ՄԵՐ ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆՈՒՄ ԻՐԱՎԻՃԱԿ Է ՓՈԽՎՈՒՄ

Էպշ­տեյ­նի գոր­ծով սկան­դա­լին զու­գա­հեռ (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=333669&l=am), ակն­հայտ է դար­ձել նաեւ Ի­րա­նի շուրջ ռազ­մա­կան հռե­տո­րա­բա­նութ­յան ան­կու­մը: Ա­վե­լի կոնկ­րետ, ռազ­մա­կան հռե­տո­րա­բա­նութ­յա­նը փո­խա­րի­նե­լու ե­կան ԱՄՆ­–ի եւ Ի­րա­նի մի­ջեւ բա­նակ­ցութ­յուն­ներ սկսե­լու մա­սին լու­րե­րը: Ա­վե­լին, կան նաեւ կոնկ­րե­տա­ցում­ներ: Այն է` բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րում ԱՄՆ–ն կներ­կա­յաց­նի ոչ ան­հայտ Ո­ւիտ­կո­ֆը, ով, ի դեպ, ա­ռա­ջին պլա­նում է հայտնվ­ում հենց այն բա­նակ­ցա­յին գոր­ծըն­թաց­նե­րում, որ­տեղ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րի, այդ թվում` ստվե­րա­յին պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րի հա­վա­նա­կա­նութ­յու­նը շատ մեծ է: Ինչ­պես դա ե­ղավ Գա­զա­յում, հի­մա` Ուկ­րաի­նա­յի հետ կապ­ված: Ա­վե­լին, շատ հե­ղի­նա­կա­վոր փոր­ձա­գետ­ներ կար­ծիք են հայտ­նել, որ Թ­րամփն Ո­ւիտ­կո­ֆին է վստա­հում հենց այն ուղ­ղութ­յուն­նե­րը, որ­տեղ, բա­ցի պե­տա­կան մա­կար­դա­կի պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յու­նն­երից, լուծ­վում են նաեւ ինչ­պես հե­ռան­կա­րա­յին, այն­պես էլ` ընդգծ­ված անձ­նա­կան հար­ցեր: Վեր­ջա­պես, կա նաեւ այն կար­ծի­քը, որ ե­թե ուկ­րաի­նա­կան ուղ­ղութ­յա­նը զու­գա­հեռ, Ո­ւիտ­կո­ֆը նաեւ Ի­րա­նով է զբաղ­վե­լու, ա­պա այդ ա­մե­նը պետք է տես­նել մեկ ընդ­հա­նուր փա­թե­թում, այն է` ռուս­–ա­մե­րիկ­յան ընդ­հա­նուր թե­մա­տի­կա­յի մեջ: Ընդ ո­րում, նման ազ­դակ­ներ ա­ռանց Ո­ւիտ­կո­ֆի մաս­նակ­ցութ­յան էլ կա­յին: Բա­նակ­ցե­լու պատ­րաս­տա­կա­մութ­յու­նը, ո­րը Ի­րա­նի մոտ մի շարք կոշտ մեր­ժում­նե­րից հե­տո, ի հայտ ե­կավ Գե­րա­գույն ա­ռաջ­նոր­դի ար­տա­քին հար­ցե­րով խորհր­դա­կան Վե­լաե­թիի վեր­ջին մոս­կով­յան (գի­շե­րա­յին եւ անս­պա­սե­լի) այ­ցից հե­տո, ար­դեն իսկ շատ բա­նի մա­սին էր ակ­նար­կում:

Մ­յուս կող­մից էլ, ե­թե ի­րա­նա­–ա­մե­րիկ­յան բա­նակ­ցութ­յու­նն­երը հաս­նեն ռեալ հան­գու­ցա­լուծ­ման, ա­պա դա եւս լուրջ պար­տութ­յուն է նշա­նա­կում Եվ­րո­պա­յի եւ, ա­ռաջ­նա­յին, Բ­րի­տա­նիա­յի հա­մար: Մեկ փաստ միայն. որ­քան էլ ներ­կա փու­լում Եվ­րո­պան բա­ռա­ցիո­րեն պա­տե­րազ­մի մեջ է մտել Թ­րամ­փի դեմ, Ի­րա­նը դար­ձավ այն ուղ­ղութ­յու­նը, որ­տեղ եվ­րո­պա­ցի լի­դեր­ներն ա­ռանց մա­զա­չափ տա­տան­վե­լու կանգ­նե­ցին ԱՄՆ նա­խա­գա­հի կող­քին: Ա­վե­լին, փոր­ձե­ցին շատ ա­վե­լի շի­կաց­նել ի­րա­վի­ճա­կը, քան դա ա­նում էր Թ­րամ­փը: Պարզ օ­րի­նակ. հենց Եվ­րո­պան, այլ ոչ թե Թ­րամ­փը ո­րո­շեց Իս­լա­մա­կան հե­ղա­փո­խութ­յան պա­հա­պան­նե­րի կոր­պու­սը ճա­նա­չել` որ­պես ա­հա­բեկ­չա­կան խմբա­վո­րում: Իսկ դա, որ­քան էլ որ նոն­սենս է (ԻՊՀԿ–ն պե­տա­կան պաշ­տո­նա­կան զին­ված կա­ռույց է, ոչ թե ինչ­–որ խմբա­վո­րում), մեկ է, իր տակ ու­նի լուրջ ի­րա­վա­կան հե­տե­ւանք­ներ` «ա­հա­բե­կիչ­նե­րի հետ չեն բա­նակ­ցում» տրա­մա­բա­նութ­յամբ: Ու Եվ­րո­պա­յի այդ ո­րոշ­ման հիմ­քում կա­րե­լի էր պարզ տես­նել նպա­տա­կը` ա­մեն կերպ հաս­նել ԱՄՆ­–ի պա­տե­րազ­մին Ի­րա­նի հետ:

­Խա­ղը, ի­հար­կե, բա­վա­կա­նին պար­զու­նակ էր, ա­ռա­վել եւս, որ Ի­րանն էլ, ի պա­տաս­խան, եվ­րո­պա­կան բա­նակ­նե­րը ճա­նա­չեց ա­հա­բեկ­չա­կան, ո­րը, ե­թե խո­րը նա­յենք, մե­ծաց­նում է Թ­րամ­փի մա­նեւ­րա­կա­նութ­յու­նը: Բայց մյուս կող­մից, ե­թե Եվ­րո­պան` Բ­րի­տա­նիան հա­սել է նման պար­զու­նակ խա­ղե­րի մա­կար­դա­կի, ա­պա դա մեկ բան է նշա­նա­կում` ա­վե­լի լուրջ գոր­ծիք­նե­րի էա­կան պա­կաս կա: Ա­սենք, դա շատ ա­վե­լի պեր­ճա­խոս ցույց տվեց նաեւ «հի­մա­րիկ աղջ­նակ» հա­մա­րու­մը ձեռքբե­րած եվ­րա­դի­վա­նա­գի­տութ­յան ղե­կա­վար Կա­յա Կա­լլա­սի վեր­ջին «ինք­նա­խոս­տո­վա­նա­կան ցուց­մուն­քը»: Հի­շեց­նենք, Կալ­լա­սը վեր­ջերս խոս­տո­վա­նեց, որ գրքեր է կար­դում` խե­լա­ցի դառ­նա­լու հա­մար, եւ ի­րոք սկսել է մե­կը մյու­սի հե­տե­ւից խե­լա­ցի, ան­գամ` հան­ճա­րեղ մտքեր ար­տա­բե­րել: Ա­հա հեր­թա­կան հան­ճա­րե­ղութ­յու­նը, ճիշտ է, մի փոքր ու­շա­ցած, բայց ե­թե Կալ­լա­սից ենք լսում, դա ար­դեն մեծ բան է: Այս­պես, ըստ Կալ­լա­սի, հա­մաշ­խար­հա­յին քա­ղա­քա­կա­նութ­յու­նը ոչ այլ ինչ է, քան ջունգ­լի­նե­րի օ­րենք: «Միշտ էլ ջունգ­լի­նե­րի օ­րենքն է ե­ղել՝ ու­ժը ա­մեն ինչ վերց­նում է։ Կա­նոն­նե­րի վրա հիմն­ված աշ­խար­հա­կար­գը միշտ էլ պատ­րանք է ե­ղել», - ա­սում է եվ­րո­պա­կան դի­վա­նա­գի­տութ­յան ղե­կա­վա­րը։ Ու ա­վե­լի վատ. ըստ նրա, նույ­նիսկ ջունգ­լի­նե­րում կեն­դա­նի­նե­րը կա­րող են հա­մա­գոր­ծակ­ցել, հա­մաշ­խար­հա­յին քա­ղա­քա­կա­նութ­յու­նում, ին­չի վառ օ­րի­նա­կը նման կալ­լաս­նե­րի Եվ­րո­պան է, ո՛չ:

­Թե­րեւս, ա­ռա­ջին եւ ա­մե­նա­պարզ հե­տե­ւութ­յու­նը, ո­րը բխում է նման հայ­տա­րա­րութ­յու­նից, սա է: Երբ սույն Կալ­լա­սը գա­լիս էր, օ­րի­նակ, Հա­յաս­տան ու սկսում ճա­ռեր ար­տա­բե­րել դե­մոկ­րա­տիա­յի, մար­դու ի­րա­վունք­նե­րի եւ նման բա­նե­րի մա­սին, ու­րեմն ստո՞ւմ էր. դա­տե­լով նրա ներ­կա խոս­քե­րից, ա­յո՛: Կամ իր հա­մար լա­վա­գույն տար­բե­րա­կով այն ժա­մա­նակ դեռ չէր խե­լո­քա­ցել, նախ­կին «հի­մար աղջ­նակն» էր եւ Հա­յաս­տա­նում էլ հի­մա­րութ­յուն­ներ էր դուրս տա­լիս: Կամ հա­կա­ռակ կող­մից. իսկ հա­յաս­տան­յան իշ­խա­նա­վոր­ներն է՞լ չէին հաս­կա­նում, որ կալ­լաս­նե­րի այդ ստե­րի հի­ման վրա մեզ բո­լո­րիս ա­ռաջ­նոր­դում էին դե­պի «լու­սա­վոր» Եվ­րո­պա, բայց ի­րա­կա­նում` ա­մե­նա­մութ ջունգ­լի­ներ:

­Սա­կայն աս­վածն այս պատ­մութ­յան լի­րի­կա­կան կողմն է. ի­րա­կա­նում ինչ­պես Կալ­լա­սը, հա­յաս­տան­յան իշ­խա­նա­վոր­նե­րը եւ այ­լք շատ լավ են հաս­կա­նում ի­րենց ստեղ­ծած հա­մա­կար­գի հան­ցա­վոր էութ­յու­նը: Պար­զա­պես հի­մա, երբ Կալ­լա­սը բո­ղո­քում է «ջունգ­լի­նե­րի օ­րենք­նե­րից», ցույց է տա­լիս այն, որ ար­դեն նման կալ­լաս­նե­րը ոչ թե գի­շա­տիչ­նե­րի, այլ զո­հի վի­ճա­կում են, հայտն­վել են ա­վե­լի հզոր այլ գի­շա­տիչ­նե­րի ա­տամ­նե­րի ա­րան­քում: Դե, ու­րեմն, մնում է աղմ­կել, թե` «ու­ժե­ղի մոտ թույլն է մե­ղա­վոր»:

Ն­շա­նա­կո՞ւմ է սա, որ եվ­րո­պա­կան գոր­ծո­նի նվա­զեց­ման արդ­յուն­քում ի­րա­տե­սա­կան է դառնում նաեւ Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քում քիչ թե շատ կա­յուն մի­ջա­վայ­րի ստեղ­ծու­մը. թե­րեւս, ներ­կա պա­հին ուղ­ղութ­յու­նը դա է: Իսկ մեզ հա­մար կա­րե­ւոր է դառ­նում նաեւ այն, թե այդ ի­րա­վի­ճա­կից ի՞նչ կստա­նանք: Forbes-ն­ օ­րերս նման միտք էր հայտ­նել. Միաց­յալ Նա­հանգ­նե­րը Ադր­բե­ջա­նին դի­տար­կում է ոչ թե որ­պես ան­կախ տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին խա­ղա­ցող, այլ որ­պես Ի­րա­նի վրա հյու­սի­սից ճնշում գոր­ծադ­րե­լու գոր­ծիք: «Դի­վա­նա­գի­տա­կան ​​​​ներգ­րավ­վա­ծութ­յան եւ տն­տե­սա­կան հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յան քո­ղի տակ Վա­շինգ­տո­նը ա­նընդ­հատ մե­ծաց­նում է իր ներ­կա­յութ­յու­նը Ի­րա­նի սահ­ման­նե­րի եր­կայն­քով՝ ձգտե­լով ստեղ­ծել լրա­ցու­ցիչ լծակ­ներ Իս­լա­մա­կան Հան­րա­պե­տութ­յան վրա»: Իսկ ե­թե «Ի­րա­նի վրա հյու­սի­սից ճնշման» անհ­րա­ժեշ­տութ­յու­նը վե­րա­նա, այդ դեպ­քում Թ­րամ­փի հա­մար պետք է որ հե­տաքրք­րութ­յու­նը կորց­նի նաեւ մեր տա­րա­ծաշր­ջա­նը: Ա­ռա­վել եւս, երբ ա­ռաջ­նա­յին հե­տաքրք­րութ­յան շատ այլ ուղ­ղութ­յուն­ներ կան, ա­սենք Գ­րեն­լան­դիան, ո­րը Եվ­րո­պա­յի ներ­կա թու­լութ­յան պայ­ման­նե­րում հա­զիվ թե եր­կար դի­մադ­րի:

Իսկ թե այդ դեպ­քում ինչ կմնա նաեւ «Թ­րամ­փի ու­ղուց», դա էլ, ե­րե­ւի, Նի­կո­լը կի­մա­նա...

Այս թեմայով Վիրավոր իմ Հայաստան, դու դեռ ուղղելու ես քո ողնաշարը Թող մեր եռագույնը միշտ հպարտ ծածանվի ազատ և խաղաղ երկնքի տակ ՇՏԱՊ. 36-ամյա գործարարին մահացած են գտել. Հրապարակ Իրանի հետ պատերազմում ԱՄՆ-ի կորուստները հասել են «պատմականորեն աննախադեպ մակարդակի» «Ժողովուրդ». Թեժ իրավիճակ՝ Մեղրիի ընտրությունների նախաշեմին