ԱՄՆ-Իրան հակամարտության տնտեսական հետեւանքները կարող ավելի վտանգավոր լինել․ Տնտեսագետ

Հարեւան երկրում իրավիճակն անկանխատեսելի ու անկայուն է և այստեղ տարբեր սցենարներով այն կարող է զարգանա, ինչը ուղիղ ազդեցություն կունենա տնտեսության վրա։ Ընդհանուր առմամբ համաշխարհային տնտեսությունը  նույնը չի լինի ինչ այս պահից առաջ էր, քանի որ Հորմուզի նեղուցը և Պարսից ծոցն աշխարհի ամենակարևոր տնտեսական հանգույցներից են։ Այստեղ հիմնական պայմանավորվածությունն այն է, որ աշխարհի նավթամթերքի  արտահանումը և վաճառքը կատարվում է ԱՄՆ դոլարով։ Այդ նեղուցից համաշխարհային նավթամթերքի 20 %-ն է դուրս գալիս։ Հիմնական պայմանավորվածությունն է, որ Արաբական ծովածոցի երկրները վաճառում են դոլարով, որը երբ ստանում են հետ են ներդնում ամերիկյան տնտեսության՝ հիմնականում ՏՏ ոլորտում, այն թույլ է տալիս որպեսզի ԱՄՆ կառավարի համաշխարհային նավթի շարժը՝ «նավթային դոլարները»,-անդրադառնալով ԱՄՆ-Իրան հակամարտության  տնտեսական հետեւանքներին, նման դիտարկում է անում տնտեսագետ Աղասի Թավադյանը, ընդգծելով․

- Երկրորդ հերթին  ԱՄՆ-ը թույլէ տալիս մեծ պետական պարտք գոյացնել, ինչպես նաև զարգացնել իր ներքին ոլորտը։ Սրան ի պատասխան՝ Արաբական ծոցի երկրները ստանում են որոշակի պաշտպանություն, որոն այս պահին չկա, որովհետև  գրեթե բոլոր ռազմաբազաները պարսկաստանն որոշակի կերպով վնասել է։ Սա մեծ և երկարաժամկետ արձագանք ու ազդեցություն կարող է ունենալ համաշխարհային տնտեության համար։

Հայաստանի դեպքում էլ իրադարձություննեը կարող են անկանխատեսելի զարգանալ։ Առաջին հերթին պետք է հաշվի առնել, որ իրանը  մեծ դեր է խաղում մեր էներգետիկ անվտանգության մեջ։ Հիշեցնեմ, որ էլեկտրաէներգիան այն ապրանքն է, որ երբ արտադրվեց՝ նույն պահին պետք է սպառվի։ Մենք չունենք համապատասխան մարտկոցային հզորություններ, որպեսզի հավելյալ էլեկտրաէներգիան խնայենք և ԻԻՀ-ն հանդիսանում է մեր համար յուրահատուկ մարտկոց։ Այն ավելցուկային էլեկտրաէներգիան, որը օրվա որոշակի ժամին չգիտենք, թե ինչ անենք, արտահանում ենք դեպի Պարսկաստան, դրա դիմաց՝ ստանալով գազ և սա ապահոհվում է մեր փխրուն էներգետիկ հաշվեկշիռը։ Նաև պետք է հասկանալ, որ ոչ մեծ քանակությամբ, բայց ապրանքներ Իրանից գնում ենք։ Օրինակ՝ ցեմենտ, բանջարեղեններ, այլ պարանքներ, որոնց մատակարարման խաթարումը նույնպես տնտեսության վրա արձագանք կունենա։ Բայց ընդհանուր առմամբ դրանից այն կողմ պետք է նայել հնարավոր զարգացումները և սցենարները և դիտարկել թե դրանք ինչպես կանդրադառնան Հայաստանի տնտեսության վրա։

Սցենարներից մեկը կարող է լինել Պարսկաստանից մեծաթիվ մարդկանց գաղթը դեպի ՀՀ։ Այնտեղ 92 մլն մարդ է ապրում և դեպի Հայաստան շարժվելու են, Պարսկաստանի հյուսիում գտնվող ազգերը, որոնք ունեն ադրբեջանական ծագում։ Պետք է նաև հաշվի առնել այն հանգամանքը որ Հայաստանի տնտեսությունն այս պահին մեծ կախվածություն ունի «բանկային համակարգ»-«շինարարություն»-«անշարժ գույք» կլաստերից, որը նույնպես արտաքին մեծ ցնցումներ չի սիրում և դրանք կարող են մեր համար «սև կարապի» իրադարձությունը հանդիսանալ, որը կարող է ջնջել նախորդ տարիների աճը։

ԱՄՆ-ի ռազմական պահուստները բավականին քչացել են ռուս-ուկրաինական պատերազմի պատճառով, Իրադարձությունների զարգացումն անկանխատեսելի է և բավականին վտանգավոր Հայաստանի համար և ՀՀ իշխանությունները  պետք է արագացված կարգով սցենարային կանխատեսում անեն և փորձեն հասկանալ, թե ինչպես կարող է զարգանալ այս ամենը, ինչ բացասական կամ դրական ազդեցություն կարող է ունենալ մեր տնտեսության վրա, գնահատել յուաքանչյուր սցենարի հավանականության և մեր վրա ազդեցության աստիճանը։ Այս ամենը պեքտ է արվի հնարավորինս արագացված կարգով, այլ ոչ թե թողնել ինքնահոսի։  Հայաստանի էներգետիկ համակարգը բավականին փխրուն է, ինչը ցույց տվեցին ձմռան ամիսների երկարատև վթարները։ Մեր էներգետիկ հաշվեկշիռը պետք է պահպանվի և եթե էներգետիկ հաշվեկշռի ռազմակավարական հանգույցներից մեկը խափանվի, օրինակ ավելցուկային էներգիան չկարողանան Իրանին մատակարարել, ապա այն կարող է բերել անջատումների Երևանում և ՀՀ-ում։

Այս թեմայով Հսկա բեռնանավը հարվածել է ձկնորսական նավի՝ գրեթե խորտակելով այն (Տեսանյութ) Երբ կարող է տեղի ունենալ ԱՄՆ-ի հաջորդ խոշոր հարձակումը Իրանի վրա Վիրավոր իմ Հայաստան, դու դեռ ուղղելու ես քո ողնաշարը Պատմությունը հզոր ուսուցիչ է, բայց դասեր քաղել դրանից մենք այդպես էլ չսովորեցինք Ոտնակոխ անելով Փաշինյանի այս հայտարարությունները` թփռոշացած ՔՊ-իստները գործող քաղաքապետ են «խաղացնում».ուր է հակակոռուպցիոնը