Ալիեւը «նա վսյակի» սիրախաղեր սկսեց Իրանի հետ

Եվ ի­հար­կե, ՆԱՏՕ-ի այս գա­գա­թա­ժո­ղո­վի (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=260186&l=am) ար­դյունք­նե­րին եւ դրան տրվե­լիք պա­տաս­խա­նին (որը կլի­նի օ­գոս­տո­սին սպաս­վող ԲՐԻԿՍ-ի գա­գա­թա­ժո­ղո­վում) սպա­սում են նա­եւ մեր տա­րա­ծաշր­ջա­նում:  Մի կող­մից, այս օ­րե­րին ՆԱ­ՏՕ-ական Թուր­քի­ան փոր­ձեց անց­նել «բարձր տո­նայ­նու­թյան», բայց նա­եւ զգաց­վում է, որ փոր­ձում են ռու­սա­կան ուղ­ղու­թյամբ չա­փը չանց­նել, թե­եւ դրան մոտ են:

Իսկ մյուս կող­մից ո­րո­շա­կի նոր տո­նայ­նու­թյուն է նկատ­վում Բաք­վի կող­մից: Օ­րի­նակ կա­րե­լի է բե­րել Բայ­րա­մո­վի ե­րեկ­վա հայ­տա­րա­րու­թյու­նը, ո­րով նա ընդգ­ծեց՝ «Իրա­նի հետ հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րը շատ կա­րե­ւոր են տա­րա­ծաշր­ջա­նի զար­գաց­ման եւ անվ­տան­գու­թյան հա­մար: Բաք­վի եւ Ի­րա­նի մի­ջեւ կան բազ­մա­թիվ տնտե­սա­կան նա­խագ­ծեր, ո­րոն­ցից մի քա­նիսն ի­րա­կա­նաց­վում են, ո­րոշ­նե­րը քննարկ­վում են»: Նույն ո­ճի մեջ էր Ի­րա­նի արտ­գործ­նա­խա­րա­րու­թյու­նը՝ ի դեմս խոս­նակ Նա­սիր Քա­նա­նի. «Այժմ մենք շատ լավ եւ փո­խա­դարձ կա­ռու­ցո­ղա­կան ճա­նա­պար­հի վրա ենք: Եր­կու կող­մե­րը պայ­մա­նա­վոր­վում են քննար­կել երկ­կողմ հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում տե­ղի ու­նե­ցա­ծը դիս­կուրս­նե­րի շրջա­նակ­նե­րում…»: 

Այս­պի­սով, ե­թե ըն­դա­մե­նը շա­բաթ­ներ ա­ռաջ խո­սակ­ցու­թյուն­ներ է­ին պտտվում ընդ­հուպ՝ Ի­րա­նի եւ Ադր­բե­ջա­նի ռազ­մա­կան բախ­ման մա­սին, իսկ Էր­դո­ղա­նը վեր­ջերս տրտնջում էր, թե Թեհ­րա­նը թույլ չտվեց «Զան­գե­զու­րի մի­ջանցք» բա­ցել, ա­պա հի­մա ակն­հայտ շրջա­դարձ կա: Ընդ ո­րում, Ի­րա­նը նույն տո­նայ­նու­թյանբ պնդում է, թե ոչ մի «Զան­գե­զու­րի մի­ջանցք», եւ դա ակ­նար­կում է, որ շրջա­դար­ձը Բաք­վի կող­մից է:

Ին­չո՞ւ, ի՞նչ է փոխ­վել Ա­լի­ե­ւի տրա­մադ­րու­թյուն­նե­րում, դա եւս դժվար չէ տես­նել: Ակն­հայ­տո­րեն, Ի­րա­նի մոտ կա մի­ջազ­գա­յին վար­կա­նի­շի կտրուկ աճ, ո­րը պայ­մա­նա­վոր­ված է Չի­նաս­տա­նի եւ Ռու­սաս­տա­նի հետ հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րի ո­րա­կա­կան թռիչ­քով: Այդ շրջա­դար­ձը տե­սան եւ գնա­հա­տե­ցին ա­րա­բա­կան աշ­խար­հի ա­ռաջ­նորդ­նե­րը, ու դա տա­րավ Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քի ընդ­հա­նուր ֆո­նի փո­փո­խու­թյան: Եվ, ի­հար­կե, այդ շրջա­դար­ձը չէր կա­րող հա­շիվ­նե­րից դուրս թող­նել նա­եւ Բա­քուն: Թե­րեւս նա­եւ հաս­կա­նա­լով, որ Էր­դո­ղա­նը, ի­հար­կե, փոր­ձում է հան­դես գալ «հարց լու­ծո­ղի» դիր­քե­րից: Սա­կայն Թուր­քի­ան այն բարդ տնտե­սա­կան վի­ճա­կում է, որ շատ մեծ սպա­սե­լիք­ներ նրա հետ կա­պե­լը սխալ կլի­ներ:

Վեր­ջին սպա­սո­ղա­կան գոր­ծոնն Ա­լի­ե­ւի հա­մար, ի­հար­կե, ե­ղել եւ մնում է ուկ­րա­ի­նա­կան պա­տե­րազ­մը, որ­տեղ Ռու­սաս­տա­նի պար­տու­թյան դեպ­քում ներ­կա­յաց­ված ողջ մթնո­լոր­տը կա­րող է ա­րա­գո­րեն փոխ­վել: Բայց ներ­կա ի­րո­ղու­թյուն­ներն ա­մե­նե­ւին էլ չեն խո­սում Ռու­սաս­տա­նի պար­տու­թյան հա­վա­նա­կա­նու­թյան մա­սին: Հա­կա­ռա­կը, թե­եւ դեռ պահ­պան­վող ներ­քին եւ ար­տա­քին նկա­տե­լի բար­դու­թյուն­նե­րին, Մոսկ­վան, այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, ան­ցել է ա­մե­նա­ծանր փու­լը եւ հի­մա ռազ­մա­տեխ­նի­կա­կան վե­րել­քի փու­լում է: Այ­սինքն, նրա հետ դեռ կա­րե­լի է խա­ղեր խա­ղալ, կապ­րիզ­նե­րի դի­մել, բայց պետք է չա­փը պահ­պա­նել: Ընդ ո­րում, ներ­կա դի­նա­մի­կա­յով ե­թե ոչ ա­միս­ներ, ա­պա գո­նե մեկ տա­րուց նա­եւ այդ խա­ղերն ու կապ­րիզ­նե­րը կա­րող են վտան­գա­վոր լի­նել:

Կարճ ա­սած, սա զար­գաց­ման ա­մե­նա­հա­վա­նա­կան սցե­նարն է, եւ ըստ այդմ էլ Ա­լի­ե­ւի հա­մար գե­րա­դա­սե­լի է դար­ձել աս­տի­ճա­նա­բար Ի­րա­նի հետ հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում դրա­կան տե­ղա­շար­ժե­րի գնալ:

Ի­հար­կե, դեռ փոր­ձե­լով այս ըն­թաց­քում Նի­կո­լից, որն այդ­պես էլ վերջ­նա­կան կողմ­նո­րոշ­ման չի կա­րո­ղա­նում հաս­նել ՌԴ-ԱՄՆ տի­րույ­թում, ա­ռա­վե­լա­գույ­նը ստա­նալ: Սա­կայն այս ուղ­ղու­թյամբ եւս Ա­լի­ե­ւի հա­մար ռիս­կի գոր­ծո­նը գնա­լով նկա­տե­լի է դառ­նում, հաշ­վի առ­նե­լով այն կոշ­տա­ցող տո­նայ­նու­թյու­նը, ո­րը գա­լիս է Մոսկ­վա­յից:

Ա­հա, մո­տա­վո­րա­պես նման պատ­կեր ու­նենք, ո­րը, սա­կայն, ՆԱ­ՏՕ-ի ըն­թա­ցող եւ ԲՐԻԿՍ-ի սպաս­վող գա­գա­թա­ժո­ղով­նե­րի ար­դյուն­քում կա­րող է շատ ա­վե­լի կոնկ­րե­տա­նալ: Այ­սինքն, եւս մեկ-մե­կու­կես ա­միս եւ մեր տա­րա­ծաշր­ջա­նում եւս ի­րա­վի­ճա­կը կտե­ղա­փոխ­վի վերջ­նա­կան հան­գու­ցա­լու­ծում­նե­րի փուլ:

ՔԵ­ՐՈԲ ՍԱՐԳ­ՍՅԱՆ