«Իրավունք» թերթի տպագիր համարներ

Միացյալ Նահանգները կարող է խաթարել Չինաստանի հազվագյուտ մետաղների ոլորտում մենաշնորհը՝ օգտագործելով Ադրբեջանը. Forbes

Միջազգային

Թրամփի վարչակազմը ռազմավարական առումով կենտրոնացած է հազվագյուտ մետաղների և նավթի ու գազի հասանելիության վրա, քանի որ ԱՄՆ-ն ակտիվորեն պայքարում է Չինաստանի հազվագյուտ մետաղների մենաշնորհի դեմ, գրում է Forbes հանդեսը։

Ներկայում Չինաստանը կազմում է հազվագյուտ մետաղների համաշխարհային արդյունահանման երկու երրորդը։ Միացյալ Նահանգները զգալի տարբերությամբ զբաղեցնում է երկրորդ տեղը՝ արդյունահանելով հազվագյուտ մետաղների համաշխարհային արտադրության միայն 12%-ը։ Չինաստանը միաժամանակ վերամշակում է հազվագյուտ մետաղների գրեթե 90%-ը։

Մինչ Թրամփի վարչակազմը շարունակում է աշխատել ԱՄՆ դիրքերը ռազմավարական կարևոր ոլորտներում ամրապնդելու ուղղությամբ, Կոնգրեսը կարող է օգնել՝ ամերիկյան ընկերությունների համար բացելով Կովկասում հանքային ռեսուրսների և հաղորդակցության ուղիների հասանելիությունը։ Կոնգրեսը կարող է քննարկել 907-րդ ուղղման չեղարկումը, որն արգելում է ԱՄՆ-ի՝ Ադրբեջանին ուղղված ցանկացած անմիջական օգնություն։

ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջև մեծ տերությունների մրցակցության ժամանակաշրջանում երկրները նոր առևտրային և էներգետիկ հարաբերություններ են հաստատում Միացյալ Նահանգների հետ՝ հազվագյուտ մետաղների նկատմամբ Չինաստանի մենաշնորհը փոխհատուցելու համար։ Ադրբեջանին ամերիկյան գործընկերների այս ցանկում ավելացնելը կարող է Միացյալ Նահանգներին ապահովել լրացուցիչ բնական պաշարներով՝ միաժամանակ խաթարելով Չինաստանի համաշխարհային մենաշնորհը հազվագյուտ մետաղների նկատմամբ։

Միևնույն ժամանակ, Ադրբեջանը կարող է ձգտել դառնալ Միացյալ Նահանգների կարևոր առևտրային և էներգետիկ գործընկեր տարածաշրջանում։ Այս նոր հարաբերություններն ամրապնդելու համար, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ Թրամփի վարչակազմը շարունակում է էներգետիկ կապեր կառուցել աշխարհի երկրների հետ, Կոնգրեսը կարող է քննարկել «Ազատության մասին» օրենքի 907-րդ հոդվածի չեղարկման հարցը։

907-րդ հոդվածն ընդունվել է ի պատասխան Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի շրջափակման՝ Լեռնային Ղարաբաղի առաջին պատերազմի ժամանակ, որը սկսվել էր 1988 թվականին և ավարտվել 1994 թվականի հրադադարով։ Հետագայում Կոնգրեսն ընդունեց փոփոխություն, որը ԱՄՆ նախագահին թույլ էր տալիս չեղարկել այդ դրույթը։ Այդ ժամանակվանից ի վեր այն բազմիցս չեղարկվել է. նախ՝ նախագահ Ջորջ Բուշ կրտսերը, ապա՝ նախագահ Ջո Բայդենը, որը երկարաձգել է չեղարկման ժամկետը՝ պնդելով, որ դա անհրաժեշտ է աջակցելու համար միջազգային ահաբեկչության դեմ պայքարում ԱՄՆ ջանքերին։  

Այդ չեղարկումներն առաջացրել են Միացյալ Նահանգներում հայկական Սփյուռքի համառ դիմադրությունը։

2023 թվականի աշնանը Լեռնային Ղարաբաղում Ադրբեջանի հարձակումից հետո Սենատը ներկայացրեց և ընդունեց 2023 թվականի Հայաստանի պաշտպանության մասին օրենքը: Այդ երկկուսակցական օրինագիծը նպատակ ուներ խոչընդոտել ԱՄՆ-ի ռազմական օգնությանը Ադրբեջանին: Եթե Ներկայացուցիչների պալատն ընդուներ և ստորագրեր այն, այն կխանգարեր ԱՄՆ նախագահին ստորագրել 907-րդ ուղղումից հրաժարվելու մասին օրենքը 2024 և 2025 թվականներին: Ադրբեջանը հայտնի է իր հում նավթի արտահանմամբ և նավթի զգալի պաշարներով: Երկիրը նաև ունի հազվագյուտ մետաղների զգալի պաշարներ: Այդ ռեսուրսներն այն դարձնում են էներգետիկ ոլորտում մեծ պահանջարկ ունեցող գործընկեր: Եվրամիությունը վերջերս կրկնապատկեց իր առևտրային կապերը կովկասյան երկրի հետ, քանի որ եվրոպացիները ձգտում են հեռու մնալ ռուսական էներգետիկ շուկայից՝ Ուկրաինայի հետ Մոսկվայի շարունակվող պատերազմի պատճառով:

Քանի որ Միացյալ Նահանգները ձգտում է Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների, որոնք նման են ԵՄ գործընկերների հետ հարաբերություններին, դա ամերիկացիներին հասանելիություն կապահովի ևս մեկ տարածաշրջանում՝ զգալի էներգետիկ ներուժով: Ադրբեջանի հետ էներգետիկայի և հազվագյուտ մետաղների ոլորտներում հարաբերությունների զարգացումը Միացյալ Նահանգներին անհրաժեշտ առավելություն կտա տարածաշրջանում:

Նոյեմբերի 9-ի հայտարարության կատարման դեպքում Արցախը կունենայինք, ԹՐԻՓՓ-ն էլ չէր լինի․ Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Համախմբվում են որ ի՞նչ անեն․ Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ․ Ինչու իրար ծեծեցին ուժեղներն ու դուխովները․ Հայկ Բաբուխանյան Նեոնացիզմի փաստաբան «կատակասեր» Սարիկը ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱՆՔ Տեղի ունեցավ ՍԻՄ կուսակցության 29-րդ համաժողովը ՑԱՎԱԿՑԱԿԱՆ ՈՒՂԻՂ․ Ի՞նչ ճանճ է կծել Նիկոլին․ Հայկ Բաբուխանյան Նիկոլի Արցախից հրաժարվելը տեղի ունեցավ Եվրամիության , հատկապես Ֆրանսիայի, ճնշման ներքո Ամենագաղափարական ընդդիմությունը մենք ենք․ Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Նիկոլը յավաշ֊յավաշ ու կհանձնի Հայաստանը. Հայկ Բաբուխանյան Սա պատերազմ է հայ հավատացյալ ժողովրդի դեմ․ Հայկ Բաբուխանյան Քոչարյանական դաշինքը ոտնահարում է ոչ միայն Ղրիմի, այլեւ Արցախի իրավունքը Սրանից ավել էլ ի՞նչ անեն, հոգևորականներին կախե՞ն ծառից, գնդակահարե՞ն նրանց․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդ ջան, մեր երկիրը մազից է կախված, եկեք փորձենք փրկել․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդը պետք է որոշի՝ ուզում է մնալ ԵԱՏՄ-ում, թե՞ գնալ Եվրամիություն․ Բաբուխանյան Եթե Փաշինյանը դավաճանա, ինչի՞ եք իր հետ նույն սեղանի շուրջ նստում․ Բաբուխանյան (տեսանյութ) ՀՀ-ում ստորագրահավաք է սկսվել արտաքին քաղաքական հարցով հանրաքվե անցկացնելու համար Պաշտպանենք Անկախության հռչակագրի յուրաքանչյուր տառը․ Հայկ Բաբուխանյանի կոչը կուսակցություններին Ինչ նոր իրական ընդդիմություն է ձեւավորվում ԱԺ-ից դուրս․ Բաբուխանյանը փակագծեր է բացում Հայաստանի ապագան որոշվելու է ոչ թէ ԱԺ-ում, այլ հանրաքվեով. Հայկ Բաբուխանյան Ուղիղ. Նիկոլը նորից ստացավ իր երազած ընդդիմությունը. Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Ընդդիմության մանդատապաշտությունը Ծառուկյանին հետապնդելու ժամանա՞կ է բռնում․ Բաբուխանյան Ընտրության արդյունքները Փաշինյանի հետ պայմանավորվածության հետևանք է, կամ էլ՝ անգրագիտության ՈՒՂԻՂ. Առանց փողոցային պայքարի` ՍԴ դիմելը Նիկոլի օգտին էր. Հայկ Բաբուխանյան