» օդանավակայանում մեծ անհարմարություն է ստեղծում տրանզիտային ուղեւորների համար դա նաեւ բերում է  մեծ կուտակումների ու հերթերի  սահմանային անցակետերում: Ակնհայտ է, որ  ներկայիս  սահմանային անցակետերի գոտին  չի կարողանում նորմալ սպասարկել  Հայաստան եկող ուղեւորներին: Լինում են դեպքեր, երբ մարդիկ ավելի երկար սպասում են սահմանը հատելու համար, քան  տեւում է իրենց թռիչքը: Մի քանի օդանավ  գրեթե  միաժամանակ վայրէջք կատարելու պարագայում  սահմանային անցակետերի գոտում կուտակվում են 500-600 հոգի, ինչը ստեղծում է խայտառակ իրավիճակ:

Սակայն «Զվարթնոց» օդանավակայանի  տերերը եւ ղեկավարները  փոխանակ  բացեն տրանզիտային եւ  նոր սահմանային կետեր, գնացին փող աշխատելու ճաանպարհով: Այսուհետ  «Զվարթնոցում» գործում է վճարովի ծառայություն արտահերթ սահմանային  կետը անցնելու համար: Վճարիր եւ առանց հերթ  հատիր սահմանը: Իսկ դա նշանակում է, որ հերթում կանգնած մարդիկ ավելի երկար պետք է սպասեն իրենց հերթին: Ավելի անբարոյական մոտեցում խնդրի լուծմանը անհնար է պատկերացնել: Դժվար է ասել աշխարհում որեւէ օդանակավակայանում  նման խայտառակություն կա, թե ոչ, սակայն  քաղաքակիրթ կոչվող աշխարհում այդպիսի բարդակային երեւությներ հաստատ չկան:

Մեկ այլ խայտառակ  երեւույթ է, երբ ուղեւորը սահմանային  անցակետը անցնելուց հետո  հայտնվում է... խանութում եւ խանութի ցուցափեղկերի ու ապրանքների միջով փնտրում է ճանապարհ, թե ինչպես, ի վերջո, հասնել իր ճամպրուկներին եւ  վերջապես դուրս գալ այդ խայտառակ օդանակավակայնից: Հասկանալի է, որ օդնավակայանի ղեկավարության հաշվարկը այն է, որ ուղեւորները անցնելով վաճառասրահների միջով որեւէ մի գնում կկատարեն եւ կհարստացնեն  օդանավակայանի տերերին ու խանութպաներին:

Մեկ այլ խայտառարկություն է ավտոկայանման  հարցը: Մեքենաների կանգառում մեկ ժամ կանգնելը արժե 800 դրամ` 2 դոլարից ավելի, ինչը համեմատելի է եվրոպական երկրների  ավտոկանգառների հետ: Մի պահ ավտոմատացված կարգով  ավտոկանգառի վճարման համար  մեքենաների վարորդները վճարում էին 500 դրամ, սակայն  ադ ծառայության գինը նույնպես բարձացվեց: Այդ դրամաշորթումից խուսափելու համար  շատերը մեքենաները  կայանում են օդանավակայան չմտած եւ սպասում են այն  պահին, երբ  իրենց  հյուրը  դուրս կգա օդանավակայանի շենքից, սակայն այստեղ էլ  տիրում է նույն բարդակը: Նախ, երբ մարդիկ դուրս են գալիս  օդանավի մաքսային տարածքից դեպի օդանավակայանի սրահ նրանց վրա միանգամից հարձակվում են  տաքսիների բազմաթիվ վարորդներ, ամեն մեկը առաջարկելով  իր ծառայությունը քաղաք հասցնելու նպատակով: Օտարերկրացիներից քերտում են 4-5 անգամ բարձր գին: Թեեեւ Նիկոլը ժամանակին խոստանում էր լուծել օդանավակայանի քաղաքակիրթ տրանսպորտային սպասրկման հարցը, այն  մինչ օրս լուծված չէ: Հասարակակակն տրանսպորտը եթե պատահում է, ապա շատ հազվադեպ, իսկ գիշերային ժամերին անհետանում է:

Մի իսկական աղետ է տիրում, երբ  Նիկոլը կամ այլ բարձրաստիճան  պաշտոնյաները  պետք է մեկնեն կամ վայրէջք կատարեն «Զվարթնոցում»: Այդ դեպքում ոստիկանությունը  մի ժամ առաջ  «մաքրում» է օդանավակայան տանող ճանապարհը, ճամփեզրին կանգնած ավտոմեքենաներից, ստիպելով նրանց կա՛մ մտնել օդանավակայանի ավտոկանգառ եւ կեղեքվել, կա՛մ անընդհատ գտնվել շարժման մեջ եւ ընկնել օդանավակայանի  մոտ ճանապարհների մշտական խցանումների մեջ: Իսկ խցանումները անպակաս են, որովհետեւ օդանավակայան բերող ճանապարհը ինչպես կար 60 տարի առաջ նույն կերպ մնացել են եւ որեւէ մեկի մտքով չի անցնում , որ այս տասնամյակների ընթացքում օդանավակայան գնացող մեքենաների թիվը հարյուրապատկվել է:

Եվ վերջապես «Զվարթնոցի» բարդակային վիճակը եզրափակում է օդանավակայանի հին գեղեցիկ  եւ ինքնատիպ ճարտարապետության կառուցված, սակայն ներկայումս լքված  շենքը, որը միայն հիշեցնում է հայկական ավիացիայի եւ  «Զվարթնոց» օդանավակայանի անցած գնացած փառահեղ ժամանակները: Հիշեցնենք, որ «Զվարթնոց» օդանավակայանը կառավարման է տրվել արգենտինացի գործարար  Էռնեկյանին, ընդ որում, դա արվել է Ռոբերտ Քոչարյանի ցուցումով... Արդյուքները այսօր ակնառու են:

Ա. Հովհաննիսյան