Ալիեւը դեռ կաշխատի վերջին շանսից օգտվել

Ի­հար­կե, Հա­յաս­տա­նի եւ Ար­ցա­խի գոր­ծո­ղու­թյուն­նե­րը հա­րավ­կով­կա­սյան ներ­կա­յիս խա­ղե­րում ո­րո­շա­կի դեր ու­նեն (Տես նաեւ https://iravunk.com/?p=260763&l=am): Բայց նա­եւ այն­պես չէ, որ, օ­րի­նակ, Ա­րա­յիկ Հա­րու­թյու­նյա­նի «տա­րօ­րի­նակ» խա­ղե­րը կա­րող են հասց­նել Ար­ցա­խից ռու­սա­կան ու­ժե­րի հե­ռաց­մա­նը: Այն, ինչ ա­նում է Նի­կո­լը այս­տեղ եւ Ա­րա­յի­կի մի­ջո­ցով՝ Ար­ցա­խում, ո­րո­շա­կի ազ­դե­ցու­թյուն թող­նում է ընդ­հա­նուր տրա­մադ­րու­թյուն­նե­րի վրա: Սա­կայն ի­րա­կա­նում ողջ խնդի­րը, ինչ­պես պարզ էր ար­դեն 2020թ. նո­յեմ­բե­րի 10-ից, տե­ղա­փոխ­վել է ռուս-ադրբե­ջա­նա­կան հար­թու­թյուն, բնա­կա­նա­բար, հաշ­վի առ­նե­լով հա­րա­կից մեծ ու փոքր գոր­ծոն­նե­րը՝ Թուր­քի­ա, Ի­րան, Ա­րեւ­մուտք եւ այլն:

Դա նա­եւ վեր­ջին օ­րե­րին ա­վե­լի պարզ, տե­սա­նե­լի դար­ձավ, երբ Բա­քուն գնաց Մոսկ­վա­յի հետ դի­վա­նա­գի­տա­կան բաց առ­ճա­կատ­ման: Օ­րի­նակ, «Կո­մերսան­տը» ի­րա­վի­ճա­կը տես­նում է այս­պես՝ «Հա­րա­վա­յին Կով­կա­սը, հնա­րա­վոր է, դրա­մա­տիկ ի­րա­դար­ձու­թյուն­նե­րի շե­մին է կանգ­նած: Դա պարզ դար­ձավ Ռու­սաս­տա­նի եւ Ադր­բե­ջա­նի ար­տա­քին գոր­ծե­րի նա­խա­րա­րու­թյուն­նե­րի մի­ջեւ ան­նա­խա­դեպ կտրուկ հայ­տա­րա­րու­թյուն­նե­րի փո­խա­նա­կու­մից հե­տո»: Լրատ­վա­մի­ջո­ցը ներ­կա ի­րա­վի­ճա­կը գնա­հա­տում է, որ­պես «վեր­ջին տաս­նա­մյակ­նե­րի ըն­թաց­քում ա­մե­նա­լուրջ ճգնա­ժա­մը» ռուս-ադրբե­ջա­նա­կան հա­րա­բե­րու­թյուն­նե­րում, եւ դրա­նում ճշմար­տու­թյուն, ի­հար­կե, կա: Թե ին­չու, ի­հար­կե, դժվար չէ հաս­կա­նալ: Բա­քուն, մի կող­մից ստա­նա­լով Նի­կո­լի ան­թա­քույց օգ­նու­թյու­նը, մյուս կող­մից, հաս­կա­նա­լով, որ ներ­կա ի­րա­վի­ճակն իր հա­մար շանս է, ո­րից չօգտ­վե­լով, կա­րող է այ­լեւս նման հա­ջո­ղու­թյուն չու­նե­նալ, բնական է, որ փոր­ձում է ա­ռա­վե­լա­գույնս օգտ­վել ի­րա­վի­ճա­կից: Դրա մի­ակ մի­ջո­ցը, ի սկզբա­նե էր հաս­կա­նա­լի, ռու­սա­կան ու­ժե­րի հե­ռա­ցումն էր եւ, օգտ­վե­լով Ուկ­րա­ի­նա­յում Մոսկ­վա­յի խիստ ծան­րա­բեռն­վա­ծու­թյու­նից, փոր­ձում է ի­րեն հար­մար եզ­րագ­ծի հաս­նել:

Ի­հար­կե, այդ ծրագ­րե­րը մեծ ռիսկ պա­րու­նա­կում են: Սա­կայն կա­րե­լի է զգալ, որ խոս­տում­ներ ա­րեւմ­տյան բլո­կից Ա­լի­ե­ւը ստա­ցել է եւ մի­գու­ցե ի­րեն բա­վա­կա­նին վստահ է զգում: Ու պետք է փոր­ձի հնա­րա­վո­րինս ա­րագ հաս­նել ցան­կա­լի հան­գու­ցա­լուծ­մա­նը, քա­նի դեռ ի­րա­վի­ճա­կի խո­շոր փո­փո­խու­թյուն չկա:

Այս ըն­թաց­քում, հատ­կա­պես բլո­կա­դա­յի եր­կար ա­միս­նե­րին Մոսկ­վան փոր­ձում էր ժա­մա­նա­կի վրա խա­ղալ՝ փոր­ձե­լով հնա­րա­վո­րինս մեղ­մել սուր ան­կյուն­նե­րը: Բայց այս վեր­ջին կոշ­տու­թյուն­նե­րը ցույց տվե­ցին, որ այդ փուլն ար­դեն ան­ցած է: Ամ­բողջ հարցն այն է, թե Մոսկ­վան գնաց այս սրա­ցում­նե­րին՝ այլ տար­բե­րակ չտես­նե­լո՞վ, թե հա­մա­րում է, որ ստեղծ­վել է այն ընդ­հան­րա­կան ի­րա­վի­ճա­կը, երբ կա­րող է ի­րեն ա­վե­լի վստահ զգա­լով՝ նա­խազ­գու­շաց­ման ժես­տե­րի գնալ:

Մի կող­մից, Ուկ­րա­ի­նա­յում այս պա­հին ստեղծ­ված ֆո­նը պետք է որ Մոսկ­վա­յին վստա­հու­թյուն ներշն­չի: Ուկ­րա­ի­նա­կան այդ­քան քա­րոզ­ված հա­կա­հար­ձա­կումն ա­ռանձ­նա­կի է­ֆեկտ չտվեց, եւ ե­թե ան­գամ հի­մա ռու­սա­կան բա­նակն իր հեր­թին չանց­նի հա­կա­հար­ձակ­ման, ո­րի հնա­րա­վո­րու­թյու­նը կար­ծես թե ու­նի, մեկ է, ուկ­րա­ի­նա­կան կող­մի հա­մար դեռ մի քա­նի ա­միս ա­ռաջ ե­ղած շան­սե­րը հետ բե­րե­լը շատ դժվար կլի­նի: Նախ, է­ա­պես կրճա­տվել է մո­բի­լի­զա­ցի­ոն ռե­սուր­սը, եւ դժվար է ու­նե­ցած մարդ­կա­յին կո­րուստ­նե­րը լրաց­նել : Հա­ջոր­դը, ան­գամ ուկ­րա­ի­նա­կան աղ­բյուր­ներն են հաս­տա­տում, որ ԱՄՆ-ն սպառ­նում է կրճա­տել ֆի­նան­սա­վո­րու­մը: Գու­մա­րած, ռու­սա­կան ռազ­մա­ար­դյու­նա­բե­րա­կան հա­մա­լի­րը, որ ան­ցած ա­միս­նե­րին ակ­տիվ զար­գաց­ման փու­լում էր, հի­մա ար­դեն հա­սել է այն մա­կար­դա­կին, որ կա­րող է բո­լոր հիմ­նա­կան պա­հանջ­նե­րը բա­վա­րա­րել: Եվ այս­պես շա­րու­նակ:

Կարճ ա­սած, Մոսկ­վան ի­րեն վստահ զգա­լու հիմ­քեր ու­նի եւ երբ ցու­ցադ­րա­բար գնաց «հա­ցա­հա­տի­կա­յին գոր­ծար­քի» չե­ղարկ­մա­նը, ապա դա եւս ակ­նարկ է այդ վստա­հու­թյան մա­սին: Այ­սինքն, որ ար­դեն ի­րեն պատ­րաստ է հա­մա­րում առ­կա սուր ան­կյուն­նե­րը հար­թե­լու փո­խա­րեն, դեռ մի բան էլ ա­վե­լի սրե­լու ուղ­ղու­թյամբ գնալ:

Այն տպա­վո­րու­թյունն է, որ մի պահ զգո­նու­թյու­նը կորց­նե­լով, Էր­դո­ղա­նը փոր­ձում է հի­մա գնալ Մոսկ­վա­յի հետ ստեղծ­ված հա­կա­սու­թյուն­նե­րը հան­դար­տեց­նե­լու ուղ­ղու­թյամբ՝ մի գլուխ հայ­տա­րա­րե­լով Պու­տի­նի հետ հան­դիպ­ման ցան­կու­թյու­նից, նա­եւ ցույց տա­լով, թե «ըմբռնու­մով է մո­տե­նում» «հա­ցա­հա­տի­կա­յին գոր­ծար­քից» Մոսկ­վա­յի հրա­ժար­վե­լուն: Սա­կայն Կրեմ­լի ռե­ակ­ցի­ան, թե՝ Պու­տի­նի ժա­մա­նա­կա­ցույ­ցում դեռ Էր­դո­ղա­նի հետ շփվե­լու ժա­մա­նակ չկա, իր հեր­թին է խո­սում սրա­ցում­նե­րի գնա­լու պատ­րաս­տա­կա­մու­թյան մա­սին:

Ա­լի­ե­ւը դեռ այլ տրա­մադ­րու­թյուն­նե­րի մեջ է, ո­րը սպա­սե­լի էր: Վեր­ջին շան­սից պետք է փոր­ձել օգտ­վել, եւ Հեյ­դա­րո­վի­չը դեռ այդ տեմ­պի մեջ է:

Ինչ վե­րա­բե­րվում է Նի­կո­լին, ա­պա նա այս օ­րե­րին «մար­զա­յին տու­րիզ­մով» է զբաղ­ված, ինչ-որ ա­նաս­նա­ֆեր­մա­ներ է գնում, կո­վեր է ու­սում­նա­սի­րում: Չնա­յած, պետք է, չէ մի բա­նով զբաղ­վի:

ՔԵ­ՐՈԲ ՍԱՐԳ­ՍՅԱՆ