ԳԵՏԱՆՑՈՒՄԻՆ ՁԻԵՐԻՆ ՉԵՆ ՓՈԽՈՒՄ. ԻՍԿ ԱՎԱՆԱԿՆԵՐԻ՞Ն

­Չար լե­զու­ներն ա­սում են, որ բրի­տա­նա­կան MI6-ի շեֆ Ռի­չարդ Մուրն ա­վե­լի ու ա­վե­լի է հակ­վում այն մտքին, որ Նի­կո­լը «յուղ է վա­ռում» ու ժա­մա­նակն է նրան փո­խա­րի­նել: Համ էլ կա­պի­տուլ­յան­տի աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան կողմ­նո­րո­շու­մը չա­փա­զանց ան­կա­յուն է և­ ան­կա­նոն պտույտ­ներ է տա­լիս, ինչ­պես կողմ­նա­ցույ­ցի սլա­քը մագ­նի­սա­կան փո­թո­րի­կի ժա­մա­նակ: Ի­հար­կե, հան­րա­հայտ է, որ սըր Մու­րի սի­րեց­յա­լը ԱԽՔ Ար­մեն Գ­րի­գոր­յանն է, ով վա­ղուց դուրս է ե­կել իր պաշ­տո­նից բխող լիա­զո­րութ­յուն­նե­րից: Սա­կայն MI6–ի ղե­կա­վա­րը Լոու­րենս Ա­րա­բիա­ցու ար­ժա­նի ժա­ռան­գը չէր լի­նի, ե­թե ըն­դա­մե­նը մեկ «ձիու» վրա խա­ղադ­րույք դներ: Եվ ա­հա շշուկ­ներ են հայտն­վում, որ «Օ­մե­գա» Ա­րա­րատ Միր­զո­յա­նը Լոն­դո­նում նույն­պես դի­տարկ­վում է որ­պես հնա­րա­վոր տար­բե­րակ:

ՏԵՍԱՐԱՆՆԵՐ` ԱՌԱՆՑ ՀԱՑԻ

­Սա­կայն մինչ լոն­դոն­յան «բարձ­րաշ­խա­րիկ» խա­ղե­րի թե­ման շա­րու­նա­կե­լը իջ­նենք «գե­տին» և տես­նենք, թե ինչ է կա­տար­վում քա­ղա­քա­մայր Եր­ևա­նում: Ա­վա­գա­նիում գրանց­վեց ա­ռա­ջին տու­րուդմ­փո­ցը:

Անդ­րա­նիկ Թ­ևան­յա­նի «ման­դա­տահ­րա­ժա­րու­մից» հե­տո ա­ռա­ջին դե­րում հայտ­ված Մա­նուկ Սու­քիաս­յա­նի ե­լույ­թը դուր չե­կավ Ա­րամ Զ.–ի կու­սա­կից Ա­նի Խա­չատր­յա­նին. «Մայր Հա­յաս­տան»–ի թա­մա­դա­յին ու­զում եմ հի­շեց­նել, որ «Հան­րա­պե­տութ­յուն» կու­սակ­ցութ­յան քա­ղա­քա­կան ու­ղին ա­վե­լի եր­կար է, քան ձեր թի­մի քա­ղա­քա­կան հայ­րե­րի բո­լո­րի կեն­սագ­րութ­յունը միա­սին վերց­րած: Այս ամ­բիո­նը թու­լութ­յան և­ ան­կա­րո­ղութ­յան ար­ցունք­նե­րով ո­ղո­ղե­լու փո­խա­րեն հա­մար­ձա­կութ­յուն ու­նե­ցեք կանգ­նել ՀՀ քա­ղա­քա­ցու դի­մաց և պա­տաս­խա­նեք, թե ին­չու էր ձեր քա­ղա­քա­կան թի­մը Հան­րա­պե­տութ­յան հրա­պա­րա­կում փոր­ձում վի­ժեց­նել ՀՀ ան­կա­խութ­յու­նը, ին­չու էին ձեր քա­ղա­քա­կան հայ­րե­րը ռու­սա­կան ռուբ­լիով սնվող և­ ինք­նա­թա­գադ­րու­մով զբաղ­վող որ­պես հյու­սի­սա­յին Z ար­բան­յակ­ներ խա­ղում: Ին­չու էին ձեր տե­րե­րը սե­փա­կան ժո­ղովր­դից նե­ղա­ցած, ա­բիժ­նիկ վի­ճա­կում ռու­սա­կան հե­ռուս­տաա­լիք­նե­րում ՀՀ ան­կա­խութ­յու­նը վա­ճա­ռում»: «Մայր Հա­յաս­տան» խմբակ­ցութ­յան ան­դամ Սո­նա Ա­ղեկ­յա­նը տե­ղից ար­ձա­գան­քեց. «Ո­րով­հետև քո տե­րե­րը թույլ էին տվել, որ Վազ­գեն Սարգս­յա­նի ար­ձա­նի վրա թուր­քե­րը մի­զեն, չափդ ճա­նա­չի»: Ա­նի Խա­չատր­յա­նը պա­տաս­խա­նեց՝ ա­սե­լով, թե թող կո­յու­ղու թա­գու­հին լռի: Եվ ե­ղավ ֆի­զի­կա­կան կռիվ` լրիվ ԱԺ–ի կռիվ­նե­րի «ա­վան­դույ­թին» հա­մա­պա­տաս­խան: «Ըն­դա­մե­նը ե­լույթ էի ու­նե­նում, դահ­լի­ճից սկսե­ցին հնչեց­նել մեկ­նա­բա­նութ­յուն­ներ և­ ա­վե­լորդ բա­ռեր. զգա­ցի, որ ե­լույթս չի ստաց­վում, ցած ի­ջա և­ այդ պա­հին «կո­յու­ղաջ­րե­րի թա­գու­հին» ջուր ցո­ղեց» իմ ուղ­ղութ­յամբ, ես մա­զե­րից քա­շե­ցի՝ փոր­ձե­լով վերց­նել ձեռ­քի բա­ժա­կը ինք­նա­պաշտ­պա­նութ­յու­նից ել­նե­լով»,– այս­պես ներ­կա­յաց­րեց կա­տար­վա­ծը Ա­նի Խա­չատր­յա­նը: Դե ինչ, «ա­ռա­ջըն­թաց» կա` ե­թե ԱԺ–ում ըն­դա­մե­նը «բոք­սում են զմիմ­յանս», ա­պա Եր­ևա­նի ա­վա­գա­նիում նաև ի­րար մա­զեր են փի­տում:

«­Ժող­ջա­նը» պի­տի որ գոհ լի­նի` թեև հաց չկա, բայց տե­սա­րանն ա­պա­հով­ված է: Մինչ­դեռ ա­վե­լի բնա­կան կլի­ներ, ե­թե «ժող­ջա­նը» շոու­նե­րով տար­վե­լու փո­խա­րեն զբաղ­վեր դժբախ­տութ­յուն­նե­րի պատ­ճառ խուն­տա­յին վռնդե­լով: Չէ որ դեռ 1989–ին Մով­սես Գոր­գիս­յա­նը բա­նաձ­ևել էր` սու­գը հա­վերժ է, երբ պայ­քար չկա: Հին ԱԻՄ–ա­կան Ար­մեն Զա­տիկ­յա­նի դի­տարկ­մամբ. «Ին­չու՞ հայ ժո­ղո­վուր­դը չի պայ­քա­րում երկ­րա­ծախ դա­վա­ճա­նութ­յան դեմ, ո­րով­հետև ին­քը չգի­տի թե ինչ­պես են ինք­նա­բուխ ոտ­քի ել­նում, ո­րով­հետև մինչև հի­մա նրան տե­րերն են ոտ­քի հա­նել և մեծ ու փոքր նե­ռե­րին դեմ տվել, ինքն էլ նրանց կուռ­քի տեղ դրած, ու­սե­րի վրա տա­րել գա­հին է դրել... Ժո­ղո­վուր­դը չգի­տի, թե ինչ­պես ինք­նա­բուխ ոտ­քի ել­նի, քա­նի որ նման բան չի ա­րել, մինչև նրան ոտ­քի չեն հա­նել նա տե­ղից չի շարժ­վել ու հի­մա էլ նույն վի­ճակն է, ին­քը ոտ­քի չի ել­նում, տե­րերն էլ նրան ոտ­քի չեն հա­նում, ո­րով­հետև նի­կո­լը լրիվ ար­դա­րաց­նում է ի­րեն ու կա­տա­րում իր վրա դրված «ա­ռա­ջադ­րանք­նե­րը»:

Ս­տո՛պ, կար­ծես թե այն­քան էլ չի կա­տա­րում: Թե չէ ին­չո՞ւ նույն ա­վա­գա­նի Ա­նի Խա­չատր­յա­նը հի­շեց Անդ­րա­նիկ Թ­ևան­յա­նի` ОРТ–ով հան­դես գա­լը և դա ո­րա­կեց «Մոսկ­վա­յից ՀՀ ան­կա­խութ­յան դեմ պայ­քար»: @­Կանչ Տե­լեգ­րամ ա­լիքն էլ հա­վաս­տիաց­նում է. «Կա­պի­տուլ­յան­տին Մոսկ­վան ու­ղիղ տեքս­տով «су­кин сын» է ա­սել, և ռու­սա­կան փրկօ­ղակն այլևս ազ­գա­դա­վի հա­մար չի գոր­ծում: Ա­վե­լին՝ Նի­կո­լը գի­տի, որ հենց Մոսկ­վա­յի գլուխն ա­զատ­վեց Ուկ­րաի­նա­յից, իր հար­ցե­րով լրջա­գույնս զբաղ­վե­լու են: Իշ­խա­նութ­յու­նը պա­հե­լու հար­ցում կա­պի­տուլ­յան­տի միակ փրկօ­ղակն Արև­մուտքն է: Ա­վե­լին՝ ան­ձամբ ազ­գա­դա­վին Ռու­սաս­տա­նի ճան­կե­րից կա­րող է փրկել միայն Արև­մուտ­քը»:

ԱԼԻԵՎ=ՆԻԿՈԼ

­Բայց ար­յո՞ք Արև­մուտ­քը մտա­դիր է փրկել կա­պի­տուլ­յան­տին: Ե­թե դա­տենք ԵԱՀԿ–ում ԱՄՆ դես­պա­նի ե­լույ­թից, ա­պա «հայ­կա­կան դե­մոկ­րա­տիան» նույ­նիսկ ար­տա­հան­ման է ար­ժա­նի: Սա­կայն Լոն­դո­նում ԱԽՔ Ար­մեն Գ­րի­գոր­յա­նի և «Օ­մե­գա» Ա­րա­րատ Միր­զո­յա­նի «ստու­գա­տե­սը» այլ բան է վկա­յում: Աս­ված է, որ գե­տանց­մա­նը ձիե­րին չեն փո­խում: Իսկ ա­վա­նակ­նե­րի՞ն` ժա­մա­նա­կին գե­նե­րալ Լե­բեդն ա­սել էր. «Ос­лов мож­но и нуж­но ме­нять»:

Ի դեպ, ԵԱՀԿ ԽՎ նիս­տի օ­րե­րին եվ­րո­պա­ցի պատ­գա­մա­վոր­նե­րը բոլ–բոլ ա­մո­թանք կե­րան Հան­րա­պե­տութ­յան հրա­պա­րա­կում: ՀՀԿ–ն բո­ղո­քի ցույց էր կազ­մա­կեր­պել, ո­րի հիմ­նա­կան պա­հանջն էր ա­զատ ար­ձա­կել Բաք­վի և Եր­ևա­նի քաղ­բան­տարկ­յալ­նե­րին: Ն­րանց լու­սան­կար­նե­րը պաս­տառ­նե­րի վրա կողք կող­քի էին: Փաս­տա­ցի ՀՀԿ–ն ձևա­կեր­պեց ներ­կա­յիս վի­ճա­կի բա­նաձ­ևը` Ա­լիև=­Նի­կոլ, այ­սինքն` ներ­կա­յիս խուն­տան միան­շա­նակ օ­կու­պա­ցիոն վար­չա­կարգ է: Ու պա­տա­հա­կան չէ, որ դրա­նից կա­տա­ղել է ոչ միայն ՔՊ–ն, այլև ո­րո­շա­կի կեղծ հա­կա­նի­կո­լա­կան ու­ժեր, և ծա­վա­լել են ան­նա­խա­դեպ զրպարտ­չա­կան ար­շավ ընդ­դեմ Սերժ Սարգս­յա­նի և ՀՀԿ–ի: Ինչ­պես ար­ձա­նագ­րում է մե­դիա­յի և PR–ի փոր­ձա­գետ Հայկ Դերզ­յա­նը. «Ո­րոշ քա­ղա­քա­կան ջեբ­կիր­ներ փո­խում են ի­րենց ո­ճը և տ­ևա­կան ժա­մա­նակ փոր­ձում են Նի­կոլ Փա­շին­յան ա­նու­նով քա­ղա­քա­կան ա­ղե­տին նե­տել ՀՀԿ–ի ջե­բը: Հե­տաքր­քիր է, որ այդ թե­զը ա­ռաջ տա­նող­նե­րը Ար­ցա­խի հանձ­նու­մը ևս փոր­ձում են նույն փա­թե­թով և նույն սկզբուն­քով տե­ղա­վո­րել մեր գրպա­նում: Ա­ռանց հու­զա­կան և վի­րա­վո­րա­կան կոն­տեքս­տի ար­ձա­նագ­րենք մի քա­նի շատ կար­ևոր փաստ»: Փոր­ձա­գե­տը ներ­կա­յաց­նում է 12 կետ, սա­կայն դրան­ցից ա­ռանձ­նաց­նենք այս մե­կը. «Մի շարք մե­ղադ­րող­ներ, ով­քեր այն ժա­մա­նակ այլ զբաղ­վա­ծութ­յուն ու­նեին ու չկա­րո­ղա­ցան տեղ գտնել նոր իշ­խա­նութ­յան կազ­մում` դար­ձան ֆեյք ընդ­դի­մա­դիր»: Խոս­քը այս­պես կոչ­ված «ընդ­դի­մութ­յան ընդ­դի­մութ­յան» և տա­րա­տե­սակ ա­բիժ­նիկ­նե­րի մա­սին է: Մի հետաքր­քիր Տե­լեգ­րամ ա­լիք, ո­րը Լ­ևոն Քո­չար­յա­նին ա­ռաջ տա­նող պրոք­սի է հա­մար­վում, զո­րօ­րի­նակ, Քո­չար­յա­նի «զոմ­բո» ֆա­նատ­նե­րին հա­մա­րում է ա­վե­լի վտան­գավոր (այդ թվում երկ­րորդ նա­խա­գա­հի թի­մի հա­մար), քան նույ­նիսկ Նի­կո­լի զոմ­բո­ֆա­նատ­նե­րին:

­Սա­կայն վե­րա­դառ­նանք Արև­մուտ­քին և վեր­ջի­նիս կող­մից Նի­կո­լին փո­խե­լու դրդա­պատ­ճառ­նե­րին: Տե­ղի է ու­նե­ցել հե­տաքր­քիր տե­ղա­շարժ` Ադր­բե­ջա­նի նկատ­մամբ հա­վա­քա­կան Արև­մուտ­քի ու մաս­նա­վո­րա­պես անգ­լո­սաք­սե­րի վե­րա­բեր­մունքն այլևս ա­ռաջ­վա պես «շո­կո­լա­դա­յին» չէ: Մեկ­նա­բա­նե­լով գե­նե­րալ Պետ­րեու­սի հետ զրույ­ցը ռազ­մա­կան պատ­մա­բան Էնդր­յու Ռո­բերթ­սի նոր գրքի մա­սին՝ «Հա­կա­մար­տութ­յուն. Պա­տե­րազ­մի է­վոլ­յու­ցիան 1945 թվա­կա­նից մինչև Ուկ­րաի­նա», ՀՀ եվ­րաաթ­լանտ­յան կողմ­նո­րոշ­ման ջերմ ջա­տա­գով, քա­ղա­քա­գի­տութ­յան դոկ­տոր Հ­րաչ­յա Ար­զու­ման­յա­նը գրում է. «Քա­ղա­քա­կան ա­ռաջ­նորդ­նե­րը մտա­դիր են պար­տութ­յու­նը իբ­րեւ նորմ պար­տադ­րել հայ ժո­ղովր­դին։ Ին­չո՞ւ են նրանք դա ա­նում, ո­րո՞նք են այս պահ­ված­քի դրդա­պատ­ճառ­նե­րը՝ այս ա­մե­նը հե­տո. ա­ռայժմ ըն­դա­մե­նը փաս­տե­րի ար­ձա­նագ­րում։ Հա­յաս­տա­նը, նրա բարձ­րա­գույն ռազ­մա­քա­ղա­քա­կան ղե­կա­վա­րութ­յու­նը պատ­րաստ չէ պա­տե­րազ­մի։ Ն­րանք ցան­կա­նում են «խա­ղա­ղութ­յուն», ին­չը, ան­շուշտ, դրդում է թշնա­մի­նե­րին ու­ժե­ղաց­նել ռազ­մա­կան ճնշու­մը՝ վերջ­նա­կան հաղ­թա­նա­կի հաս­նե­լու և հայ­կա­կան պե­տա­կա­նութ­յան վե­րաց­ման հա­մար։ Հա­յաս­տա­նի բարձ­րա­գույն ռազ­մա­քա­ղա­քա­կան ղե­կա­վա­րութ­յունն իր թու­լութ­յամբ հրահ­րում է թշնա­մի­նե­րին»։

Ն­ման է, որ հա­վա­քա­կան Արև­մուտ­քին ՀՀ ղե­կին հի­մա պետք է ոչ թե կա­պի­տուլ­յանտ, այլ միան­գա­մայն այլ ո­րակ­նե­րով օժտ­ված գոր­ծիչ: Թե ինչ նպա­տակ­նե­րով, ում դեմ պա­տե­րազ­մե­լու հա­մար` դա ա­ռան­ձին հարց է:

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳԱԼԱՋՅԱՆ