ԶԱՐՄԱՆՔ

­Հայտ­նի բժիշկ, հան­րա­յին գոր­ծիչ Գ­ևորգ Գ­րի­գոր­յա­նը մատ­նան­շել է մի զար­մա­նա­լի պա­րա­դոքս. «Ե­թե մտա­ծում ես, որ դու ա­նօ­գուտ ես, քեզ չեն նկա­տում, և դու մի բա­նի հա­մար պի­տա­նի չես, ա­պա մի սրտնե­ղիր և հի­շիր, որ Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տութ­յու­նը այս օ­րե­րին ու­նի նա­խա­գահ...»: Եվ ի­րոք, այս դրա­մա­տիկ և­ ող­բեր­գա­կան օ­րե­րին որ­ևէ ծպտուն լսե՞լ եք ՀՀ նա­խա­գահ կոչ­վող այդ ա­նի­մաստ ա­րա­րած ՎԱ­ՀԱԳՆ ԽԱ­ՉԱ­ՏՈՒՐ­ՅԱ­ՆԻՑ: Ի դեպ, նա ի պաշ­տո­նե կոչ­վում է պե­տութ­յան գլուխ, բայց ի­րա­կա­նում ին­չի գլուխ է... Լավ, ինչ­պես ա­սում է ա­զա­տա­մար­տիկ ըն­կեր­նե­րիցս մե­կը` «Զու­գա­րան բե­րանս բա­ցել մի՛ տվեք»: Չ­նա­յած` մի­գու­ցե լավ է, որ ծպտուն չի հա­նել այդ պա­րոն ա­նի­մաս­տը, թե չէ մի ան­հար­մար բան կստաց­վեր: Ա­սենք` մա­հա­ցած թա­գու­հու դա­գա­ղի մոտ սել­ֆի ա­նե­լու պես, կամ էլ հան­կարծ կո­րո­շեր Ար­ցա­խը զավ­թած ադր­բե­ջա­նա­կան տե­ռո­րիստ հրո­սակ­նե­րի հա­մար դաշ­նա­մուր նվա­գել: Ա­ռայժմ թող ցածր ինք­նագ­նա­հա­տական ու­նե­ցող­նե­րին վատ սրտի մխի­թա­րանք ծա­ռա­յի, սա­կայն գա­լու են պա­հե­րը, երբ ա­չա­ռու հսկո­ղութ­յան տակ պետք է պա­հել այդ ա­նի­մաստ ա­րա­րա­ծին: Օ­րի­նակ` այն պա­հե­րին, երբ Նի­կո­լի դա­վա­ճա­նա­կան թղթե­րը ստո­րագ­րե­լու հարց լի­նի, բայց հու­սանք, որ կա­պի­տուլ­յան­տին կհասց­նենք հե­ռաց­րած լի­նել:

­Դա­տա­պար­տե­լով ընդ­դի­մութ­յա­նը՝ այս ի­րա­վի­ճա­կում խուն­տա­յին քննա­դա­տե­լու հա­մար՝ ՔՈ­ՉԱՐ­ՅԱՆ ԱՆ­ԴՈ­ՆԸ զար­մա­նա­լի հռե­տո­րա­կան հարց է ուղ­ղել. «Այ­սինքն՝ իշ­խա­նութ­յունն էս ժո­ղովր­դի իշ­խա­նութ­յու­նը չի՞, թշնա­մի՞ն է, էս ի՞նչ եք խո­սում»: Բա թշնա­մի եք, բա էլ ի՜նչ զահ­րու­մար եք: Ա­ռա­ջին թշնա­մին դուք եք, նոր հե­տո թուր­քը: Հա­յի ո­խե­րիմ թշնա­մի լի­նե­լուց ա­ռաջ, սա­կայն, սրանց խուն­տան թուր­քե­րի մեծ բա­րե­կամն է: Բա որ այդ­պես չլի­ներ, ա­սենք, Նի­կո­լի խոս­նակ աշ­խա­տող հա­կա­հի­գիե­նիկ ՔՊ­–ա­կան Նա­զե­լի Բաղ­դա­սար­յա­նը «Ար­ցախ» բառն օգ­տա­գոր­ծե­լու հա­մար նե­րո­ղութ­յուն կխնդրե՞ր՝ այն փո­խա­րի­նե­լով «Լեռ­նայն Ղա­րա­բաղ» եզ­րույ­թով: Ու­մի՞ց էր նե­րո­ղութ­յուն խնդրում, Ան­դո­նի՞ց, թե՞ թուր­քե­րից՝ սե­փա­կան շե­ֆի տե­րե­րից… Ա­լենն էլ «հա­մե­րաշ­խութ­յան» և «միաս­նութ­յան» կո­չեր է հնչեց­նում: Մենք չենք կա­րող միաս­նա­կան լի­նել թուր­քից վատ­թար թշնա­մի­նե­րի` նի­կոլ­նե­րի հետ: Չենք կա­րող միաս­նա­կան լի­նել պե­տա­կան դա­վա­ճա­նութ­յուն դա­վա­նող չհայ չմարդ­կանց հետ, չենք կա­րող միաս­նա­կան լի­նել մեր պե­տութ­յու­նը վախ­ճա­նի տա­նող ազ­գա­դավ­նե­րի հետ, չենք կա­րող միաս­նա­կան լի­նել ֆի­զի­կա­կան նող­կանք հա­րու­ցող ժե­խա­պե­տե­րի հետ: Չենք կա­րող...

Այ­սօր մենք կա­րող ենք թևա­կո­խել Հարավային Կովկասում «խա­ղա­ղութ­յան դա­րաշր­ջան». այս մա­սին հայ­տա­րա­րել է տե­ռո­րիս­տա­կան պե­տութ­յան` Ադր­բե­ջա­նի պա­րագ­լուխ ԻԼ­ՀԱՄ ԱԼԻ­Ե­ՎԸ՝ ե­լույթ ու­նե­նա­լով Տիե­զե­րագ­նա­ցութ­յան 74–րդ մի­ջազ­գա­յին կոնգ­րե­սի բաց­ման ա­րա­րո­ղութ­յա­նը. «Մենք վերջ ենք դրել հա­կա­մար­տութ­յա­նը. Այս հա­կա­մար­տութ­յան լուծ­ման արդ­յուն­քում մենք պահ­պա­նե­ցինք մեր ար­ժա­նա­պատ­վութ­յու­նը և վե­րա­կանգ­նե­ցինք մի­ջազ­գա­յին ի­րա­վուն­քը... Այ­սօր մենք կա­րող ենք թևա­կո­խել Հա­րա­վա­յին Կով­կա­սում խա­ղա­ղութ­յան դա­րաշր­ջան։ Սա մեր կար­ծիքն է։ Հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յուն, փոխ­շա­հա­վետ նա­խագ­ծեր, մենք այ­սօր ցույց ենք տա­լիս այս ա­մե­նը»: Դե ա­րի ու մի ա­սա` յա՜, ի­րո՞ք: Համ էլ տիե­զե­րագ­նա­ցութ­յու­նը` ուր, այս եր­կո­տա­նի մար­դաս­պան բո­րե­նի­նե­րը` ուր... Թե՞ Բաք­վում խնդիր է դրվել` ցե­ղաս­պա­նութ­յան, ան­մարդ­կա­յին կտտանք­նե­րի, ա­ներ­ևա­կա­յե­լի դա­ժա­նութ­յուն­նե­րի ի­րենց հարս­տա­գույն փոր­ձը նաև Տիե­զերք ար­տա­հա­նել: Այս­տեղ զար­մա­նա­լի է նաև տիե­զե­րագ­նա­ցութ­յանն առնչ­վող մի­ջազ­գա­յին կա­ռույց­նե­րի կեց­ված­քը. պատ­կե­րաց­նո՞ւմ եք, ե­թե հան­կարծ պարզ­վի, որ Տիե­զեր­քում այլ քա­ղա­քակր­թութ­յուն­ներ կան, ինչ­պե՜ս դրանք հե­ռու կփախ­չեն Եր­կիր մո­լո­րա­կից, հենց որ հասց­նեն Ա­լի­ևի ցե­ղա­կից­նե­րի հետ շփվել:

Զարմացած է ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳԱԼԱՋՅԱՆԸ