Կլինի՞ Պուտինի, Թրամփի եւ Զելենսկու հանդիպում
ՎերլուծությունՌուսական Գլխավոր հետախուզական վարչության` ԳՌՈՒ-ի ղեկավարի տեղակալի` գեներալ Ալեքսեեւի դեմ մահափորձի բացահայտումը անակնկալների տեղիք չտվեց: Ի սկզբանե էլ, երբ բռնեցին կատարողներին, հայտնի էր, որ այն պատվիրել են ուկրաինական հատուկ ծառայությունները:
ՆՈՐԻՑ «ԲՐԻՏԱՆԱԿԱՆ ՀԵՏՔԸ»
Բայց ահա, ՌԴ ԱԴԾ ղեկավար Ալեքսանդր Բորտնիկովը գեներալ Ալեքսեեւի դեմ մահափորձի հետ կապված տեղեկություն տարածեց, որի մասով ժամանակին ենթադրություններ ներկայացնելու առիթ ունեցել ենք: Այսպես, ըստ ФСБ-ի ղեկավարի, ինչքան էլ որ կոնկրետ պատվերը գալիս է Ուկրաինայից, ընդգծենք` Զելենսկու հսկողության տակ գտնվող թեւից, մեկ է`այդ գործում «բրիտանական հետքը ակնհայտ է»:
Այս հավելյալ, բայց էական դետալը լիովին բացահայտում է ոչ միայն այն, թե ինչու որոշեցին մեջտեղից հանել հենց Ալեքսեեւին, այլ նաեւ, թե ինչ է կատարվում ուկրաինական բանակցային գործընթացում: Հիշեցնենք, այդ փուլում Աբու Դաբիում ընթացող եռակողմ` Ռուսաստանի, ԱՄՆ–ի եւ Ուկրաինայի միջեւ բանակցություններում ռուսական պատվիրակությունը ղեկավարում էր ռուսական ԳՌՈՒ–ի պետը` ադմիրալ Իգոր Կոստյուկովը: Սա արդեն իսկ ենթադրում էր, որ երկրորդ պլանում այդ գործընթացում էական դեր ուներ գեներալ Ալեքսեեւը: Եվ այն, որ եթե հաջողվեր սպանել Ալեքսեեւին, դա կարող էր ընդհուպ` լիակատար ձախողման հասցնել ողջ բանակցային գործընթացը, դժվար չէ կռահել: Չհաջողվեց, բանակցությունները տեղափոխվեցին Ժնեւ: Թե ինչ է դա նշանակում, ուր կարող է տանել, դեռ կհասնենք: Բուն Ալեքսեեւի մասով նկատենք, որ եթե այնպիսի լուրջ կառույցի ղեկավարը, ինչպիսին է ՌԴ ԱԴԾ–ն, հարկ է համարում հրապարակավ մահափորձը կապել «բրիտանական հետքի» հետ, նշանակում է, որ դրա բոլոր հիմնավորումներն այս պահին կան: Ավելին, որ այդ հիմնավորումները կարող են նաեւ ներկայացվել ում որ պետք է: Ո՞ւմ է պետք. սա, թերեւս, դառնում է հարցի ամենահետաքրքիր կողմը:
Ամերիկացիները` թրամփական թիմը հրապարակավ հայտարարում է, որ ուկրաինական պատերազմն ավարտելը Թրամփի «մանկության բյուրեղյա երազանքն» է, որին հասնելու համար ոչ մի բանի առաջ չի կանգնի: Ավելին, թեեւ ընդհանրական լավատեսություն փորձագիտական դաշտում չկա, սակայն բանակցային այդ գործընթացում Թրամփի ներկայացուցիչ Ուիտկոֆի մոտ այդ նույն լավատեսությունն առավել քան շատ է: Օրինակ վերջին հայտարարությունը, որը Սթիվ Ուիտկոֆը հնչեցրեց Fox News-ի եթերում` Վաշինգտոնը մոտ է Ուկրաինայի կարգավորման առաջարկների ավարտին: Այսինքն, արդեն այնքան են առաջ գնացել, որ, ըստ Ուիտկոֆի` Պուտինի եւ Զելենսկու միջեւ հանդիպումը կարող է տեղի ունենալ առաջիկա երեք շաբաթվա ընթացքում. ԱՄՆ-ն աշխատում է այս ձեւաչափի վրա: Բնական է, այդ հանդիպմանը պատրաստվում է մասնակցել նաեւ Թրամփը: Կարճ ասած, որ ԱՄՆ-ն հավատարիմ է Անքորիջում` Ալյասկայում ձեռքբերված պայմանավորվածություններին եւ հասել է դրան ի կատար ածելու եզրագծին:
Եթե այդպես է, որին, ի դեպ, ոչ միայն ռուսական ազգայնական շրջանակները, այլ անգամ պետական համակարգն է սկսել կասկածանքով մոտենալ (հիշեցնենք Լավրովի աղմուկ հանած հայտարարությունները, ըստ որի, Ալյասկայի պայմանավորվածությունները, թեեւ ամերիկացիներն են առաջարկել, բայց լռվել–մնացել են), ապա կնշանակի, որ ամերիկացիները պետք է չափազանց հետաքրքրվեն նաեւ գեներալ Ալեքսեեւի մահափորձով, ավելի կոնկրետ` «բրիտանական հետքի» մասին Բորտնիկովի հայտարարությունով եւ այն փաստերով, որոնք ունի ФСБ-ն: Իսկ այդ փաստերը հետեւյալի մասին են վկայում. բրիտանացիները կազմակերպել են կամ առնվազն մասնակցել են Ալեքսեեւին շարքից հանելու գործընթացին, որպեսզի տապալեն դեպի Թրամփի «բյուրեղյա երազանք» տանող բանակցային գործընթացը: Այսինքն, բրիտանացիները դրանով ուղիղ թշնամության հարթություն են մտել ոչ միայն Մոսկվայի, այլ նաեւ` Վաշինգտոնի հետ: Ու հիմա գնդակը Թրամփի դաշտում է` ի՞նչ է պատրաստվում անել Լոնդոնի հետ:
ԻՆՉ ՄԵՍԻՋ ՀՂԵՑ ՄՈՍԿՎԱՆ
Նկարագրված իրավիճակը, իհարկե, բացատրում է, թե ինչու հենց Բորտնիկովը եւ հենց այս պահին, երբ հայտնի դարձավ, որ Ուկրաինայի հարցով բանակցությունների հերթական փուլը, որը, դատելով Ուիտկոֆի երդումներից, պետք է դառնա եզրափակիչ եւ այդ հիմքով հասցնի երկրների ղեկավարների կողմից հաստատմանը` հնարավոր եռակողմ հանդիպման ժամանակ, կարող են վերսկսվել Ժնեւում` փետրվարի 26-ին: Բանն այն է, որ այսպիսով բաց տեքստով ռուսները, որոնք դեռ թերհավատ են ամերիկյան այդ խոստումների հետ կապված, բաց տեքստով Վաշինգտոնին ասում են` ահա խնդրեմ, բրիտանացիներն են ձեր քարոզած գործընթացը կասեցնում, կան փաստերը: Ու Վաշինգտոնին դրանով կանգնեցնում են բաց խաղի պարտադրանքի առաջ: Եթե իրոք ամերիկացիների կողմից առաջ տարվող բանակցային գործընթացը մի մեծ բլեֆ է, ապա Թրամփին պետք է որ առանձնապես չնյարդայնացնի գործընթացը տապալելուն միտված լոնդոնյան խաղերը, կամ հակառակը: Իսկ դա Մոսկվայի հետ հստակ ցուցիչ կդառնա, թե ինչ է անելու, եթե փետրվարի 26–ի բանակցային փուլը եւս չբերի այն արդյունքին, որը խոստանում է Ուիտկոֆը: Կամ, այս ամենը կարող է նաեւ Մոսկվայի կողմից Թրամփին ուղղված հրապարակային մեսիջ լինել. խանգարողը Լոնդոնն է, նախ պետք է այդ խնդիրը լուծել, այլապես ոչ մի առաջընթաց չի ստացվի:
Ընդ որում, Մոսկվայի նման զգուշավորությունը եւս կարելի է հասկանալ: Բանն այն է, որ ռուսական ազգայնական շրջանակներում գնալով միայն սրվում են մտահոգությունները, որ մտել են ոչ մի լավ բանի չտանող վնասական գործընթացի մեջ, որը ոչ միայն շեղում է Ռուսաստանին, այլ կարող է նաեւ կործանարար լինել: Օրինակ, ազգայնական թեւը ներկայացնող ռուս փիլիսոփա Դուգինի գնահատմամբ, Սթիվ Ուիտկոֆի հայտարարությունները բանակցություններում առաջընթացի եւ արագ խաղաղության մասին ոչ այլ ինչ են, «թոզ փչել Մոսկվայի աչքերին», ավելին` հոգեբանական հարձակում Ռուսաստանի վրա: Այսինքն, պետք է բացարձակապես չվստահել Թրամփի հատուկ ներկայացուցչի շքեղ խոստումներին, քանի որ այդ ամենը` Վաշինգտոնից ստացված «դրական» լուրերն ընդամենը Ռուսաստանում իրավիճակը անկայունացնելու համար նախատեսված խորամանկություն են:
Ընդ որում, Դուգինը կարծում է, որ հիմնական հարձակումն ուղղված է ոչ թե ժողովրդին, այլ ռուսական էլիտայի որոշակի խմբին: «Ուիտկոֆը կրկին խոստանում է առաջընթաց Ուկրաինայի բանակցություններում: Զելենսկին ավելի իրատես է. հրադադար չի լինի: Կլինի պատերազմ: Բայց ռուսական էլիտայի համար, որը ագահորեն սպասում է Արեւմուտքում գողացված եւ պահված կապիտալի ազատմանը, այս անիրատեսական խոստումն իրականում թմրամոլին ծաղրելու իմաստ ունի»: Այսինքն, սա արեւմտյան հստակ հաշվարկ է. սեղմել նյարդը՝ պառակտում հրահրելու համար: «Կարծես թե ԱՄՆ-ն Ռուսաստանի էլիտայի կաշառակեր, կոռումպացված արեւմտամետ հատվածի հոգեբանական հյուծման ուղին է ընտրել։ Բոլորը իսկապես ցնցված են. ոմանք (ժողովուրդը, հայրենասերները) վախենում են էլիտայի դավաճանությունից, մինչդեռ մյուսները (էլիտաները իրենք) ջերմեռանդորեն սպասում են հակամարտության ավարտին ցանկացած պայմաններով»։
Ու սա այն դեպքւոմ, երբ, Դուգինի խոսքով. «Մեզ միայն հաղթանակ է պետք։ Առանց դրա Ռուսաստանը կդադարի գոյություն ունենալուց։ Այս պահին հրադադարի համար նախապայմաններ չկան։ Ամենեւին... Բոլոր հարցերի պատասխանը պետք է լինի՝ պատերազմ մինչեւ հաղթանակ։ Անկախ գնից։ Որովհետեւ այն արդեն թանկ է նստել»:
ԲԱՆԱԿՑԱՅԻՆ ՎԵՐՋԻՆ ՓՈՒԼԻ ՇԵՄԻՆ
Ռուսների նման մտավախությունները, իհարկե, անհիմն չեն: Բանն այն է, որ չնայած ԱՄՆ–ից եկող լավատեսական բոլոր հայտարարություններին, Զելենսկին շարունակում է պնդել, որ մտքով անգամ չի անցնում Դոնբասից զորքերը հանել: Իսկ նման հայտարարությունները, եթե անգամ ընդունենք, որ արվում են բրիտանացիներին հանգստացնելու համար, մեկ է` նաեւ Զելենսկին է դրանցով ինքն իրեն արհեստականորեն տանում փակուղի ներուկրաինական դաշտում: Այսինքն, եթե հրաժարվի դրանցից եւ վերջում Դոնբասը հանձնի, ստիպված է լինելու շատ հարցերի պատասխանել, այն էլ` ուկրաինական ազգայնամոլական եւ բրիտանամետ շրջանակների առաջ:
Այսինքն, ռուսները կանգնում են նույն ենթադրությունների առաջ` Թրամփը չի կարող կամ իրոք չի ցանկանում մինչեւ վերջ Զելենսկուն սեղմել, որ կատարի հենց ամերիկացիների ծրագրած պահանջները: Ու ավելի շատ կարող է ռուսների մոտ գերիշխել «չի ուզում» տարբերակը, հաշվի առնելով, որ Վաշինգտոնը Զելենսկու դեմ ունի քայլերի մի մեծ զինանոց, ընդհուպ` նրան ոչ լեգիտիմ ճանաչելը: Ընդ որում, անգամ այդ դեպքում Վաշինգտոնը կունենա իշխանության ղեկին, այն էլ առանց ընտրությունների, իր մարդուն նստեցնելու տարբերակը` նախագահական լիազորությունները, ըստ ուկրաինական Սահմանադրության, Ռադայի խոսնակին փոխանցելով եւ իրենց մարդուն խոսնակ սարքելով:
Արդյունքում, նման է, որ Մոսկվան ներկա փուլում Թրամփին փոխանցեց անվստահության իր բոլոր ազդակները եւ կսպասի արդեն երկու–երեք օրից մեկնարկող բանակցային հերթական փուլին: Եթե այս անգամ էլ բան չփոխվի, կտրուկ զարգացումներ չլինեն, ապա, ըստ ամենայնի, պետք է սպասել պատերազմի բավականին լուրջ սրացումների:

