«Այց, որը կփոխի աշխարհը»

Ե­րեկ մեկ­նար­կեց Չի­նաս­տան ՌԴ նա­խա­գահ Վ­լա­դի­միր Պու­տի­նի այ­ցը: Այն, ըստ բա­զում գնա­հա­տում­նե­րի, կդառ­նա ոչ թե միայն այս տար­վա կա­րե­ւո­րա­գույն ի­րա­դար­ձութ­յուն­նե­րից մե­կը, այլ նաեւ, ինչ­պես ա­րեւմտ­յան լրատ­վա­մի­ջոց­նե­րից մեկն է բնու­թագ­րել` «Այց, ո­րը կո­րո­շի աշ­խար­հի ճա­կա­տա­գի­րը»: Ու այս­տեղ չա­փա­զան­ցութ­յուն չկա:

Ի­հար­կե, հաս­կա­նա­լի է, որ ընտր­վե­լուց հե­տո ա­ռա­ջին այ­ցը կա­տա­րե­լով Չի­նաս­տան (ինչ­պես ան­ցած տար ա­րեց նա­խա­գահ Սին՝ այ­ցե­լե­լով Ռու­սաս­տան), Պու­տինն ի ցույց դրեց, որ եր­կու երկր­նե­րը մնում են հիմ­նա­կան գոր­ծըն­կեր­ներ: Ու սա ա­վե­լոր­դութ­յուն չէր: Բանն այն է, որ վեր­ջին ժա­մա­նակ­ներս Պե­կինն ակ­տիվ շփում­նե­րի մեջ է ա­րեւմտ­յան բլո­կի հետ. մի շա­րք լի­դեր­ներ եւ ա­մե­րիկ­յան պետ­քար­տու­ղա­րը այ­ցե­լե­ցին Չի­նաս­տան, նա­խա­գահ Սին ե­ղավ Եվ­րո­պա­յում, այդ թվում՝ Ֆ­րան­սիա­յում: Ընդ ո­րում, Ա­րեւ­մուտքն ան­գամ չի թաքց­նում, թե ինչ է ակն­կա­լում Պե­կի­նից. դա­դա­րեց­նել Մոսկ­վա­յի հետ սերտ կա­պե­րը: Իսկ ա­հա Պու­տի­նի այս այ­ցը պետք է դառ­նար այն ցու­ցի­չը, թե նախ՝ Մոսկ­վան արդ­յոք կաս­կած­ներ չու­նի՞ Պե­կի­նի գոր­ծըն­կե­րա­յին հա­վա­տար­մութ­յան վրա, ա­պա նաեւ, թե այդ բո­լոր հոր­դոր­նե­րից, ան­գամ՝ սպառ­նա­լիք­նե­րից հե­տո Պե­կինն ինչ­պե՞ս է վե­րա­բեր­ում Մոսկ­վա­յին:

­Կա­րե­լի է նաեւ այս­պես. իր այ­ցով Պու­տի­նը բո­լո­րի հա­մար վե­րա­հաս­տա­տեց, որ շա­րու­նա­կում է Չի­նաս­տա­նին հա­մա­րել ՌԴ-ի ա­ռանց­քա­յին գոր­ծըն­կեր: Իսկ ա­հա չի­նա­կան իշ­խա­նութ­յուն­նե­րը, ո­րոնք մեծ կա­րե­ւո­րութ­յուն են տա­լիս ի­րե­րի ար­տա­քին տես­քին, ըստ այդմ՝ ա­րեւմտ­յան լի­դեր­նե­րին ըն­դու­նե­ցին-ճա­նա­պար­հե­ցին ծայ­րա­հեղ վատ (Բ­լին­քե­նին ան­գամ ճամ­փու դնող չե­ղավ), Պու­տի­նին ըն­դու­նե­ցին, այս­պես ա­սենք, ծայ­րա­հեղ ընդգծ­ված սի­րա­լի­րութ­յամբ: Եվ այս ա­մենն ար­դեն իսկ պարզ ցու­ցադ­րութ­յուն էր, որ ռուս-չի­նա­կան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը ծրագր­ված ըն­թաց­քից չեն շեղ­վում:

Այդ մա­սին, պաշ­տո­նա­կան ըն­դու­նե­լութ­յու­նից հե­տո, ցույց տվե­ցին նաեւ բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րը (հրա­պա­րա­կա­յին մա­սը): Նախ, եր­կու ա­ռաջ­նորդ­նե­րը ստո­րագ­րե­ցին «Հա­մա­պար­փակ գոր­ծըն­կե­րութ­յան եւ ռազ­մա­վա­րա­կան փոխ­գոր­ծակ­ցութ­յան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի խո­րաց­ման մա­սին» հռչակա­գի­րը, նաեւ ե­ղան մի շարք այլ ա­ռանց­քա­յին փաս­տաթղ­թեր: Շատ բա­նի մա­սին ակ­նար­կեցին նաեւ Պու­տի­նի եւ Սի Ծին­փի­նի հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րը՝ պաշ­տո­նա­կան բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րից հե­տո:

Ըստ նա­խա­գահ Սիի.

­Ռու­սաս­տա­նը եւ Չի­նաս­տա­նը կար­ծում են, որ ուկ­րաի­նա­կան ճգնա­ժա­մի քա­ղա­քա­կան կար­գա­վո­րու­մը ճիշտ ճա­նա­պարհ է, Չի­նաս­տա­նի դիր­քո­րո­շումն այս հար­ցում մնում է ան­փո­փոխ։

­Չի­նաս­տա­նը եւ Ռու­սաս­տա­նը միա­սին կաշ­խա­տեն եր­կու երկր­նե­րին ա­վե­լի շատ օ­գուտ­ներ բե­րե­լու եւ հա­մաշ­խար­հա­յին անվ­տան­գութ­յան եւ կա­յու­նութ­յան ա­պա­հով­ման գոր­ծում պատ­շաճ ներդ­րում ու­նե­նա­լու հա­մար:

­Չի­նաս­տա­նը եւ Ռու­սաս­տա­նը պաշտ­պա­նում են մի­ջազ­գա­յին հա­մա­կար­գը ՄԱԿ-ի կենտ­րո­նա­կան դե­րով եւ­ աշ­խար­հա­կար­գը՝ հիմն­ված մի­ջազ­գա­յին ի­րա­վուն­քի վրա։

­Չի­նաս­տա­նը հույս ու­նի Եվ­րո­պա­յում խա­ղա­ղութ­յան եւ կա­յու­նութ­յան շու­տա­փույթ վե­րա­կանգն­ման վրա եւ կ­շա­րու­նա­կի կա­ռու­ցո­ղա­կան դեր խա­ղալ։

­Պու­տինն էլ իր հեր­թին նշեց.

­Մոսկ­վան ե­րախ­տա­պարտ է չի­նա­կան կող­մին ուկ­րաի­նա­կան ճգնա­ժա­մի կար­գա­վոր­ման ուղ­ղութ­յամբ Պե­կի­նի կող­մից ա­ռա­ջադր­ված նա­խա­ձեռ­նութ­յուն­նե­րի հա­մար։

­Ռու­սաս­տա­նը եւ Չի­նաս­տա­նը հա­մե­րաշխ աշ­խա­տում են՝ մի­ջազ­գա­յին ի­րա­վուն­քի վրա հիմն­ված ար­դար աշ­խար­հա­կարգ ստեղ­ծե­լու հա­մար։

­Ռու­սաս­տա­նը եւ Չի­նաս­տա­նը մտա­դիր են շա­րու­նա­կել ԵԱՏՄ-ին եւ «Մեկ գո­տի, մեկ ճա­նա­պար­հ» նա­խա­ձեռ­նութ­յանն ին­տեգ­րե­լու ջան­քե­րը։

­Ռու­սաս­տա­նի եւ Չի­նաս­տա­նի միջեւ փո­խա­դարձ առեւ­տուրն ու ներդ­րում­նե­րը հու­սա­լիո­րեն պաշտ­պան­ված են եր­րորդ երկր­նե­րի բա­ցա­սա­կան ազ­դե­ցութ­յու­նից, նա­խա­տես­վում է ամ­րապն­դել շփում­նե­րը բան­կե­րի մի­ջո­ցով։

­Կարճ ա­սած, կուր­սը, որ մինչ այս ա­ռաջ էին տա­նում եր­կու երկր­նե­րը, եւ որն այդ­քան ան­հանգս­տաց­նում է Ա­րեւ­մուտ­քին, ոչ թե պար­զա­պես կշա­րու­նակ­վի, այլ՝ կխո­րա­նա: Ա­վե­լին, մի շարք հե­ղի­նա­կա­վոր մաս­նա­գետ­ներ վստահ են, ո­ր եր­կօր­յա այ­ցի ըն­թաց­քում ա­մե­նա­կա­րե­ւոր պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րը լի­նե­լու են ոչ պաշ­տո­նա­կան շփում­նե­րի ժա­մա­նակ: Ըստ այդմ, այն ծրագր­ված երկ­կողմ կուր­սը, ո­րոնք Պու­տինն ու Սին հե­տե­ւո­ղա­կա­նո­րեն ի­րա­կա­նաց­նում են ա­րեւմտ­յան գլո­բալ մո­նո­պո­լիան դա­դա­րեց­նե­լու ուղ­ղութ­յամբ, այդ քննար­կում­նե­րի ժա­մա­նակ կամ­փոփ­վեն, այս­պես ա­սած, պայ­քա­րը եզ­րա­փա­կիչ փուլ տե­ղա­փո­խե­լու հա­մար: Բ­նա­կա­նա­բար, հաշ­վի առ­նե­լով ա­մե­րիկ­յան սպաս­վող ընտ­րութ­յուն­նե­րը, ներ­կա փաս­տա­ցի աշ­խար­հա­քա­ղա­քա­կան ի­րո­ղութ­յուն­նե­րը՝ Թայ­վա­նից մին­չեւ Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւելք, Ուկ­րաի­նա եւ Եվ­րո­պա, եւ այդ­պես շա­րու­նակ:

Այս­պի­սով, սկսվում է, ա­ռանց չա­փա­զան­ցութ­յան, ողջ աշ­խար­հի հա­մար կտրուկ զար­գա­ցում­նե­րի նոր փուլ, ո­րը, ա­մեն դեպ­քում, չի շրջան­ցի նա­եւ հա­րավ­կով­կաս­յան տա­րա­ծաշր­ջա­նը (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=283634&l=am):