Հացահատիկի գները՝ ճնշման տակ․ որ երկրներն են այսօր թելադրում շուկայի կանոնները

Հացահատիկի համաշխարհային շուկան 2025/26 գյուղատնտեսական սեզոնին մուտք է գործում հարաբերական կայունության փուլ՝ արտադրության աճի, առևտրի ընդլայնման և գնային խառը միտումների պայմաններում։ Միջազգային կառույցների վերջին գնահատականների համաձայն՝ համաշխարհային հացահատիկի առևտրի ծավալը կկազմի շուրջ 500 միլիոն տոննա, ինչը մոտ 3 տոկոսով գերազանցում է նախորդ սեզոնի ցուցանիշը։

Ամենաակտիվ արտահանողները

Ցորենի շուկայում առաջատար դիրքերը շարունակում է պահպանել Ռուսաստանը, որի արտահանումը գնահատվում է շուրջ 44 մլն տոննա։ Նրան հաջորդում են Եվրոպական Միությունը, Կանադան, Ավստրալիան և ԱՄՆ-ը։ Միաժամանակ նկատվում է Ավստրալիայի և Արգենտինայի արտահանման էական աճ, մինչդեռ Ուկրաինայի ցուցանիշները փոքր-ինչ նվազել են՝ լոգիստիկ և անվտանգային գործոնների ազդեցությամբ։

Եգիպտացորենի համաշխարհային արտահանման հիմնական շարժիչը մնում է ԱՄՆ-ը, որին հաջորդում են Բրազիլիան և Արգենտինան։ Ուկրաինան այս շուկայում գրանցում է արտահանման վերականգնում՝ նախորդ տարվա համեմատ։

Բրնձի շուկայում գերիշխող դիրք ունի Հնդկաստանը, որը շարունակում է մնալ աշխարհի խոշորագույն արտահանողը։ Թաիլանդն ու Վիետնամը պահպանում են իրենց դիրքերը, սակայն նրանց արտահանման ծավալներում նկատվում է որոշակի նվազում, մինչդեռ Պակիստանը գրանցում է աճ։

Որ երկրներ են հիմնական ներմուծողները

Հացահատիկի խոշոր ներմուծող երկրների շարքում առանձնանում են Եգիպտոսը, Ինդոնեզիան, Ալժիրը, Ֆիլիպինները, Թուրքիան և Նիգերիան։ Եգիպտացորենի դեպքում առաջատար ներմուծողներն են Մեքսիկան, Եվրոպական Միությունը, Ճապոնիան և Հարավային Կորեան, իսկ բրնձի շուկայում մեծ պահանջարկ է պահպանվում Ֆիլիպիններում, Չինաստանում և Աֆրիկայի մի շարք երկրներում։

Գնային միտումներ

Միջազգային շուկաներում հացահատիկի գների դինամիկան ներկայումս գնահատվում է որպես խառը։

Վերջին տվյալներով՝

Ցորենի և բրնձի գները միջինում ավելի ցածր են, քան մեկ տարի առաջ,

Եգիպտացորենի գները հիմնականում պահպանել են կայուն մակարդակ՝ առանց կտրուկ տատանումների։

Գնային ճնշման հիմնական գործոններն են արտադրության համեմատաբար բարձր մակարդակը և պաշարների վերականգնումը։ Միևնույն ժամանակ շուկան շարունակում է զգայուն մնալ աշխարհաքաղաքական ռիսկերին, արտահանման սահմանափակումներին, լոգիստիկ խնդիրներին և եղանակային գործոններին։

Մասնագետների գնահատմամբ՝ առաջիկա ամիսներին հացահատիկի համաշխարհային շուկան կշարունակի գործել հարաբերական հավասարակշռության պայմաններում։ Սակայն ցանկացած կլիմայական շոկ կամ առևտրային քաղաքականության փոփոխություն կարող է արագորեն փոխել առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցությունը՝ ազդելով գների վրա։

Այս թեմայով Ադրբեջանի տարածքով Ռուսաստանից Հայաստան են ուղարկվելու հացահատիկով բեռնված վագոններ Ռուսաստանից Ադրբեջանի տարածքով Հայաստան է ուղարկվել հացահատիկով բեռնված 25 վագոն Որտեղի՞ց է Հայաստանը հացահատիկ ներկրում. 10 ամսվա ամփոփում Հայաստանը ցանկանում է «ազատվել» Մոսկվայից՝ Ուկրաինայից ավելի թանկ հացահատիկ գնելով․ ՌԴ ԱՀԾ Ադրբեջանից ղազախական հացահատիկ տեղափոխող գնացքը ուղեւորվել է Հայաստան