Իրանի հարցով Թրամփն ունի երկու տարբերակ` շատ վատ եւ շատ վատ
ՎերլուծությունԻհարկե, թեեւ ուկրաինական հարթակում, ընդհանուր առմամբ, ռուս-ամերիկյան բավականին ակտիվ գործակցության մասին խոսելու բավարար հիմքեր կան, սակայն դա ամենեւին էլ չի նշանակում, որ հակասություններն այլ խաղատախտակներին վերացվել են: Ու նման խաղատախտակներից մեկն էլ, իհարկե, Իրանն է, որի շուրջ իրար հաջորդող սրացում-հանդարտեցումների պակաս չկա:
Նախ, անցած շաբաթ ամեն բան գնում էր սրացման, ապա հայտնի դարձավ, որ Թեհրանն ու Վաշինգտոնը նստում են բանակցային սեղանի շուրջ: Բանակցություններից ընդամենը երկու օր առաջ դրանք չեղարկվեցին: Չնայած դրան, բանակցությունները կայացան: Մոտ 6-7 ժամ բանակցեցին, հետո Թրամփը նոր պատժամիջոցներ մտցրեց, մինչդեռ Թեհրանից գալիս էին հաջող բանակցությունների մասին հաղորդագրություններ:
Այսպիսով, ի՞նչ է կատարվում Վաշինգտոնի եւ Թեհրանի միջեւ, պատերազմո՞ւմ են, թե` հաշտվում: Իրականում սկսում է այն տպավորությունը ձեւավորվել, որ Թրամփին պարզապես տարբերակ է պետք, որ այս իրավիճակից դուրս գա` իրեն ներկայացնելով` որպես հաղթող: Միայն թե Թեհրանն այդ հնարավորությունը ոչ մի կերպ Թրամփին տալ չի ցանկանում: Ընդ որում, Իրանին կարելի է հասկանալ. մի տարածաշրջանում, որտեղ առաջնայինն ուժեղ երեւալն է, դա կասկածի տակ դնելը, առավել եւս` իսլամի ճյուղերից մեկի լիդերի կողմից, հետագա խնդիրներ են խոստանում: Գումարած, Թեհրանն իրեն զգում է բավականին ամուր դիրքերում, իրավական տեսանկյունից էլ` արդար եւ չնչին զիջման անգամ չի ցանկանում գնալ: Ու դա հիմնավոր դիրքորոշում է:
Բանն այն է, որ Օմանում ԱՄՆ-Իրան բանակցությունների ձախողումն առաջին հերթին լուրջ փաստի առաջ է կանգնեցրել Թրամփին, այլ ոչ թե Թեհրանին: Թրամփը չկարողացավ ուժի սպառնալիքով Իրանին իր կամքը պարտադրել, եւ այժմ ամերիկացիները ստիպված կլինեն կա´մ Իսրայելի հետ միասին ռազմական արշավ սկսել Իրանի դեմ, կա´մ նահանջել։
Ամերիկացիները, իհարկե, ունեն ավիակիրների խումբ, ավելի քան 450 «Տոմահավկ» թեւավոր հրթիռներով հրթիռակիրներ եւ զգալի օդային ուժ տարածաշրջանում։ Միայն թե այս իրավիճակն ամերիկացիներին պարտադրում է ընտրել երկու տարբերակներից մեկը։
Երկուսն էլ վատ են։ Նահանջը այդքան գումար ծախսելուց եւ այդքան շատ սպառնալիքներ հնչեցնելուց հետո կնշանակեր դեմքը կորցնել։ Բայց եթե հարձակում սկսեն, իրանական ռեժիմը, ըստ ամենայնի, չի տապալվի։ Դրա համար անհրաժեշտ կլինի, որ եղած ուժերին ամերիկացիներն ավելացնեն գոնե երկու միլիոն զինվոր` ցամաքային տեխնիկայով հանդերձ։ Քանի որ Իրանն ամենեւին էլ Վենեսուելան չէ, եւ Չինաստանը եւ Ռուսաստանը վերջին շաբաթներին կարողացել են էլ ավելի ամրապնդել նրա ռազմական մեքենան, եւ միայն օդուժը հարց չի լուծի: Ավելին, անգամ հաղթական պատերազմի դեպքում ԱՄՆ-ն զգալի մարդկային եւ նյութական կորուստներ կկրի։ Մինչդեռ, հարցումների համաձայն, ամերիկացիների մեկ երրորդից պակասն է կողմ Իրանի հետ պատերազմին, իսկ կեսը՝ դեմ:
Գումարած այս ամենին, ցամաքային օպերացիա սկսելու համար ամերիկացիները պետք է գտնեն ներխուժման համապատասխան գոտի: Շրջանառվող վարկածով, այդպիսին կարող է դառնալ Ադրբեջանը. ամեն դեպքում` Իրանում փորձագիտական մակարդակով այդ մասին բացահայտ են խոսում` վկայակոչելով այն ակտիվ թռիչքները, որոնք ամերիկյան ռազմական ավիացիան իրականացնում է դեպի Բաքու: Ընդ որում, նման է, որ նաեւ իրանական իշխանություններն են այդ տարբերակը համարում ամենառիսկայինը: Ամեն դեպքում, շրջանառվում է այն տեղեկությունը, որ Իրանի պաշտպանության փոխնախարարն, օրերս այս խառը իրավիճակում այցելելով Ադրբեջան, Իլհամ Ալիեւին է փոխանցել անվտանգության հարցերի վերաբերյալ վերջին նախազգուշացումները: Իրանական մի շարք միանգամայն տեղյակ աղբյուրներ էլ ավելի են մանրամասնում. եթե Ադրբեջանում նկատվի ամերիկյան ցամաքային զորքերի կուտակումներ ցանկացած պատրվակով, ապա Թեհրանը կմտածի մինչեւ իսկ կանխարգելիչ հարվածի մասին, անկախ դրա հնարավոր հետեւանքներից տարածաշրջանային մասշտաբով:
Մյուս կողմից, իհարկե, Ալիեւի համար ամերիկյան խոշոր զորքերի տեղակայումը (եթե նման քայլի Թրամփը գնա), իհարկե, կարող է դառնալ Իրանի սպառնալիքներից չվախենալու երաշխիք: Առավել եւս, եթե նրան խոստանան ընդլայնում Իրանի տարածքների հաշվին: Բայց մյուս կողմից էլ, իհարկե, կա նաեւ ռուս-չինական գործոնը, որը Իրանի օգտին է: Կա նաեւ այն պատմական փորձը, որ ամերիկացիները կարող են հանգիստ մենակ թողնել իրենց այսօրվա դաշնակցին, եթե վաղը նրա կարիքը չունենան: Այսինքն, Ալիեւը, իհարկե, մտածելու շատ բան ունի:
Ամեն դեպքում, անգամ մասշտաբային ցամաքային օպերացիայի դեպքում, կրկնենք, Թրամփը խնդիրների պակաս չի ունենա: Չնայած, սկսվում է փոխնախագահ Վենսի այցը Հայաստան եւ Ադրբեջան: Տեսնենք, սա Իրանի շուրջ մթնոլորտն ինչ-որ բանով կփոխի՞:

