Ինչու սպասվող հեղեղի մասին մարդկանց կանխավ չեն զգուշացրել

­­Տա­վու­շի մար­զի հե­ղեղ­նե­րի հետ կապ­ված սկսել են ա­մե­նա­տա­րօ­րի­նակ խո­սակ­ցութ­յուն­նե­րը պտտվել: Սկ­սած նրա­նից, թե ինչ կա­րող ես ա­նել, բնա­կան ե­րե­ւույթ է: ­Վեր­ջաց­րած տա­րածվո­ղ լու­րե­րով, թե սա ար­հես­տա­կան էր, ինչ-որ ջրամ­բար են բա­ցել կամ, նույ­նիսկ, թե կլի­մա­տիկ զենք է գոր­ծարկ­վել:

Այս վար­կած­նե­րը, թե­րեւս, դեռ եր­կար կպտտվեն, սպա­սենք մաս­նա­գետ­նե­րի գնա­հա­տում­նե­րին: ­Սա­կայն մինչ այդ, նկա­տենք, որ տա­րօ­րի­նա­կութ­յուն­ներ այս դեպ­քում, այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, կա­յին: ­Նախ, շատ է պտտվում հար­ցը, թե պա­տա­հա­կա՞ն էր, որ հե­ղե­ղը հար­վա­ծեց հենց բազ­մա­չար­չար ­Տա­վու­շին, այն էլ` ­Բագ­րատ սրբա­զա­նի հայ­տա­րա­րած մեծ հան­րա­հա­վա­քի շե­մին: ­Մի­գու­ցե, սա­կայն նման խիստ հազ­վա­դեպ պա­տա­հա­կա­նութ­յուն­նե­րը միշտ էլ կաս­կած­նե­րի տե­ղիք կա­րող են տալ:

­Հա­ջոր­դը, այս պա­հին չկա հաս­տա­տում, որ ե­ղել են բո­լոր խե­լամ­տութ­յան սահ­ման­նե­րը գե­րա­զան­ցող տե­ղում­ներ, ո­րոնք էլ հան­գեց­րել են ­Դե­բե­դի ան­նա­խա­դեպ, կամ` տաս­նամ­յակ­նե­րով չտե­սած վա­րար­ման: ­Տե­ղում­ներ կա­յին, այդ մա­սին ան­գամ Շր­ջա­կա մի­ջա­վայ­րի նա­խա­րա­րութ­յան «­Հիդ­րոօ­դեր­ե­ւու­թա­բա­նութ­յան եւ մո­նի­թո­րին­գի կենտ­րոնն» էր զգու­շաց­րել, թե. «­Մա­յի­սի 24-26-ին ողջ հան­րա­պե­տութ­յու­նում ժա­մա­նակ առ ժա­մա­նակ սպաս­վում է անձ­րեւ եւ­ ամպ­րոպ, ա­ռան­ձին հատ­ված­նե­րում՝ ին­տեն­սիվ, հնա­րա­վոր է նաեւ կար­կուտ»։ Ըն­դա­մե­նը սա, ոչ մի հե­ղե­ղի կան­խա­տե­սում, թեեւ ե­ղել են բա­զում օ­րի­նակ­ներ, երբ սույն կա­ռույ­ցը կան­խա­տե­սել է գե­տե­րում հե­ղե­ղա­յին ել­քեր` հղե­լով նա­խազ­գու­շա­ցում: ­Բա­ցի այդ, սա վե­րա­բե­րում է ողջ հան­րա­պե­տութ­յա­նը, ­Լո­ռի-­­Տավու­շի մա­սով ո­րե­ւէ ա­ռանձ­նա­հա­տուկ մտա­հո­գութ­յան նշույլ ան­գամ չկա: Ու ե­թե ­Դե­բե­դում նման ան­նա­խա­դեպ հե­ղեղ էր, հիդ­րոօ­դե­րե­ւու­թա­բան­նե­րի նման նա­խազ­գու­շա­ցու­մը ցույց է տա­լիս, որ մո­տա­վո­րա­պես նույն, կամ մի­գու­ցե ա­վե­լի հա­մեստ մասշ­տաբ­նե­րով պետք է դի­տարկ­վեր հա­յաս­տան­յան այլ գե­տե­րում եւս: ­Բայց ոչ, ո­րո­շա­կի ել­քա­յին աճ, ի­հար­կե, կա, բայց հե­ղե­ղին մոտ էլ չես հա­մա­րի:

­­Բա­ցի այդ, Ա­լա­վեր­դու հատ­վա­ծի բնակ­չութ­յու­նը պատ­մում է, թե ա­ղետ կան­խա­տե­սող ո­րե­ւէ նշան ընդ­հուպ` մա­յի­սի 25-ի ուշ ժա­մե­րին չկար, չի ե­ղել ո­րե­ւէ տե­ղե­կա­ցում: ­Մինչ­դեռ գետն այն­պի­սի բան չէ, որ հենց կոնկ­րետ հատ­վա­ծում վե­րած­վի հե­ղե­ղի: ­Դե­բե­դը պետք է իր վե­րին հատ­ված­նե­րից սկսած սկսեր «ա­ճել», որ այն հաս­ներ Ա­լա­վեր­դու հատ­ված` ար­դեն հե­ղե­ղա­յին ել­քով: Այդ ա­ճը հնա­րա­վոր էր ան­գամ ան­զեն աչ­քով տես­նել ու մարդ­կանց զգու­շաց­նել, մինչ ջու­րը կհաս­ներ հե­ղեղ­ման գո­տի: Բայց, կրկնենք, գի­շե­րը մար­դիկ հան­գիստ պառ­կել են քնե­լու` արթ­նա­նա­լով ար­դեն սկսված հե­ղե­ղից:

Արդ­յուն­քում, կա­րող ենք մտա­ծել, որ «­Հիդ­րոօ­դեր­ե­ւու­թա­բա­նութ­յան եւ մո­նի­թո­րին­գի կենտ­րո­նը» կոպ­տա­գույն թե­րա­ցում է ցու­ցա­բե­րել իր կան­խա­տե­սում­նե­րում` եւ ար­դեն ա­ղե­տի հաս­նող ջրի ա­ճին չհե­տե­ւե­լով: Չ­նա­յած, ջրի ա­ճին կա­րող էին եւ պար­տա­վոր էին հե­տե­ւել այլ կա­ռույց­ներ եւս, այ­սինքն, ա­ղե­տի բնա­կան վար­կա­ծի դեպ­քում այլ պա­տաս­խա­նա­տու­ներ էլ կան:

­­Կամ, մի­գու­ցե, այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, կա՞ ինչ-որ ար­հես­տա­կան գոր­ծոն: Այդ դեպ­քում ար­դեն «­Հիդ­րոօ­դեր­ե­ւու­թա­բա­նութ­յան եւ մո­նի­թո­րին­գի կենտ­րո­նի» հի­շա­տակ­ված զգու­շա­ցու­մը «ո­րոշ հատ­ված­նե­րում ին­տեն­սիվ անձ­րեւ­նե­րի» մա­սին եւ հե­ղե­ղի մա­սին կան­խավ չզգու­շաց­նե­լը կհայտն­վի նոր­մալ տրա­մա­բա­նութ­յան մեջ, եւ պետք է ար­հես­տա­կան գոր­ծոն­ներ ո­րո­նել: ­Մի խոս­քով, այս պատ­մութ­յա­նը դեռ վեր­ջա­կետ չենք դնում:

Ս.ԱԲՐԱՄՅԱՆ