Ինչ է խոստանում մեզ Էրդողանի պարտությունը

­Մեկ այլ գոր­ծոն եւս ի հայտ ե­կավ, որն Ա­լիե­ւի կող­մից մասշ­տա­բա­յին պա­տե­րազմ սկսե­լու վար­կա­ծի օգ­տին չէ 'Te;s naeu https://iravunk.com/?p=280112&l=am": Այս­պես, նա­խօ­րեին Թուր­քիա­յում կա­յա­ցած տե­ղա­կան ինք­նա­կա­ռա­վար­ման մար­մին­նե­րի ընտ­րութ­յուն­նե­րում Էր­դո­ղա­նի թի­մը՝ իշ­խող «Ար­դա­րութ­յուն եւ զար­գա­ցումը», 20 տար­վա մեջ ա­ռա­ջին ան­գամ զի­ջեց ընդ­դի­մութ­յա­նը՝ «Ժո­ղովր­դա­հան­րա­պե­տա­կան կու­սակ­ցութ­յա­նը»: Ընդ ո­րում, Էր­դո­ղա­նը պարտ­վեց բո­լոր ա­ռանց­քա­յին քա­ղաք­նե­րում:

­Փոր­ձա­գետ­ներն ար­դեն հասց­րել են գնա­հա­տել այն ի­րո­ղութ­յու­նը, ո­րը ձե­ւա­վոր­վում է Թուր­քիա­յում ընտ­րութ­յուն­նե­րից հե­տո: Ընդ ո­րում, կան­խա­տե­սում­նե­րը Էր­դո­ղա­նի հա­մար մռայլ են՝ «Այս ընտ­րութ­յուն­նե­րը քա­ղա­քա­կան երկ­րա­շարժ կամ նույ­նիսկ ցու­նա­մի էին Թուր­քիա­յի հա­մար»,- ա­սել է փոր­ձա­գետ­նե­րից մե­կը՝ Հա­քան Աք­սա­յը։ Ն­րա գնա­հատ­մամբ, այս ընտ­րությ­ուն­նե­րը ցույց տվե­ցին, որ ան­ցած տար­վա մա­յի­սի նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րութ­յու­ննե­րում պարտ­վե­լուց հե­տո, ընդ­դի­մութ­յունն այ­սօր ցույց տվեց, որ ու­նի ժո­ղովր­դի մե­ծա­մաս­նութ­յան ա­ջակ­ցութ­յու­նը: Այ­սինքն, Թուր­քիա­յում քա­ղա­քա­կան ի­րա­վի­ճակ է փոխ­վել, եւ դա բե­րե­լու է նոր՝ ար­տա­հերթ նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րութ­յուն­նե­րի սուր պա­հան­ջի:

Այլ փոր­ձա­գետ­ներ, աս­վա­ծին զու­գա­հեռ, հի­շել են Էր­դո­ղա­նի հայ­տա­րա­րութ­յու­նը, ո­րով նա այս ընտ­րութ­յու­նն­երը հա­մա­րել էր իր «վեր­ջին ընտ­րութ­յուն­նե­րը»: ճիշտ է, Թուր­քիա­յում իշ­խող «Ար­դա­րութ­յուն եւ զար­գա­ցում» կու­սակ­ցութ­յան պաշ­տո­նա­կան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Օ­մեր Չե­լի­քը նշել է, որ Էր­դո­ղա­նի հայ­տա­րա­րութ­յու­նը «վեր­ջին ընտ­րութ­յուն­նե­րի» մա­սին չի նշա­նա­կում նրա հե­ռա­նալը քա­ղա­քա­կա­նութ­յու­նից։ Սա­կայն ա­ռա­ջա­տար փոր­ձա­գետ­նե­րը պնդում են, որ Էր­դո­ղա­նը մի շարք պատ­ճառ­նե­րով, այդ թվում` ա­ռող­ջա­կան, այ­լեւս չի կա­րող մնալ իշ­խա­նութ­յան ղե­կին: Նա այս տե­ղա­կան ընտ­րութ­յուն­նե­րի մի­ջո­ցով ծրագ­րում էր իշ­խա­նութ­յան սա­հուն փո­խան­ցում իր ցան­կա­լի ի­րա­վա­հա­ջոր­դին: Բայց պար­տութ­յու­նը փո­խեց ի­րա­վի­ճա­կը. «Հի­մա Էր­դո­ղա­նը պետք է կա´մ­ այս թույլ դիր­քե­րից գնա «ժա­ռան­գորդ օ­պե­րա­ցիա­յին»`վտան­գե­լով լիո­վին կորց­նել իշ­խա­նութ­յու­նը, կա´մ շա­րու­նա­կի մնալ պաշ­տո­նին`պա­հե­լով ի­րեն հե­ռա­նալ պար­տադ­րող այդ բո­լոր խո­րը գոր­ծոն­նե­րը: Իսկ դրանք էլ ա­վե­լի կխո­րա­նան, քա­նի որ իր ու­ժը գնա­հա­տած ընդ­դի­մութ­յու­նը կշա­րու­նա­կի ճնշել իշ­խա­նութ­յա­նը` կապ­ված ար­տա­հերթ ընտ­րութ­յուն­նե­րի խնդրի հետ»:

Ա­մեն դեպ­քում, փաստն այն է, որ դեռ ան­գամ ընտ­րութ­յու­ննե­րի վերջ­նա­կան արդ­յունք­նե­րը չհնչած, Թուր­քիա­յում ար­դեն իսկ այն ա­րա­գութ­յամբ էին պտտվում ար­տա­հերթ նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րութ­յուններ պա­հան­ջող խո­սակ­ցութ­յու­նն­երը, որ Էր­դո­ղա­նի գրա­սեն­յա­կը ստիպ­ված էր հան­դես գալ դա բա­ցա­ռող հայ­տա­րա­րութ­յամբ: Բայց դա ար­դեն քիչ բան է նշա­նա­կում. ընդ­դի­մութ­յու­նը, որն ըն­կալ­վում է հա­մե­մա­տա­բար ա­վե­լի ա­րեւմ­տա­մետ խումբ, քան էր­դո­ղա­նա­կան թեւն է, զգաց իր ու­ժը, եւ շատ մեծ է հա­վա­նա­կա­նութ­յու­նը, որ պայ­քա­րը կտե­ղա­փո­խի զանգ­վա­ծա­յին ճնշում­նե­րի դաշտ: Իսկ սա ակ­նար­կում է սպաս­վող քա­ո­սա­յին ի­րա­վի­ճա­կի մա­սին, ո­րը, գու­մար­վե­լով այս ընտ­րութ­յուն­նե­րի արդ­յունք­նե­րին, խոս­տա­նում է նկա­տե­լիո­րեն թու­լաց­նել Էր­դո­ղա­նի դիր­քե­րը: Արդ­յուն­քում, նա ու­նե­նա­լու է եր­կու տար­բե­րակ: Կա´մ փոր­ձել ա­վե­լի ամ­րաց­նել ա­րեւմտ­յան ուղ­ղութ­յամբ իր քա­ղա­քա­կա­նութ­յու­նը՝ հու­սա­լով, որ դա ի­րեն կհա­նի ա­րեւմ­տա­մետ­նե­րի հար­վա­ծի տա­կից: Բայց ԱՄՆ-ում ա­ռա­ջի­կա­յում ընտ­րութ­յու­ններ են, կա­րող է ի­րա­վի­ճակ փոխ­վել, եւ այ­սօր Բայ­դե­նի հետ ինչ-որ բան պայ­մա­նա­վոր­վե­լը վա­ղը կա­րող է չե­ղարկ­վել հա­վա­նա­կան նոր իշ­խա­նութ­յուն­նե­րի կող­մից: Կա´մ հա­կա­ռա­կը, կա­րող է ու­ժե­ղաց­նել ռու­սա­կան ուղ­ղութ­յու­նը, ա­րեւմ­տա­մետ­նե­րին ճնշել, որ­պես պե­տութ­յա­նը վնաս հասց­նող­ներ, դրա­նով ամ­րապն­դել դիր­քե­րը՝ փոր­ձե­լով «ժա­ռան­գոր­դի» մի­ջո­ցով վե­րար­տադր­վել հա­ջորդ նա­խա­գա­հա­կան ընտ­րութ­յուն­նե­րում:

Ան­կախ նրա­նից, թե որ ուղ­ղութ­յամբ կնա­խընտ­րի գնալ Էր­դո­ղա­նը, մեկ բան հաս­տատ է՝ նա այս պա­հին հայտն­վել է ա­նո­րոշ վի­ճա­կում՝ ռիս­կա­յին հե­ռան­կար­նե­րով հան­դերձ: Իսկ դա, ինչ խոսք, ա­նո­րո­շութ­յուն է փո­խան­ցում նաեւ Ա­լիե­ւին, ա­ռա­վել եւս, ե­թե մինչ ջրե­րը հան­դարտ­վե­լը գնա այն­պի­սի ար­մա­տա­կան քայ­լի, ինչ­պի­սին կլի­նի հա­րավ­կով­կաս­յան հար­թա­կում նոր պա­տե­րազ­մը:

Մ­յուս կող­մից, Հեյ­դա­րո­վի­չը հա­զիվ թե աչ­քա­թող ա­նի նաեւ ուկ­րաի­նա­կան ուղ­ղութ­յու­նը: Կա­րե­ւոր դե­տալ. Թուր­քիա­յի, Ղա­զախս­տա­նի եւ Չի­նաս­տա­նի ար­տա­քին գոր­ծե­րի նա­խա­րա­րութ­յուն­նե­րը կոչ են ա­նում ի­րենց քա­ղա­քա­ցի­նե­րին շտապ լքել Օ­դե­սան, Խար­կո­վը, Կի­եւը եւ տա­րա­ծաշր­ջա­նը։ Ն­կա­տենք, որ խոսքն այն պե­տութ­յուն­նե­րի մա­սին է, ո­րոնք նախ` հազ­վա­դեպ են հման հայ­տա­րա­րութ­յու­ննե­րով հան­դես գա­լիս: Եվ երկ­րոր­դը` քա­ջա­տեղ­յակ են ուկ­րաի­նա­կան ի­րա­դար­ձութ­յու­ննե­րի եւ հնա­րա­վոր զար­գաց­ման սցե­նար­նե­րի մա­սին: Եվ ե­թե այս եր­կու հան­գա­ման­քը հաշ­վի առ­նե­լով, նման կոչ են հնչեց­րել, այն էլ գործ­նա­կա­նում միա­ժա­մա­նակ, դա շատ լուրջ մտո­րում­նե­րի տե­ղիք է տա­լիս ա­մե­նա­մոտ ա­պա­գա­յում սպաս­վող բուռն ռազ­մա­կան ի­րա­դար­ձութ­յուն­նե­րի մա­սին: Ա­ռա­վել եւս, որ ե­րեկ­վա­նից լրա­ցավ նա­խա­գա­հի պաշ­տո­նում Զե­լենս­կու լե­գի­տի­մութ­յան ժամ­կե­տը, մա­յի­սի 21-ին՝ նրա ի­նա­գու­րա­ցիա­յի օ­րը, դա կդառ­նա շատ լուրջ խնդիր՝ լայն դուռ բա­ցե­լով նե­րուկ­րաի­նա­կան քա­ղա­քա­կան խո­րը ցնցում­նե­րի ա­ռաջ:

­Մի խոս­քով, ռուս­նե­րի հետ այս պա­հին թշնա­մա­նա­լը վտան­գա­վոր է: Ա­լիե­ւը միշտ էլ դա լավ է հաս­կա­ցել` ի տար­բե­րութ­յուն Նի­կո­լի…