Ո՞րը կնախընտրի ԱՄՆ նախագահը՝ «Թրամփի ուղի՞ն», թե՞ «Թրամփ-Պուտինի թունելը»

Երբ Ա­լիե­ւը սկսում է նո­րից զար­գաց­նել Ռու­սաս­տա­նի հետ հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը, մտա­վա­խութ­յուն չու­նի՞, որ Թ­րամփն ի­րե­նից կնե­ղա­նա: Ի վեր­ջո, հայ-ադր­բե­ջա­նա­կան «հաշ­տե­ցու­մը» Թ­րամ­փի «խա­ղա­ղութ­յուն­նե­րի» ցան­կում է, նաեւ «Թ­րամ­փի ու­ղի» ան­վա­նումն է միան­շա­նակ շո­յում ԱՄՆ նա­խա­գա­հի լսո­ղութ­յու­նը:

Չ­նա­յած, ինչ­պես ցույց տվեց Գա­զա­յի օ­րի­նա­կը, Թ­րամ­փի կնքած «հա­վեր­ժա­կան խա­ղա­ղութ­յուն­նե­րը» եր­բեմն կա­րող են մի քա­նի օր տե­ւել, եւ ո­չինչ, չի նե­ղա­նում: «Թ­րամ­փի ու­ղին» էլ, ի վեր­ջո, Նո­բել­յան մրցա­նակ չէ, որ նե­ղա­նա: Ա­ռա­վել եւս, որ ԱՄՆ նա­խա­գա­հի հա­մար կա­րող է ի հայտ գալ շատ ա­վե­լի դա­րա­կազ­միկ մի­ջազ­գա­յին եր­թու­ղի իր պատ­վին ան­վա­նե­լու ա­ռիթ, եւ այդ բար­ձունք­նե­րից փոք­րիկ «Թ­րամ­փի ու­ղին» նույ­նիսկ չի էլ ե­րե­ւում:

Այս­պի­սով, շա­րու­նա­կենք հե­տե­ւել, թե դե­պի ո՞ւր են գնում ռուս-ա­մե­րիկ­յան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը: Ար­դեն կան խո­սակ­ցութ­յուն­ներ, որ այս ամս­վա վեր­ջին Պու­տինն ու Թ­րամ­փը կու­նե­նան երկ­րորդ գա­գա­թաժո­ղո­վը Բու­դա­պեշ­տում: Տա­րաբ­նույթ փոր­ձա­գի­տա­կան քննար­կում­ներ կան նա­ւե, թե այն ինչ ուղղ­վա­ծութ­յուն է ու­նե­նա­լու: Ա­վե­լի կոնկ­րետ` ինչ լու­ծում­ներ կա­րող են լի­նել տե­սա­նե­լի թիվ 1 հար­ցով՝ Ուկ­րաի­նա­յի հետ կապ­ված: Այս­պես, թեեւ ԱՄՆ նա­խա­գա­հը նաեւ պաշ­տո­նա­պես հայ­տա­րա­րեց, թե Դոն­բա­սը Ռու­սաս­տա­նին հանձ­նե­լու պա­հանջ Զե­լենս­կու ա­ռաջ չի դրել՝ նրա հետ վեր­ջին հան­դիպ­ման ժա­մա­նակ, բայց դե մեկ ան­գամ չէ, որ Թ­րամփն իր հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րում կտրուկ շրջա­դար­ձի է գնա­ցել: Ա­ռա­վել եւս, երբ նրա հա­ջորդ հայ­տա­րա­րութ­յու­նը, թե ռազ­մա­կան գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րը պետք է կանգ­նեց­նել հենց ներ­կա­յիս դիր­քե­րում, որ­տեղ կող­մե­րը գտնվում են, Մոսկ­վան քա­նիցս բա­ցա­ռել է: Այ­սինքն, ե­թե Մոսկ­վա­յի եւ Վա­շինգ­տո­նի մո­տե­ցում­ներն ի­րա­կա­նում էլ այդ­քան կտրուկ տար­բեր­վեին ի­րա­րից, հա­զիվ թե Պու­տին-Թ­րամփ հան­դիպ­ման մա­սին խո­սակ­ցութ­յուն լի­ներ:

Մ­յուս կող­մից էլ, Զե­լենս­կին է մե­կը մյու­սի հե­տե­ւից հայ­տա­րա­րութ­յուն­ներ ա­նում, թե ոչ մի հող էլ չեմ տա, հե­տո, թե պատ­րաստ եմ բա­նակ­ցել, ինձ էլ կան­չեք Բու­դա­պեշտ եւ այլն: Իսկ դա նշա­նա­կում է, որ ո­րո­շա­կի պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­ներ Մոսկ­վան եւ Վա­շինգ­տոնն ու­նեն, եւ հի­մա պետք է խո­սեն դե­տալ­նե­րից:

­Բայց ա­հա, այս ընդ­հան­րա­կան ֆո­նին մեկ հե­տաքր­քիր թե­մա վե­րա­դար­ձավ օ­րա­կարգ, ո­րը հարց է ա­ռա­ջաց­նում, թե ի­րա­կա­նում այդ գա­գա­թա­ժո­ղո­վում ուկ­րաի­նա­կան թե­մա՞ն է լի­նե­լու հիմ­նա­կա­նը: Այս­պես, Զե­լենս­կու՝ Վա­շինգ­տոն մեկ­նե­լու շե­մին հան­կարծ Ռու­սաս­տա­նի նա­խա­գա­հի հա­տուկ ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Կի­րիլ Դ­միտ­րի­եւը խո­սել է Բե­րին­գի նե­ղու­ցով Ռու­սաս­տա­նը եւ Ալ­յաս­կան կա­պող թու­նե­լի կա­ռուց­ման հե­ռան­կար­նե­րի մա­սին: Ա­վե­լին, նաեւ տեխ­նի­կա­կան ման­րա­մաս­նե­րով, որն այն միտքն է ա­ռաջ բե­րում, որ թե­ման ակ­տի­վո­րեն քննարկ­վում է: Ա­վե­լին, Դ­միտ­րիե­ւը խո­սեց նաեւ այն մա­սին, որ այդ թու­նե­լը, ո­րը կա­ռուց­վե­լու դեպ­քում կդառ­նա մարդ­կութ­յան պատ­մութ­յան մեջ բա­ցա­ռիկ կա­ռույց, կու­նե­նա «Պու­տին-Թ­րամ­փի թու­նել» ան­վա­նու­մը, ո­րը, ի­հար­կե, տասն­յակ Նո­բել­յան մրցա­նա­կի ար­ժեք ու­նի:

Դ­րա­նի՞ց էր ո­գե­ւոր­ված Թ­րամ­փը, թե՞ այլ պատ­ճա­ռով, բայց այն, որ ԱՄՆ նա­խա­գահն այդ թե­ման զար­գաց­րեց Զե­լենս­կու հետ հան­դիպ­ման ժա­մա­նակ, ի­հար­կե, պա­տա­հա­կան բան չի կա­րող լի­նել: Ա­ռա­վել եւս, որ միան­գա­մայն դրա­կան խո­սե­լով այդ մա­սին, նա անս­պա­սե­լիո­րեն նա­ւե Զե­լենս­կուց կար­ծիք հարց­րեց, ով բա­վա­կա­նին կո­պիտ քա­ղա­քա­կան սխալ թույլ տվեց՝ ա­սե­լով, թե դա վատ գա­ղա­փար է:

Ու ան­մի­ջա­պես էլ նորից թե­մա­յին անդ­րա­դար­ձավ Դ­միտ­րիե­ւը՝ հայտ­նե­լով, որ ար­դեն մոտ վեց ա­միս այդ ուղ­ղութ­յամբ կան տեխ­նի­կա­կան աշ­խա­տանք­ներ, այդ թվում՝ պատ­րաստ­վում է Ռու­սաս­տան-Ալ­յաս­կա թու­նե­լի նա­խագ­ծի տեխ­նի­կա-տնտե­սա­կան հիմ­նա­վո­րու­մը:

­Դեռ Ալ­յաս­կա­յում Պու­տին-Թ­րամփ ա­ռա­ջին գա­գա­թա­ժո­ղո­վի շրջա­նակ­նե­րում ա­ռիթ ու­նե­ցել ենք են­թադ­րութ­յուն ներ­կա­յաց­նել, որ հան­դիպ­ման մի մեծ մա­սը նվիր­ված է ե­ղել ռուս-ա­մե­րիկ­յան հնա­րա­վոր տնտե­սա­կան հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յա­նը, այդ թվում՝ ՌԴ-ԱՄՆ եր­կաթ­ո­ւղու եւ Հ­յու­սի­սա­յին ծո­վա­յին մի­ջանց­քի հար­ցե­րին՝ Սա­ռուց­յալ օվ­կիա­նո­սում հսկա­յա­կան բնա­կան ռե­սուրս­նե­րի շա­հա­գործ­ման հար­ցե­րի հետ մեկ­տեղ (https://iravunk.com/?p=320440&l=am): Շատ չան­ցած, մի­ջու­կա­յին ո­լոր­տի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի հետ հան­դիպ­ման ժա­մա­նակ Պու­տի­նը նման մեկ հե­տաքր­քիր հայ­տա­րա­րութ­յուն հնչեց­րեց. «Ռու­սաս­տա­նը քննար­կում է ԱՄՆ-ի հետ հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յան հնա­րա­վո­րութ­յու­նը Արկ­տի­կա­յում եւ Ալ­յաս­կա­յում»: Իսկ դա, ակն­հայ­տո­րեն, նույն թե­մա­յի մեջ է: Ու հի­մա, երբ նման հնչե­ղութ­յուն է տրվում այդ թե­մա­յին, ա­պա կա­րե­լի է են­թադ­րել, որ ինչ­պես թու­նե­լի, Հ­յու­սի­սա­յին ծո­վա­յին եր­թու­ղու, այն­պես էլ՝ հյու­սի­սա­յին գո­տու ռե­սուրս­նե­րի հար­ցը նաեւ այս հեր­թա­կան գա­գա­թա­ժո­ղո­վի օ­րա­կար­գը չի շրջան­ցի: Վեր­ջին հաշ­վով, երբ Թ­րամ­փը հարկ է հա­մա­րում այդ մա­սին հարց տալ նաեւ Զե­լենս­կուն, դա ա­վե­լի շատ այս «տո­ղա­տա­կա­յին» տեսքն ու­նի՝ պետք է ա­րագ վեր­ջաց­նել ուկ­րաի­նա­կան խնդի­րը, շատ ա­վե­լի լուրջ հար­ցեր, ան­նա­խա­դեպ մասշ­տա­բի ծրագ­րեր կան օ­րա­կար­գում:

Բ­նա­կան է, որ նման մասշ­տա­բի ծրագ­րե­րից նաեւ Չի­նաս­տա­նը չի կա­րող դուրս մնալ: Այս ի­մաս­տով հի­շեց­նենք, որ նախ­նա­կան փոր­ձար­կում չի­նա­ցի­ներն ար­դեն ա­րել են՝ Հ­յու­սի­սա­յին ծո­վա­յին եր­թու­ղով չի­նա­կան նա­վը 20 օ­րում հա­սավ Բ­րի­տա­նիա, երբ Հա­րա­վա­յին ու­ղին պա­հան­ջում է առն­վազն 40-45 օր:

 Ի­հար­կե, Բե­րին­գի նե­ղու­ցով թու­նե­լի կա­ռուց­ման եւ Հ­յու­սի­սա­յին եր­թու­ղու շա­հա­գործ­ման այլ փոր­ձեր եւս ե­ղել են: Այդ թվում՝ 1960-ա­կան­նե­րին, 70-ա­կան­նե­րին: Սա­կայն այն ժա­մա­նակ­վա տեխ­նո­լո­գիա­կան մա­կար­դա­կի եւ պա­հանջ­վող մեծ ծախ­սե­րի պա­րա­գա­յում գե­րիշ­խող էր դառնում քա­ղա­քա­կան նպա­տա­կա­հար­մա­րութ­յու­նը: Ներ­կա փու­լում, դա­տե­լով Դ­միտ­րիե­ւի հայ­տա­րա­րութ­յու­նից, պա­հանջ­վում է ըն­դա­մե­նը 8 մի­լիարդ՝ թու­նե­լի հա­մար: Այն ռու­սա­կան, ա­մե­րիկ­յան եւ չի­նա­կան եր­կա­թու­ղա­յին հա­մա­կար­գե­րին հասց­նե­լը դեռ «հում» վի­ճա­կում գնա­հատ­վում է 50-100 մի­լիարդ դո­լա­րի կար­գի, ո­րը եւս ար­տա­ռոց մե­ծութ­յուն չէ: Բա­ցի այդ, հա­մաշ­խար­հա­յին ռե­սուրս­նե­րի էա­կան կրճա­տու­մը նաեւ ա­ռա­ջին պլան է բե­րում Հ­յու­սի­սա­յին օվ­կիա­նո­սի պա­շար­նե­րի շա­հա­գործ­ման թե­ման, եւ այլն: Այ­սինքն, տնտե­սա­կան ի­րո­ղութ­յուն­ներն ար­դեն կա­րող են գե­րա­կա դառ­նալ քա­ղա­քա­կա­նի հա­մե­մատ:

­Վեր­ջա­պես, ինչ­քան էլ Պու­տի­նի ան­վան հետ միա­ժա­մա­նակ, բայց Թ­րամ­փի հա­մար, ի­հար­կե, Նո­բել­յան մրցա­նա­կից էլ մեծ ե­րա­զանք կա­րող է լի­նել իր ան­վամբ դա­րա­կազ­միկ, Ա­մե­րի­կան Եվ­րա­սիա­յին միաց­նող ճա­նա­պարհ ու­նե­նա­լը: Ու, կրկնենք, այդ բարձ­րութ­յու­նից «Թ­րամ­փի ու­ղին» շատ խղճուկ տեսք է ստա­նում: Ի դեպ, նաե­ւ տնտե­սա­կան ի­մաս­տով:

Այս թեմայով Համաշխարհային տնտեսությունն ավելի է զգուշանում ԱՄՆ-ից Մակրոնը Թրամփի հետ պայմանավորվել է «լուրջ բանակցություններ սկսել» Ուկրաինայի հարցով Երբ կարող է տեղի ունենալ ԱՄՆ-ի հաջորդ խոշոր հարձակումը Իրանի վրա ԱՄՆ-ն սպառում է հրթիռները. Bloomberg Իրանը Կատարի միջոցով ԱՄՆ-ին է փոխանցել պատերազմը դադարեցնելու իր պայմանները. Ռեզայի