Թրամփի վիճակը դեռ միայն վատանում է

Եվ այս­պես, Ի­րա­նում պա­տե­րազ­մը մտնում է մի այն­պի­սի փուլ, երբ, ինչ­պես ա­սում են, վեր­ջը չի ե­րե­ւում: Թե կող­մե­րից որ մե­կը մյու­սին ինչ հար­ված­ներ է հասց­նում, ար­դեն դար­ձել են հա­վել­յալ դե­տալ­ներ: Իսկ ընդ­հան­րա­կան ի­մաս­տը սա է. հիմ­նա­կան հա­կա­ռա­կորդ­նե­րը շա­րու­նա­կում են ա­մե­նօր­յա ռե­ժի­մով ի­րար հար­վա­ծել, եւ տե­սա­նե­լի չէ, որ ո­րե­ւէ մեկն այս պա­հին ինչ­–որ ա­ռանձ­նա­հա­տուկ ա­ռա­վե­լութ­յուն ու­նի:

ՆԵՐՔԻՆ ՊԱՅԹՅՈՒՆԸ ՏԵՍԱՆԵԼԻ Է

Ն­ման ի­րա­վի­ճա­կը, ինչ խոսք, ա­ռա­ջին հեր­թին գնա­լով խո­րա­ցող խնդիր է դառ­նում Թ­րամ­փի հա­մար: Ա­մե­րիկ­յան զուտ ռազ­մա­կան կո­րուստ­նե­րը, ե­թե դեռ մի կողմ ենք թող­նում պա­տե­րազ­մի ա­ռաջ բե­րած ա­նուղ­ղա­կի կո­րուստ­նե­րը, գնա­լով միայն ա­վե­լա­նում են: Արդ­յուն­քում, նույն հե­տե­ւո­ղա­կա­նութ­յամբ սրվում են մաս­նա­վո­րա­պես ԱՄՆ­–ի ներ­սում Թ­րամ­փին ուղղ­ված հար­ցե­րը` հա­նուն ին­չի՞, Նա­հանգ­նե­րի կոնկ­րետ  ո՞ր շա­հի հա­մար են այդ բո­լոր կո­րուստ­նե­րը: Ըստ այդմ, աչ­քի ա­ռաջ սրվում է նաեւ Թ­րամ­փի դեմ ներ­քին քա­ղա­քա­կան ճնշու­մը:

­Դե­մոկ­րատ­նե­րին հա­ջող­վեց ան­գամ Սե­նա­տի օ­րա­կարգ մտցնել բա­նա­ձեւ, ո­րը նա­խա­տե­սում էր ար­գե­լել Թ­րամ­փին` նոր հար­ված­ներ հասց­նել Ի­րա­նին, նաեւ այն հիմ­քով, որ Կոնգ­րե­սից նա պա­տե­րազմ սկսե­լու թույլտ­վութ­յուն չի ստա­ցել: Ճիշտ է, հան­րա­պե­տա­կան­նե­րին հա­ջող­վեց մեծ­ա­մաս­նութ­յուն ու­նե­նա­լու հաշ­վին ձա­խո­ղել նման ո­րո­շու­մը, բայց դա դեռ միայն սկիզն է: Այն ի­մաս­տով, որ ա­մե­րիկ­յան ներ­քին օ­րենսդ­րութ­յան հետ կապ­ված եւս Թ­րամ­փի դիր­քե­րը գնա­լով միայն թու­լա­նում են: Ին­չին, ի դեպ, իր գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րով մե­ծա­պես նպաս­տեց նաեւ Ի­րա­նը:

­Բանն այն է, որ դե­մոկ­րատ­ներն այս փու­լում հնա­րա­վո­րութ­յուն ու­նեն Թ­րամ­փի առ­տաջ դնել ա­մե­րիկ­յան օ­րենսդ­րու­թյու­նից բխող կոնկ­րետ հար­ցադ­րում­ներ, սկսած փաս­տը ֆիք­սե­լուց, որ ա­մե­րիկ­յան ոչ մի նա­խա­գահ ի­րա­վունք չու­նի ա­ռանց թույլտ­վութ­յան պա­տե­րազմ սկսել: Ու ե­թե սկսել է, ա­պա, ըստ ԱՄՆ Սե­նա­տում դե­մոկ­րա­տա­կան ​​փոք­րա­մաս­նութ­յան ա­ռաջ­նորդ Չակ Շու­մե­րի հայ­տա­րա­րութ­յան. «Թ­րամ­փը կրում է Մեր­ձա­վոր Ար­եւել­քում տի­րող քաո­սի ողջ պա­տաս­խա­նատ­վութ­յու­նը»: Իսկ սա ար­դեն Թ­րամ­փի հա­մար չա­փա­զանց լուրջ մե­սիջ է. ե­թե այս պա­հին, երբ նա ու­նի եր­կու պա­լատ­նե­րում մե­ծա­մաս­նութ­յուն, դեռ կա­րո­ղա­նում է ար­գե­լա­փա­կել այդ հայ­տա­րա­րութ­յու­նից բխող հե­տե­ւանք­նե­րը, ա­պա ի՞նչ է լի­նե­լու, երբ պա­լատ­նե­րից մե­կում նա կորց­նի մե­ծա­մաս­նութ­յու­նը: Իսկ դա, ի դեպ, կա­րող է տե­ղի ու­նե­նալ ար­դեն այս աշ­նա­նը:

­Բայց Ի­րանն իր ո­րո­շա­կի գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րով այդ թե­ման ար­դեն ներ­կա պա­հին է ստի­պում բե­րել օ­րա­կարգ: Այս­պես, թեեւ այս ֆո­նին Թ­րամ­փի թիմն ու­զում է ա­մեն կերպ հա­մո­զել, թե Ի­րա­նի դեմ ոչ թե պա­տե­րազմ են ի­րա­կա­նաց­նում, այլ ինչ-որ ռազ­մա­կան գոր­ծո­ղութ­յուն: Սա­կայն Ի­րա­նը լիո­վին ոչն­չաց­րեց այդ վար­կա­ծը` սկսե­լով հար­վա­ծել տա­րա­ծաշր­ջա­նում ա­մե­րիկ­յան դես­պա­նատ­նե­րին: Հաս­տա­տութ­յուն­նե­րին, ո­րոնք, հի­շեց­նենք, տվյալ երկ­րի, կոնկ­րետ դեպ­քում` ԱՄՆ-ի տա­րածք են. դես­պա­նա­տա­նը ռազ­մա­կան հար­ված հասց­նե­լը նույնն է, ինչ հար­վա­ծելն այդ երկ­րին: Այ­սինքն, Ի­րա­նը հար­վա­ծել է ԱՄՆ-ին, ո­րի դեպ­քում Թ­րամ­փը պար­զա­պես պար­տա­վոր էր դի­մել Կոնգ­րե­սին եւ Սե­նա­տին, պաշ­տո­նա­պես ֆիք­սել, որ ԱՄՆ-ն ռազ­մա­կան հար­ձակ­ման է են­թարկ­վել, եւ պա­տե­րազ­մի թույլտ­վութ­յուն ստա­նար: Բայց նման դի­մու­մը Թ­րամ­փի հա­մար կոր­ծա­նա­րար է լի­նե­լու. պետք է այդ դեպ­քում բա­ցատ­րել` բա այդ ին­չո՞ւ Ի­րա­նը ո­րո­շեց հար­վա­ծել ԱՄՆ­–ին` ի դեմս դես­պա­նատ­նե­րի: Թ­րամ­փին կմնա ար­դա­րա­նալ` ռազ­մա­կան օ­պե­րա­ցիա­յի մի­ջո­ցով հար­վա­ծում էի Ի­րա­նին, նրանք էլ հար­վա­ծե­ցին մեզ: Իսկ դա դառ­նում է փաս­տագր­ված հիմք, որ Թ­րամ­փի գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րի արդ­յուն­քում ԱՄՆ-ն քաշ­վել է պա­տե­րազ­մի մեջ, որն ար­դեն իմ­պիչ­մեն­տի թե­մա է: Բայց դա էլ ամ­բող­ջը չէ. Սե­նա­տում եւ Կոնգ­րե­սում Թ­րամ­փին նաեւ պաշ­տո­նա­պես հարց­նե­լու են` բա այդ ին­չո՞ւ հան­կարծ ո­րո­շե­ցիր ռազ­մա­կան օ­պե­րա­ցիա սկսել Ի­րա­նի դեմ: Կպտտ­վեն-կպտտվեն եւ կհաս­նեն այն բա­ցատ­րութ­յա­նը, որ հա­նուն Նե­թան­յա­հու­ի: Ու կստաց­վի` Թ­րամ­փը հա­նուն Նե­թան­յա­հու­ի է ԱՄՆ-ին ներ­քա­շել պա­տե­րազ­մի մեջ: Դա ար­դեն հաս­տատ իմ­պիչ­մեն­տի թե­մա է, ին­չը հա­րա­մե­լու է Թ­րամ­փի նա­խա­գա­հութ­յան մնա­ցած ողջ ժամ­կե­տը` նաեւ նրան թու­լաց­նե­լով մյուս բո­լոր ուղ­ղութ­յուն­նե­րում: Կա­րե­լի է պաշ­տո­նա­պես չտես­նե­լու տալ Ի­րա­նի հար­ված­ներն ԱՄՆ-ի դես­պա­նատ­նե­րին: Բայց դա էլ քիչ բան կտա. երբ դես­պա­նատ­նե­րը ոչն­չա­նում են ա­մե­նօր­յա ռեժի­մով, այ­սինքն, ա­մեն օր ԱՄՆ-ն­ են­թարկ­վում է Ի­րա­նի հար­ված­նե­րին, դա ար­դեն ան­տե­սե­լը հնա­րա­վոր չէ:

ԹՐԱՄՓԸ ԵՄ–ԻՆ ՄՂՈՒՄ Է ԴԵՊԻ ՌՈՒՍԱԿԱՆ ԷՆԵՐԳԱԿԻՐՆԵՐ

Ի­հար­կե, Թ­րամ­փի այս բո­լոր խնդիր­նե­րին գա­լիս են գու­մար­վե­լու նաեւ ռազ­մա­կան ուղ­ղութ­յամբ կո­րուստ­նե­րը: Այն, որ ակ­տի­վո­րեն նվա­զեց­վում են այդ կո­րուստ­նե­րի ի­րա­կան մասշ­տաբ­նե­րը, իր հեր­թին է գա­լիս հիմ­նա­վո­րե­լու, թե Ս­պի­տակ տու­նը դրա տակ ինչ խո­շոր խնդիր­ներ է տես­նում: Բայց այս բո­լոր ներ­քին խնդիր­նե­րի հա­մար «կրա­կին յուղ լցնե­լու» է­ֆեկտ են թող­նում նաեւ այն ա­նուղ­ղա­կի բար­դութ­յուն­նե­րը, ո­րոնք ա­ռա­ջա­նում են ի­րա­նա­կան պա­տե­րազ­մի պատ­ճա­ռով, այդ թվում` սեփա­կան դաշ­նա­կից­նե­րի հետ կապ­ված Թ­րամ­փի ա­ռանց այդ էլ վատ հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի ա­ռու­մով:

­Մի­գու­ցե է­ներ­գա­կիր­նե­րի գնե­րի սկսված թռիչ­քից Թ­րամ­փը մի բան էլ օգտ­վի, հաշ­վի առ­նե­լով նաեւ, որ նրա տրա­մադ­րութ­յան տակ է նաեւ Վե­նե­սո­ւե­լա­յի նավ­թը: Բայց նա­եւ ի­րա­կա­նութ­յունն այն է, որ այդ ա­ժիո­տա­ժից ցնցում­ներ են ա­ռա­ջա­ցել ողջ ֆոն­դա­յին հա­մա­կար­գում, ո­րը հա­զիվ թե նավ­թի հաշ­վին Թ­րամ­փը կա­րո­ղա­նա փոխ­հա­տու­ցել: Մաս­նա­վո­րա­պես, ըստ փոր­ձա­գի­տա­կան հաշ­վարկ­նե­րի, միայն եր­կու օ­րում` մար­տի 3–4­–ին, երբ դեռ նոր էր սկսվում հա­մաշ­խար­հա­յին զար­գա­ցող խու­ճա­պը, աշ­խար­հը կորց­րել է 3.2 տրի­լիոն դո­լար: Դ­րա­նից 1.7 տրի­լիո­նը` ԱՄՆ–ն, մոտ 0.5 տրի­լիո­նը` Ճա­պո­նիան, մի փոքր պա­կաս` Հա­րա­վա­յին Կո­րեան: Ընդ ո­րում, այս հաշ­վարկ­նե­րում նե­րառ­ված չէ Եվ­րո­պան, որ­տեղ սկսել են ան­գամ «տա­րօ­րի­նակ» զար­գա­ցում­ներ նկատ­նել: Այս­պես, Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քի նավ­թի եւ գա­զի հիմ­նա­կան գնորդ­նե­րից է հենց Եվ­րո­պան: Բայց ա­հա, հե­րիք չէ փակ է մնում Հոր­մու­զի նե­ղու­ցը, դեռ մի բան էլ Կա­տա­րը հայ­տա­րա­րեց հե­ղուկ գա­զի ար­տադր­ման հիմ­նա­կան ձեռ­նար­կութ­յան փակ­ման մա­սին` ստա­ցած հար­ված­նե­րի արդ­յուն­քում: Ու հան­կարծ Եվ­րո­պան սկսեց գի­տակ­ցել, որ ռու­սա­կան նավ­թի եւ գա­զի հետ կապ­ված հայտ­նի խնդիր­նե­րի արդ­յուն­քում, ո­րին էլ գու­մար­վեց Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քի հար­ցը, հայտն­վում է է­ներ­գե­տիկ կո­լապ­սի շե­մին: Պատ­կե­րաց­րեք, ե­թե մինչ այդ Բր­յու­սե­լը միայն քմծի­ծա­ղով էր նայում նաեւ Հուն­գա­րիա­յի բո­ղոք­նե­րին, թե Ուկ­րաի­նան, մեծ վնաս­նե­րի պատր­վա­կով, դի­տա­վոր­յալ փա­կել է «Դ­րուժ­բա» նավ­թա­մու­ղը, հի­մա ար­դեն եվ­րա­չի­նով­նի­կութ­յունն այն կար­գի է ան­հանգս­տա­ցած, որ Զելենս­կուց պա­հան­ջում է ժամ ա­ռաջ այն բա­ցել` չհա­վա­տա­լով վնաս­ված լի­նե­լու պատ­մութ­յա­նը: Ու ան­մի­ջա­պես էլ թե­ման շի­կաց­րեց Պու­տի­նը, հայ­տա­րա­րե­լով, որ Ռու­սաս­տա­նը պատ­րաստ է լիո­վին կանգ­նեց­նել դե­պի Եվ­րո­պա է­ներ­գա­կիր­նե­րի մա­տա­կա­րա­րում­նե­րը:

­Թե սա ինչ կերպ կանդ­րա­դառ­նա ուկ­րաի­նա­կան պա­տե­րազ­մի եւ, առ­հա­սա­րակ, Ռու­սաս­տան–Եվ­րո­պա հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի վրա, ի­հար­կե, դեռ վաղ է եզ­րա­կա­ցութ­յուն­ներ ա­նե­լու հա­մար. ա­մեն բան կախ­ված է ի­րա­նա­կան պա­տե­րազ­մի հե­տա­գա ըն­թաց­քից, թե դեռ որ­քան այդ մղձա­վան­ջը կշա­րու­նակ­վի: Սա­կայն ար­դեն այս պա­հին էլ հաս­կա­նա­լի է, որ այն ծանր տնտե­սա­կան կո­րուստ­նե­րը, ո­րոնք սկսել են կրել եվ­րո­պա­ցի­նե­րը, էա­պես է խո­րաց­նում հա­կա­մար­տութ­յու­նը Թ­րամ­փի հետ: Ի­հար­կե, իս­րա­յել­յան լոբ­բին­գը դեռ փոր­ձում է ա­մեն բան չա­փի մեջ պա­հել: Բայց, թե­րեւս, ճիշտ այն­քան, որ­քան Իս­րա­յե­լը կու­նե­նա Թ­րամ­փի կա­րի­քը: Իսկ դա, ի դեպ, կա­րող է շատ ա­րագ փոխ­վել, հաշ­վի առ­նե­լով, որ Թել Ա­վի­վում, նման է, որ խո­րը մտա­հո­գութ­յու­ններ են ի հայտ գա­լիս, թե Թ­րամ­փը գաղտ­նի բա­նակ­ցութ­յու­ններ է սկսել Ի­րա­նի հետ` մտա­ծե­լով խա­ղից դուրս գա­լու մա­սին:

ՍԵՊԱՐԱՏ ՀԱՇՏՈՒԹՅՈ՞ՒՆ

Ա­մեն դեպ­քում, CNN-ի փո­խանց­մամբ, Թ­րամ­փի խորհր­դա­կան­ներն ար­դեն ծայ­րա­հե­ղո­րեն են մտա­հոգ­ված ներ­կա զար­գա­ցում­նե­րից եւ «տա­կից» հա­մո­զում են Թ­րամ­փին` «հաղ­թա­նա­կ հռչա­կել» Ի­րա­նի հետ պա­տե­րազ­մում: Այ­սինքն, ին­չին ու­զում էինք, հա­սել ենք, Ի­րա­նի ղե­կա­վա­րութ­յու­նը գլխատ­ված է, հրթի­ռա­յին եւ մի­ջու­կա­յին հա­մա­կար­գե­րին մեծ վնաս է հասց­ված, հի­մա կա­րե­լի է նաեւ անց­նել բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րի: Ըստ աղբ­յու­րի, Թ­րամ­փի ո­րոշ խորհր­դա­կան­ներ վա­խե­նում են, որ ար­շա­վը կվե­րած­վի եր­կա­րատեւ պա­տե­րազ­մի՝ ա­ռանց հստակ նպա­տակ­նե­րի եւ­ ան­խու­սա­փե­լիո­րեն կազ­դի ընտ­րութ­յուն­նե­րի վրա:

­Բայց արդ­յոք Ի­րա­նը ԱՄՆ­–ին «խա­ղից դուրս գա­լու» հնա­րա­վո­րութ­յուն կտա՞: Բանն այն է, որ, ըստ մի շարք փոր­ձա­գի­տա­կան աղբ­յուր­նե­րի, Թեհ­րա­նը դեռ իր ոչ բո­լոր խա­ղաթղ­թերն է օգ­տա­գոր­ծել: Նախ, հար­ված­ներ են սկսվել Amazon-ի տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին տվյալ­նե­րի կենտ­րոն­նե­րի վրա, ո­րը կա­րող է դառ­նալ ողջ հա­մա­ցան­ցի, եւ ա­ռա­ջին հեր­թին` բան­կա­յին եւ ա­ռեւտ­րա­յին հա­մա­կար­գե­րի հա­մար իս­կա­կան քաո­սի պատ­ճառ:

­Հա­ջոր­դը, կան խո­սակ­ցութ­յուն­ներ, որ Իս­րա­յելն ու ԱՄՆ–ն փոր­ձում են տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին երկր­նե­րին ռեալ պա­տե­րազ­մի մղել Ի­րա­նի դեմ, այդ թվում` ցա­մա­քա­յին գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րի: Բայց այդ դեպ­քում Ի­րա­նը կա­րող է հասց­նել նաեւ «գոտ­կա­տե­ղից ներ­քեւ» հար­ված` խո­ցե­լով ջրի վե­րամ­շակ­ման հա­մա­կար­գը: Տա­րա­ծաշր­ջա­նում բնա­կան աղբ­յուր­ներ չկան, ջրի հիմ­նա­կան պա­հան­ջը բա­վա­րար­վում է ծո­վի ջրի ա­ղա­զերծ­ման մի­ջո­ցով` խո­շոր կա­յան­նե­րում: Ե­թե այդ կա­յան­նե­րը խոց­վեն, բո­լո­րի վի­ճա­կը կդառ­նա ան­տա­նե­լի: Ի դեպ, կա­յին նա­եւ խո­սակ­ցութ­յու­ններ, որ Թ­րամ­փը եւ Իս­րա­յե­լը նաեւ ի­րաք­յան քրդե­րին են դրդում` ցա­մա­քա­յին հար­ված­ներ հասց­նել Ի­րա­նին: Սա­կայն ի­րա­նա­կան ցա­մա­քա­յին ու­ժե­րը կո­րուստ­ներ չու­նեն, պատ­րաստ վի­ճա­կում են, եւ նման հար­ված­նե­րը, կար­ծես քրդերն էլ են լավ հաս­կա­նում, ի­րենց հա­մար կա­րող են դառ­նալ ինք­նաս­պա­նութ­յան պես մի բան:

Ու քա­նի դեռ չկա ի­րա­կան, հաղ­թա­կան ցա­մա­քա­յին ար­շա­վանք Ի­րա­նի դեմ, ինչն ան­գամ իս­րա­յել­ցի փոր­ձա­գետ­ներն են քիչ հա­վա­նա­կան հա­մա­րում, Թ­րամ­փի վի­ճա­կը շա­րու­նա­կե­լու է միայն վա­տա­նալ:

Այս թեմայով Մակրոնը Թրամփի հետ պայմանավորվել է «լուրջ բանակցություններ սկսել» Ուկրաինայի հարցով Վիրավոր իմ Հայաստան, դու դեռ ուղղելու ես քո ողնաշարը Ոտնակոխ անելով Փաշինյանի այս հայտարարությունները` թփռոշացած ՔՊ-իստները գործող քաղաքապետ են «խաղացնում».ուր է հակակոռուպցիոնը Թող մեր եռագույնը միշտ հպարտ ծածանվի ազատ և խաղաղ երկնքի տակ ՇՏԱՊ. Հայաստանի կառավարությունը վարձել է արեւմտյան լոբբիստական գործակալություն