ԵՎՐԱԼԻԴԵՐՆԵՐՆ ԱՐԴԵՆ ՍԿՍԵԼ ԵՆ ԻՐԱՐ «ԴԱՎԱՃԱՆԵԼ»

Ուկ­րաի­նա­յի հետ կապ­ված բա­նակ­ցա­յին գոր­ծըն­թա­ցը, որն այս հանգստ­յան օ­րե­րին շա­րու­նակ­վեց ԱՄՆ-ում՝ Մա­յա­միում, թեեւ ա­ռանձ­նա­պես նոր տե­ղա­շար­ժեր չա­ռա­ջաց­րեց, բայց մի քա­նի ու­շագ­րավ դե­տալ­ներ բե­րեց ա­ռա­ջին պլան:

Այս­պես, ա­մե­րիկ­յան կող­մը՝ Ո­ւիտ­կոֆն ու Թ­րամ­փի փե­սան՝ Քուշ­նե­րը, նախ մի շարք հան­դի­պում­ներ ու­նե­ցան ուկ­րաի­նա­կան պատ­վի­րա­կութ­յան եւ նրանց կցված եվ­րո­պա­ցի­նե­րի հետ: Ա­ռանց­քա­յին հար­ցի շուրջ, որ Դոն­բա­սից Ուկ­րաի­նան զոր­քե­րը կհա­նի, պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն այդ­պես էլ չկա: Բայց, ինչ­պես Կիե­ւը վստա­հեց­րեց, գոր­ծըն­թա­ցը դեռ կանգ­նած չէ: Այ­սինքն, թեեւ Եվ­րո­պան Կիե­ւին խոս­տա­ցավ 90 մի­լիարդ դո­լար, ցույց տվեց դրա աղբ­յու­րը, բայց մեկ է՝ Թ­րամ­փին վերջ­նա­կա­նա­պես մեր­ժել Զե­լենս­կին չի կա­րո­ղա­նում: Եվ դա կա­րե­լի է հաս­կա­նալ:

­Նախ, Եվ­րո­պա­յի խոս­տա­ցած այդ 90 մի­լիար­դը էա­պես պա­կաս է այն պա­հան­ջից, ո­րը Կիե­ւը ներ­կա­յաց­րել էր: Երկ­րոր­դը, կա­յաց­նե­լով նման ո­րո­շում, այն ա­ռա­ջին պլա­նում ա­ռաջ տա­նող Ուր­սու­լա ֆոն դեր Լե­յե­նը եւ Գեր­մա­նիա­յի կանց­լեր Մեր­ցը ոչ թե ուժ, ի­րա­վի­ճա­կի տի­րա­պե­տում, այլ պար­տութ­յան նշան­ներ ի ցույց դրե­ցին, ին­չի մա­սին, ի դեպ, բա­ցա­հայտ խո­սում է հենց եվ­րո­պա­կան փոր­ձա­գի­տա­կան հան­րութ­յու­նը: Այ­սինքն, սպառ­նա­ցին ֆի­նան­սա­վո­րում ա­պա­հո­վել ռու­սա­կան սա­ռեց­ված փո­ղե­րի հաշ­վին, բայց այդ­պես էլ չկա­րո­ղա­ցան դա ա­նել: Իսկ դա նշա­նա­կում է, որ Եվ­րո­պա­յի ներ­սում խո­րա­ցող եւ չա­փա­զանց լուրջ ճեղ­քում կա: Այ­սինքն, ե­թե հի­մա ու­նեն ո­րո­շում, որ 90 մի­լիարդ կհատ­կաց­նեն եվ­րո­պա­կան ա­ռան­ձին պե­տութ­յու­ննե­րի ե­րաշ­խի­քով, հարց է՝ դա գործ­նա­կա­նում ի՞նչ տեսք կստա­նա, երբ մի քա­նի երկր­ներ էս գլխից հայ­տա­րա­րե­ցին, որ այդ ա­վանտ­յու­րա­յի մեջ չեն մտնում: Վեր­ջա­պես, այդ ո­րո­շու­մը տոր­պե­դա­հար­վեց ԱՄՆ-ի կող­մից: Ու հի­մա, ե­թե ան­գամ փող լի­նի, Վա­շինգ­տո­նը կցան­կա­նա՞ Ուկ­րաի­նա­յին զենք տալ:

Ա­մենա­մեծ խնդիրն էլ դար­ձավ այն, որ Մակ­րո­նը, ով մինչ այդ ա­մեն կերպ Ուկ­րաի­նա­յին փող տա­լու ջա­տա­գով­նե­րից էր, այն կար­գի շուռ ե­կավ, որ եվ­րալի­դեր­նե­րը սկսել են նրան «դա­վա­ճան» հա­մա­րել: Ի­րա­վի­ճա­կը սկսեց այսկերպ զար­գա­նալ: Նախ, Մակ­րո­նը ցու­ցադ­րա­բար հայ­տա­րա­րեց, որ պետք է վե­րա­կանգ­նել Պու­տի­նի հետ երկ­խո­սութ­յու­նը: Մոսկ­վա­յի ռեակ­ցիան չու­շա­ցավ. Պես­կո­վը հայ­տա­րա­րեց, որ Պու­տի­նը, ինչ­պես բազ­միցս հայ­տա­րա­րել է, պատ­րաստ է խո­սել ցան­կա­ցա­ծի, այս դեպ­քում՝ Մակ­րո­նի հետ, ե­թե «փո­խա­դարձ քա­ղա­քա­կան կամք լի­նի»: Փա­րի­զի ար­ձա­գան­քը կայ­ծակ­նա­յին էր՝ ող­ջու­նե­լով Պու­տի­նի պատ­րաս­տա­կա­մութ­յու­նը՝ բա­նակ­ցե­լու Մակ­րո­նի հետ։

­Բայց այս պատ­մութ­յան ա­մե­նա­հե­տաքր­քիր մա­սը, թե­րեւս, չե­րե­ւա­ցող կողմն է: Այս­պես, ազ­դե­ցիկ Financial Times-ը գրում է, որ հենց Մակ­րոնն է խո­չըն­դո­տել Մեր­ցի՝ Ռու­սաս­տա­նի ակ­տիվ­նե­րը սա­ռեց­նե­լու ծրա­գի­րը։ Գեր­մա­նիա­յի կանց­լե­րը փոր­ձել է հա­մո­զել ԵՄ ա­ռաջ­նորդ­նե­րին՝ օգ­տա­գոր­ծել սա­ռեց­ված ռու­սա­կան ակ­տիվ­նե­րը՝ Ուկ­րաի­նա­յին օգ­նե­լու հա­մար, սա­կայն հան­դի­պել է Ֆ­րան­սիա­յի դի­մադ­րութ­յա­նը։ «Մակ­րո­նը դա­վա­ճա­նել է Մեր­ցին, եւ նա գի­տի, որ դրա հա­մար պար­գեւ կլի­նի»,- հրա­տա­րա­կութ­յա­նը ա­սել է ԵՄ բարձ­րաս­տի­ճան դի­վա­նա­գե­տը: Ակ­նարկն այն մա­սին է, որ Մակ­րո­նը սկսել է հա­մոզ­վել, որ ի­րա­կան ի­րա­դար­ձութ­յուն­նե­րը զար­գա­նում են ոչ թե ուկ­րաի­նա­կան թե­մա­յի, այլ՝ Ռու­սաս­տան-ԱՄՆ հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի շրջա­նակ­նե­րում, եւ այժմ փոր­ձում է Եվ­րո­պա­յից թռնել հե­ռա­ցող գնաց­քի վեր­ջին վա­գո­նը։ Ն­ման է: Բայց այդ նա­խա­ձեռ­նութ­յունն ի­րա­կա­նում նրա՞նն է՝ որ­պես Ֆ­րան­սիա­յի նա­խա­գահ, թե՞ հի­շել է, որ ժա­մա­նա­կին ըն­դա­մե­նը ռոտ­շիլ­դա­կան բան­կե­րից մե­կի հա­մեստ կա­ռա­վա­րիչն էր, եւ ով ի­րեն դարձ­րեց Ֆ­րան­սիա­յի նա­խա­գահ:

Ա­մեն դեպ­քում գի­տակ­ցու­մը, որ եվ­րո­պա­ցի­նե­րի հա­մար ի­րա­կա­նում խնդի­րը ոչ թե Ուկ­րաի­նան է, ա­ռա­վել եւս, թե կոնկ­րետ որ­տե­ղով կանց­նի ռուս-ուկ­րաի­նա­կան սահ­մա­նը, այլ թե մնա­ցած հար­ցե­րում (ո­րոնք մնա­ցել են ստվե­րում) ի՞նչ են պայ­մա­նա­վոր­վում Մոսկ­վան եւ Վա­շինգ­տո­նը, Եվ­րո­պա­յում սկսել է ա­ռա­ջին պլան դուրս գալ: Այն հար­ցադր­մամբ, որ ե­թե լի­նեն ռուս-ա­մե­րիկ­յան մասշ­տա­բա­յին բիզ­նես-պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­ներ, այդ դեպ­քում ի՞նչ կա­րող է լի­նել Եվ­րո­պա­յի հետ, ա­ռա­վել եւս՝ ներ­կա ներ­քին ծայ­րա­հեղ հա­կա­սութ­յու­ննե­րի պայ­ման­նե­րում: Եվ այդ կրա­կին էլ յուղ լցրեց Ո­ւիտ­կո­ֆի եւ Քուշ­նե­րի հետ հան­դիպ­ման հա­մար Մա­յա­մի մեկ­նած Ռու­սաս­տա­նի նա­խա­գա­հի հա­տուկ ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Կի­րիլ Դ­միտ­րի­եւը՝ հայ­տա­րա­րե­լով. «Մենք պատ­րաստ­վում ենք հա­մա­գոր­ծակ­ցել Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րի հետ Արկ­տի­կա­յում»:

­Սա, ըստ էութ­յան, հաս­տա­տում է դեռ Ալ­յաս­կա­յում Պու­տին-Թ­րամփ հան­դիպ­ման ժա­մա­նակ­նե­րից մեր քա­նիցս հայտ­նած միտ­քը՝ ՌԴ-ԱՄՆ ներ­կա բա­նակ­ցութ­յու­ննե­րի ի­րա­կան հիմ­քը հենց հյու­սի­սա­յին գո­տում տնտե­սա­կան գոր­ծակ­ցութ­յան մե­գա­նա­խա­գիծն է: Խոս­քը ինչ­պես հսկա­յա­կան հան­քա­յին եւ է­ներ­գե­տիկ ռե­սուրս­նե­րի շա­հա­գործ­ման, այն­պես էլ՝ «Հ­յու­սի­սա­յին եր­թու­ղի» կո­մու­նի­կա­ցիոն նա­խագ­ծի, հնա­րա­վոր է նաեւ Ալ­յաս­կա-­Ռու­սաս­տան լո­գիս­տի­կա­յի ստեղծ­ման ծրագ­րի մա­սին է: Այն են­թադ­րում է տրի­լիո­նա­վոր դոլ­ար­ներ, եւ այդ ֆո­նին, ի­հար­կե, ուկ­րաի­նա­կան թե­ման վե­րած­վում է ըն­դա­մե­նը ման­րադ­րամի է: Կամ այս­պես. մինչ Եվ­րո­պան կենտ­րո­նա­ցած է ուկ­րաի­նա­կան պա­տե­րազ­մը գո­նե մի քիչ էլ եր­կա­րաց­նե­լու վրա, ո­րը, խո­շոր հաշ­վով, մի բան էլ Մոսկ­վա­յին է ձեռն­տու, այդ ըն­թաց­քում ԱՄՆ-ՌԴ երկ­կողմ ձե­ւա­չա­փում կա­րող են ամ­փոփ տես­քի հաս­նել այդ բո­լոր տնտե­սա­կան նա­խա­ձեռ­նութ­յուն­նե­րը՝ Եվ­րո­պա­յին թող­նե­լով «գնաց­քից ու­շա­ցա­ծի» դե­րում: Ընդ ո­րում` այն դեպ­քում, երբ մի շարք ա­սիա­կան երկր­ներ սկսել են ակ­տի­վո­րեն հե­տաքրքր­վել հյու­սի­սա­յին ծրագ­րե­րով՝ ա­պա­գան տես­նե­լով հենց այդ ուղ­ղութ­յամբ:

Եվ ե­թե ի­րա­կա­նում հի­մա նաեւ Մակ­րոնն է (հրա­մա­նով, թե իր նա­խա­ձեռ­նութ­յամբ, ա­մե­նաէա­կա­նը դա չէ) փոր­ձում «նետ­վել այդ գնաց­քի վեր­ջին վա­գո­նը», ա­պա դա շա­րու­նա­կե­լու է էլ ա­վե­լի սրել նե­րեվ­րո­պա­կան ներ­կա­յիս մե­գա­տուր­բու­լեն­տութ­յու­նը: Այդ դեպ­քում, ինչ­պես եվ­րո­պա­կան փոր­ձա­գետ­նե­րից մեկն էր գրել, ա­մե­նատ­րա­մա­բա­նա­կանն այս հարցն է դառ­նում՝ «Իսկ ո՞րն է լի­նե­լու Եվ­րո­պա­յի վեր­ջը»:

Ուկ­րաի­նա­յի պա­րա­գա­յում հար­ցը մի փոքր այլ է՝ «90 մի­լիար­դը ի­րա­կա­նում կտա՞ն, ո՞ւմ հաշ­վին»: Դա է, որ Զե­լենս­կուն շա­րու­նա­կում է դեռ հե­ռու պա­հել Թ­րամ­փին վերջ­նա­կա­նա­պես մեր­ժե­լուց: Չ­նա­յած, ժա­մա­նակ ա­ռանձ­նա­պես չկա. ե­թե մին­չեւ այս Սուրբ ծնունդը արդ­յունք չլի­նի, Թրամ­փը, հա­վա­նա­բար, կսպա­սի ա­ռա­վե­լա­գույ­նը եւս մեկ ա­միս՝ մին­չեւ իր ի­նա­գու­րա­ցիա­յի տա­րե­դար­ձը: Հե­տո ԱՄՆ-ում սկսվում են Կոնգ­րե­սի ընտ­րութ­յուն­ներ…

Այս թեմայով Մակրոնը Թրամփի հետ պայմանավորվել է «լուրջ բանակցություններ սկսել» Ուկրաինայի հարցով Ոտնակոխ անելով Փաշինյանի այս հայտարարությունները` թփռոշացած ՔՊ-իստները գործող քաղաքապետ են «խաղացնում».ուր է հակակոռուպցիոնը Պետությունը չպետք է քաղաքացու փոխարեն որոշի՝ նրա վիշտը ֆինանսապես «բավարար ծանր» է, թե ոչ 2023 թվականի սեպտեմբերի 19–20-ը ավարտվեց ոչ միայն պատերազմը, այլ նաև Արցախի հայկական պետականության մի ամբողջ պատմաշրջան Ռուսական գրոհայիններն արդեն փոքր խմբերով մտնում են Դոբրոպոլե. Ուկրաինացի ռազմական թղթակից